Language

ENहिગુ
Scripture Library

Narasimha Purana · Chapter 43

43.1

atha sa gurugṛhe 'pi vartamānaḥ sakalavidacyutasaktapuṇyacetāḥ
jaḍa iva vicacāra bāhyakṛtye satatam anantamayam jagat prapaśyan //

43.2

sahagurukulavāsinaḥ kadācic chrutiviratā hy avadan sametya bālāḥ
tava caritam aho vicitram etat kṣitipatiputra yato 'sy abhogalubdhaḥ
hṛdi kim api vicintya hṛṣṭaromā bhavasi sadā ca vadāṅga yady aguhyam //

43.3

iti gaditavataḥ sa mantriputrān avadad idaṃ nṛpa sarvavatsalatvāt
śṛṇuta sumanasaḥ surāriputrā yad aham ananyaratir vadāmi pṛṣṭaḥ //

43.4

dhanajanataruṇīvilāsaramyo bhavavibhavaḥ kila bhāti yas tam enam
vimṛśata subudhair utaiṣa sevyo drutam atha vā parivarjya eva dūrāt //

43.5

prathamam iha vicāryatāṃ yad ambā jaṭharagatair anubhūyate suduḥkham
sukuṭilatanubhis tadagnitaptair vividhapurājananāni saṃsmaradbhiḥ //

43.6

kārāgṛhe dasyur ivāsmi baddho jarāyuṇā viṭkṛmimūtragehe
paśyāmi garbhe 'pi sakṛn mukunda pādābjayor asmaraṇena kaṣṭam //

43.7

tasmāt sukhaṃ garbhaśayasya nāsti bālye tathā yauvanavārddhake vā
evaṃ bhavo duḥkhamayaḥ sadaiva sevyaḥ kathaṃ daityasutāḥ prabuddhaiḥ
evaṃ bhave 'smin parimṛgyamāṇā vīkṣāmahe naiva sukhāṃśaleśam //

43.8

yathā yathā sādhu vicārayāmas tathā tathā duḥkhataraṃ ca vidmaḥ
tasmād bhave 'smin kila cārurūpe duḥkhākare naiva patanti santaḥ //

43.9

patanty atho 'tattvavidaḥ sumūḍhā vahnau pataṃgā iva darśanīye
yady asti nānyac charaṇaṃ sukhāya yuktaṃ tadaitat patanaṃ sukhābhe //

43.10

avindatām annam aho kṛśānāṃ yuktaṃ hi piṇyākatuṣādibhakṣaṇam
asti tv ajaṃ śrīpatipādapadma dvaṃdvārcanaprāpyam anantam ādyam //

43.11

akleśataḥ prāpyam idaṃ visṛjya mahāsukhaṃ yo 'nyasukhāni vāñchet
rājyaṃ karasthaṃ svam asau visṛjya bhikṣām aṭed dīnamanāḥ sumūḍhaḥ //

43.12

tac cārcyate śrīpatipādapadma dvaṃdvaṃ na vastrair na dhanaiḥ śramair na
ananyacittena nareṇa kiṃtu uccāryate keśava mādhaveti //

43.13

evaṃ bhavaṃ duḥkhamayaṃ viditvā daityātmajāḥ sādhu hariṃ bhajadhvam
evaṃ jano janmaphalaṃ labheta no ced bhavābdhau prapated adho 'dhaḥ //

43.14

tasmād bhave 'smin hṛdi śaṅkacakra gadādharaṃ devam anantam īḍyam
smarantu nityaṃ varadaṃ mukundaṃ sadbhaktiyogena nivṛttakāmāḥ //

43.15

anāstikatvāt kṛpayā bhavadbhyo vadāmi guhyaṃ bhavasindhusaṃsthāḥ
sarveṣu bhūteṣu ca mitrabhāvaṃ bhajantv ayaṃ sarvagato hi viṣṇuḥ //

43.16

prahlāda tvaṃ vayaṃ cāpi bālabhāvān mahāmate
ṣaṇḍāmarkāt paraṃ mitraṃ guruṃ cānyaṃ na vidmahe //

43.17ab

tvayaitac chikṣitaṃ kutra tathyaṃ no vada nistuṣam //

43.17cd

yadā tātaḥ prayāto me taporthaṃ kānanaṃ mahat //

43.18

tadā cendraḥ samāgatya puraṃ tasya rurodha ha
mṛtaṃ vijñāya daityendraṃ hiraṇyakaśipuṃ tadā //

43.19

indro me jananīṃ gṛhya prayāto manmathāgninā
dahyamāno mahābhāgāṃ mārge gacchati satvaram //

