Narasimha Purana · Chapter 43
atha sa gurugṛhe 'pi vartamānaḥ sakalavidacyutasaktapuṇyacetāḥ
jaḍa iva vicacāra bāhyakṛtye satatam anantamayam jagat prapaśyan //
sahagurukulavāsinaḥ kadācic chrutiviratā hy avadan sametya bālāḥ
tava caritam aho vicitram etat kṣitipatiputra yato 'sy abhogalubdhaḥ
hṛdi kim api vicintya hṛṣṭaromā bhavasi sadā ca vadāṅga yady aguhyam //
iti gaditavataḥ sa mantriputrān avadad idaṃ nṛpa sarvavatsalatvāt
śṛṇuta sumanasaḥ surāriputrā yad aham ananyaratir vadāmi pṛṣṭaḥ //
dhanajanataruṇīvilāsaramyo bhavavibhavaḥ kila bhāti yas tam enam
vimṛśata subudhair utaiṣa sevyo drutam atha vā parivarjya eva dūrāt //
prathamam iha vicāryatāṃ yad ambā jaṭharagatair anubhūyate suduḥkham
sukuṭilatanubhis tadagnitaptair vividhapurājananāni saṃsmaradbhiḥ //
kārāgṛhe dasyur ivāsmi baddho jarāyuṇā viṭkṛmimūtragehe
paśyāmi garbhe 'pi sakṛn mukunda pādābjayor asmaraṇena kaṣṭam //
tasmāt sukhaṃ garbhaśayasya nāsti bālye tathā yauvanavārddhake vā
evaṃ bhavo duḥkhamayaḥ sadaiva sevyaḥ kathaṃ daityasutāḥ prabuddhaiḥ
evaṃ bhave 'smin parimṛgyamāṇā vīkṣāmahe naiva sukhāṃśaleśam //
yathā yathā sādhu vicārayāmas tathā tathā duḥkhataraṃ ca vidmaḥ
tasmād bhave 'smin kila cārurūpe duḥkhākare naiva patanti santaḥ //
patanty atho 'tattvavidaḥ sumūḍhā vahnau pataṃgā iva darśanīye
yady asti nānyac charaṇaṃ sukhāya yuktaṃ tadaitat patanaṃ sukhābhe //
avindatām annam aho kṛśānāṃ yuktaṃ hi piṇyākatuṣādibhakṣaṇam
asti tv ajaṃ śrīpatipādapadma dvaṃdvārcanaprāpyam anantam ādyam //
akleśataḥ prāpyam idaṃ visṛjya mahāsukhaṃ yo 'nyasukhāni vāñchet
rājyaṃ karasthaṃ svam asau visṛjya bhikṣām aṭed dīnamanāḥ sumūḍhaḥ //
tac cārcyate śrīpatipādapadma dvaṃdvaṃ na vastrair na dhanaiḥ śramair na
ananyacittena nareṇa kiṃtu uccāryate keśava mādhaveti //
evaṃ bhavaṃ duḥkhamayaṃ viditvā daityātmajāḥ sādhu hariṃ bhajadhvam
evaṃ jano janmaphalaṃ labheta no ced bhavābdhau prapated adho 'dhaḥ //
tasmād bhave 'smin hṛdi śaṅkacakra gadādharaṃ devam anantam īḍyam
smarantu nityaṃ varadaṃ mukundaṃ sadbhaktiyogena nivṛttakāmāḥ //
anāstikatvāt kṛpayā bhavadbhyo vadāmi guhyaṃ bhavasindhusaṃsthāḥ
sarveṣu bhūteṣu ca mitrabhāvaṃ bhajantv ayaṃ sarvagato hi viṣṇuḥ //
prahlāda tvaṃ vayaṃ cāpi bālabhāvān mahāmate
ṣaṇḍāmarkāt paraṃ mitraṃ guruṃ cānyaṃ na vidmahe //
tvayaitac chikṣitaṃ kutra tathyaṃ no vada nistuṣam //
yadā tātaḥ prayāto me taporthaṃ kānanaṃ mahat //
tadā cendraḥ samāgatya puraṃ tasya rurodha ha
mṛtaṃ vijñāya daityendraṃ hiraṇyakaśipuṃ tadā //
