Narada Purana · Chapter 1.25
iti śrībṛhannārāyaṇapurāṇe pūrvabhāge prathamapāde sadācāro nāma caturviśo 'dhyāyaḥ
sanaka uvāca
varṇāśramācāravidhiṃ pravakṣyāmi viśeṣataḥ /
śṛṇuṣva tanmuniśreṣṭha sāvadhānena cetasā
yaḥ svadharmaṃ parityajya paradharmaṃ samācaret /
pāṣaṇḍaḥ sa hi vijñeyaḥ sarvadharmabahiṣkṛtaḥ
garbhādhānādisaṃskārāḥ kāryā mantravidhānataḥ /
strīṇāmamantrataḥ kāryā yathākālaṃ yathāvidhi
sīmantakarma prathamaṃ caturthe māsi śasyate /
ṣaṣṭe vā satpame vāpi aṣṭame vāpi kārayet
jāte putre pitā snātvā sacailaṃ jātakarma ca /
kuryyācca nāndīśrāddhaṃ ca svastivācanapūrvakam
hemnā vā rajatenāpi vṛddhiśrāddhaṃ prakalpayet /
annena kārayedyastu sa caṇḍāla samo bhavet
kṛtvābhyudayikaṃ śrāddhaṃ pitā putraghasya vāgyataḥ /
kurvīta nāmanirddeśaṃ sūtakānte yathāvidhi
aspaṣṭamarthahīnaṃ ca hyatigurva kṣarānvitam /
na dadyānnāma viprenda tathā ca viṣathamākṣaram
tṛtīyavarṣe caulaṃ ca pañcame ṣaṣṭasaṃmite /
satpame cāṣṭame vāpi kuryād gṛhyoktamārgataḥ
daivayogādatikrānte garbhādhānādikarmaṇi /
kartavyaḥ pādakṛcchro vai caule tvarddhaṃ prakalpayet
garbhāṣṭame 'ṣṭame vābde baṭukasyopanāyanam /
āṣoḍaśābdaparyantaṃ gauṇaṃ kālamuśanti ca
garbhaikādaśame 'bde tu rājanyasyopanāyanam /
ādvāviṃśābdaparyantaṃ kālamāhurvipaścitaḥ
vaiśvopanayanaṃ proktaṃ garbhāddvādaśame tathā /
caturviṃśābdaparyantaṃ gauṇamāhurmanīṣiṇaḥ
etatkālāvadheryasya dvijasyātikramo bhavet /
sāvitrīpatitaṃ vidyāttaṃ tu naivālapetkadā
dvijopanayane vipra mukhyakālavyatikrame /
dvādaśābdaṃ caretkṛcchraṃ paścājcāndrāyaṇaṃ tathā /
sāṃtapanadvayaṃ caiva kṛtvā karma samācaret
anyathaā patitaṃ vidyātkarttāpi brahmahā bhavet /
rmauñjī viprasya vijñeyā dhanurjyā kṣattriyasya tu
āvī vaiśyasya vijñeyā śrūyatāmajine tathā /
viprasya coktamaiṇeyaṃ rauravaṃ kṣatriyasya tu
ājaṃ veśyasya vijñeyaṃ daṇḍānvakṣye yathākramam /
pālāśaṃ brāhmaṇasyoktaṃ nṛpasyaudumbaraṃ tathā
bailvaṃ vaiśyasya vijñeya tatpramāṇaṃ śṛṇuṣva me /
viprasya keśamānaṃ syādālalāṭaṃ nṛpasya ca
nāsāgrasaṃmitaṃ daṇḍaṃ vaiśyasyāhurvipaścitaḥ /
tathā vāsāṃsi vakṣaghyāmi viprādīnāṃ yathākramam
kaṣāyaṃ caiva māñjiṣṭaṃ hāridraṃ ca prakīrtitam /
upanīto dvijo vipra paricaryāparo guroḥ
vedagrahaṇaparyantaṃ nivasedguruveśmani /
prātaḥ snāyī bhavedvarṇī samitkuśaphalādikān
gurvarthamāharennityaṃ kalye kalye munīśvara /
yajñopavītamajinaṃ daṇḍaṃ ca munisattama
naṣṭe bhraṣṭe navaṃ mantrāddhṛtvā bhraṣṭaṃ jale kṣipet /
varṇino varttanaṃ prāhurbhikṣānnenaiva kevalam
bhikṣā ca śrotriyāgārādāharetprayatendriyaḥ /
bhavatpūrvaṃ brāhmaṇasya bhavanmadhyaṃ nṛpasya ca
bhavadatyaṃ viśaḥ proktaṃ bhikṣāharaṇakaṃ vacaḥ /
sāṃyaprātarvahnikāryaṃ yathācāraṃ jitendriyaḥ
kuryātpratidinaṃ varṇīṃ brahmayajñaṃ ca tarpaṇam /
agnikāryaparityāgī patitaḥ procyate budhaiḥ
brahmayajñavihīnaśca brahmahā parikīrtitaḥ /
devatābhyarccanaṃ kuryācchuśrūṣānupadaṃ guroḥ
bhikṣānnaṃ bhojayennityaṃ naikānnāśī kadācana /
ānīyānindyaviprāṇāṃ gṛhādbhikṣāṃ jitendriyaḥ
nivedya gurave 'śrīyādvāgyatastadanughajñayā /
madhustrīmāṃsalavaṇaṃ tāmbūlaṃ dantadhāvanam
ucchiṣṭabhojanaṃ caiva divāsvāpaṃ ca varjayet /
chātraghapāduka gandhāṃśca tathā mālyānulepanam
jalakeliṃ nṛtyagītavādyaṃ tu parivarjayet /
