Language

ENहिગુ
Scripture Library

Narada Purana · Chapter 1.124

1.124.1

iti śrībṛhannāradīyapurāṇe pūrvabhāge bṛhadupākhyāne caturthabhāge dvādaśamāsasthitacaturdaśīvratavarṇanaṃ nāma trayoviṃśatyadhikaśatatamo 'dhyāyaḥ
sanātana uvāca
atha nārada vakṣyāmi śṛṇu pūrṇāvratāni te /
yāni kṛtvā naro nārī prāpnuyātsukhasaṃtatim

1.124.2

caitrapūrṇā tu viprendra manvādiḥ samudāhṛtā /
asyāṃ sānnodakaṃ kuṃbhaṃ pradadyātsomatuṣṭaye

1.124.3

vaiśākhyāmapi pūrṇāyāṃ dānaṃ sarvasya sarvadam /
yadyaddravyaṃ dadedvipre tattadāpnoti niścitam

1.124.4

dharmarājavrataṃ cātra kathitaṃ tanniśāmaya /
śṛtānnamudakuṃbhaṃ ca vaiśākhyāṃ vai dvijottame

1.124.5

dadyādgodānaphaladaṃ dharmarājasya tuṣṭaye /
atra kṛṣṇājinaṃ dadyātsakhuraṃ ca saśṛṅgakam

1.124.6

tilaiḥ sahasamācchādya vastrairhemnā dvijātaye /
yastu kṛṣṇājinaṃ dadyātsatkṛtya vidhipūrvakam

1.124.7

sarvaśāstravide saptadvīpabhūmipradaḥ sa vai /
modate viṣṇu loke hi yāvaccandrārkatārakam

1.124.8

kuṃbhānsvacchajalaiḥ pūrṇānhiraṇyena samanvitān /
yaḥ pradadyāddvijāgryebhyaḥ sa na śocati karhicit

1.124.9

atha jyeṣṭasya pūrṇāyāṃ vaṭasāvitrikaṃ vratam /
sopavāsā vaṭaṃ siṃcetsalilairamṛtopamaiḥ

1.124.10

sṛtreṇa veṣṭayeccaiva saśatāṣṭapradakṣiṇam /
tataḥ saṃprārthaddaivīṃ sāvitrīṃ supativratām

1.124.11

jagatpūjye jaganmātaḥ sāvitri patidaivate /
patyā sahāviyogaṃ me vaṭasthe kuru te namaḥ

1.124.12

iti saprārthya yā nārī bhojayitvā pare 'hani /
suvāsinīḥ svayaṃ bhuñjyātsā syātsaubhāgyabhāginī

1.124.13

āṣāḍhasya tu pūrṇāyāṃ gopadmavratamucyate /
caturbhujaṃ mahākāyaṃ jāṃbūnadasamaprabham

1.124.14

śaṅkhacakragadāpadmaramāgaruḍaśobhitam /
sevitaṃ munibhirdevairyakṣagandharvakinnaraiḥ

1.124.15

evaṃvidhaṃ hariṃ tatra snātvā pūjāṃ samācaret /
pauruṣeṇaiva sūktena gandhādyairupacārakaiḥ

1.124.16

ācāryaṃ vastrabhūṣādyaistoṣayetsnigdhamānasaḥ /
bhojayenmiṣṭapakvānnairdvijānanyāṃśca śaktitaḥ

1.124.17

evaṃ kṛtvā vrataṃ vipra prasādātkamalāpateḥ /
aihikāmuṣmikānkāmāṃllabhate nātra saṃśayaḥ

1.124.18

kokilāvratamapyatra proktaṃ tadvidhirucyate /
pūrṇimāyāṃ samārabhya vrataṃ snāyādbrahirjale

1.124.19

pūrṇāntaṃ śrāvaṇe māsi gaurīrūpāṃ ca kokilām /
svarṇapakṣāṃ ratnanetrāṃ pravālamukhapaṅkajām

1.124.20

kastūrīvarṇasaṃyuktāmutpannāṃ nandane vane /
cūtacaṃpakavṛkṣasthāṃ kalagītaninādinīm

1.124.21

cintayetpārvatīṃ devīṃ kokilārūpadhāriṇīm /
gandhādyaiḥ pratyahaṃ prārccellikhitāṃ varṇakaiḥ paṭe

1.124.22

tato vratānte haimīṃ vā tilapiṣṭamayīṃ dvija /
dadyādviprāya mantreṇa bhaktyā sasvarṇadakṣiṇām

1.124.23

devīṃ caitrarathotpanne kokile haravallabhe /
saṃpūjya dattā viprāya sarvasaukhyakarī bhava