indro me jananīṃ gṛhya prayāto manmathāgninā
dahyamāno mahābhāgāṃ mārge gacchati satvaram //
tadā māṃ garbhagaṃ jñātvā nārado devadarśanaḥ
āgatyendraṃ jagādoccair mūḍha muñca pativratām //
asyā garbhe sthito yo 'sau sa vai bhāgavatottamaḥ
tac chrutvā nāradavaco mātaraṃ praṇipatya me //
viṣṇubhaktyā pramucyātha gataḥ svaṃ bhuvanaṃ hariḥ
nāradas tāṃ samānīya āśramaṃ svaṃ śubhavrataḥ //
mām uddiśya mahābhāgām etad vai kathitaṃ tadā
tathā me vismṛtaṃ naiva bālābhyāsād danoḥ sutāḥ //
viṣṇoś cānugraheṇaiva nāradasyopadeśataḥ
ekadā guptacaryāyāṃ gato 'sau rākṣasādhipaḥ //
śṛṇoti rātrau nagare jaya rāmeti kīrtanam
avait putrakṛtaṃ sarvaṃ balavān dānaveśvaraḥ //
athāhūyāha daityendraḥ krodhāndhaḥ sa purohitān
re re kṣudradvijā yūyam atimumūrṣatāṃ gatāḥ //
prahlādo 'yaṃ mṛṣālāpān vakty anyān pāṭhayaty api
iti nirbhartsya tān viprān śvasan rājāviśad gṛham //
na ca putravadhe cintāṃ jahau svavadhakāriṇīm
āsannamaraṇo 'marṣāt kṛtyam ekaṃ vimṛśya saḥ //
akṛtyam eva daityādīn āhūyopādiśad rahaḥ
adya kṣapāyāṃ prahlādaṃ prasuptaṃ duṣṭam ulbaṇaiḥ //
nāgapāśair dṛḍhaṃ baddhvā madhye nikṣipatāmbudheḥ
tadājñāṃ śirasādāya dadṛśus tam upetya te //
rātripriyaṃ samādhisthaṃ prabuddhaṃ suptavat sthitam
saṃchinnarāgalobhādi mahābandhaṃ kṣapācarāḥ //
babandhus taṃ mahātmānaṃ phalgubhiḥ sarparajjubhiḥ
garuḍadhvajabhaktaṃ taṃ buddhvāhibhir abuddhayaḥ //
jalaśāyipriyaṃ nītvā jalarāśau nicikṣipuḥ
balinas te 'calān daityā tasyopari nidhāya ca //
śaśaṃsus taṃ priyaṃ rājñe drutaṃ tān so 'py amānayat
prahlādaṃ cābdhimadhyasthaṃ tam aurvāgnim ivāparam //
jvalantaṃ tejasā viṣṇor grāhā bhūribhiyātyajan
sa cābhinnacidānanda sindhumadhye samāhitaḥ //
na veda baddham ātmānaṃ lavaṇāmbudhimadhyagam
atha brahmāmṛtāmbhodhi, maye svasmin sthite munau //
yayau kṣobhaṃ dvitīyābdhi praveśād iva sāgaraḥ
kleśāt kleśān ivoddhūya prahlādam atha vīcayaḥ //
ninyus tīre 'plavāmbhodheḥ gurūktaya ivāmbudheḥ
dhyānena viṣṇubhūtaṃ taṃ bhagavān varuṇālayaḥ //
vinyasya tīre ratnāni gṛhītvā draṣṭum āyayau
tāvad bhagavatādiṣṭaḥ prahṛṣṭaḥ pannagāśanaḥ //
bandhanāhīn samabhyetya bhakṣayitvā punar yayau
athābabhāṣe prahlādaṃ gambhīradhvanir arṇavaḥ //
praṇamya divyarūpaḥ san samādhisthaṃ hareḥ priyam
prahlāda bhagavadbhakta puṇyātmann arṇavo 'smy aham //
cakṣurbhyām atha māṃ dṛṣṭvā pāvayārthinam āgatam
ity ambudhigiraḥ śrutvā sa mahātmā hareḥ priyaḥ //
udvīkṣya sahasā devaṃ taṃ natvāhāsurātmajaḥ
kadāgataṃ bhagavatā tam athāmbudhir abravīt //
yoginn ajñātavṛttas tvam aparāddhaṃ tavāsuraiḥ
