Narasimha Purana · Chapter 33

harer arcāvidhiṃ puṇyāṃ śrotum icchāmi sattvataḥ
tvatprasādād viśeṣeṇa bhagavan prabravīhi me //

saṃmārjanakaro yaś ca narasiṃhasya mandire
yat puṇyaṃ labhate tadvad upalepanakṛṇ naraḥ //

śuddhodakena yat puṇyaṃ snāpite keśave bhavet
kṣīrasnānena yat puṇyaṃ dadhnā ca madhunā tathā
ghṛtasnānena yat puṇyaṃ pañcagavyena yad bhavet //

kṣālite coṣṇatoyena pratimāyāṃ ca bhaktitaḥ
karpūrāgurutoyena miśreṇa snāpitena ca //

arghyadānena yat puṇyaṃ pādyācamanadānake
mantreṇa snāpite yac ca vastradānena yad bhavet //

śrīkhaṇḍakuṅkumābhyāṃ tu arcite kiṃ phalaṃ bhavet
puṣpair abhyarcite yac ca yat phalaṃ dhūpadīpayoḥ //

naivedyair yat phalaṃ proktaṃ pradakṣiṇakṛte tu yat
namaskārakṛte yac ca phalaṃ yas stotragītayoḥ //

tālavṛntapradānena cāmarasya ca yad bhavet
dhvajapradāne yad viṣṇoḥ śaṅkhadānena yad bhavet //

etac cānyac ca yat kiṃcid ajñānān na pracoditam
tat sarvaṃ kathaya brahman bhaktasya mama keśave //

iti saṃprerito vipras tena rājñā bhṛgus tadā
mārkaṇḍeyaṃ niyujyātha kathane sa gato muniḥ //

so 'pi tasmin mudāyukto haribhaktyā viśeṣataḥ
rājñe pravaktum ārebhe bhṛguṇā codito muniḥ //

rājaputra śṛṇuṣvedaṃ haripūjāvidhiṃ kramāt
viṣṇubhaktasya vakṣyāmi tavāhaṃ pāṇḍuvaṃśaja //

narasiṃhasya nityaṃ ca yaḥ saṃmārjanam ārabhet
sarvapāpavinirmukto viṣṇuloke sa modate //

gomayena mṛdā toyair yaḥ karoty upalepanam
sa cākṣayaphalaṃ prāpya viṣṇuloke mahīyate //

atrārthe yat purāvṛttam itihāsaṃ purātanam
yac chrutvā sarvapāpebhyo muktir bhavati sattama //

purā yudhiṣṭhiro rājā pañcabhir bhrātṛbhir yutaḥ
draupadyā saha rājendra kānanaṃ vicacāra ha //

śūlakaṇṭakaniṣkrāntās tatas te pañca pāṇḍavāḥ
nārado 'pi gato nākaṃ juṣṭvedaṃ tīrtham uttamam //

tato yudhiṣṭhiro rājā prasthitas tīrtham uttamam
darśanaṃ munimukhyasya tīrthadharmopadeśinaḥ //

cintayati ca dharmātmā krodhapaiśunyavarjitaḥ
dānavo bahuromā ca tathā sthūlaśirā nṛpa //

pāṇḍavān gacchato vīkṣya dānavo draupadīcchayā
kṛtvā bhūpa mune rupaṃ bahuromā gatas tadā //

praṇidhānaṃ vidhāyātha āsīnaḥ kuśaviṣṭare
bibhrat kamaṇḍaluṃ pārśve darbhasūcīṃ tathā kare //

akṣamālāṃ japan mantraṃ svanāsāgraṃ nirīkṣayan
sa dṛṣṭaḥ pāṇḍavais tatra revāyāṃ vanacāribhiḥ //

tato yudhiṣṭhiro rājā taṃ praṇamya sahānujaḥ
jagāda vacanaṃ dṛṣṭvā bhāgyenāsi mahāmune //

tīrthāni rudradehāyāḥ sugopyāni nivedaya
munīnāṃ darśanaṃ nātha śrutaṃ dharmopadeśakam //

yāvan munim uvācedaṃ dharmaputro yudhiṣṭhiraḥ
tāvat sthūlaśirāḥ prāpto munirūpadharo 'paraḥ //

jalpann ity āturaṃ vākyaṃ ko nāmāsty atra rakṣakaḥ
bhayāturaṃ naro jīvaṃ yo rakṣec charaṇāgatam //

tasyānantaphalaṃ syād vai kiṃ punar māṃ dvijottamam
ekato medinīdānaṃ merubhūdharadakṣiṇam //

anyato hy ārtajīvānāṃ prāṇasaṃśayavāraṇam
dvijaṃ dhenuṃ striyaṃ bālaṃ piḍyamānaṃ ca durjanaiḥ //

