Language

ENहिગુ
Scripture Library

Narada Purana · Chapter 1.121

1.121.1

iti śrībṛhannāradīya purāṇe pūrvabhāge bṛhadupākhyāne caturthabhāge dvādaśamāsastitaikādaśīvratakathanaṃ nāma viṃśatyadhikaśatatamo 'dhyāyaḥ
sanātana uvāca
atha vratāni dvādaśyāḥ kathayāmi tavānagha /
yāni kṛtvā naro loke viṣṇoḥ priyataro bhavet

1.121.2

caitrasya śukladvādaśyāṃ madanavratamācaret /
sthāpayedavraṇaṃ kuṃbhaṃ sitatandulapūritam

1.121.3

nānāphalayutaṃ tadvadikṣudaṇḍasamanvitam /
sitavastrayugacchannaṃ sitacandanacarccitam

1.121.4

nānābhakṣyasamopetaṃ sahiraṇyaṃ svaśaktitaḥ /
tāmrapātraṃ guḍopetaṃ tasyopari niveśayet

1.121.5

tatra saṃpūjayeddevaṃ kāmarūpiṇamacyutam /
gandhādyairupacāraistu sopavāso pare 'hani

1.121.6

punaḥ prātaḥ samabhyarcya brāhmaṇāya nivedayet /
brahmaṇānbhojayeccaiva tebhyo dadyācca dakṣiṇām

1.121.7

varṣamevaṃ vrataṃ kṛtvā ghṛtadhenusamanvitām /
śayyāṃ tu dadyādgurave sarvopaskarasaṃyutām

1.121.8

kāñcanaṃ kāmadevaṃ ca śuktāṃ gāṃ ca payasvinīm /
vāsobhirdvijadāṃpatyaṃ pūjayitvā samarpayet

1.121.9

prīyatāṃ kāmarūpī me harirityevamuccaran /
yaḥ kuryādvidhinānena madanadvādaśīvratam

1.121.10

sa sarvapāpanirbhuktaḥ prāpnoti harisāmyatām /
asyāmeva samuddiṣṭaṃ bhartṛdvādaśikāvratam

1.121.11

svāstṛtāṃ tatra śayyāṃ tu kṛtvātra śrīyutaṃ harim /
saṃsthāpya maṇḍapaṃ puṣpaistaduparpyupakalpayet

1.121.12

tataḥ saṃpūjya gandhādyairvratī jāgaraṇaṃ niśi /
nṛtyavāditragītādyaistataḥ prātaḥ pare 'hani

1.121.13

saśayyaṃ śrīhariṃ haimaṃ dvijagryāya nivedayet /
dvijānsaṃbhojya visṛjaddakṣiṇābhiḥ pratoṣitān

1.121.14

evaṃ kṛtavratasyāpi dāṃpatyaṃ jāyate sthiram /
saptajanmasu bhuṅkte ca bhogān lokadvayepsitān

1.121.15

vaiśākhaśukladvādaśyāṃ sopavāso jitendriyaḥ /
saṃpūjya mādhavaṃ bhaktyā gandhādyairupacārakaiḥ

1.121.16

pakkānnaṃ tṛptijanakaṃ madhuraṃ sodakuṃbhakam /
viprāya dadyādvidhivanmādhavaḥ prīyatāmiti

1.121.17

dvādaśyāṃ jyeṣṭhaśuklāyāṃ pūjayitvā trivikramam /
gandhādyairmadhurānnāḍhyaṃ karaka vinivedayet

1.121.18

vratī dvijāya tatpaścādekabhaktaṃ samācaret /
vratenānena saṃtuṣṭo devadevastrivikramaḥ

1.121.19

dadāti vipulānbhogānante mokṣaṃ ca nārada /
āṣāḍhaśukladvādaśyāṃ dvijāndvādaśa bhojayet

1.121.20

madhurānnena tānpūjya pṛthaggandhādikaiḥ kramāt /
tabhyo vāsāṃsi daṇḍāṃśca brahmasūtrāṇi mudrikāḥ

1.121.21

pātrāṇi ca dadedbhaktyā viṣṇumeṃ prīyatāmiti /
dvādaśyāṃ tu nabhaḥśukle śrīdharaṃ pūjayedvratī

1.121.22

gandhādyaistatparo bhaktyā dadhibhaktairdvijottamān /
saṃbhojya dakṣiṇā raupyāṃ datvā natvā visarjjayet