43.20

tadā māṃ garbhagaṃ jñātvā nārado devadarśanaḥ
āgatyendraṃ jagādoccair mūḍha muñca pativratām //

43.21

asyā garbhe sthito yo 'sau sa vai bhāgavatottamaḥ
tac chrutvā nāradavaco mātaraṃ praṇipatya me //

43.22

viṣṇubhaktyā pramucyātha gataḥ svaṃ bhuvanaṃ hariḥ
nāradas tāṃ samānīya āśramaṃ svaṃ śubhavrataḥ //

43.23

mām uddiśya mahābhāgām etad vai kathitaṃ tadā
tathā me vismṛtaṃ naiva bālābhyāsād danoḥ sutāḥ //

43.24

viṣṇoś cānugraheṇaiva nāradasyopadeśataḥ
ekadā guptacaryāyāṃ gato 'sau rākṣasādhipaḥ //

43.25

śṛṇoti rātrau nagare jaya rāmeti kīrtanam
avait putrakṛtaṃ sarvaṃ balavān dānaveśvaraḥ //

43.26

athāhūyāha daityendraḥ krodhāndhaḥ sa purohitān
re re kṣudradvijā yūyam atimumūrṣatāṃ gatāḥ //

43.27

prahlādo 'yaṃ mṛṣālāpān vakty anyān pāṭhayaty api
iti nirbhartsya tān viprān śvasan rājāviśad gṛham //

43.28

na ca putravadhe cintāṃ jahau svavadhakāriṇīm
āsannamaraṇo 'marṣāt kṛtyam ekaṃ vimṛśya saḥ //

43.29

akṛtyam eva daityādīn āhūyopādiśad rahaḥ
adya kṣapāyāṃ prahlādaṃ prasuptaṃ duṣṭam ulbaṇaiḥ //

43.30

nāgapāśair dṛḍhaṃ baddhvā madhye nikṣipatāmbudheḥ
tadājñāṃ śirasādāya dadṛśus tam upetya te //

43.31

rātripriyaṃ samādhisthaṃ prabuddhaṃ suptavat sthitam
saṃchinnarāgalobhādi mahābandhaṃ kṣapācarāḥ //

43.32

babandhus taṃ mahātmānaṃ phalgubhiḥ sarparajjubhiḥ
garuḍadhvajabhaktaṃ taṃ buddhvāhibhir abuddhayaḥ //

43.33

jalaśāyipriyaṃ nītvā jalarāśau nicikṣipuḥ
balinas te 'calān daityā tasyopari nidhāya ca //

43.34

śaśaṃsus taṃ priyaṃ rājñe drutaṃ tān so 'py amānayat
prahlādaṃ cābdhimadhyasthaṃ tam aurvāgnim ivāparam //

43.35

jvalantaṃ tejasā viṣṇor grāhā bhūribhiyātyajan
sa cābhinnacidānanda sindhumadhye samāhitaḥ //

43.36

na veda baddham ātmānaṃ lavaṇāmbudhimadhyagam
atha brahmāmṛtāmbhodhi, maye svasmin sthite munau //

43.37

yayau kṣobhaṃ dvitīyābdhi praveśād iva sāgaraḥ
kleśāt kleśān ivoddhūya prahlādam atha vīcayaḥ //

43.38

ninyus tīre 'plavāmbhodheḥ gurūktaya ivāmbudheḥ
dhyānena viṣṇubhūtaṃ taṃ bhagavān varuṇālayaḥ //

43.39

vinyasya tīre ratnāni gṛhītvā draṣṭum āyayau
tāvad bhagavatādiṣṭaḥ prahṛṣṭaḥ pannagāśanaḥ //

43.40

bandhanāhīn samabhyetya bhakṣayitvā punar yayau
athābabhāṣe prahlādaṃ gambhīradhvanir arṇavaḥ //

43.41

praṇamya divyarūpaḥ san samādhisthaṃ hareḥ priyam
prahlāda bhagavadbhakta puṇyātmann arṇavo 'smy aham //

43.42

cakṣurbhyām atha māṃ dṛṣṭvā pāvayārthinam āgatam
ity ambudhigiraḥ śrutvā sa mahātmā hareḥ priyaḥ //

43.43

udvīkṣya sahasā devaṃ taṃ natvāhāsurātmajaḥ
kadāgataṃ bhagavatā tam athāmbudhir abravīt //

43.44

yoginn ajñātavṛttas tvam aparāddhaṃ tavāsuraiḥ
baddhas tvam ahibhir daityair mayi kṣipto 'dya vaiṣṇava //

