Narasimha Purana · Chapter 41

mārkaṇḍeya mahāprājña sarvaśāstraviśārada
prādurbhāvaṃ nṛsiṃhasya yathāvad vaktum arhasi //

vada prahlādacaritaṃ vistareṇa mamānagha
dhanyā vayaṃ mahāyogiṃs tvatprasādān mahāmune //

sudhāṃ pibāmo durlabhyāṃ dhanyāḥ śrīśakathābhidhām //

purā hiraṇyakaśipos taporthaṃ gacchato vanam //

digdāho bhumikampaś ca jātas tasya mahātmanaḥ
vārito bandhubhir bhṛtyair mitraiś ca hitakāribhiḥ //

śakunā viguṇā rājañ jātās tac ca na śobhanam
trailokyādhipatis tvaṃ hi sarve devāḥ parājitāḥ //

tavāsti na bhayaṃ saumya kimarthaṃ tapyate tapaḥ
prayojanaṃ na paśyāmo vayaṃ buddhyā samanvitāḥ //

yo bhaven nyūnakāmo hi tapascaryāṃ karoti saḥ
evaṃ tair vāryamāṇo 'pi durmado madamohitaḥ //

yātaḥ kailāsaśikharaṃ dvitrair mitraiḥ parīvṛtaḥ
tasya saṃtapyamānasya tapaḥ paramaduṣkaram //

cintā jātā mahīpāla viriñceḥ padmajanmanaḥ
kiṃ karomi kathaṃ daityas tapaso vinivartate //

iti cintākulasyaiva brahmaṇo 'ngasamudbhavaḥ
praṇamya prāha bhūpāla nārado munisattamaḥ //

kimarthaṃ khidyate tāta nārāyaṇaparāyaṇa
yeṣām manasi govindas te vai nārhanti śocitum //

ahaṃ taṃ vārayiṣyāmi tapyantaṃ ditinandanam
nārāyaṇo jagatsvāmī matiṃ me saṃpradāsyati //

ity uktvānamya pitaraṃ vāsudevaṃ hṛdi smaran
prayātaḥ parvatenaiva sārdhaṃ sa munipuṃgavaḥ //

kalaviṅkau tu tau bhūtvā kailāśaṃ parvatottamam
yatrāste ditijaśreṣṭho dvitrair mitraiḥ parīvṛtaḥ //

kṛtasnāno munis tatra vṛkṣaśākhāsamāśritaḥ
śṛṇvatas tasya daityasya prāha gambhīrayā girā //

namo nārāyaṇāyeti punaḥ punar udāradhīḥ
trivāraṃ prajapitvā vai nārado maunam āśritaḥ //

tac chrutvā vacanaṃ tasya kalaviṅkasya sādaram
hiraṇyakaśipur daityaḥ kruddhaś cāpaṃ samādade //

bāṇaṃ dhanuṣi saṃdhāya yāvan muñcati tau prati
tāvad uḍḍīya tau bhūpa gatau nāradaparvatau //

so 'pi krodhaparītāṅgo hiraṇyakaśipus tadā
tyaktvā tam āśramaṃ bhūyo nagaraṃ svaṃ mahīpate //

tasyāpi bhāryā suśroṇī kayādhūr nāma nāmataḥ
tadā rajasvalā bhūtvā snātābhūd daivayogataḥ //

rātrāv ekāntasamaye tayā pṛṣṭaḥ sa daityarāṭ
svāmin yadā tapaścaryāṃ kartuṃ gehād vanaṃ gataḥ //

tadā tvayoktaṃ varṣāṇām ayutaṃ me tapas tv idam
tat kimarthaṃ mahārāja sāṃprataṃ tyaktavān vratam //

tathyaṃ kathaya me nātha snehāt pṛcchāmi daityapa //

śṛṇu cārvaṅgi me tathyāṃ vācaṃ vratavināśinīm //

krodhasyātīva jananīṃ devānāṃ mudavardhanīm
kailāsaśikhare devi mahadānandakānane //

vyāharantau śubhāṃ vāṇīṃ namo nārāyaṇeti ca
vāradvayaṃ trayaṃ ceti vyāhṛtaṃ vacanaṃ śubhe //

tena me manasi krodho jāto 'tīva varānane
kodaṇḍe śaram ādhāya yāvan muñcāmi bhāmini //

tāvat tau pakṣiṇau bhītau gatau deśāntaraṃ tv aham
tyaktvā vrataṃ samāyāto bhāvikāryabalena vai //

ity ucyamāne vacane vīryadrāvo 'bhavat tadā
ṛtukāle tu saṃprāpte jāto garbhas tadaiva hi //

punaḥ pravardhamānasya garbhe garbhasya dhīmataḥ
nāradasyopadeśena vaiṣṇavaḥ samajāyata //

tad agre kathayiṣyāmi bhūpa śraddhāparo bhava
tasya sūnur abhud bhaktaḥ prahlādo janmavaiṣṇavaḥ //

so 'vardhatāsurakule nirmalo malināśraye
yathā kalau harer bhaktiḥ pāśasaṃsāramocanī //

sa vardhamāno virarāja bālaiḥ saha trayīnāthapadeṣu bhaktyā
bālo 'lpadeho mahatīṃ mahātmā vistārayan bhāti sa viṣṇubhaktim //

yathā caturthaṃ yugam āptadharma kāmārthamokṣaṃ kila kīrtidaṃ hi
sa bālalīlāsu sahānyaḍimbhaiḥ prahelikākrīḍanakeṣu nityam //