baddhas tvam ahibhir daityair mayi kṣipto 'dya vaiṣṇava //
tatas tūrṇaṃ mayā tīre nyastas tvaṃ phaṇinaś ca tān
idānīm eva garuḍo bhakṣayitvā gato mahān //
mahātmann anugṛhṇīṣva tvaṃ māṃ satsaṅgam ārthinam
gṛhāṇemāni ratnāni pūjyas tvaṃ me harir yathā //
yady apy etair na te kṛtyaṃ ratnair dāsyāmy athāpy aham
dīpān nivedayaty eva bhāskarasyāpi bhaktimān //
tvam āpatsv api ghorāsu viṣṇunaiva hi rakṣitaḥ
tvādṛśā nirmalātmāno na santi bahavo 'rkavat //
bahunā kiṃ kṛtārtho 'smi yat tiṣṭhāmi tvayā saha
ālapāmi kṣaṇam api nekṣe hy etat phalopamām //
ity abdhinā stutaḥ śrīśa māhātmyavacanaiḥ svayam
yayau lajjāṃ praharṣaṃ ca prahlādo bhagavatpriyaḥ //
pratigṛhya sa ratnāni vatsalaḥ prāha vāridhim
mahātman sutarāṃ dhanyaḥ śete tvayi hi sa prabhuḥ //
kalpānte 'pi jagat kṛtsnaṃ grasitvā sa jaganmayaḥ
tvayy evaikārṇavībhūte śete kila mahātmani //
locanābhyāṃ jagannāthaṃ draṣṭum icchāmi vāridhe
tvaṃ paśyasi sadā dhanyas tatropāyaṃ prayaccha me //
uktveti pādāvanataṃ tūrṇam utthāpya sāgaraḥ
prahlādaṃ prāha yogīndra tvaṃ paśyasi sadā hṛdi //
draṣṭum icchasy athākṣibhyāṃ stuhi taṃ bhaktavatsalam
uktveti sindhuḥ prahlādam ātmanaḥ sa jale 'viśat //
gate nadīndre sthitvaiko hariṃ rātrau sa daityajaḥ
bhaktyāstaud iti manvānas taddarśanam asaṃbhavam //
vedāntavākyaśatamārutasaṃpravṛddha vairāgyavahniśikhayā paritāpya cittam
saṃśodhayanti yadavekṣaṇayogyatāyai dhīrāḥ sadaiva sa kathaṃ mama gocaraḥ syāt //
mātsaryaroṣasmaralobhamoha madādibhir vā sudṛḍhaiḥ suṣaḍbhiḥ
uparyuparyāvaraṇaiḥ subaddham andhaṃ mano me kva hariḥ kva vāham //
yaṃ dhātṛmukhyā vibudhā bhayeṣu śāntyarthinaḥ kṣīranidher upāntam
gatvottamastotrakṛtaḥ kathaṃcit paśyanti taṃ draṣṭum aho mamāśā //
ayogyam ātmānam itīśadarśane sa manyamānas tadanāptikātaraḥ
udvegaduḥkhārṇavamagnamānasaḥ srutāśrudhāro nṛpa mūrcchito 'patat //
atha kṣaṇāt sarvagataś caturbhujaḥ śubhākṛtir bhaktajanaikavallabhaḥ
duḥsthaṃ tam āśliṣya sudhāmayair bhujais tatraiva bhūpāvir abhūd dayānidhiḥ //
sa labdhasaṃjño 'tha tadaṅgasaṅgād unmīlitākṣaḥ sahasā dadarśa
prasannavaktraṃ kamalāyatākṣaṃ sudīrghabāhuṃ yamunāsavarṇam //
udāratejomayam aprameyaṃ gadāriśaṅkhāmbujacārucihnitam
sthitaṃ samāliṅgya vibhuṃ sa dṛṣṭvā prakampito vismayabhītiharṣaiḥ //
tat svapnam evātha sa manyamānaḥ svapne 'pi paśyāmi hariṃ kṛtārtham
iti praharṣārṇavamagnacetāḥ svānandamūrchāṃ sa punaś ca bheje //
tataḥ kṣitāv eva niviśya nāthaḥ kṛtvā tam aṅke svajanaikabandhuḥ
śanair vidhunvan karapallavena spṛśan muhur mātṛvad āliliṅga //
tataś cireṇa prahlādaḥ saṃmukhonmīlitekṣaṇaḥ