1.124.24

dvijaṃ suvāsinīstriṃśadekāṃ vā bhojayettataḥ /
vastrādidakṣiṇāṃ śaktyā datvā natvā visarjayet

1.124.25

evaṃ yā kurute nārī kokilāvratamuttam /
sā labhetsukhasaubhāgyaṃ saptajanmasunārada

1.124.26

atha śrāvaṇapūrṇāyāṃ vedopākaraṇaṃ smṛtam /
yajurbhistatra karttavyaṃ devarṣipitṛtarpaṇam

1.124.27

ṛṣīṇāṃ pūjanaṃ cāpi svaśākhoktavidhānataḥ /
bahavṛcaistu caturdvaśyāṃ sāmagairbhādrage kare

1.124.28

rakṣāvidhānaṃ ca tathā kartavyaṃ vidhipūrvakam

1.124.29

siddhārthākṣatarājikāśca vidhṛtā raktāṃśukāṃśe sitāḥ kausuṃbhena ca tantunātha salilaiḥ prakṣālya kāṃsye dhṛtāḥ /
gandhādyairabhipūjya devanikarānsaṃprārthya viṣṇvādikānbadhnīyāddvijahastataḥ pramudito natvā prakoṣṭhe svake

1.124.30

tatastu dakṣiṇāṃ datvā dvijebhyo 'dhyāyamācaret /
visṛjya ca ṛṣīnsapta dhārayedbrahmasūtrakam

1.124.31

rañjitaṃ kuṅkumādyaiśca navīnaṃ nirmitaṃ svayam /
śaktyā saṃbhojya viprāgryānekabhuktaṃ samācaret

1.124.32

kṛte hyasminvrate vipra vārṣikaṃ karmaṃ vaidikam /
vismṛtaṃ vidhihīnaṃ ca na kṛtaṃ sukṛtaṃ bhavet

1.124.33

prauṣṭhapadyāṃ paurṇamāsyāmumāmāheśvaravratam /
ekabhuktaśca yastāṃ tu śivaṃ saṃpūjya yatnataḥ

1.124.34

kṛtāñjaliḥ prārthayecchvaḥ kariṣye ca vrataṃ prabho /
evaṃ vijñāpya devaṃ tu gṛhṇīyādvratamuttamam

1.124.35

rātrau devāntike suptvā utthāyāparayāmake /
kṛtamaitrādinityastu bhasmarudrākṣadhṛk tataḥ

1.124.36

pūjayecchaṅkaraṃ samyagupacāraiḥ pṛthagvidhaiḥ /
bilvapatraiḥ sugandhāḍhyerṃnaivedyairdhūpadīpakaiḥ

1.124.37

tataścopavasedvidvānāpradoṣaṃ vindhūdaye /
punaḥ saṃpūjya tatraiva rātrau jāgaraṇaṃ caret

1.124.38

evaṃ pañcadaśābdāntaṃ kṛtvā vratamatandritaḥ /
varṣe varṣe tadutsarge vidadhyādvidhipūrvakam

1.124.39

umāyāśca maheśasya sauvarṇī pratimādvayam /
haimā raupyā mṛnmayāśca ghaṭāḥ pañcadaśottamāḥ

1.124.40

tatraikasminghaṭe sthāpyaṃ savastraṃ pratimādvayam /
pañcāmṛtena saṃsrāpya jalaiḥ śuddhaistator'cayet

1.124.41

upacāraiḥ ṣoḍaśabhistataḥ pañcadaśa dvijān /
bhojayeccaiva miṣṭānnairdadyāttebhyaśca dakṣiṇām

1.124.42

kuṃbhamekaikamīśasya mūrtyāḍhyaṃ guraver'payet /
evaṃ kṛtvā vrataṃ caiva umāmāheśvarābhidham

1.124.43

jāyate bhuvi vikhyāto nidhānaṃ sarvasaṃpadām /
athāsminneva divase śakravratamapi smṛtam

1.124.44

prātaḥ snātvā vidhānena saṃpūjya suranāyakam /
gandhādyaiṃrupacāraistu naivedyānāṃ ca rāśibhiḥ

1.124.45

tato nimantritānviprānsaṃbhojya vidhivaddvija /
samāgatāṃstathaivānyāndīnānāthāṃśca bhojayet

1.124.46

etacchakravrataṃ vipra kartavyaṃ prativārṣikam /
rājñā vā dhaninānyena dhānyaniṣpattimicchatā

1.124.47

āśvine māsi pūrṇāyāṃ vrataṃ kojāgarābhidham /
tena snātvā vidhānena sopavāso jitendriyaḥ

