Narada Purana · Chapter 1.10
iti śrībṛhannāradīyapurāṇe pūrvabhāge prathamapāde gaṅgā māhātmye navamo 'dhyāyaḥ
nārada uvāca
viṣṇupādāgrasaṃbhūtā yā gaṅgetyabhidhīyate /
tadutpattiṃ vada bhrātaranugrāhyo 'smi te yadi
sanaka uvāca
śṛṇu nārada vakṣyāmi gaṅgotpattiṃ tavānagha /
vadṛtāṃ śṛṇvatāṃ caiṃva puṇyadāṃ pāpanāśinīm
āsīdindrādidevānāṃ janakaḥ kaśyapo muniḥ /
dakṣātmaje tasya bhārye ditiścāditireva ca
agaditirdevamātāsti daityānāṃ jananī ditiḥ /
te tayorātmajā vipra parasparajayaiṣiṇaḥ
sadā sapūrvadevāstu yato daityāḥ prakīrtitāḥ /
ādir daityo diteḥ putro hiraṇyakaśipurbalī
prahlādastasya putro 'bhūtsumahāndaityasattamaḥ /
virocana stasya suto babhūva dvijabhaktimān
tasya putro 'titejasvī balirāsītpratāpavān /
sa eva vāhinīpālo daityānāmabhavanmuneḥ
balena mahatā yukto bubhuje medinīmimām /
vijitya vasudhāṃ sarvāṃ svargaṃ jetuṃ mano dadhe
gajāśca yasyāyutakoṭilakṣāstāvanta evāścarathā munīndra /
gajegaje pañcaśatī padāteḥ kiṃ varṇyate tasya camūrvariṣṭā
amātyakoṭyagrasarāvamātyau kumbhāṇḍanāmāpyatha kūpakarṇaḥ /
pitrā samaṃ śauryaparākramābhyāṃ bāṇo baleḥ putraśatagrajo 'bhūt
baliḥ surāñjetumanāḥ pravṛttaḥ sainyena yukto mahatā pratasthe /
dhvajātapartrairgaganāburāśestaraṅgavidyutsmaraṇaṃ prakurvan
avāpya vṛtrāripuraṃ surārī rurogha daityairmṛgarājagāḍhaiḥ /
suraśca yuddhāya purāttathaiva viniryayurvajrakarādayaśca
tataḥ pravavṛte yuddhaṃ ghoraṃ gīrvāṇadaityayo /
kalpāntameghānirdhoṣaṃ ḍiṇḍiṃmadhvanisaṃbhramam
mumucuḥ śarajālāni daḥtyāḥ sumanasāṃ bale /
devāśca daityasenāsu saṃgrāme 'tyantadāruṇe
jahi dāraya bhindhīte chindhi māraya tāḍaya /
ityevaṃ sumahānghoṣo vadatāṃ senayorabhūt
śaradundubhinidhvānaiḥ siṃhanādaiḥ siṃhanādaiḥ suradviṣām /
bhāṅkāraiḥ syandanānāṃ ca bāṇakreṅgāraniḥsvanaiḥ
aśvānāṃ heṣitaiścaiva gajānāṃ bṛṃhitaistathā /
ṭaṅgārairdhanuṣāṃ caiva lokaḥ śabdatmayo 'bhavat
surāsuravinirmuktabāṇaniṣpeṣajānale /
akālapralayaṃ mene nirīkṣya sakalaṃ jagat
babhau devadviṣāṃ senā sphuracchastraughadhāriṇī /
caladvidyunnibhā rātriśchāditā jaladairiva
tasminyuddhe mahādhorairgirīn kṣitpān surāribhiḥ /
nārācaiścūrṇayāmāsurvevāste laghuvikramāḥ
kecitsatāḍayāmāsurnāgairnāgānrathānrathaiḥ /
aśvairaśvāṃśca kecittu gadādaṇḍairathārddayan
paridhaistāḍitāḥ kecitpetuḥ śoṇitakarddame /
samuktrāntāsavaḥ kecidvimānāni samāśritāḥ
ye daityā nihatā devaiḥ prasahya saṅgare tadā /
te devabhāvamāpannā daiteyānsamupādravan
atha daityagaṇāḥ krudvāstaḍyamānāḥ survairbhṛśam /
śastrairbahuvidhairddevānnijadhnuratidāruṇāḥ
dṛṣadbhirbhidipālaiśca khaḍgaiḥ paraśutomaraiḥ /
paridhaiśchurikābhiśca kuntaiścakraiśca śaṅkubhiḥ
musalairaṅkuśeśvaiva lāṅgalaiḥ paṭṭiśaistathā /
