Language

ENहिગુ
Scripture Library

Nārāyaṇīya · Chapter 12.339

12.339.1

brahmovāca: śṛṇu putra yathā hy eṣa puruṣaḥ śāśvato 'vyayaḥ
akṣayaś cā-prameyaś ca sarvagaś ca nirucyate //

12.339.2

na sa śakyas tvayā draṣṭuṃ mayānyair vāpi sattama
saguṇo nirguṇo viśvo jñānadṛśyo hy asau smṛtaḥ //

12.339.3

aśarīraḥ śarīreṣu sarveṣu nivasaty asau
vasann api śarīreṣu na sa lipyati karmabhiḥ //

12.339.4

mamāntarātmā tava ca ye cānye dehasaṃjñitāḥ
sarveṣāṃ sākṣibhūto 'sau na grāhyaḥ kenacit kvacit //

12.339.5

viśvamūrdhā viśvabhujo viśvapādākṣināsikaḥ
ekaś carati kṣetreṣu svairacārī yathāsukham //

12.339.6

kṣetrāṇi hi śarīrāṇi bījāni ca śubhā-śubhe
tāni vetti sa yogātmā tataḥ kṣetrajña ucyate //

12.339.7

nāgatir na gatis tasya jñeyā bhūtena kenacit
sāṃkhyena vidhinā caiva yogena ca yathākramam //

12.339.8

cintayāmi gatiṃ cāsya na gatiṃ vedmi cottamām
yathājñānaṃ tu vakṣyāmi puruṣaṃ taṃ sanātanam //

12.339.9

tasyaikatvaṃ mahattvaṃ hi sa caikaḥ puruṣaḥ smṛtaḥ
mahāpuruṣaśabdaṃ sa bibharty ekaḥ sanātanaḥ //

12.339.11

hitvā guṇamayaṃ sarvaṃ karma hitvā śubhā-śubham
ubhe satyānṛte tyaktvā evaṃ bhavati nirguṇaḥ //

12.339.12

acintyaṃ cāpi taṃ jñātvā bhāvasūkṣmaṃ catuṣṭayam
vicared yo yatir yattaḥ sa gacchet puruṣaṃ prabhum //

12.339.13

evaṃ hi paramātmānaṃ kecid icchanti paṇḍitāḥ
ekātmānaṃ tathātmānam apare 'dhyātmacintakāḥ //

12.339.14

tatra yaḥ paramātmā hi sa nityaṃ nirguṇaḥ smṛtaḥ
sa hi nārāyaṇo jñeyaḥ sarvātmā puruṣo hi saḥ
na lipyate phalaiś cāpi padmapatram ivāmbhasā //

12.339.15

karmātmā tv aparo yo 'sau mokṣabandhaiḥ sa yujyate
sasaptadaśakenāpi rāśinā yujyate hi saḥ
evaṃ bahuvidhaḥ proktaḥ puruṣas te yathākramam //

12.339.17

draṣṭā draṣṭavyaṃ śrāvitā śrāvaṇīyaṃ
jñātā jñeyaṃ saguṇaṃ nirguṇaṃ ca
yad vai proktaṃ guṇasāmyaṃ pradhānaṃ
nityaṃ caitac chāśvataṃ cā-vyayaṃ ca

12.339.18

yad vai sūte dhātur ādyaṃ nidhānaṃ
tad vai viprāḥ pravadante 'niruddham
yad vai loke vaidikaṃ karma sādhu
āśīryuktaṃ tad dhi tasyopabhojyam

12.339.19

devāḥ sarve munayaḥ sādhu dāntās
taṃ prāgyajñair yajñabhāgaṃ yajante
ahaṃ brahmā ādya īśaḥ prajānāṃ
tasmāj jātas tvaṃ ca mattaḥ prasūtaḥ
matto jagaj jaṅgamaṃ sthāvaraṃ ca
sarve vedāḥ sarahasyā hi putra

12.339.20

caturvibhaktaḥ puruṣaḥ sa krīḍati yathecchati
evaṃ sa eva bhagavāñ jñānena pratibodhitaḥ //

12.339.21

etat te kathitaṃ putra yathāvad anupṛcchataḥ
sāṃkhyajñāne tathā yoge yathāvad anuvarṇitam //

Original text: Nārāyaṇīya (Mahābhārata 12.321-339) · Edition: Reinhold Grünendahl; Angelika Malinar; Thomas Oberlies; Peter Schreiner: Narayaniya-Studien. Herausgegeben von Peter Schreiner. Wiesbaden: Harrassowitz, 1997. (Purana Research Publications Tuebingen 5) · Data entry Peter Schreiner · GRETIL (Göttingen) · CC BY-NC-SA 4.0

Esc