Narada Purana · Chapter 1.31
iti śrībṛhannāradīyapurāṇe pūrvabhāge prathamapāde prāyaścittavidhirnāma ghatriṃśo 'dhyāyaḥ
nārada uvāca
kathito bhavatā samyagvarṇāśramavidhirmune /
idānīṃ śrotumicchāmi yamamārgaṃ sudurgamam
sanaka uvāca
śṛṇu vipra pravakṣyāmi yamamārgaṃ sudurgamam /
sukhadaṃ puṇyaśīlānāṃ pāpināṃ bhayadāyakam
ṣaḍaśītisahasrāṇi yojanārnini munīśvara /
yamamārgasya vistāraḥ kathaitaḥ pūrvasūribhiḥ
ye narā dānaśīlāstu te yānti sukhino dvija /
dharmaśūnyā narā yānti duḥkhena bhṛśamarditāḥ
atibhītā vivaśtrāśca śuṣkakaṇṭhauṣṭhatālukāḥ /
kradanto vistaraṃ dīnāḥ pāpino yānti tatpathi
hanyamānā yamabhaṭaiḥ pratodādyaistathāyudhaiḥ
itastataḥ pradhāvanto yānti duḥkhena tatpathi /
kvacitpaṅkaḥ kvacidūhniḥ kvacitsetatpasaikatam /
kvacidvai dāvarupeṇaḥ tīkṣṇadhārāḥ śilāḥ kvacit
kvacitkaṇṭakavṛkṣāśca duḥkhārohaśilā nagāḥ /
gāḍhāndhakārāśaaca guhāḥ kaṇṭakāvaraṇaṃ mahat
vaprāgrārohaṇaṃ caiva kandarasya praveśanam /
śarkarāśca tathā loṣṭāḥ sūcītulyāśca kaṇṭakāḥ
śaivālaṃ ca kvacinmārge kvacitkīcakapaṅktayaḥ /
kvacivdyāvrāśca garjante vardhante ca kvacijjvarāḥ
evaṃ bahuvidhakleśāḥ pāpino yānti nārada /
krośantaśca rudantaśca mlāyantaścaiva pāpinaḥ
pāśena yantritāḥ kecitkṛṣyamāṇāstathāṅkuśaiḥ /
śāstrāstraistāḍyamānāśca pṛṣṭato yānti pāpinaḥ
nāsāgrapāśakṛṣṭāśca kecidantraiśca badhitāḥ /
vahṝntaścāyasāṃ bhāraṃ śiśrāgreṇa prayānti vai
ayobhāradvayaṃ kecinnāsāgreṇa tathāpare /
karṇābhyāṃ ca tathā kecidvahṝnto yānti pāpinaḥ
kecicca skhalitā yānti tāḍyamānāstathāpare /
atyarthocṅvasitāḥ kecitkecidācchatralocanāḥ
chāyājalavihīne tu pathi yāntyatiduḥkhitāḥ /
śocantaḥ svāni karmaṇi jñānājñānakṛtāni ca
ye tu nārada dharmiṣṭhā dānaśīlā subuddhayaḥ /
atīva sukhasaṃpannāste yānti dharmamandiram
annadāstu munuśreṣṭha bhuñjantaḥ svādu yānti vai /
nīradā yānti sukhinaḥ pibantaḥ kṣīramuttamamam /
takradā dadhidāścaiva tattadbhogaṃ labhanti vai /
ghṛtadā madhudāścaiva kṣīradāśca dvijottama
sudhāpānaṃ prakurvanto yānti vai dharmamandiram /
śākadāḥ pāyasaṃ bhuñjaṃndīpado jvalayandiśaḥ
vastrado munuśārdūla yāti divyāmbarāvṛtaḥ /
purākaraprado yāti stūyamāno 'maraiḥ pathi
godānena naro yāti sarvasaukhyasamanvitaḥ /
bhūmido gṛhadaścaiva vimāne sarvasaṃpadi
apsarogaṇasaṃkīrṇe krīḍanyāti vṛṣālayam /
hayado yānadaścāpi gajadaśca dvijottama
dharmālayaṃ vimānena yāti bhogānvitena vai /