1.121.23

vratenānena deveśaḥ śrīdharaḥ prīyatāmiti /
dvādaśyāṃ nabhasyaśukle vratī saṃpūjya vāmanam

1.121.24

tadagre bhojayedviprānpāyasairdvādaśaiva ca /
sauvarṇī dakṣiṇāṃ datvā viṣṇuprītikaro bhavet

1.121.25

dvādaśyāmiṣaśuklāyāṃ padmanābhaṃ samarcayet /
gandhādyairupacāraistu tadagre bhojayeddvijān

1.121.26

madhurānnena vastrāḍhyāṃ sauvarṇīṃ dakṣiṇāṃ dadet /
vratenaitena saṃtuṣṭaḥ padmanābho dvijottama

1.121.27

śvetadvīpagatiṃ dadyāddehabhogāṃśca vāñchitān /
kārtike kṛṣṇapakṣe tu govatsadvādaśīvratam

1.121.28

tatra vatsayutāṃ gāṃ tu samālikhya sugandhibhiḥ /
candanādyaistathā puṣpamālābhiḥ prārcya tāmrake

1.121.29

pātre puṣpākṣatatilairarghyaṃ kṛtvā vidhānataḥ /
pradadyātpādamūle 'syā mantreṇānena nārada

1.121.30

kṣīrodārṇavasaṃbhūte surāsuranamaskṛte /
sarvadevamaye devi sarvadevairalaṅkṛte

1.121.31

mātarmātargavāṃ mātargṛhāṇārghyaṃ namo 'stu te /
tato māṣādisaṃsiddhānvaṭakāṃśca nivedayet

1.121.32

evaṃ pañca daśaikaṃ vā yathāvibhavamātmanaḥ /
surabhi tvaṃ jaganmātā nityaṃ viṣṇupade sthitā

1.121.33

sarvadevamaye grāsaṃ mayā dattamimaṃ grasa /
sarvadevamaye devi sarvadevairalaṅkṛte

1.121.34

mātarmamābhilaṣitaṃ saphalaṃ kuru nandinī /
taddine tailapakvaṃ ca sthālīpakvaṃ dvijottama

1.121.35

gokṣīraṃ goghṛtaṃ caiva dadhi takraṃ ca varjayet /
dvādaśyāmūrjaśuklāyāṃ devaṃ dāmodaraṃ dvija

1.121.36

samabhyarcyopacāraistu gandhādyaiḥ susamāhitaḥ /
tadagre bhojayedviprānpakvānnenārkasaṃkhyakān

1.121.37

tataḥ kuṃbhānapāṃpūrṇānvastrācchannānsamarcitān /
sapūgamodakasvarṇāṃstebhyaḥ prītyā samarpayet

1.121.38

evaṃ kṛte priyo viṣṇorjāyate 'khilabhogabhuk /
dehānte viṣṇusāyujyaṃ labhate nātra saṃśayaḥ

1.121.39

nīrājanavrataṃ cātra gaditaṃ tannibodha me /
suptotthitaṃ jagannāthamalaṅkṛtya niśāgame

1.121.40

alaṅkṛto navaṃ vahnimutpādyābhyarcya mantrataḥ /
hutvā tatra samuddīpte raupya dīpikayā mune

1.121.41

gandhapuṣpādyarcitayā janairnīrājayeddharim /
tatraivānugatāṃ lakṣmīṃ brahmāṇīṃ caṇḍikāṃ tathā

1.121.42

ādityaṃ śaṅkaraṃ gaurīṃ yakṣaṃ gaṇapatiṃ grahān /
mātṝḥ pitṝnnagānnāgānsarvānnīrājayetkramāt

1.121.43

gavāṃ nīrājanaṃ kuryānmahiṣyādeśca maṇḍalam /
namo jayeti śabdaiśca ghaṇṭāśaṅkhā diniḥsvanaiḥ

1.121.44

siṃdūrāliptaśṛṅgāṇāṃ citrāṅgāṇāṃ ca varṇakaiḥ /
gavāṃ kolāhale vṛtte nīrājanamahotsave

1.121.45

turagāṃllakṣaṇopetām gajāṃśca madaviplutān /
rājacihnāni sarvāṇi cchatrādīni ca nārada

1.121.46

rājā purodhasā sārdhaṃ mantribhṛtyaparaḥ saraḥ /
pūjayitvā yathānyāyaṃ nīrajya svayamādarāt

1.121.47

śaṅkhatūryādighoṣaiśca nānāratnavinirmite /
siṃhāsane nave kḷpte tiṣṭhetsamyagalaṅkṛtaḥ