śaktyopalaiḥ śataghrībhiḥ pāśaiśca talamuṣṭibhiḥ
śūlairnālīkanārācaiḥ kṣepaṇīyaiḥsamudraraiḥ /
rathāśvanāgapadagaiḥ saṅkulo vavṛdhe raṇaḥ
devāśca vividhāstrāṇi daiteyebhyaḥ samākṣipan /
evamaṣṭasahasrāṇi yuddhamāsītsudāruṇam
atha daityabale vṛddhe parābhūtā divaukasaḥ /
suralokaṃ parityatajya sarve bhītāḥ pradudruvuḥ
nararupaparicchannā viceru ravanītale /
vairocanistribhuvanaṃ nārāyaṇaparāyaṇaḥ
bubhuje 'vyāhataiścaryapravṛddhaśrīrmahābalaḥ /
ityāja cāśvameghaiḥ sa viṣṇuprīṇanatatparaḥ
indratvaṃ cākarotsvarge dikpālatvaṃ tathaiva ca /
devānāṃ prīṇanārthāya yaiḥ kriyante dvijairmakhāḥ
teṣu yajñeṣu sarveṣu havirbhuṅkte sa daityarāṭ /
aditiḥ svātmajānvīkṣya devamātātiduḥkhitā
vṛthātra nivasāmīti matvāgāddhimavadgiram /
śakrasyaiśvaryamicchantī daityānāṃ ca parājayam
haridhyānaparā bhūtvā tapastepe 'tiduṣkaram /
kiñcitkālaṃ samāsīnā tiṣṭantī ca tataḥ param
pādenaikena suciraṃ tataḥ pādāgramātrataḥ /
kañcitkālaṃ phalāhārā tataḥ śīrṇadalāśanā
tato jalāśamā vāyubhojanāhāravarjitā /
sañcidānandasandohaṃ dhyāyatyātmānamatmanā
divyābdānāṃ sahasraṃ sā tapo 'tapyata nārada /
durantaṃ tattapaḥ śrutvā daiteyā māyino 'ditim
devatārupamāsthāya saṃprocurbalinoditāḥ /
kimarthaṃ tapyate mātaḥ śarīrapariśoṣaṇam
yadi jananti daiteyā mahahukhaṃ tato bhavet /
tyajedaṃ duḥkhabahulaṃ kāyaśoṣaṇakāraṇam
prayāsasādhyaṃ sukṛtaṃ na praśaṃsanti paṇḍitāḥ /
śarīraṃ yantato rakṣyaṃ dharmasādhanatatparaiḥ
ye śarīramupekṣante te syurātmavighātinaḥ /
sukhaṃ tvaṃ tiṣṭa subhage putrānasmānna khedaya
mātrā hīnā janā mātarmṛtaprāyā na saṃśayaḥ /
gāvo vā paśavo vāpiyatra gāvo mahīruhāḥ
na labhante sukhaṃ kiñcinmātrā hīnā mṛtopamāḥ /
daridro vāpi rogī vā deśāntaragato 'pi vā
māturdarśanamātreṇa labhate paramāṃ mudam /
anne vā salile vāpi dhanādau vā priyāsu ca
kadācidvimukho yāti jano mātari ko 'pi na /
yasya mātā gṛhe nāsti yatra dharmaparāyaṇā /
sādhvī ca strī patiprāṇā gantavyaṃ tena vai vanam
dharmaśca nārāyaṇabhaktihīnāṃ dhanaṃ ca sadbhogavivarjitaṃ hi /
gṛhaṃ ca māryātanayervihīnaṃ yathā tathā mātṛvihīnamartyaḥ
tasmāddevi paritrāhi duḥkhārtānātmajāṃstavā /
ityuktāpyaditirdaipyairna cacāla samādhitaḥ
evamuktvāsurāḥ sarve haridhyānaparāyaṇām /
nirīkṣya krodhasaṃyuktā hantuṃ cakrurmanoratham
kalpāntameghanirghoṣāḥ krodhasaṃraktalocanāḥ /
daṃṣṭragrairasṛjanvahniṃ so 'dahatkānanaṃ kṣaṇāt
śatayojanavistīrṇaṃ nānājīvasamākulam /
tenaiva dagdhā daiteyā ye pradharṣayituṃ gatāḥ
saivāvaśiṣṭā jananī surāṇāmabdācchatādacyutasaktacitā /
saṃrakṣitā viṣṇusudarśanena daityāntakena svajanānukampinā
Original text: Nāradapurāṇa (or Nāradīyapurāṇa) · Data entry members of the Sansknet Project · GRETIL (Göttingen) · CC BY-NC-SA 4.0