Narada Purana · Chapter 1.114
iti śrībṛhannāradīyapurāṇe pūrvabhāge bṛhadupākhyāne caturthapāde dvādśanāsa caturthīvratānirūpaṇaṃ nāma trayodaśādhikasatatamo 'dhyāyaḥ
sanātana uvāca
śṛṇu vipra pravakṣyāmi pañcamyāste vratānyaham /
yāni bhaktyā samāsthāya sarvānkāmānavāpnuyāt
proktā matsyajayantī tu pañcamī madhuśuklagā /
asyāṃ matsyāvatārārcā bhaktaiḥ kāryā mahotsavā
śrīpañcamīti caiṣoktā tatra kāryaṃ śriyor'canam /
gandhādyairupacāraistu naivedyaiḥ pāyasādibhiḥ
yo lakṣmīṃ pūjayeccātra taṃ vai lakṣmīrna muñcati /
pṛthvīvrataṃ tathā cāndraṃ hayagarīvavrataṃ tathā
kāryaṃ tattadvidhānena tattatsiddhimabhīpsubhiḥ /
atha vaiśākhapañcamyāṃ śeṣaṃ cābhyarcya mānavaḥ
sarvairnāgagaṇairyuktamabhīṣṭaṃ labhate phalam /
tathā jyeṣṭhasya pañcamyāṃ pitṝnabhyarcayetsudhīḥ
sarvakāmaphalāvāptirbhavedvai viprabhojanaiḥ /
athāṣāḍhasya pañcamyāṃ vāyuṃ sarvagataṃ mune
grāmādbahirvinirgatya dharopasthe samāstitaḥ /
dhvajaṃ ca pañcavarṇaṃ tu vaṃśadaṇḍāgrasaṃsthitam
samucchritaṃ nidadhyāttu kalpitābje tu madhyataḥ /
tatastanmūladeśe tu dikṣu sarvāsu nārada
lokapālānsamabhyarcya kuryādvāyuparīkṣaṇam /
prathamādiṣu yāmeṣu yo yo vāyuḥ pravartate
tasmai tasmai digīśāya pūjāṃ samyak prakalpayet /
evaṃ sthitvā nirāhārastatra yāmacatuṣṭayam
sāyamāgatya gehaṃ svaṃ bhuktvā svalpaṃ samāhitaḥ /
lokapālānnamaskṛtya svapyādbhūmitale śucau
yaḥ svapno jāyate tasyāṃ rātrau yāme caturthake /
sa eva bhavitā nūnaṃ svapna ityāha vai śivaḥ
aśubhe tu samutpanne śivapūjāparāyaṇaḥ /
sopavāso nayedaṣṭayāmaṃ taddinameva vā
bhojayitvā dvijānaṣṭau tataḥ śubhaphalaṃ labhet /
vratametatsamuditaṃ śubhāśubhanidarśanam
nṛṇāṃ saubhāgyajanakamiha loke paratra ca /
śrāvaṇe kṛṣṇapañcamyāṃ vrataṃ hyannasamṛddhidam
caturthyāṃ dinaśeṣe tu sarvāṇyannāni nārada /
pṛthak pātreṣu saṃsthāpya jalairāplāvayetsudhīḥ
tato pātrāntare tattu niṣkāsyāṃbu nidhāpayet /
prātarbhānau samudite pitṝṃścaiva tathā ṛṣīn
devāṃścābhyarcya susnātaṃ kṛtvā naivedyamagrataḥ /
tadannaṃ yācakebhyastu prayacchetprītamānasaḥ
sarvaṃ dinaṃ kṣipedevaṃ pradoṣe tu śivālaye /
gatvā saṃpūjayeddevaṃ liṅgarūpiṇamīśvaram
gandhapuṣpādibhiḥ samyakpūjayitvā maheśvaram /
japetpañcākṣarī vidyāṃ śataṃ cāpi sahasrakam
japaṃ nivedya devāya bhavāya bhavarūpiṇe /
stutvā sarvairvaundikaiśca paurāṇaiścāpyanākulaḥ
prārthayeddevamīśānaṃ śaśvatsarvānnasiddhaye /
śāradīyāni cānnāni tathā vāsaṃtikānyapi
yāni syustaiḥ samṛddho 'haṃ bhūyāṃ janmani janmani /
evaṃ saṃprārthya deveśaṃ gṛhamāgatya vai svakam
datvānnaṃ brāhmaṇādibhyaḥ pakvaṃ bhuñjīta vāgyataḥ /
etadannavrataṃ vipra vidhinā'caritaṃ nṛbhiḥ
sarvānnasaṃpajjanakaṃ paraloke gatipradam /
śrāvaṇe śuklapañcajamyāṃ nṛbhirāstikyatatparaiḥ
dvārasyobhayato lekhyā gomayena viṣolbaṇāḥ /
gandhādyaiḥ pūjayettāṃśca tathendrāṇīmanantaram
saṃpūjya svarṇarūpyādidadhyakṣatakuśāṃbubhiḥ /
gandhaiḥ puṣpaistathā dhūpairdīpairnaivedyasaṃcayaiḥ
tataḥ pradakṣiṇīkṛtya taddravyaṃ saṃpraṇamya ca /
saṃprārthya bhaktibhāvena viprāgryeṣu samarpayet
yadidaṃ svarṇaraupyādi dravyaṃ vai viprasātkṛtam /
