Narada Purana · Chapter 2.9

iti śrībṛhannāradīyapurāṇottarabhāge mohinīcarite mandakharṇanaṃ nāmāṣṭamo 'dhyāyaḥ
sautiruvāca
rukmāṅgadastu rājendro bhuktvā bhogāṃstumānuṣān /
saṃpūjya bahuśo devaṃ pītāṃbaradharaṃ haram

datvā mūrdhni padaṃ viprāḥ śatrīṇāṃ raṇaśālinām /
kṛtvā śūnyaṃ yamapathaṃ jitvā vaivasvataṃ yamam

vaikuṇṭhasya tu panthānaṃ saṃpūrṇaṃ mānavaiḥ kṛtam /
āhūya tanayaṃ kāle dharmāṅgadamabhāṣata

etāṃ vasumatīṃ putra vasupūrṇāṃ samantataḥ /
paripālaya vīryeṇa svadharme kṛtaniścayaḥ

putra samarthe jāte yo rājyaṃ na pratipādayet /
tasya dharmastathā kīrtirvinasyati na saṃśayaḥ

samarthena ca putreṇa yo na yāti pitā sukham /
avaśya pātakī so 'pi vijñeyo bhuvanatraye

piturbhārakṣamaḥ putro bhāraṃ nodvahate tu yaḥ /
māturuccāravajjāto dvijihvo viṣavarjitaḥ

sa putro yo 'dhikakhyātaḥ piturbhavati bhūtale /
prakāśayati sarvatra svakarairiva bhāskaraḥ

putrāpanayajairduḥkhai rātrau jāgartiṃ yatpitā /
sa putro narakaṃ yāti yāvadābhūtasaṃplavam

piturvacanamādṛtya sarvaṃ yaḥ kurute gṛhe /
sa yāti deva sāyujyaṃ stūyamāno divi sthitaiḥ

so 'haṃ prajākṛte putra āsaktaḥ karmabhiḥ kṣitau /
na bhuktaṃ naiva suptaṃ tu svecchayā pālane sthitaḥ

asamarthe tvayi suta na prāptaṃ hi mayā sukham /
viṣṇuvāsarabhoktṝṇāṃ nigrahe kṛtabuddhinā

kecicchaive sthitā mārge saure kecidvyavasthitāḥ /
viriñcimārgagāścānye pārvatyāśca sthitāḥ pare

sāyaṃ ca prātarāsīnā agnihotre vyavasthitāḥ /
bālo yuvā vā vṛddho vā gurviṇī vā kumārikā

sarogo vikalo vāpi na śaknoti hyupoṣitum /
ityevaṃ jalpitaṃ yaistu tānnirasya samantataḥ

vacobhistu purāṇoktairvāsarairbahubhistvaham /
saṃbodhayitvā bahuśaḥ prajānāṃ sukhahetave

nigṛhya tānharidine nirāhārānkaromi ca /
śāstradṛṣṭyā tu viduṣo mūrkhāndaṇḍanapūrvakam

śāsayitvā kṛtāḥ sarve nirāhārā harerdine /
tena me na sukhaṃ kiñcidavalīḍhaṃ dharātale

kaccinna duḥkhena janānyojayetkila putraka /
svebhyo vāpi parebhyo vā yā rakṣecca prajā nṛpaḥ

tasyāmī hyakṣayā lokāḥ purāṇeṣu prakīrtitāḥ /
so 'haṃ prajākṛte saumya saṃsthito nātmanaḥ kvacit

saukhyamicchāmyahaṃ bhoktuṃ mṛgayādisamudbhavam /
na pānadyūtajaṃ putra kāmaye 'haṃ kadācana

eṣu sakto 'cirātputra vināśaṃ yāti pārthivaḥ /
tvatprasādādahaṃ putra mṛgayāvyājato 'dhunā

girīnvanāni saritaḥ sarāṃsi vividhāni ca /
bhoktukāmaḥ priyānkāmāṃstvayi bhāraṃ niveśya ca

etatsarvaṃ samākhyātaṃ yatsthitaṃ hṛdaye mama /
kṛte tava mahākīrtirakṛte narakasthitiḥ

dharmāṅgada uvāca
sarvametatkariṣyāmi bhuṅkṣva bhogānmano 'nugān /
gurvīṃ rājyadhuraṃ tāta tvadīyāmuddharāmyaham