anaḍuddo muniśreṣṭha yānāruḍhaḥ prayāti vai
phaladaḥ puṣpadaścāpi yāti saṃtoṣasaṃyutaḥ /
tāṃbūlado naro yāti prahṛṣṭor dhamamandiram
mātāpitrośca śuśrūṣāṃ kṛtavānyo narottamaḥ /
sa yāti parituṣṭātmā pūjyamāno divisthitaiḥ
śuśrūṣāṃ kurute yastu yatīnāṃ vratacāriṇām /
dvijagryabrāhmaṇānāṃ ca sa yātvatisukhānvitaḥ
sarvabhūtadayāyuktaḥ pūjyamāno 'marairdvijaḥ /
sarvabhogānvitenāsau vimānena prayāti ca
vidyādānarato yāti pūjyamāno 'bjasūnubhiḥ /
purāṇapaṭhako yāti stūyamāno munīśvaraiḥ
evaṃ dharmaparā yānti sukhaṃ dharmasya mandiram /
yamaścaturmukho bhūtvā śaṅkhacakragadāsibhṛt
puṇyakarmarataṃ samyaksnehānmitramivārcati /
bho bho buddhimatāṃ śreṣṭhānarakakleṣabhīravaḥ
yuṣmābhiḥ sādhitaṃ puṇyamatrāmutrasukhāvaham /
manuṣathya janma yaḥ prāpya sukṛtaṃ na karoti ca
sa eva pāpināṃ śreṣṭha ātmaghātaṃ karoti ca /
anityaṃ prāpya mānuṣyaṃ nityaṃ yastu na sādhayet
sa yāti narakaṃ ghoraṃ ko 'nyastasmādacetanaḥ /
śarīraṃ yātanārupaṃ malādyaiḥ paridūṣitam
tasminyo yāti viśvāsaṃ taṃ vidyādātmaghātakam /
sarveṣu prāṇinaḥ śreṣṭhāsteṣu vai buddhijīvinaḥ
buddhimastu narāḥ śreṣṭhā nareṣu brāhmaṇāstathā /
brāhmaṇeṣu ca vidvāṃso vidvatsu kṛtabuddhayaḥ
kṛtabuddhiṣu karttāraḥ kartṛṣu brahmavādinaḥ /
brahmavādiṣvapi tathā śreṣṭho nirmama ucyate
etebhyo 'pi paro jñeyo nityaṃ dhyānaparāyaṇaḥ /
tasmātsarvaprayatnena karttavyo dharmasaṃgrahaḥ
sarvatra pūjyate janturdharmavānnātra saṃśayaḥ /
gaccha svapuṇyairmatsthānaṃ sarvabhogasamanvitam
asti cedduṣkṛtaṃ kiñcitpaścādatraiva bhokṣyase /
evaṃ yamastamabhyarcya prāpayitvā ca sadgatim
āhūya pāpinaścaiva kāladaṇḍena tarjayet /
pralayāṃbudanirghoṣo hyañjanādrisamaprabhaḥ
vidyutpra bhāyurghorbhīmo dvātriṃśadbhujasaṃyutaḥ /
yojanatrayavistāro raktākṣo dīrghanāsikaḥ
daṃṣṭrākarālavadano vāpītulyogralocanaḥ /
mṛtyujvarādibhiryuktaścitragutpo 'pi bhīṣaṇaḥ
sarve dūtāśca garjanti yamatulyavibhīṣaṇāḥ /
tato bravīti tānsarvānkaṃpamānāṃśca pāpinaḥ
śocantaḥ svāni karmāṇi citragutpo yamājñayā /
bho bho pāpā durācārā ahṝṅkārapradūṣitāḥ
kimarthamarjitaṃ pāpaṃ yuṣmābhiravivekibhiḥ /
kāmaktodhādidṛṣṭena sagarveṇa tu cetasā
yadyatpāpataraṃ tattatkimarthaṃ caritaṃ janāḥ /
kṛtavantaḥ purā pāpānyatyantaharṣitāḥ
tathaiva yātanā bhojyāḥ kiṃ vṛthā hyatidurivatāḥ /
bhṛtyamitrakalatrārthaṃ duṣkṛtaṃ caritaṃ yathā
tathā karmavaśātprātpā yūyamatrātiduḥkhitāḥ /
yuṣmābhiḥ poṣitā ye tu putrādyā anyatogatāḥ
