Narada Purana · Chapter 1.123
iti śrībṛhannāradīyapurāṇe pūrvabhāge bṛhadupākhyāne dvādaśamāsasthitatrayodaśīvratakathanaṃ nāma dvāviṃśadadhikaśatatamo 'dhyāyaḥ
sanātana uvāca
śṛṇu nārada vakṣyāmi caturdaśyā vratāni te /
yāni kṛtvā naro loke sarvānkāmānavāpnuyāt
caitraśukla caturdaśyāṃ kuṅkumāgarucandanaiḥ /
gandhādyairvastramaṇibhiḥ kāryāryā mahatī śive
vitānadhvajachatrāṇi datvā pūjyāśca mātaraḥ /
evaṃ kṛtvārcanaṃ vipra sopavāso 'thavaikabhuk
aśvamedhādhikaṃ puṇyaṃ labhate mānavo bhuvi /
atraiva damanārcāṃ ca kārayedgandhapuṣpakaiḥ
samarpayetsupūrṇāyāṃ śivāya śivarūpiṇe /
rādhakṛṣṇaca turddaśyāṃ sopavāso niśāgame
liṅgamabhyarcayeccaivaṃ snātvā dhautāṃbaraḥ sudhīḥ /
gandhādyairupacāraiśca bilvapatraiśca sarvataḥ
datvā mantraṃ dvijāgryāya bhuñjīta ca pare 'hani /
evameva tu kṛṣṇāsu sarvāsu dvijasattama
śivavrataṃ prakartavyaṃ dhanasaṃtānamicchatā /
rādhaśuklacaturdaśyāṃ śrīnṛsiṃhavrataṃ caret
upavāsavidhānena śakto 'śaktastathaikabhuk /
niśāgame tu saṃpūjya nṛsiṃhaṃ daityasūdanam
upacāraiḥ ṣoḍaśabhiḥ snānaiḥ pañcāmṛtādibhiḥ /
tataḥ kṣamāpayeddevaṃ mantreṇānena nārada
tatpahāṭakakeśānta jvalatpāvakalocana /
vajrādhikanakhasparśadivyasiṃha namo 'stu ta
iti saṃprārthya deveśaṃ vratī syātsthaṇḍileśayaḥ /
jitendriyo jitakrodhaḥ sarvabhogavivarjjitaḥ
evaṃ yaḥ kurute vipra vidhivadvratamuttamam /
varṣe varṣe sa labhate bhuktabhogo hareḥ padam
oṅkāreśvarayātrā ca kāryātraiva munīśvara /
durlabhaṃ vārcanaṃ tatra darśanaṃ pāpanāśanam
kimatra bahunoktena pūjādhyānajapekṣaṇam /
yadbhavettatsamuddiṣṭaṃ jñānamokṣapradaṃ nṛṇām
atra liṅgavrataṃ cāpi karttavyaṃ pāpanāśanam /
pañcāmṛtaistu saṃsnāpya liṅgamālipya kuṅkumaiḥ
naivedyaiśca phalairdhūpairdīpairvastravibhūṣaṇaiḥ /
evaṃ yaḥ pūjayetpaiṣṭaṃ liṅgaṃ sarvārthasiddhidam
bhuktiṃ muktiṃ sa labhate mahādevaprasādataḥ /
jyeṣṭhaśuklacaturdaśyāṃ divā pañcatapā niśaḥ
mukhe dadeddhemadhenuṃ rudravratamidaṃ smṛtam /
śuciśuklacaturdaśyāṃ śivaṃ saṃpūjya mānavaḥ
deśakālodbhavaiḥ puṣpaiḥ sarvasaṃpadamāpnuyāt /
nabhaḥ śuklacaturdaśyāṃ pavitrāropaṇaṃ matam
tatsvaśākhoktavidhinā kartavyaṃ dvijasattama /
śatābhimantritaṃ kṛtvā tato devyai nivedayet
pavitrāropaṇaṃ kṛtvā naro nāryathavā yadi /
mahādevyāḥ prasādena bhuktiṃ muktimavāpnuyāt
bhādraśuklacaturdaśyāmanantavratamuttamam /
karttavyamekabhuktaṃ hi godhūmaprasthapiṣṭakam
vipācya śarkarājyāktamanantāya nivedayet /
gandhādyaiḥ prāk samabhyarcyaḥ kārpāsaṃ paṭṭajaṃ tu vā
caturdaśagranthiyutaṃ sūtraṃ kṛtvā suśobhanam /
tataḥ purāṇamuttārya sūtraṃ kṣiptvā jalāśayeṃ
nibaghnīyānnavaṃ nārī vāme dakṣe pumānbhuje /