1.121.48

tataḥ sulakṣaṇairyuktā veśyā vātha kulāṅganā /
śīrṣopari naredrasya tayā nīrājayecchanaiḥ

1.121.49

evameṣā mahāsāṃtiḥ kartavyā prativatsaram /
rājñā vittavatānyena varṣamārogyamicchatā

1.121.50

yeṣāṃ rāṣṭre pure grāme kriyate śāntiruttamā /
nīrājanābhidhā vipra tadrogā yānti saṃkṣayam

1.121.51

dvādaśyāṃ mārgaśuklāyāṃ sādhyavratamanuttamam /
manobhavastathā prāṇo naro yātaśca vīryavān

1.121.52

citirhayo nṛpaścaiva haṃso nārāyaṇastathā /
vibhuścāpi prabhuścaiva sādhyā dvādaśa kīrtitāḥ

1.121.53

pūjayedgandhapuṣpādyairetāṃstandulakalpitān /
tato dvijāgryānsaṃbhojya dvādaśātra sudakṣiṇāḥ

1.121.54

datvā tebhyastu visṛjetprīyānnārayaṇastviti /
etasyāmeva viditaṃ dvādaśādityasaṃjñitam

1.121.55

vrataṃ tatrārcayeddhīmānādityāndvādaśāpi ca /
dhātāmitror'yamā pūṣā śakroṃ'śo varuṇo bhagaḥ

1.121.56

tvaṣṭā vivasvānsavitā viṣṇurdvādaśa īritāḥ /
pratimāsaṃ tu śuklāyāṃ dvādaśyāmarcya yatnataḥ

1.121.57

varṣaṃ nayedvratānte tu pratimā dvādaśāpi ca /
haimīḥ saṃpūjya vidhinā bhojayitvā dvijottamān

1.121.58

madhurānnaiḥ susatkṛtya pratyekaṃ cārpayedvratī /
eva vrataṃ naraḥ kṛtvā dvādaśādityasaṃjñakam

1.121.59

sūryalokaṃ samāsādya bhuktvā bhogāṃścaraṃ tataḥ /
jāyate bhuvi dharmātmā mānuṣye rogavarjitaḥ

1.121.60

tato vratasya puṇyena punareva labhedvratam /
tatpuṇyena ravenbhitvā maṇḍalaṃ dvijasattama

1.121.61

nirañjanaṃ nirā kāraṃ nirdvandvaṃ brahma cāpnuyāt /
atraivākhaṇḍasaṃjñaṃ ca vratamukta dvijottama

1.121.62

mūrtiṃ nirmāya sauvarṇīṃ janārdanasamāhvayām /
abhyarcya gandhapuṣpādyaistadagre bhojayeddvijān

1.121.63

dvādaśa pratimāsaṃ tu naktāśīḥ syājjitendriyaḥ /
tataḥ samānte tāṃ mūrtiṃ samabhyarcya vidhānataḥ

1.121.64

gurave dhenusahitāṃ dadyātsaṃprārthayettathā /
śatajanmasu yatkiñcinmayākhaṇḍavrataṃ kṛtam

1.121.65

bhagavaṃstvatprasādena tadakhaṇḍamihāstu me /
tataḥ saṃbhojya viprāgryānsakhaṇḍāḍhyaistu pāyasaiḥ

1.121.66

dvādaśaiva hi sauvarṇīṃ dakṣiṇāṃ pradadennamet /
iti kṛtvā vrataṃ vipra prīṇayitvā janārdanam

1.121.67

sauvarṇena vimānena yāti viṣṇoḥ paraṃ padam /
pauṣasya kṛṣṇadvādaśyāṃ rūpavratamudīritam

1.121.68

daśamyāṃ vidhivatsnātvā gṛhṇīyādgomayaṃ vratī /
śvetāyā vaikavarṇāyā antarikṣagataṃ dvija

1.121.69

aṣṭottaraśataṃ tena piṇḍikāḥ kalpya nārada /
śoṣayedātape dhṛtvā pātre tāmre 'tha mṛnmaye

1.121.70

ekādaśyāṃ sopavāsaḥ samabhyarcya vidhānataḥ /
sauvarṇīṃ pratimāṃ viṣṇorniśāyāṃ jāgaraṃ caret

1.121.71

sumaṅgalairgītavādyaiḥ stotrapāṭhairjapādibhiḥ /
tataḥ prabhāte dvādaśyāṃ tilapātropari sthitām