43.45

tatas tūrṇaṃ mayā tīre nyastas tvaṃ phaṇinaś ca tān
idānīm eva garuḍo bhakṣayitvā gato mahān //

43.46

mahātmann anugṛhṇīṣva tvaṃ māṃ satsaṅgam ārthinam
gṛhāṇemāni ratnāni pūjyas tvaṃ me harir yathā //

43.47

yady apy etair na te kṛtyaṃ ratnair dāsyāmy athāpy aham
dīpān nivedayaty eva bhāskarasyāpi bhaktimān //

43.48

tvam āpatsv api ghorāsu viṣṇunaiva hi rakṣitaḥ
tvādṛśā nirmalātmāno na santi bahavo 'rkavat //

43.49

bahunā kiṃ kṛtārtho 'smi yat tiṣṭhāmi tvayā saha
ālapāmi kṣaṇam api nekṣe hy etat phalopamām //

43.50

ity abdhinā stutaḥ śrīśa māhātmyavacanaiḥ svayam
yayau lajjāṃ praharṣaṃ ca prahlādo bhagavatpriyaḥ //

43.51

pratigṛhya sa ratnāni vatsalaḥ prāha vāridhim
mahātman sutarāṃ dhanyaḥ śete tvayi hi sa prabhuḥ //

43.52

kalpānte 'pi jagat kṛtsnaṃ grasitvā sa jaganmayaḥ
tvayy evaikārṇavībhūte śete kila mahātmani //

43.53

locanābhyāṃ jagannāthaṃ draṣṭum icchāmi vāridhe
tvaṃ paśyasi sadā dhanyas tatropāyaṃ prayaccha me //

43.54

uktveti pādāvanataṃ tūrṇam utthāpya sāgaraḥ
prahlādaṃ prāha yogīndra tvaṃ paśyasi sadā hṛdi //

43.55

draṣṭum icchasy athākṣibhyāṃ stuhi taṃ bhaktavatsalam
uktveti sindhuḥ prahlādam ātmanaḥ sa jale 'viśat //

43.56

gate nadīndre sthitvaiko hariṃ rātrau sa daityajaḥ
bhaktyāstaud iti manvānas taddarśanam asaṃbhavam //

43.57

vedāntavākyaśatamārutasaṃpravṛddha vairāgyavahniśikhayā paritāpya cittam
saṃśodhayanti yadavekṣaṇayogyatāyai dhīrāḥ sadaiva sa kathaṃ mama gocaraḥ syāt //

43.58

mātsaryaroṣasmaralobhamoha madādibhir vā sudṛḍhaiḥ suṣaḍbhiḥ
uparyuparyāvaraṇaiḥ subaddham andhaṃ mano me kva hariḥ kva vāham //

43.59

yaṃ dhātṛmukhyā vibudhā bhayeṣu śāntyarthinaḥ kṣīranidher upāntam
gatvottamastotrakṛtaḥ kathaṃcit paśyanti taṃ draṣṭum aho mamāśā //

43.60

ayogyam ātmānam itīśadarśane sa manyamānas tadanāptikātaraḥ
udvegaduḥkhārṇavamagnamānasaḥ srutāśrudhāro nṛpa mūrcchito 'patat //

43.61

atha kṣaṇāt sarvagataś caturbhujaḥ śubhākṛtir bhaktajanaikavallabhaḥ
duḥsthaṃ tam āśliṣya sudhāmayair bhujais tatraiva bhūpāvir abhūd dayānidhiḥ //

43.62

sa labdhasaṃjño 'tha tadaṅgasaṅgād unmīlitākṣaḥ sahasā dadarśa
prasannavaktraṃ kamalāyatākṣaṃ sudīrghabāhuṃ yamunāsavarṇam //

43.63

udāratejomayam aprameyaṃ gadāriśaṅkhāmbujacārucihnitam
sthitaṃ samāliṅgya vibhuṃ sa dṛṣṭvā prakampito vismayabhītiharṣaiḥ //

43.64

tat svapnam evātha sa manyamānaḥ svapne 'pi paśyāmi hariṃ kṛtārtham
iti praharṣārṇavamagnacetāḥ svānandamūrchāṃ sa punaś ca bheje //

43.65

tataḥ kṣitāv eva niviśya nāthaḥ kṛtvā tam aṅke svajanaikabandhuḥ
śanair vidhunvan karapallavena spṛśan muhur mātṛvad āliliṅga //

