Language

ENहिગુ
Scripture Library

Naishadhiya Charita · Chapter p4

p4.11.1

tāṃ devatāmiva mukhenduvasatprasādāmakṣṇā rasādanimiṣeṇa nibhālayantīm /
lābhāya cetasi dhṛtasya varasya bhīmabhūmīndrajā tadanu rājasabhāṃ babhāja

p4.11.2

tannirmalāvayavabhittiṣu tadvibhūṣāratneṣu ca pratiphalannijadehadambhāt /
dṛṣṭyā paraṃ na hṛdayena na kevalaṃ taiḥ sarvātmanaiva sutanau yuvabhirmamajje

p4.11.3

dyāmantarā vasumatīmapi gādhijanmā yadyanyameva niramāsyata nākalokam /
cāruḥ sa yādṛgabhaviṣyadabhūdvimānaistādṛktadabhramavalokitumāgatānām

p4.11.4

kurvadbhirātmabhavasaurabhasaṃpradānaṃ bhūpālacakracalacāmaramārutaugham /
ālokanāya divi saṃcaratāṃ surāṇāṃ tatrārcanāvidhirabhūdadhivāsadhūpaiḥ

p4.11.5

tatrāvanīndracayacandanacandralepanepathyagandhavahagandhavahapravāham /
ālībhirāpatadanaṅgaśarānusārī saṃrudhya saurabhamagāhata bhṛṅgavargaḥ

p4.11.6

uttuṅgamaṅgalamṛdaṅganinādabhaṅgīsarvānuvādavidhibodhitasādhumedhāḥ /
saudhasrajaḥ plutapatākatayābhininyurmanye janeṣu nijatāṇḍavapaṇḍitatvam

p4.11.7

saṃbhāṣaṇaṃ bhagavatī sadṛśaṃ vidhāya vāgdevatā vinayavandhurakaṃdharāyāḥ /
ūce caturdaśajagajjanatānamasyā tannāśritā sadasi dakṣiṇapakṣamasyāḥ

p4.11.8

abhyāgamanmukhabhujāmiha koṭireṣā yeṣāṃ pṛthakkathanamabdaśatātipāti /
asyāṃ vṛṇīṣva manasā paribhāvya kaṃcidyaṃ cittavṛttiranudhāvati tāvakīnā

p4.11.9

eṣāṃ tvadīkṣaṇarasādanimeṣataiṣā svābhāvikānimiṣatāmilitā yathābhūt /
āsye tathaiva tava nanvadharopabhogairmugdhe vidhāvamṛtapānamapi dvidhāṣtu

p4.11.1

eṣāṃ gireḥ sakalaratnaphalastaruḥ sa prāgdugdhabhūmisurabheḥ khalu pañcaśākhaḥ /
muktāphalaṃ phalanasānvayanāma tanvannābhāti bindubhiriva cchuritaḥ payodheḥ

p4.11.11

vaktrendusaṃnidhinimīladalāravindadvandvabhramakṣamamathāñjalinātmamaulau /
kṛtvāparādhabhayacañcalamīkṣamāṇā sānyatra gantumamaraiḥ kṛpayānvamāni

p4.11.12

tattadvirāgamuditaṃ śibikādharasthāḥ sākṣādviduḥ sma na manāgapi yānadhuryāḥ /
āsannanāyakaviṣaṇṇamukhānumeyabhaimīviraktacaritānumayā tu jajñuḥ

p4.11.13

rakṣaḥsvarakṣaṇamavekṣya nijaṃ nivṛtto vidyādhareṣvadharatāṃ vapuṣaiva bhaimyāḥ /
gandharvasaṃsadi na gandhamapi svarasya tasyā vimṛśya vimukho'jani yānavargaḥ

p4.11.14

dīneṣu satsvapi kṛtāphalavittarakṣairyakṣairadarśi na mukhaṃ trapayaiva bhaimyām /
te jānate sma suraśākhipativratāṃ kiṃ tāṃ kalpavīrudhamadhikṣiti nāvatīrṇām

p4.11.15

janyāstataḥ phaṇabhṛtāmadhipaḥ suraughānmāñjiṣthamañjimavagāhipadoṣṭhalakṣmīm /
tāṃ mānasaṃ nikhilavāricayānnavīnā haṃsāvalīmiva ghanā gamayāṃbabhūvuḥ

p4.11.16

yasyā vibhorakhilavāṅmayavistaro'yamākhyāyate pariṇatirmunibhiḥ punaḥ sā /
udgatvarāmṛtakarārdhaparārdhyabhālāṃ bālāmabhāṣata sabhāsatatapragalbhā

p4.11.17

āśleṣalagnagirijākucakuṅkumena yaḥ paṭṭasūtraparirambhaṇaśoṇaśobhaḥ /
yajñopavītapadavīṃ bhajate sa śaṃbhoḥ sevāsu vāsukirayaṃ prasitaḥ sitaśrīḥ

p4.11.18

pāṇau phaṇī bhajati kaṅkaṇabhūyamaiśe so'yaṃ manoharamaṇīramaṇīyamuccaiḥ /
koṭīrabandhanadhanurguṇayogapaṭṭavyāpārapāragamamuṃ bhaja bhūtabhartuḥ

p4.11.19

dhṛtvaikayā rasanayāmṛtamīśvarendorapyanyayā tvadadharasya rasaṃ dvijihvaḥ /
āsvādayanyugapadeṣa paraṃ viśeṣaṃ nirṇetumetadubhayasya yadi kṣamaḥ syāt