1.121.72

aṃbupūrṇe ghaṭe nyasya pūjayedupacārakaiḥ /
tato 'gniṃ navamutpādya kāṣṭhasaṃgharṣaṇādibhiḥ

1.121.73

taṃ samabhyarcya vidhivadekaikāṃ piṇḍikāṃ sudhīḥ /
homayetsatilājyāṃ ca dvādaśākṣaravidyayā

1.121.74

vaiṣṇavyātha ca pūraṇāṃ ca śatamaṣṭottara tataḥ /
bhojayetpāyasairviprānprītyā susnigdhamānasaḥ

1.121.75

sahitāṃ ca ghaṭenaiva pratimāṃ gurava'peyet /
viprebhyo dakṣiṇāṃ śaktyā datvā natvā visarjayet /
naro vā yadi vā nārī vrataṃ kṛtvaivamādarāt

1.121.76

labhate rūpasaubhāgyaṃ nātra kāryā vicāraṇā /
sahasye śuklapakṣe tu sujanmadvādaśīvratam

1.121.77

snātvā vidhānena gṛhṇoyādvārṣikavratam /
pītvā gaśṛṅgavāryādau tāṃ ca kṛtvā pradakṣiṇam

1.121.78

pratimāsaṃ tataḥ śukledvādaśyāṃ dānamācaret /
ghṛtaprasthaṃ taccatuṣkaṃ kramādvīheryavasya ca

1.121.79

dviraktikaṃ hema tilāḍhakārddhaṃ payasāṃ ghaṭam /
raupyasya māṣamekaṃ ca tṛptikṛnmiṣṭapakvakam

1.121.80

chatraṃ māṣārdhahemnaśca prasthaṃ phaāṇitamuttamam /
candanaṃ palikaṃ vastraṃ pañcahastonmitaṃ tanum

1.121.81

evaṃ tu māsikaṃ dānaṃ kṛtvā prāśya yathākramam /
gomūtraṃ jalamājyaṃ vā paktvā śākaṃ caturvidham

1.121.82

dadhiyuktaṃ ca yāvānnaṃ tilājyaṃ śarkarānvitām /
darbhāṃbukṣīramuditaṃ prāśanaṃ pratimāsikam

1.121.83

evaṃ kṛtavrato varṣaṃ sauvarṇīṃ pratimāṃ raveḥ /
kṛtvā vai tāmrapātrasthāṃ nyasyābhyarcya vidhānataḥ

1.121.84

gurave dhenusahitāṃ pratyarpya praṇametpuraḥ /
viprāndrādaśa saṃbhojya tebhyo dadyācca dakṣiṇām

1.121.85

evaṃ kṛtavrato vipra janmāpnotyuttame kule /
nirogo dhanadhānyāḍhyo bhaveccāvikaledriyaḥ

1.121.86

māghasya śukladvādaśyāṃ śālagrāmaśilāṃ dvija /
abhyacya vidhivadbhaktyā suvarṇaṃ tanmukhe nyaset

1.121.87

tāṃ sthāpya raupyapātre tu sitavastrayugāvṛtām /
pradadyādvedaviduṣe taṃ hi saṃbhojayettataḥ

1.121.88

pāyasānnena khaṇḍājyasahitena hitena ca /
evaṃ kṛtvaikabhaktaḥ sanviṣṇu cintanatatparaḥ

1.121.89

vaiṣṇavaṃ labhate dhāma bhuktvā bhogānihepsitān /
antye sitāyāṃ dvādaśyāṃ sauvarṇīṃ pratimāṃ hareḥ

1.121.90

abhyarcya gandhapuṣpādyairdadyādvedavide dvija /
dviṣaṭkasaṃkhyānviprāṃśca bhojayitvā ca dakṣiṇām

1.121.91

datvā visarjayetpaścātsvayaṃ bhuñjīta bāndhavaiḥ /
trispṛśonmīlinī pakṣavarddhinī vañjulī tathā

1.121.92

jayā ca vijayā caiva jayantī cāparājitā /
etā aṣṭau sadopoṣyā dvādaśyaḥ pāpahārikāḥ

1.121.93

śrīnārada uvāca
kīdṛśaṃ lakṣaṇaṃ brahmannetāsāṃ kiṃ phalaṃ tathā /
tatsarvaṃ me samācakṣva yāścanyāḥ puṇyadāyukāḥ

1.121.94

sūta uvāca
itthaṃ sanātanaḥ pṛṣṭo nāradena dvijottamaḥ /
praśasya bhrātaraṃ prāha mahābhāgavataṃ muniḥ