āluloke jagannāthaṃ vismayāviṣṭacetasā //
tataś cirāt taṃ saṃbhāvya dhīraḥ śrīśāṅkaśāyinam
ātmānaṃ sahasottasthau sadyaḥ sabhayasaṃbhramaḥ //
praṇāmāyāpatac corvyāṃ prasīdeti vadan muhuḥ
saṃbhramāt sa bahujño 'pi nānyāṃ pūjoktim asmarat //
tam athābhayahastena gadāśaṅkhāridhṛk prabhuḥ
gṛhītvā sthāpayām_asa prahlādaṃ sa dayānidhiḥ //
karābjasparśanāhlāda galadaśruṃ savepathum
bhūyo 'thāhlādayan svāmī taṃ jagādeti sāntvayan //
sabhayaṃ saṃbhramaṃ vatsa madgauravakṛtaṃ tyaja
naivaṃ priyo me bhakteṣu svādhīnapraṇayī bhava //
nityaṃ saṃpūrṇakāmasya janmāni vividhāni me
bhaktasarveṣṭadānāya tasmāt kiṃ te priyaṃ vada //
atha vyajijñapad viṣṇuṃ prahlādaḥ prāñjalir naman
salaulyam utphulladṛśā paśyann evaṃ ca tanmukham //
nāpy ayaṃ varadānāya kālo naiṣa prasīda me
tvaddarśanāmṛtāsvādād antarātmā na tṛpyati //
brahmādidevair durlakṣyaṃ tvām eva paśyataḥ prabho
tṛptiṃ neṣyati me cittaṃ kalpāyutaśatair api //
naivam etad dhy atṛptasya tvāṃ dṛṣṭvānyad vṛṇoti kim
tataḥ smitasudhāpūraiḥ pūrayan sa priyaṃ priyāt //
yojayan mokṣalakṣmyaiva taṃ jagāda jagatpatiḥ
satyaṃ maddarśanād anyad vatsa naivāsti te priyam //
kiṃcit te dātum iṣṭaṃ me matpriyārthaṃ vṛṇīṣva tat
prahlādo 'thābravīd dhīmān deva janmāntareṣv api //
dāsas tavāhaṃ bhūyāsaṃ garutmān iva bhaktimān
athāha nāthaḥ prahlādaṃ saṃkaṭaṃ khalv idaṃ kṛtam //
ahaṃ tavātmadānecchus tvaṃ tu bhṛtyatvam icchasi
varān anyāṃś ca varaya dhīman daityeśvarātmaja //
prahlādo 'pi punaḥ prāha bhaktakāmapradaṃ harim
prasīda sāstu me nātha tvadbhaktiḥ sāttvikī sthirā //
anayātha ca tvāṃ naumi nṛtyāmi tvatparaḥ sadā
athābhituṣṭo bhagavān priyam āha priyaṃvadam //
vatsa yad yad abhīṣṭaṃ te tat tad astu sukhī bhava
antarhite ca mayy atra mā khida tvaṃ mahāmate //
tvaccittān nāpayāsyāmi kṣīrābdher iva supriyāt
punar dvitridinais tvaṃ māṃ draṣṭā duṣṭavadhodyatam //
apūrvāviṣkṛtākāraṃ nṛsiṃhaṃ pāpabhīṣaṇam
uktvety ataḥ praṇamataḥ paśyataś cātilālasam //
atuṣṭasyaiva tasyeśo māyayāntar dadhe hariḥ
tato haṭhād adṛṣṭvā taṃ sarvato bhaktavatsalam //
hāhety aśruplutaḥ procya vavande sa cirād iti
śrūyamāṇe 'tha paritaḥ pratibuddhajanasvane //
utthāyābdhitaṭād dhīmān prahlādaḥ svapuraṃ yayau //
atha ditijasutaś ciraṃ prahṛṣṭaḥ smṛtibalataḥ paritas tam eva paśyan
harimanujagatiṃ tv alaṃ ca paśyan gurugṛham utpulakaḥ śanair avāpa //
Original text: Narasiṃhapurāṇa · Edition: Siddheswar Jena: The Narasiṃha Purāṇam. Delhi: Nag Publ. 1987. · Data entry Peter Schreiner · GRETIL (Göttingen) · CC BY-NC-SA 4.0