Narada Purana · Chapter 1.92
iti śrībṛhannāradīyapurāṇe pūrvabhāge bṛhadupākhyāne tṛtīyapāde maheśamantrakathanaṃ nāmaikanavatitamo 'dhyāyaḥ
iti tṛtīyaḥ pādaḥ
sūta uvāca
etacchrutvā nāradastu kumārasya vaco mudā /
punarapyāha suprīto jijñāsuḥ śreya uttamam
nārada uvāca
sādhu sādhu mahābhāga sarvalokopakārakam /
mahātantraṃ tvayā proktaṃ sarvatantrottamottamam
adhunā śrotumicchāmi purāṇākhyānamuttamam /
yasminyasminpurāṇe tu yadyadākhyānakaṃ mune /
tatsarvaṃ me samācakṣva sarvajñastvaṃ yato mataḥ
sūta uvāca
tacchrutvā vacanaṃ viprā nāradasya śubhāvaham /
purāṇākhyānasaṃpraśnaṃ kumāraḥ pratyuvāca ha
sanatkumāra uvāca
pārāṇākhyānakaṃ vipra nānākalpasamudbhavam /
nānākathāsamāyuktamadbhutaṃ bahuvistaram
ṛṣiḥ sanātanaścāyaṃ yathā veda tathāparaḥ /
na veda tasmātpṛccha tvaṃ bahukalpavidāṃ varam
śrutvetthaṃ nārado vākyaṃ kumārasya mahātmanaḥ /
praṇamya vinayopetaḥ sanātanamathābravīt
nārada uvāca
brahmanpurāṇavicchreṣṭha jñānavijñānatatpara /
purāṇānāṃ vibhāgaṃ me sākalye nānukīrtaya
yasmiñ śrute śrutaṃ sarvaṃ jñātaṃ kṛte kṛtam
varṇāśramācāradharmaṃ sākṣātkāramupaiṣyati /
kiyanti ca purāṇāni kiyatsaṃkhyāni mānataḥ
kiṅkimākhyānayuktāni tadvadasva mama prabho /
cāturvarṇyāśrayā nānāvratādīnāṃ kathāstathā
sṛṣṭikrameṇa vaṃśānāṃ kathāḥ samyakprakāśaya /
tvatto 'dhiko na cānyo 'sti purāṇākhyānavitprabho
tasmādākhyāhi mahyaṃ tvaṃ sarvasandehabhañjanam /
sūta uvāca
tataḥ sanātano viprāḥ śrutvā nāradabhāṣitam
nārāyaṇaṃ kṣaṇaṃ dhyātvā provācātha vidāṃ varaḥ /
sanātana uvāca
sādhu sādhu muniśreṣṭha sarvalokopakārikā
purāṇākhyānavijñāne yajjātā neṣṭhikī matiḥ /
tubhyaṃ samabhidhāsyāmi yatproktaṃ brahmaṇā purā
marīcyādiṛṣibhyastu putrasnehāvṛtātmanā /
ekadā brahmaṇaḥ putro marīcirnāma viśrutaḥ
svādhyāyaśrutasaṃpanno vedavedāgapāragaḥ /
upasṛtya svapitaraṃ brahmaṇaṃ lokabhāvanam
praṇamya bhaktyā papraccha idameva muniśvara /
purāṇākhyānamamalaṃ yattvaṃ pṛcchasi mānada
marīciruvāca
bhagavandevadeveśa lokānāṃ prabhavāpyaya /
sarvajña sarvakalyāṇa sarvādhyakṣa namo 'stu te
purāṇabījamākhyahi mahyaṃ śuśrūṣave pitaḥ /
lakṣaṇaṃ ca pramāṇaṃ ca pramāṇaṃ caṃ vaktāraṃ pṛcchakaṃ tathā
brahmovāca
śṛṇu vatsa pravakṣyāmi purāṇānāṃ samuccayam /
yasmiñjñāte bhavejjñātaṃ vāṅmayaṃ sacarācaram
purāṇamekamevāsītsarvakalpeṣu mānada /
caturvargasya bījaṃ ca śatakoṭipravistaram
pravṛttiḥ sarvaśāstrāṇāṃ purāṇādabhavattataḥ /
kālenāgrahaṇaṃ dṛṣṭvā purāmasya mahāmatiḥ
harirvyāsasvarūpeṇa jāyate ca yuge yuge /