upekṣeta naro yas tu sa ca gacchati rauravam
atha māṃ hṛtasarvasvaṃ prāṇatyāgaparāyaṇam //

ko rakṣati naro vīraḥ parābhūtaṃ hi dānavaiḥ
gṛhītvā cākṣamālāṃ me tathā subhakamaṇḍalum //

nihato 'haṃ karāghātais tathā khāṭo manoharaḥ
gṛhītaṃ mama sarvasvaṃ dānavena durātmanā //

ity ākarṇya vacaḥ klībaṃ pāṇḍavā jātasaṃbhramāḥ
yānti romāñcitā bhūyo vidhāyāgniṃ ca taṃ munim //

vimucya draupadīṃ tatra muneḥ pārśve mahātmanaḥ
tato dūrataraṃ prāptāḥ saṃrambhāt te ca pāṇḍavāḥ //

tato yudhiṣṭhiro 'vocat kiṃ ca no nātra dṛśyate
kṛṣṇāsaṃrakṣaṇārthāya vraja vyāvartya cārjuna //

tato 'rjuno viniṣkrānto bandhuvākyapraṇoditaḥ
tato yudhiṣṭhiro rājā satyāṃ vācam akalpayat //

nirīkṣya maṇḍalaṃ bhānos tadā sugahane vane
mama satyāc ca sukṛtād dharmasaṃbhāṣaṇāt prabho //

tathyaṃ śaṃsantu tridaśā mama saṃśayabhājinaḥ
tato 'mbare 'bhavad vāṇī tadā bhūpāśarīriṇī //

dānavo 'yaṃ mahārāja muniḥ sthūlaśirāḥ sthitaḥ
nāsāv upadrutaḥ kena māyaiṣāsya durātmanaḥ //

tato bhīmaḥ karāghātair naśyamānaṃ hi dānavam
saṃrambhāt kupito 'tyarthaṃ maulideśe jaghāna tam //

so 'pi rūpaṃ nijaṃ prāpya raudraṃ bhīmam atāḍayat
tatra yuddhaṃ pravavṛte dāruṇaṃ bhīmadaityayoḥ //

kaṣṭād babhañja bhīmo 'pi tasya sthūlaṃ śiro vane
arjuno 'pi samāyāto naiva paśyati taṃ munim //

tathā ca draupadīṃ bhūyaḥ sādhvīṃ kāntāṃ ca vallabhām
tato vṛkṣaṃ samāruhya yāvat paśyati cārjunaḥ //

tāvad vidhāya tāṃ skandhe śīghraṃ dhāvati dānavaḥ
saṃhṛtā yāti duṣṭena rudatī kurarī yathā //

kurvatī bhīmabhīmeti dharmaputreti vādinī
tāṃ dṛṣṭvā sa yayau vīraḥ śabdair saṃnādayan diśaḥ //

pādanyāsoruvegena prabhagnāḥ pādapā bhṛśam
tato daityo 'pi tāṃ tanvīṃ vihāyāśu palāyitaḥ //

tathāpi cārjuno tasya kopān muñcati nāsuram
patito medinīpṛṣṭhe tāvad eva caturbhujaḥ //

pīte cavāsasī bibhrat śaṅkhacakrāyudhāni ca
tataḥ sa vismayākrānto natvā pārtho vaco 'vadat //

kathaṃ kṛtaiṣā bhagavaṃs tvayā māyātra vaiṣṇavī
mayāpy apakṛtaṃ nātha tat kṣamasva namo 'stu te //

nūnam ajñānabhāvena karmaitad dāruṇaṃ mayā
tat kṣantavyaṃ jagannātha caitanyaṃ mānave kutaḥ //

nāhaṃ kṛṣṇo mahābāho bahuromāsmi dānavaḥ
upayāto harer dehaṃ pūrvakarmaprabhāvataḥ //

bahuroman purvajātiṃ karma me śaṃsa tattvataḥ
kena karmavipākena viṣṇoḥ sārūpyam āptavān //

śṛṇv arjuna mahābhāga sahito bhrātṛbhir mama
caritaṃ citram atyarthaṃ śṛṇvatāṃ mudavardhanam //

aham āsaṃ purā rājā somavaṃśasamudbhavaḥ
jayadhvaja iti khyāto nārāyaṇaparāyaṇaḥ //

viṣṇor devālaye nityaṃ saṃmārjanaparāyaṇaḥ
upaleparataś caiva dīpadāne samudyataḥ //

vītihotra iti khyāta āsīt sādhupurohitaḥ
mama taccaritaṃ dṛṣṭvā vipro vismayam āgataḥ //

kadācid upaviṣṭaṃ taṃ rājānaṃ viṣṇutatparam
apṛcchad vītihotras taṃ vedavedāṅgapāragaḥ //

rājan paramadharmajña haribhaktaparāyaṇa
viṣṇubhaktimatāṃ puṃsāṃ śreṣṭho 'si puruṣarṣabha //

saṃmārjanaparo nityaṃ upaleparatas tathā
tan me vada mahābhāga tvayā kiṃ viditaṃ phalam //

karmāṇy anyāni santy eva viṣṇoḥ priyatarāṇi vai
tathāpi tvaṃ mahābhāga etayoḥ satatodyataḥ //

sarvātmanā mahāpuṇyaṃ janeśa viditaṃ tava
tad brūhi yady aguhyaṃ ca prītir mayi tavāsti cet //