43.66

tataś cireṇa prahlādaḥ saṃmukhonmīlitekṣaṇaḥ
āluloke jagannāthaṃ vismayāviṣṭacetasā //

43.67

tataś cirāt taṃ saṃbhāvya dhīraḥ śrīśāṅkaśāyinam
ātmānaṃ sahasottasthau sadyaḥ sabhayasaṃbhramaḥ //

43.68

praṇāmāyāpatac corvyāṃ prasīdeti vadan muhuḥ
saṃbhramāt sa bahujño 'pi nānyāṃ pūjoktim asmarat //

43.69

tam athābhayahastena gadāśaṅkhāridhṛk prabhuḥ
gṛhītvā sthāpayām_asa prahlādaṃ sa dayānidhiḥ //

43.70

karābjasparśanāhlāda galadaśruṃ savepathum
bhūyo 'thāhlādayan svāmī taṃ jagādeti sāntvayan //

43.71

sabhayaṃ saṃbhramaṃ vatsa madgauravakṛtaṃ tyaja
naivaṃ priyo me bhakteṣu svādhīnapraṇayī bhava //

43.72

nityaṃ saṃpūrṇakāmasya janmāni vividhāni me
bhaktasarveṣṭadānāya tasmāt kiṃ te priyaṃ vada //

43.73

atha vyajijñapad viṣṇuṃ prahlādaḥ prāñjalir naman
salaulyam utphulladṛśā paśyann evaṃ ca tanmukham //

43.74

nāpy ayaṃ varadānāya kālo naiṣa prasīda me
tvaddarśanāmṛtāsvādād antarātmā na tṛpyati //

43.75

brahmādidevair durlakṣyaṃ tvām eva paśyataḥ prabho
tṛptiṃ neṣyati me cittaṃ kalpāyutaśatair api //

43.76

naivam etad dhy atṛptasya tvāṃ dṛṣṭvānyad vṛṇoti kim
tataḥ smitasudhāpūraiḥ pūrayan sa priyaṃ priyāt //

43.77

yojayan mokṣalakṣmyaiva taṃ jagāda jagatpatiḥ
satyaṃ maddarśanād anyad vatsa naivāsti te priyam //

43.78

kiṃcit te dātum iṣṭaṃ me matpriyārthaṃ vṛṇīṣva tat
prahlādo 'thābravīd dhīmān deva janmāntareṣv api //

43.79

dāsas tavāhaṃ bhūyāsaṃ garutmān iva bhaktimān
athāha nāthaḥ prahlādaṃ saṃkaṭaṃ khalv idaṃ kṛtam //

43.80

ahaṃ tavātmadānecchus tvaṃ tu bhṛtyatvam icchasi
varān anyāṃś ca varaya dhīman daityeśvarātmaja //

43.81

prahlādo 'pi punaḥ prāha bhaktakāmapradaṃ harim
prasīda sāstu me nātha tvadbhaktiḥ sāttvikī sthirā //

43.82

anayātha ca tvāṃ naumi nṛtyāmi tvatparaḥ sadā
athābhituṣṭo bhagavān priyam āha priyaṃvadam //

43.83

vatsa yad yad abhīṣṭaṃ te tat tad astu sukhī bhava
antarhite ca mayy atra mā khida tvaṃ mahāmate //

43.84

tvaccittān nāpayāsyāmi kṣīrābdher iva supriyāt
punar dvitridinais tvaṃ māṃ draṣṭā duṣṭavadhodyatam //

43.85

apūrvāviṣkṛtākāraṃ nṛsiṃhaṃ pāpabhīṣaṇam
uktvety ataḥ praṇamataḥ paśyataś cātilālasam //

43.86

atuṣṭasyaiva tasyeśo māyayāntar dadhe hariḥ
tato haṭhād adṛṣṭvā taṃ sarvato bhaktavatsalam //

43.87

hāhety aśruplutaḥ procya vavande sa cirād iti
śrūyamāṇe 'tha paritaḥ pratibuddhajanasvane //

43.88

utthāyābdhitaṭād dhīmān prahlādaḥ svapuraṃ yayau //

43.89

atha ditijasutaś ciraṃ prahṛṣṭaḥ smṛtibalataḥ paritas tam eva paśyan
harimanujagatiṃ tv alaṃ ca paśyan gurugṛham utpulakaḥ śanair avāpa //

Original text: Narasiṃhapurāṇa · Edition: Siddheswar Jena: The Narasiṃha Purāṇam. Delhi: Nag Publ. 1987. · Data entry Peter Schreiner · GRETIL (Göttingen) · CC BY-NC-SA 4.0

Esc