vipācya piṣṭapakvaṃ tatpradadyāddakṣiṇānvitam
svayaṃ ca tanmitaṃ cādyādevaṃ kuryādvratottamam /
dvisaptavarṣaparyantaṃ tata udyāpayetsudhīḥ
maṇḍalaṃ sarvatobhadraṃ dhānyavarṇaiḥ prakalpya ca /
suśobhane nyasettatra kalaśaṃ tāmrajaṃ mune
tasyopari nyaseddhaimīmanantapratimāṃ śubhām /
pītapaṭṭāṃśukācchannāṃ tatra tāṃ vidhinā yajet
gaṇeśaṃ mātṛkāḥ kheṭāṃllokapāṃśca yajetpṛthak /
tato homaṃ haviṣyeṇa kṛtvā pūrṇāhutiṃ caret
śayyāṃ sopaskarāṃ dhenuṃ pratimāṃ ca dvijottama /
pradadyādgurave bhaktyā dvijānanyāṃścaturdaśa
saṃbhojya miṣṭapakvānnairdakṣiṇābhiḥ pratoṣayet /
evaṃ yaḥ kurute 'nantavrataṃ pratyakṣamādarāt
so 'pyanantaprasādena jāyate bhuktimuktibhāk /
kadalīvratamapyatra tadvidhānaṃ ca me śṛṇu
naro vā yadi vā nārī raṃbhāmupavanasthitām /
snātvā saṃpūjayedgandhapuṣpadhānyāṅkurādibhiḥ
dadhidūrvākṣatairddvīpairvastrapakkānnasaṃ cathaiḥ /
evaṃ saṃpūjya mantreṇa tataḥ saṃprārthayerdvatī
apsaro marakanyābhirnāgakanyābhirārcite /
śarīrārogyalāvaṇyaṃ dehi devi namo 'stu te
iti saṃprārthyaṃ kanyāstu catasro vā suvāsinīḥ /
saṃbhojyāṃ śukasidvarakajjalālaktacarcitāḥ
namaskṛtya nijaṃ gehaṃ samāpya niyamaṃ vrajet /
evaṃ kṛte vrate vipra labdhvā saubhāgyamuttamam
iha loke vimānena svargaloke vrajetparam /
iṣakṛṣṇacaturddaśyāṃ viṣaśastrāṃbuvahnibhiḥ
sarpaśvāpadavajrādyairhatānāṃ brahmaghātinām /
caturddaśyāṃ kriyāśrāddhamekoddiṣṭavidhānataḥ
kartavyaṃ vipravargaṃ ca bhojayenmiṣṭapakvakaiḥ /
tarpaṇaṃ ca gavāṃ grāsaṃ baliṃ caiva śvakākayoḥ
kṛtvā camya svayaṃ paścādbhuñjīyādbandhubhiḥ saha /
evaṃ yaḥ kurute vipra śrāddhaṃ saṃpannadakṣiṇam
sa uddhṛtya pitṝngaccheddevalokaṃ sanātanam /
iṣaśukla caturddaśyāṃ dharmarājaṃ dvijottama
gandhādyaiḥ samyagabhyarcya sauvarṇaṃ bhojya vāṅavam /
dadyāttasmai dharmarājastrāyate bhuvi nārada
evaṃ yaḥ kurute dharmapratimādānamuttamam /
sa bhuktveha varānbhogāndivaṃ dharmājñayā vrajet
ūrjjakṛṣṇacaturddaśyāṃ tailābhyaṅgaṃ vidhūdaye /
kṛtvā snātvārcayeddharmaṃ narakādabhayaṃ labhet
pradoṣe tailadīpāṃstu dīpayedyamatuṣṭaye /
catuṣpathe gṛhādbrāhmapradeśe vā samāhitaḥ
vatsare hemalaṃbyākhye māsi śrīmati kārtike /
śuklapakṣe caturddaśyāmaruṇābhyudayaṃ prati
snātvā viśveśvaro devo devaiḥ saha munīśvara /
maṇikarṇika tīrthe ca tripuṇḍraṃ bhasmanā dadhat
svātmānaṃ svayamabhyarcya cakre pāśupatavratam /
tatastatra mahāpūjāṃ liṅge gandhādibhiścaret
droṇapuṣpairbilvadalairarkapuṣpaiśca ketakaiḥ /
puṣpaiḥ phalairmiṣṭapakvairnaivedyairvividhairapi
evaṃ kṛtvaikabhuktaṃ tu vrataṃ viśveśatoṣaṇam /
labhate vāñchitānkāmānihāmutra ca nārada
brahmakūrcavrataṃ cātra kartavyamṛddhimicchatā /