kathāprasaṅgeṣu ca kṛṣṇam eva provāca yasmāt sa hi tatsvabhāvaḥ
itthaṃ śiśutve 'pi vicitrakārī vyavardhateśasmaraṇāmṛtāśaḥ //

taṃ padmavaktraṃ daityendraḥ kadācit strīvṛtaḥ khalaḥ
bālaṃ gurugṛhāyātaṃ dadarśa svāyatekṣaṇam //

gṛhītvā tu kare putraṃ paṭṭikā yā suśobhanā
mūrdhni cakrāṅkitā paṭṭī kṛṣṇanāmāṅkitādarāt //

tam āhūya mudāviṣṭo lālayan prāha putrakam
putra te jananī nityaṃ sudhīr me tvā praśaṃsati //

atha tad vada yat kiṃcid guruveśmani śikṣitam
vicāryānandajananaṃ samyag āyāti tad vada //

athāha pitaraṃ harṣāt prahlādo janmavaiṣṇavaḥ
govindaṃ trijagadvandyaṃ prabhuṃ natvā bravīmi te //

iti śatroḥ stavaṃ śrutvā putroktaṃ strīvṛtaḥ khalaḥ
kruddho 'pi taṃ vañcayituṃ jahāsoccaiḥ prahṛṣṭavat //

āliṅgya tanayaṃ prāha śṛṇu bāla hitaṃ vacaḥ
rāma govinda kṛṣṇeti viṣṇo mādhava śrīpate //

evaṃ vadanti ye sarve te putra mama vairiṇaḥ
śāsitās tu mayedānīṃ tvayedaṃ kva śrutaṃ vacaḥ //

pitur vacanam ākarṇya dhīmān abhayasaṃyutaḥ
prahlādaḥ prāha he ārya maivaṃ brūyāḥ kadācana //

sarvaiśvaryapradaṃ mantraṃ dharmādiparivardhanam
kṛṣṇeti yo naro brūyāt so 'bhayaṃ vindate padam //

kṛṣṇanindāsamutthasya aghasyānto na vidyate
rāma mādhava kṛṣṇeti smara bhaktyātmaśuddhaye //

gurave 'pi bravīmy etad yato hitakaraṃ param
śaraṇaṃ vraja sarveśaṃ sarvapāpakṣayaṃkaram //

athāha prakaṭakrodhaḥ surārir bhartsayan sutam
kenāyaṃ bālako nīto daśām etāṃ sumadhyamām //

dhig dhig hāheti duṣputra kiṃ me kṛtam aghaṃ mahat
yāhi yāhi durācāra pāpiṣṭha puruṣādhama
uktveti parito vīkṣya punar āha śiśor gurum //

buddhvā cānīyatāṃ daityaiḥ krūraiḥ krūraparākramaiḥ
iti śrutvā tato daityās tam ānīya nyavedayan
dhīmān ūce khalaṃ bhūpaṃ devāntaka parīkṣatām //

līlayaiva jitaṃ deva trailokyaṃ nikhilaṃ tvayā
asakṛn na hi roṣeṇa kiṃ kruddhasyālpake mayi //

iti sāmavacaḥ śrutvā dvijoktaṃ prāha daityarāṭ
viṣṇustavaṃ mama sutaṃ pāpa bālam apīpaṭhaḥ //

uktveti tanayaṃ prāha rājā sāmnāmalaṃ sutam
mamātmajasya kiṃ jāḍyāṃ tava caitad dvijaiḥ kṛtam //

viṣṇupakṣair dhruvaṃ dhūrtair mūḍha nityaṃ parityaja
tyaja dvijaprasaṅgaṃ hi dvijasaṅgo hy aśobhanaḥ //

asmatkulocitaṃ tejo yair dvijais tu tirohitam
yasya yat saṃgatiḥ puṃso maṇivat syāt sa tadguṇaḥ //

svakularddhyai tato dhīmān svayūthān eva saṃśrayet
matsutasyocitaṃ tyaktvā viṣṇupakṣīyanāśanam //

svayam eva bhajan viṣṇuṃ manda kiṃ tvaṃ na lajjase
viśvanāthasya me sūnur bhūtvānyaṃ nātham icchasi //

śṛṇu vatsa jagattattvaṃ kaścin nāsti nijaḥ prabhuḥ
yaḥ śūraḥ sa śriyaṃ bhuṅkte sa prabhuḥ sa maheśvaraḥ //

sa devaḥ sakalādhyakṣo yathāhaṃ trijagajjayī
tyaja jāḍyam ataḥ śauryaṃ bhajasva svakulocitam //

anye 'pi tvāṃ haniṣyanti vadiṣyanti janās tv idam
asuro 'yaṃ surān stauti mārjāra iva mūṣakān //

dveṣyān śikhīva phaṇino durnimittam idaṃ dhruvam
labdhvāpi mahad aiśvaryaṃ lāghavaṃ yānty abuddhayaḥ //

yathāyaṃ matsutaḥ stutyaḥ stāvakān stauti nīcavat
re mūḍha dṛṣṭvāpy aiśvasryaṃ mama brūṣe puro harim //

asadṛśasya tu hareḥ stutir eṣā viḍambanā
ity uktvā tanayaṃ bhūpa jātakrodho bhayānakaḥ //

jihmaṃ nirīkṣya ca prāha tadguruṃ kampayan ruṣā
yāhi yāhi dvijapaśo sādhu śādhi sutaṃ mama //

prasāda ity eṣa vadan sa vipro jagāma gehaṃ khalarājasevī
viṣṇuṃ visṛjyānvasarac ca daityaṃ kiṃ vā na kuryur bharaṇāya lubdhāḥ //