1.124.48

lakṣmīmabhyarcya sauvarṇīṃ ghaṭe saṃsthāpya tāmraje /
mṛnmaye vā savastrāntāmupacāraiḥ pṛthagvidham

1.124.49

tataḥ sāyantane kāle 'bhyudite tārakādhipe /
haimānraupyānmṛnmayānvā ghṛtapūrṇānpradīpayet

1.124.50

lakṣaṃ tadardhamayutaṃ sahasraṃ śatameva vā /
ghṛtaśarkarasaṃmiśraṃ vipācya bahu pāyasam

1.124.51

bahupātreṣu saṃsthāpya kaumudyāṃ śītadīdhiteḥ /
yāmamātre gate rātryā lakṣmyai tadvinivedayet

1.124.52

tataḥ saṃbhojayettena viprānbhaktyā tataśca taiḥ /
sahaiva jāgaraṃ kuryyānnṛtyagītasumaṅgalaiḥ

1.124.53

tato 'ruṇodaye snātvā tāṃ mūrtiṃ guraver'payet /
asyāṃ rātrau mahālakṣmīrvarābhayakarāṃbujā

1.124.54

niśīthe carate loke ko jāgartiṃ dharātale /
tasmai vittaṃ prayacchāmi jāgrate pūjakāya me

1.124.55

varṣe varṣe kṛtaṃ caitadvrataṃ lakṣmīpratoṣaṇam /
samṛddhimaihikīṃ dadyāddvehānte pāralaukikīm

1.124.56

kārtikyāṃ pūrṇimāyāṃ tu kuryātkārtikadarśanam /
vipratvalabdhaye bhūyaḥ sarvaśatrujayāya ca

1.124.57

atraiva dīpadānena vidheyastripurotsavaḥ /
niśāmukhe dvijaśreṣṭha sarvajīvasukhāvahaḥ

1.124.58

kīṭāḥ pataṅgā maśakāśca vṛkṣā jale sthale ye vicaranti jīvāḥ /
dṛṣṭvā pradīpānnahi te 'pi janminaḥ punaśca muktiṃ hi labhanta eva ca

1.124.59

atra candrodaye vipra saṃpūjyāḥ kṛttikāśca ṣaṭ

1.124.60

kārtikeyastathā khaḍgī varuṇaśca hutāśanaḥ /
gandhapuṣpaistathā dhūpadīpairnaivedyevistaraiḥ

1.124.61

paramānnaiḥ phalaiḥ śākairvahnibrāhmaṇatarpaṇaiḥ /
evaṃ devānsamabhyarcya dīpo deyo gṛhādbahiḥ

1.124.62

dīpopānte tathā gartaścaturasro manoharaḥ /
caturddaṃśāṅgulaḥ kāryaḥ secyaścadanavāriṇā

1.124.63

gavāṃ kṣīreṇa saṃpūrya haimaṃ tatra vinikṣipet /
muktānetrasamāyuktaṃ matsyaṃ sarvāṅgaśobhanam

1.124.64

mahāmatsyāya ca nama iti mantraṃ samuccaran /
gandhādyaistatra saṃpūjya dvijāya pratipādayet

1.124.65

kṣīrasāgaradānaṃ te mayoktaṃ dvijasattama /
dānasyāsya prabhāveṇa modate harisannidhau

1.124.66

atra kṛttvā vṛṣotsargaṃ vrataṃ naktaṃ ca nārada /
rudralokamavāpnoti nātra kāryā vicāraṇā

1.124.67

mārgaśīrṣyā pūrṇimāyāṃ svarṇāḍhyaṃ lavaṇāḍhakam /
devaṃ viprāya śāntāya sarvakāmasamṛddhaye

1.124.68

idaṃ jagatpurā lakṣmyā tyaktamāsīttato hariḥ /
purandaraśca somaśca tathā tiṣyo bṛhaspatiḥ

1.124.69

pañcaite puṣyayuktāyāṃ paurṇamāsyāṃ jagadbalāt /
alaṅkṛtaṃ punaścakuḥ saubhāgyotsavakelibhiḥ

1.124.70

tasmānnaraḥ puṣyayoge sarvasaubhāgyavṛddhaye /
gaurasarṣapakalkena samālabhya svakāṃ tanum

1.124.71

snāyātsarvauṃṣadhijalairdhārayecca navāṃśuke /
dṛṣṭvā ca maṅgalaṃ dravyaṃ spṛṣṭvā natvā tator'cayet

1.124.72

hariśakrendupuṣyejyāngandhādyarupacārakaiḥ /
vidhāya homaṃ viprāṃśca tarpayetpāyasāśanaiḥ