yuṣmākameva tatpāpaṃ prātpaṃ kiṃ duḥkhakāraṇam /
yathā kṛtāni pāpāni yuṣmābhiḥ subahūni vai
tathā prātpāni duḥkhāni kimarthamiha duḥkhitāḥ /
vicārayadhvaṃ yūyaṃ tu yuṣmābhiścāritaṃ purā
yamaḥ kariṣyate daṇḍamiti kiṃ na vicāritam /
daridre 'pi ca mūrkhe ca paṇḍite vā śriyānvite
kāndiśīke ca vīre ca samavartīḥ yamaḥ smṛtaḥ /
citragutperitaṃ vākyaṃ śrutvā te pāpinastadā
śaucantaḥ svāni karmaṇi tūṣṇīṃ tiṣṭanti bhīṣitāḥ /
yamājñākāriṇaḥ krūraścaṇḍā dūtā bhayānakāḥ
caṇḍalādyāḥ prasahyaitānnarakeṣu kṣipanti ca /
svaduṣkarmaphalaṃ te tu bhuktvānte pāpaśeṣataḥ
mahītalaṃ ca saṃprāpya bhavanti sthaāvarādayaḥ /
nārada uvāca
bhagavansaṃśayo jāto maccetasi dayānidhe
tvaṃ samartho 'si tacchettuṃ yato no hyagrajo bhavān /
dharmāśca vividhāḥ proktāḥ pāpānyapi bahūni ca
cirabhojyaṃ phalaṃ teṣāmuktaṃ bahuvidā tvayā /
dinānte brahmaṇaḥ prokto nāśo lokatrayasya vai
parārddhadvitayānte tu brahmāṇḍasyāpi saṃkṣayaḥ /
grāmadānādipuṇyānāṃ tvayaiva vidhinandana
kalpakoṭisahasreṣu mahānbhoga udāhṛtaḥ /
sarveṣāmeva lokānāṃ vināśaḥ prākṛte laye
ekaḥ śiṣyata eveti tvayā proktaṃ janārdanaḥ /
eṣa me saṃśayo jātastaṃ bhavāñchettumarhati
puṇyapāpopabhogānāṃ samātpirnāsya saṃplave /
sanaka uvāca
sādhu sādhau mahāprājña guhyādguhyatamaṃ tvidam
pṛṣṭaṃ tatte 'bhidhāsyāmi śṛṇuṣva susamāhitaḥ /
nārāyaṇo 'kṣaro 'nantaḥ paraṃ jyotiḥ sanātanaḥ
viśuddho nirguṇo nityo māyāmohavivarjitaḥ /
nirguṇo 'pi parānando guṇavāniva bhāti yaḥ
brahmaviṣṇuśivādyaistu bhedavāniva lakṣyate /
guṇopādhikabhedeṣu triṣveteṣu sanātana
saṃyojya māyāmakhilaṃ jagatkāryaṃ karoti ca /
brahmarupeṇa sṛjati viṣṇurupeṇa pāti ca
ante ca rudrarupeṇa sarvamattīti niścitam /
prasayānte samutthāya brahmarupī janārdanaḥ
carācarātmakaṃ viśvaṃ yathāpūrvamakalpayat /
sthāvarādyāśaaca viprendra yatra yatra vyavasthitāḥ
brahmā tattajjagatsarvaṃ yathāpūrvaṃ karoti vai /
tasmātkṛtānāṃ pāpānāṃ puṇyānāṃ caiva sattama
avaśyameva bhoktavyaṃ karmaṇāṃ hyakṣayaṃ phalam /
nābhuktaṃ kṣīyate karma kalpakoṭiśatairapi
avaśyameva bhoktavyaṃ kṛtaṃ karma śubhāśubham /
yo devaḥ sarvalokānāmantarātmā jaganmayaḥ /
sarvakarmaphalaṃ bhukte paripūrṇaḥ sanātanaḥ
yo 'sau viśvaṃbharo devo guṇamedavyavasthitaḥ /
sūjatyavati cāttyetatsarvaṃ sarvabhugavyayaḥ
Original text: Nāradapurāṇa (or Nāradīyapurāṇa) · Data entry members of the Sansknet Project · GRETIL (Göttingen) · CC BY-NC-SA 4.0