parivādaṃ copatāpaṃ vipralāpaṃ tathāñjanam
pāṣaṇḍa janasaṃyogaṃ śūdrasaṃgaṃ ca varjayet /
abhivādanaśīlaḥ syād vṛddheṣu ca yathākramam
jñānavṛddhāstapovṛddhā vayovṛddhā iti trayaḥ /
ādhyātmikā diduḥkhāni nivārayati yo guruḥ
vedaśāstropadeśena taṃ pūrvamabhivādayet /
asāvahamiti brūyāddijo vai hyabhivādane
nābhivādyāśca vipreṇa kṣaghatriyādyāḥ kathañcana /
nāstikaṃ bhinnamaryādaṃ kṛtanghaṃ grāmayājakam
stenaṃ ca kitavaṃ caiva kadācinnābhivādayet /
pāṣaṇḍaṃ patitaṃ vrātyaṃ tathā nakṣaghatrajīvinam
tathā pātakinaṃ caiva kadācinnābhivādayet /
unmattaṃ ca śaṭhaṃ dhūrttaṃ dhāvantamaśuciṃ tathā
abhyaktaśirasaṃ caiva japantaṃ nābhivādayet /
vivādaśīlinaṃ cañjaṃ vamantaṃ jalamadhyagam
bhikṣānnadhāriṇaṃ caiva śayānaṃ nābhivādayet /
bhartṛnghīṃ puṣpiṇīṃ jārāṃ sūtikāṃ garbhapātinīm
kṛtanghīṃ ca tathā caṇḍīṃ kadācinnābhivādayet /
sabhāyāṃ yajñaśālāyāṃ devatāyataneṣvapi
pratyekaṃ tu namaskāro hṝnti puṇyaṃ purākṛtam /
śrāddhaṃ vrataṃ tathā dānaṃ devatābhyārcanaṃ tathā
yajñaṃ ca tarpaṇaṃ caiva kurvantaṃ nābhivādayet /
kṛte 'bhivādane yastu na kuryā tprativādanam
nābhivādyaḥ sa vijñeyo yayā śūdrastathaiva saḥ /
prakṣālya pādāvācamya gurorabhimukhaḥ sadā
tasya pādau ca saṃgṛhya adhīyīta vicakṣaṇaḥ /
aṣṭakāsu caturdaśyāṃ pratipatparvaṇostathā
mahābharaṇyāṃ vipredraṃ śravaṇadvādaśīdine /
bhādrapadāparapakṣe dvitīyāyāṃ tathaiva ca
māghasya śuklasatpamyāṃ navamyāmāśrinasya ca /
pariveṣaṃ gate sūrye śrotriye gṛhamāgate
bandhite brahmaṇe caiva pravṛddhakalahe tathā /
saṃdhyāyāṃ garjite meghe hyakāle parivarṣaṇe
ulkāśaniprapāte ca tathā vipre 'vamānite /
manvādiṣu ca devarṣe yugādiṣu caturṣvapi
nādhīyīta dvijaḥ kaścitsarvakarmaphalotsukaḥ /
tṛtīyā prādhave śuklā bhādre kṛṣṇā traghayodaśī
kārttike navamī śuddhā māghe pañcadaśī tithiḥ /
etā yugādyāḥ kathitā dattasyākṣayakārikāḥ
manvādīṃśca pravakṣyāmi śṛṇuṣva susamāhitaḥ /
akṣayukchuklanavamī kārtike dvādaśī sitā
tṛtīyā caighatramāsasya tathā bhādrapadasya ca /
āṣāḍhaśukladaśamī sitā māghasya satpamī
śrāvaṇasyāṣṭamī kṛṣṇā tathāṣāḍhī ca pūrṇamā /
phaālgunasya tvamāvāsyā pauṣasyaikādaśī sitā
kārtikī phaālgunī caighatrīṃ jyaiṣṭhī pañcadaśī sitā /
manvādayaḥ samākhyātā dattasyākṣayakārikāḥ
dvijaiḥ śraddhaṃ cakarttavyaṃ manvādiṣu yugādiṣu /
śrāddhe nimantrite caivagrahaṇe candrasūryayoḥ
ayanadvitaye caiva tathā bhūkaṃpane mune /
galagrahe durddine ca nādhīyīta kadācanā
evamādiṣu sarveṣu anadhyāyeṣu nārada /
adhīyatāṃ sumūḍhānāṃprajāṃprajñāṃyaśaḥ śriyam
āyuṣyaṃ balamārogyaṃ nikṛntati yamaḥ svayam /
anadhyāye tu yo 'dhīte taṃ vidyādvrahmaghātakam
na taṃ saṃbhāṣayedviprana tena saha saṃvaset /
kuṇḍagolakayoḥ kecijjaḍādīnāṃ ca nārada
vadanti copanayanaṃ tatputrādiṣu kecana /
anadhītya tu yo vedamanyatra kurute śramam
śūdratulyaḥ sa vijñeyo narakasya priyo 'tithiḥ /
anadhītaśrutirvipra ācāra pratipadyate
nācāraphalamānpoti yathā śūdrastathaiva saḥ /
nityaṃ naimittikaṃ kāmyaṃ yaccānyatkarma vaidikam
anadhītasya viprasya sarvaṃ bhavati niṣphalam /
śabdabrahmamayo viṣṇurvedaḥ sākṣāddhāri smṛkataḥ
vedādhyāyī tato vipraḥ sarvānkāmānavānpuyāt
Original text: Nāradapurāṇa (or Nāradīyapurāṇa) · Data entry members of the Sansknet Project · GRETIL (Göttingen) · CC BY-NC-SA 4.0