1.124.73

etatkṛtvā vrataṃ vipra ramāprītivivarddhanam /
alakṣmīnāśanaṃ caiva modateha paratra ca

1.124.74

paurṇamāsyāṃ tato mādhyāṃ tilakārpāsakaṃbalam /
ratnāni kañcukoṣṇīṣapādatrāṇāni vā dhanam

1.124.75

datvā pramodate svarge dānaṃ vittānusārataḥ /
yastvatra śaṅkaraṃ devaṃ pūjayedvidhipūrvakam

1.124.76

so 'śvamedhaphalaṃ prāpyaviṣṇuloke mahīyate /
phaālgune pūrṇimāyāṃ tu holikāpūjanaṃ matam

1.124.77

saṃcayaṃ sarvakāṣṭhānāmupalānāṃ ca kārayet /
tatrāgniṃ vidhivaddhrutvā rakṣoghnairmantravistaraiḥ

1.124.78

"asṛkpābhayasaṃtrastaiḥ kṛtā tvaṃ holi bāliśaiḥ /
atastvāṃ pūjayiṣyāmi bhūte bhūtipradā bhava"

1.124.79

iti mantreṇa sandīpya kāṣṭhādikṣepaṇaistataḥ /
parikramyotsavaḥ kāryyo gītavāditraniḥsvanaiḥ

1.124.80

holikā rākṣasī ceyaṃ prahlādabhayadāyinī /
tatastāṃ pradahṝntyevaṃ kāṣṭhādyairgītamaṅgalaiḥ

1.124.81

saṃvatsarasya dāho 'yaṃ kāmadāho matāntare /
iti jānīhi viprendra loke sthitiranekadhā

1.124.82

pakṣānte dve pṛthagvaive tato 'māvratamucyate /
pṛthakchṛṇuṣva me vipra pitṝṇāmativallabham

1.124.83

caitravaiśākhayostatra darśe pitṛsamarcanam /
pārvaṇena vidhānena śrāddhaṃ vittānusārataḥ

1.124.84

dvijānāṃ bhojanaṃ dānaṃ gavādīnāṃ viśeṣataḥ /
sarvamāseṣvamāyāṃ vai bahupuṇyapradaṃ yataḥ

1.124.85

jyeṣṭhāmāyāṃ vrataṃ proktaṃ sāvitryāḥ kasya nārada /
vidhānaṃ jyeṣṭhapūrṇāvadihāpi parikīrtitam

1.124.86

śucau nabhasi bhādre ca māse pūrṇāntike dvija /
pitṛśrāddhaṃ dānahomasurārcānantyaśnute

1.124.87

bhādradarśe 'parāhne tu tilakṣetrasamudbhavān /
viriñcimanunāmantrya huṃphaṭ chinnānkuśān dvija

1.124.88

sarvadā sarvakāryeṣu yojayedekadāparān /
iṣāmāyāṃ viśeṣaṇa pitṝṇāṃ śrāddhatarpaṇam

1.124.89

vidheyaṃ jāhnavītoye muktidaṃ ca gayāsthale /
ūrjjāmāyāṃ dīpadānaṃ devā gāragṛheṣu ca

1.124.90

nadyārāmataḍāgeṣu caityagoṣṭhāpaṇeṣu ca /
samarcanaṃ tathā lakṣmyāḥ svarṇaraupye kṛtākṛte

1.124.91

dyūtaṃ ca varṣaphaladaṃ jaye cāpiparājaye /
gavāṃ pūjātra vihitā śṛṅgādyaṅgānurañjanaiḥ

1.124.92

yavasānnādidānaiśca namaskārapradakṣiṇaiḥ /
mārge 'pi pitṛpūjā syācchraddhairbrāhmaṇabhojanaiḥ

1.124.93

brahmacaryādi niyamairjapahomārcanādibhiḥ /
pauṣe māghe ca viprendra pitṛśrāddhaṃ phalādhikam

1.124.94

amāyāṃ karṇapātārkayuktāyāṃ tu gayādhikam /
phaālgune kevalaṃ śrāddhaṃ dvijānāṃ bhojanaṃ tathā

1.124.95

dānādi sarvaphaladaṃ darśe some 'dhikaṃ phalam /
itthaṃ saṃkṣepataḥ proktaṃ tithikṛtyaṃ mune tava

1.124.96

sarvatrāpi viśeṣo 'sti sa purāṇāntare sthitaḥ

Original text: Nāradapurāṇa (or Nāradīyapurāṇa) · Data entry members of the Sansknet Project · GRETIL (Göttingen) · CC BY-NC-SA 4.0

Esc