tadanantaphalaṃ bhūyānmama janmani janmani
ityevaṃ dadato dravyaṃ bhaktibhāvena nārada /
prasannaḥ syāddhanādhyakṣaḥ svarṇādikasamṛddhidaḥ
etadvrataṃ naraḥ kṛtvā viprānsaṃbhojya bhaktitaḥ /
paścātsvayaṃ ca bhuñjīta dārāpatyasuhṛddṛtaḥ
bhādre tu kṛṣṇapañcamyāṃ nāgān kṣīreṇa tarpayet
yastasyā'saptamaṃ yāvatkulaṃ sarpātsunirbhayam /
bhādrasya śuklapañcamyāṃ pūjayedṛṣisattamān
prātarnadyādike snātvā kṛtvā nityamatandritaḥ /
gṛhamāgatya yatnena vedikāṃ kārayenmṛdā
gomayenopalipyātha kṛtvā puṣpopaśobhitām /
tatrāstīrya kuśānvipraṛṣīnsapta samarcayet
gandhaiśca vividhaiḥ puṣpairdhūpairdīpaiḥ suśobhaneḥ /
kaśyapo 'trirbharadvājau viśvāmitro 'tha gautamaḥ
jamadagnirvasiṣṭhaśca saptaite ṛṣayaḥ smṛtāḥ /
etaibhyo 'ghya ca vidhivatkalpayitvā pradāya ca
naivedyaṃ vipacedvīmānśyāmākādyairakṛṣṭakaiḥ /
tannivedya visṛjyemānsvayaṃ cādyāttadeva hi
anena vidhinā sapta varṣāṇi prativatsaram /
kṛtvā vratānte varayedācāryān sapta vaidikān
pratimāḥ saptakurvīnta suvarṇena svaśaktitaḥ /
jaṭilāḥ sākṣasūtrāśca kamaṇḍalusamanvitāḥ
saṃsthāpya kalaśeṣvetāṃstāmreṣu mṛnmayeṣu vā /
snāpayedvidhi vadbhaktyā pṛthakpañcāmṛtairapi
upacāraiḥ ṣoḍaśabhistataḥ saṃpūjya bhaktitaḥ /
arghyaṃ datvā tato homaṃ tilavrīhiyavādibhiḥ
ṭhasahastomā'iti ṛkhā nāmanantraistu vā pṛthak /
puṇyairmantraistathaivānyairhutvā pūrṇāhutiṃ caret
tatastu sapta gā dadyādvastrālaṅkārasaṃyutāḥ /
ācāryaṃ pūjayejjaiva vastrālaṅkārabhūṣaṇaiḥ
anujñayā guroḥ paścānmūrtīrvipreṣu cārpayet /
bhojayitvā tu tānbhaktyā praṇipatya visarjayet
tataśceṣṭaiḥ sahāsīnaḥ svayaṃ brāhmaṇaśeṣitam /
bhuṅktvā vai ṣaḍrasopetaṃ pramudyātsaha bandhubhiḥ
etatkṛtvā vrataṃ gāṅgaṃ bhogānbhuktvātha vāñchitān /
saptarṣīṇāṃ prasādena vimānavarago bhavet
āśvine śuklapañcamyāmupāṅgalalitāvratam
tasyāḥ svarṇamayīṃ mūrtiṃ śaktyā nirmāya nārada /
upacāraiḥ ṣoḍaśabhiḥ pūjayettāṃ vidhānataḥ
pakvānnaṃ phalasaṃyuktaṃ saghṛtaṃ dakṣiṇānvitam /
dvijavaryāya dātavyaṃ vratasaṃpūrtihetave
"savāhanā śaktiyutā varadā pūjitā mayā /
mātarmāmanugṛhyātha gamyatāṃ nijamandiram
kārtike śuklapañcamyāṃ jayāvratamanuttamam /
kartavyaṃ pāpanāśāya śraddhayā dvijasattama
pūjayitvā jayāṃ vipra yathāvidhi samāhitaḥ /
upacāraiḥ ṣoḍaśabhistataḥ śuciralaṅkṛtaḥ
vipraikaṃ bhojayeccāpi tasmai dattvā ca dakṣiṇām /
visarjayettataḥ paścātsvayaṃ bhuñjīta vāgyataḥ
yastu vai bhaktisaṃyuktaḥ snānaṃ kuryāj jayādine /
naśyanti tasya pāpāni siṃhākrāntā mṛgā yathā
yadaśvamedhāvabhṛthe phalaṃ snānena kīrtitam /
tatphalaṃ prāpyate viprasnānenāpi jayādine
aputro labhate putraṃ vandhyā gabha ca vindati /
rogī rogātpramucyeta baddho mucyeta bandhanāt
mārgaśukle ca pañcamyāṃ nāgāniṣṭvā vidhānataḥ /
nāgebhyo hyabhayaṃ labdhvā modate saha bāndhavaiḥ
pauṣe 'pi śuklapañcamyāṃ sampūjya madhusūdanam /
labhate bāñchitānkāmānnātra kāryā vicāraṇā
pañcamyāṃ pratimāse tu śukle kṛṣṇe ca nārada /
pitṝṇāṃ pūjanaṃ śastaṃ nāgānāṃ cāpi sarvathā
Original text: Nāradapurāṇa (or Nāradīyapurāṇa) · Data entry members of the Sansknet Project · GRETIL (Göttingen) · CC BY-NC-SA 4.0