śṛṇuṣva vipraśārdūla mamaiva caritaṃ purā //

jātismaratvāj jānāmi śrotṝṇāṃ vismayāvaham
pūrvajanmani viprendra raivato nāma vāḍavaḥ //

ayājyayājako 'haṃ vai sadaiva grāmayājakaḥ
piśuno niṣṭhuraś caiva apaṇyanāṃ ca vikrayī //

niṣiddhakarmācaraṇāt parityaktaḥ svabandhubhiḥ
mahāpāparato nityaṃ brahmadveṣaratas tathā //

paradāraparadravya lolupo jantuhiṃsakaḥ
madyapānarato nityaṃ brahmadveṣaratas tathā //

evaṃ paparato nityaṃ bahuśo mārgarodhakṛt
kadācit kāmacāro 'haṃ gṛhītvā brāhmaṇastriyaḥ //

śūnyaṃ pūjādibhir viṣṇor mandiraṃ prāptavān niśi
svavastraprāntato brahman kiyadaṃśaḥ sa mārjitaḥ //

pradīpaḥ sthāpitas tatra suratārthād dvijottama
tenāpi mama duṣkarma niḥśeṣaṃ kṣayam āgatam //

evaṃ sthitaṃ viṣṇugṛhe mayā bhogecchayā dvija
tadaiva dīpakaṃ dṛṣṭvā āgatāḥ purapālakāḥ //

cauryārthaṃ paradūto 'yam ity uktvā mām apātayan
khaḍgena tīkṣṇadhāreṇa śiraś chittvā ca te gatāḥ //

divyaṃ vimānam āruhya prabhudāsasamanvitam
gandharvair gīyamāno 'haṃ svargalokaṃ tadā gataḥ //

tatra sthitvā brahmakalpaṃ śataṃ sāgraṃ dvijottamāḥ
divyabhogasamāyukto divyarūpasamanvitaḥ //

jāto 'haṃ puṇyayogād dhi somavaṃśasamudbhavaḥ
jayadhvaja iti khyāto rājā rājīvalocanaḥ //

tatrāpi kālavaśato mṛtaḥ svargam avāptavān
indralokam anuprāpya rudralokaṃ tato gataḥ //

rudralokād brahmalokaṃ gacchatā nārado muniḥ
dṛṣṭaś ca namito naiva garvān me hasitaś ca saḥ //

kupitaḥ śaptavān māṃ sa rākṣaso bhava bhūpate
iti śāpaṃ samākarṇya dattaṃ tena dvijanmanā //

prasādito mayā bhūpa prasādaṃ kṛtavān muniḥ
yadā revāmaṭhe rājan dharmaputrasya dhīmataḥ //

bhāryāpahāraṃ nayataḥ śāpamokṣo bhaviṣyati
so 'ham arjuna bhūpāla dharmaputra yudhiṣṭhira //

viṣṇoḥ sārūpyam agamaṃ yāmi vaikuṇṭham adya vai //

ity uktvā garuḍārūḍho dharmaputrasya paśyataḥ //

gatavān viṣṇubhavanaṃ yatra viṣṇuḥ śriyā saha
saṃmārjanopalepābhyāṃ mahimā tena varṇitaḥ //

avaśenāpi yat karma kṛtvemāṃ śriyam āgataḥ
bhaktimadbhiḥ praśāntaiś ca kiṃ punaḥ samyagarcanāt //

mārkaṇḍeyavacaḥ śrutvā pāṇḍuvaṃśasamudbhavaḥ
sahasrānīkabhūpālo haripūjārato 'bhavat //

tasmāc chṛṇuta viprendrā devo nārāyaṇo 'vyayaḥ
jñānato 'jñānato vāpi pūjakānāṃ vimuktidaḥ //

arcayadhvaṃ jagannāthaṃ bhūyo bhūyo vadāmy aham
tartuṃ yadīcchatha dvijā dustaraṃ bhavasāgaram //

ye 'rcayanti hariṃ bhaktāḥ praṇatārtiharaṃ harim
te vandyās te prapūjyāś ca namasyāś ca viśeṣataḥ //