1.121.95

sanātana uvāca
sādhu pṛṣṭaṃ tvayā bhrātaḥ sādhūnāṃ saṃśayacchidā /
vakṣye mahādvādaśīnāṃ lakṣaṇaṃ ca phalaṃ pṛthak

1.121.96

ekādaśī nivṛttā cetsūryasyodayataḥ purā /
tadā tu trispṛśā nāma dvādaśī sā mahāphalā

1.121.97

asyāmupoṣya govindaṃ yaḥ pūjayati nārada /
aśvamedhasahasrasya phalaṃ labhate dhruvam

1.121.98

yadāruṇodaye viddhā daśamyaikādaśī tithiḥ /
tadā tāṃ saṃparityajya dvādaśīṃ samupoṣayet

1.121.99

tatreṣṭvā vāsudevākhyaṃ samyakpūjāvidhānataḥ /
rājasūyasahasrasya phalamunmīlite labhet

1.121.100

yadodaye tu savituryāmyā tvekādaśīṃ spṛśet /
tadā vañjulikākhyāṃ tu tāṃ tyaktvopoṣayetsadā

1.121.101

asyāṃ saṃkarṣaṇaṃ devaṃ gandhādyairupacārakaiḥ /
pūjayetsatataṃ bhaktyā sarvasyābhayadaṃ param

1.121.102

eṣā mahādvādaśī tu sarvakratuphalapradā /
sarvapāpaharā proktā sarvasaṃpatpradāyinī

1.121.103

kuhūrāke yadā vṛddhe syātāṃ vipra yadā tadā /
pakṣavarddhanikā nāma dvādaśī sā mahāphalā

1.121.104

tasyāṃ saṃpūjayeddevaṃ pradyumnaṃ jagatāṃ patim /
sarvaiśvaryyapradaṃ sākṣātputra pautravivardhanam

1.121.105

yadā tu dhavale pakṣe dvādaśī syānmadhānvitā //ṭha
tadā proktā jayā nāma sarvaśatruvināśinī

1.121.106

asyāṃ saṃpūjayeddeva maniruddhaṃ ramāpatim /
sarvakāmapradaṃ nṝṇāṃ sarvasaubhāgyadāyakam

1.121.107

śravaṇarkṣayutā cetsyāddvādaśī dhavale dale /
tadā sā vijayā nāma tasyāmacedgadādharam

1.121.108

sarvasaukhyapradaṃ śaśvatsarvabhogaparāyaṇam /
sarvatīrthaphalaṃ vipra tāṃ copoṣyāpnuyānnaraḥ

1.121.109

yadā syācca site pakṣe prājāpatyarkṣasaṃyutā /
dvādaśī sā mahāpuṇyā jayantī nāmataḥ smṛtā

1.121.110

yasyāṃ samarccayeddevaṃ vāmanaṃ siddhidaṃ nṛṇām /
upoṣitaiṣā viprendra sarvavrataphalapradā

1.121.111

sarvadānaphalā cāpi bhuktimuktipradāyinī /
yadā tu syātsite pakṣe dvādaśī jīvabhānvitā

1.121.112

tadāparājitā proktā sarvajñā napradāyinī /
asyāṃ samarcayeddevaṃ nārāyaṇamanāmayam

1.121.113

saṃsārapāśavicchittikārakaṃ jñānasāgaram /
asyāstūpoṣaṇādeva muktaḥ syādvipra bhojanaḥ

1.121.114

yadā tvāṣāḍhaśuklāyāṃ dvādaśyāṃ maitrabhaṃ bhavet /
tadā vratadvayaṃ kāryyaṃ na doṣo 'traikadaivatam

1.121.115

śravaṇarkṣayutāyāṃ ca dvādaśyāṃ bhādraśuklake /
ūrjje sitāyāṃ dvādaśyāmantyabhe ca vratadvayam

1.121.116

etābhyo 'ntra viprendra dvādaśyāmekabhuktakam /
nisargataḥ samuddiṣṭaṃ vrataṃ pātakanāśanam

1.121.117

ekādaśyā vrataṃ nityaṃ dvādaśyāḥ sahitaṃ yataḥ /
nodyāpanamihoddiṣṭaṃ karttavyaṃ jīvitāvidhi

Original text: Nāradapurāṇa (or Nāradīyapurāṇa) · Data entry members of the Sansknet Project · GRETIL (Göttingen) · CC BY-NC-SA 4.0

Esc