nahi me 'nyaḥ smṛto dharmastvadvākyakaraṇaṃ vinā /
piturvākyamakurvāṇaḥ kurvandharmānadho vrajet

tasmātkariṣye vacanaṃ tvadīyaṃ prāñjaliḥ sthitaḥ /
evamukte tu vacane rājā hṛṣṭo babhūva ha

gantukāmo mṛgānbhūyolabdhvā jñātvā vanaṃ tataḥ /
dharmāṅgado 'pi dṛṣṭātmā prajā āhūya cābravīt

pitrā niyukto bhavatāṃ pālanāya hitāya ca /
piturvākyaṃ mayā kāryaṃ sarvathā dharmamicchatā

nānyo hi dharmaḥ putrasya piturvākyaṃ vinā prajāḥ /
mayi daṇḍadhare śāstā na yamo bhavati kvacit

evaṃ jñātvā tu yuṣmābhiḥ smartavyo garuḍadhvajaḥ /
brahmārpaṇaprayogeṇa yajanīyo janārdanaḥ

mamatvaṃ hi parityajya svajātivihitena ca /
yena vo hyakṣayā lokā bhaveyurnātra saṃśayaḥ

pitṛmārgādhiko hyeṣa bhavatāṃ darśitaḥ prajāḥ /
brahmārpaṇakriyāyuktā bhavantu jñānakovidāḥ

na bhoktavyaṃ haridine paitro mārgastu śāśvataḥ /
viśeṣo hi mayākhyāto bhavatāṃ brahmasaṃsthitiḥ

prayoktavyā ca tattvajñaiḥ punarāvṛtti durlabhā /
yadupoṣyaṃ haridinaṃ tadavaśyamiti sthitiḥ

anunīya prajāḥ sarvāḥ samāśvātyata punaḥ punaḥ /
na divā na ca śarvaryāṃ śete dharmāṃ gadaḥ sadā

sarvatra bhramate śauryātkurvanniṣkaṇṭakāṃ kṣitim /
paṭaho raṭate nityaṃ mṛgāriripumastake

abhuktvā dvādaśīṃ lokā mamatvena vivarjitāḥ /
trividheṣu ca kāryeṣu deveśaścintyatāṃ hariḥ

havyakavyavaho devaḥ sa eva puruṣottamaḥ /
sūrye yo hi kṛśākāśe visarge jagatāṃ patiḥ

smarttavyo manujaiḥ sarvairdharmakāmārthakāmukaiḥ /
svajātivihito 'pyevaṃ sanmārge caiva mādhavaḥ

sa eva bhoktā bhoktavyaḥ sa eva puruṣottamaḥ /
viniyogastu tasyaiva sarvakarmasu yujyate

evaṃ raṭanti viprendrāḥ paṭahe meghaniḥsvane /
evaṃ dharmamavāpyātha pitāṃ dharmāṅgadasya hi

jñātvā putraṃ kriyopetamātmano hyadhikaṃ dvijāḥ /
uvāca bhāryāṃ saṃhṛṣṭaḥ sthitāṃ lakṣmīmivāparām

saṃdhyāvali hyahaṃ dhanyastvaṃ cāpi varavarṇinī /
ubhayorjanitaḥ putraḥ śaśāṅkadhavalaḥ kṣitau

karṇābhyāṃ śrūyate mokṣo na dṛṣṭaḥ kenacitkvacit /
so 'smābhiradhikaṃ prāpto mokṣaḥ satputrasaṃbhavaḥ

putre vinayasaṃpanne vṛttāśauryasamanvite /
pratāpini varārohe piturmokṣo gṛhe dhruvam

ānandaṃ brahmaṇo rūpaṃ śatānandaḥ sutena yaḥ /
pitā bhavati cārvaṅgi satkarmakaraṇaiḥ śubhaiḥ

naitatsāmyaṃ bhaveddevi loke sthāvarajaṅgame /
satputraḥ piturādāya bhāramudvahate tu yaḥ

so 'haṃ gamiṣyāmi vanāya hṛṣṭo vihāraśīlo mṛgahiṃsanāya /
svecchācaraścātha viśālanetre vimuktapāpo janarakṣaṇāya