caturlakṣapramāṇena dvāpare dvāpare sadā
tadaṣṭādaśadhā kṛtvā bhūrloke nirddiśatyapi /
adyāpi devaloke tu śatakoṭipravistaram
astyeva tasya sārastu caturlakṣeṇa varṇyate /
brāhmaṃ pādmaṃ vaiṣṇavaṃ ca vāyavīyaṃ tathaiva ca
bhāgavataṃ nāradīyaṃ mārkaṇḍeyaṃ ca kīrtitam /
āgneyaṃ ca bhaviṣyaṃ ca brahmavaivarttaliṅgake
vārāhaṃ ca tathā skāndaṃ vāmanaṃ kūrmasaṃjñakam /
mātsyaṃ ca gāruḍaṃ tadvadbrahmāṇḍākhyamiti triṣaṭ
ekaṃ kathānakaṃ sūtraṃ vaktuḥ śrotuḥ samāhvayam /
pravakṣyāmi samāsena niśāmaya samāhitaḥ
brahmaṃ purāṇaṃ tatrādau sarvalokahitāya vai /
vyāsena vedaviduṣā samākhyātaṃ mahātmanā
tadvai sarvapurāṇāgryaṃ dharmakāmārthamokṣadam /
nānākhyānetihāsāḍhyaṃ daśasāhasramucyate
devānāṃ ca surāṇāṃ ca yatrotpattiḥ prakīrtitā /
prajāpatīnāṃ ca tathā dakṣādīnāṃ munīśvara
tato lokeśvarasyātra sūryasya paramātmanaḥ /
vaṃśānukīrtanaṃ puṇyaṃ mahāpātakanāśanam
yatrāvatāraḥ kathitaḥ paramānandarūpiṇaḥ /
śrīmato rāmacandrasya caturvyūhāvatāriṇaḥ
tataśca somavaṃśasyaṃ kīrtanaṃ yatra varṇitam /
kṛṣṇasya jagadīśasya caritaṃ kalmaṣāpaham
dvīpānāṃ caiva sarveṣāṃ varṣāṇāṃ cāpyaśeṣataḥ /
varṇanaṃ yatra pātālasvargāṇāṃ ca pradṛśyate
narakāṇāṃ samākhyānaṃ sūryastutikathānakam /
pārvatyāśca tathā janma vivāhaśca nigadyate
dakṣākhyānaṃ tataḥ proktamekāmrakṣetravarṇanam /
pūrvabhāgo 'yamuditaḥ purāṇasyāsya nārada
asyottare vibhāge tu puruṣottamavarṇanam /
vistareṇa samākhyātaṃ tīrthayātrāvidhānataḥ
atraiva kṛṣṇacaritaṃ vistarātsamudīritam /
varṇanaṃ yamalokasya pitṛśrāddhavidhistathā
varṇāśramāṇāṃ dharmāśca kīrtitā yatra vistarāt /
viṣṇudharmayugākhyānaṃ pralayasya ca varṇanam
yogānāṃ ca samākhyānaṃ sāṃkhyānāṃ cāpi varṇanam /
brahmavādasamuddeśaḥ purāṇasya praśaṃsanam
etadbrahmapurāṇaṃ tu bhāgadvayasamanvitam /
varṇitaṃ sarvapāpaghnaṃ sarvasaukhyapradāyakam
sūtaśaunakasaṃvādaṃ bhuktimuktipradāyakam /
likhitvetatpurāṇaṃ yo vaiśākhyāṃ hemasaṃyutam
jaladhenuyutaṃ cāpi bhaktyā dadyāddvijātaye /
paurāṇikāya saṃpūjya vastrabhojyavibhūṣaṇaiḥ
sa vasedbrahmaṇo loke yāvaccandrārkatārakam /
yaḥ paṭhecchṛṇuyādvāpi brāhmānukramaṇīṃ dvija
so 'pi sarvapurāṇasya śroturvaktuḥ phalaṃ labhet /
śṛṇoti yaḥ purāṇaṃ tu brahmaṃ sarvaṃ jitendriyaḥ
haviṣyāśī ca niyamātsa labhedbrahmaṇaḥ padam /
kimatra bahunoktena yadyadicchati mānavaḥ /
tatsarvaṃ labhate vatsa purāṇasyāsya kīrtanāt
Original text: Nāradapurāṇa (or Nāradīyapurāṇa) · Data entry members of the Sansknet Project · GRETIL (Göttingen) · CC BY-NC-SA 4.0