sopavāsaḥ pañcagavyaṃ pibedrātrau jitendriyaḥ
kapilāyāstu gomūtraṃ kṛṣṇāyā gomayaṃ tathā /
śvetāyāḥ kṣīramuditaṃ raktāyāśca tathā dadhi
gṛhītvā karburāyāśca ghṛtamekatra melayet /
kuśāṃ bunā tataḥ prātaḥ snātvā santarpyaṃ devatāḥ
brahmaṇāṃstoṣayitvā ca bhuñjīyādvāgyataḥ svayam /
brahmakūrcavrataṃ hyetatsarvapātakanāśanam
yacca bālye kṛtaṃ pāpaṃ kaumāre vārddhake 'pi yat /
brahmakūrcopavāsena tatkṣaṇādeva naśyati
pāṣāṇavratamapyatra proktaṃ tacchṛṇu nārada /
sopavāso divā naktaṃ pāṣāṇākārapiṣṭacakam
prārcya gandhādibhirgauṃrīṃ ghṛtapaṅkvamupāharet /
vratametaccaritvā tu yathoktaṃ dvijasattama
aiśvaryasaukhyasaubhāgyarūpāṇi prāpnuyānnaraḥ /
mārgaśuklacaturdaśyāmekabhuktaḥ puroditam
nirāhāro vṛṣaṃ svarṇaṃ prārcya dadyāddvijātaye /
pare 'hni prātarutthāya snātvā somaṃ maheśvaram
pūjayetkamalaiḥ puṣpairgandhamālyānulepanaiḥ /
dvijānsambhojya miṣṭānnaustoṣayeddakṣiṇādibhiḥ
etacchivavrataṃ vipra bhuktimuktipradāyakam /
kartṛāṇāmupadeṣṭṛāṇāṃ sāhyānāmanumodinām
pauṣaśuklacaturdaśyāṃ virūpākṣavrataṃ smṛtam /
kapardīśvarasāṃnidhyaṃ prāpsyāmyatra vicintya ca
snātvāgādhajale vipra virūpākṣaṃ śivaṃ yajet /
gandhamālyanamaskāradhūpadīpānnasaṃpadā
tatsthaṃ dvijātaye dattvā modate divi devavat /
māghakṛṣṇacaturddaśyāṃ yamatarpaṇamīritam
anarkābhyudite kāle snātvā saṃtarpayedyamam /
dvisaptanāmabhiḥ proktaiḥ sarvapāpavimuktaye
tiladarbhāṃbubhiḥ kāryaṃ tarppaṇaṃ dvijabhojanam /
kṛśarānnaṃ svayaṃ cāpi tadevāśnīta vāgyataḥ
antyakṛṣṇacaturdaśyāṃ śivarātrivrataṃ dvija /
nirjalaṃ samupoṣyātra divānaktaṃ prapūjayet
svayaṃbhuvādikaṃ liṅgaṃ pārthivaṃ vā samāhitaḥ /
gandhādyairupacāraiśca sāṃbubilvadalādibhiḥ
dhūpairdīpaiśca naivedyaiḥ stotrapāṭhairjapādibhiḥ /
tataḥ pare 'hni saṃpūjya punarevopacārakaiḥ
saṃbhojya viprānmiṣṭānnairvisṛjellabdhadakṣiṇān /
evaṃ kṛtvā vrataṃ martyo mahādevaprasādataḥ
amartyabhogān labhate daivataiḥ susabhājitaḥ /
antyaśuklacaturdaśyāṃ durgāṃ saṃpūjya bhaktitaḥ
gandhādyairupacāraistu viprānsaṃbhojayettataḥ /
evaṃ kṛtvā vrataṃ vipra durgāyāścaikabhojanaḥ
labhate vāñchitānkāmānihāmutra ca nārada /
caitrakṛṣṇacaturdaśyāmupavāsaṃ vidhāya ca
kedārodakapānena vācimedhaphalaṃ bhavet /
udyāpane tu sarvāṃsāṃ sāmānyo vidhirucyate
kuṃbhāścaturdaśaivātra sapūgākṣatamodakāḥ /
sadakṣiṇāṃśukāstāmrāmṛnmayāścāvraṇā navāḥ
tāvanto vaśadaṇḍāśca pavitrāṇyāsanāni ca /
pātrāṇi yajñasūtrāṇi tāvatyeva hi kalpayet
śeṣaṃ prāguktavatkuryādvittaśāṭhyavivarjjitaḥ
Original text: Nāradapurāṇa (or Nāradīyapurāṇa) · Data entry members of the Sansknet Project · GRETIL (Göttingen) · CC BY-NC-SA 4.0