p4.11.2

āśīviṣeṇa radanacchadadaṃśadānametena te punaranarthatayā na gaṇyam /
bādhāṃ vidhātumadhare hi na tāvakīne pīyūṣasāradhaṭite ghaṭate'sya śaktiḥ

p4.11.21

tadvisphuratphaṇavilokanabhūtabhīteḥ kampaṃ ca vīkṣya pulakaṃ ca tatonu tasyāḥ /
saṃjātasātvikavikāradhiyaḥ svabhṛtyānnṛtyānnyaṣedhaduragādhipatirvilakṣāḥ

p4.11.22

taddarśibhiḥ svavaraṇe phaṇibhirnirāśairniḥśvasya tatkimapi sṛṣṭamanātmanīnam /
yattānprayātumanaso'pi vimānavāhā hā hā pratīpapavanāśakunānna jagmuḥ

p4.11.23

hrīsaṃkucatphaṇagaṇāduragapradhānāttāṃ rājasaṅghamanayanta vimānavāhāḥ /
saṃdhyānamaddalakulātkamalādvinīya kahlāramindukiraṇā iva hāsabhāsam

p4.11.24

devyābhyadhāyi bhava bhīru dhṛtāvadhānā bhūmībhujo bhajata bhīmabhuvo nirīkṣām /
ālokitāmapi punaḥ pibatāṃ dṛśaināmicchā vigacchati na vatsarakoṭibhirvā

p4.11.25

lokeśakeśavaśivānapi yaścakāra śṛṅgārasāntarabhṛśāntaraśāntabhāvān /
pañcendriyāṇi jagatāmiṣupañcakena saṃkṣobhayanvitanutāṃ vitanurmadaṃ vaḥ

p4.11.26

puṣpeṣuṇā dhruvamamūniṣuvarṣajaptihuṃkāramantrabalabhasmitaśāntaśaktīn /
śṛṅgārasargarasikadvyaṇukodari tvaṃ dvīpādhipānnayanayornaya gocaratvam

p4.11.27

svādūdake jalanidhau savanena sārdhaṃ bhavyā bhavantu tava vārivihāralīlāḥ /
dvīpasya taṃ patimamuṃ bhaja puṣkarasya nistandrapuṣkaratiraskaraṇakṣamākṣi

p4.11.28

sāvartabhāvabhavadadbhutanābhikūpe svarbhaumametadupavartanamātmanaiva /
svārājyamarjayasi na śriyametadīyāmetadgṛhe parigṛhāṇa śacīvilāsam

p4.11.29

devaḥ svayaṃ vasati tatra kila svayaṃbhūrnyagrodhamaṇḍalatale himaśītale yaḥ /
sa vāṃ vilokya nijaśilpamananyakalpaṃ sarveṣu kāruṣu karotu kareṇa darpam

p4.11.3

nyagrodhanādiva divaḥ patadātapādernyagrodhamātmabharadhāramivāvarohaiḥ /
taṃ tasya pākiphalanīladaladyutibhyāṃ dvīpasya paśya śikhipattrajamātapatram

p4.11.31

na śvetatāṃ caratu vā bhuvaneṣu rājahaṃsasya na priyatamā kathamasya kirtiḥ /
citraṃ tu yadviśadimādvayamāviśantī kṣīraṃ ca nāmbu ca mithaḥ pṛthagātanoti

p4.11.32

śūre'pi sūripariṣatprathamāṛcite'pi śṛṅgārabhaṅgimadhure'pi kalākare'pi /
tasminnavadyamiyamāpa tadeva nāma yatkomalaṃ na kila tasya naleti nāma

p4.11.33

bhrūvallivellitamathākṛtibhaṅgimeṣā liṅgaṃ cakāra tadanādaraṇasya vijñā /
rājño'pi tasya tadalābhajatāpavahniścihnībabhūva malinacchavibhūmadhūmaḥ

p4.11.34

rājāntarābhimukhamindumukhīmathaināṃ janyā janīṃ hṛdayaveditayaiva ninyuḥ /
anyānapekṣitavidhau na khalu pradhānavācāṃ bhavatyavasaraḥ sati bhavyabhṛtye

p4.11.35

ūce punarbhagavatī nṛpamanyamasyai nirdiśya dṛśyatamatāvamatāśvineyam /
ālokyatāmayamaye kulaśīlaśālī śālīnatānatamudasya nijāsyabimbam

p4.11.36

etatpuraḥpaṭhadapaśramabandivṛndavāgḍambarairanavakāśatare'mbare'smin /
utpattumasti padameva na matpadānāmartho'pi nāṛthapunaruktiṣu pātukānām

p4.11.37

nanvatra havya iti viśrutanāmni śākadvīpapraśāsini sudhīṣu sudhībhavantyā /
etadbhujābirudabandijayānayāpi kiṃ rāgi rājani girājani nāntaraṃ te śākaḥ

p4.11.38

śukacchadasamacchavipattramālabhārī hariṣyati tarustava tatra cittam /
yatpallavaughaparirambhavijṛmbhitena khyātā jagatsu harito haritaḥ sphuranti

p4.11.39

sparśena tatra kila tattarupattrajanmā yanmārutaḥ kamapi saṃmadamādadhāti /
kautūhalaṃ tadanubhūya vidhehi bhūyaḥ śraddhāṃ parāśarapurāṇakathāntare'pi

p4.11.4

kṣīrārṇavastavakaṭākṣarucicchaṭānāmanvetu tatra vikaṭāyitamāyatākṣi /
velāvanīvanatatipratibimbacumbikirmīritormicayacārimacāpalābhyām

p4.11.41

kallolajālacalanopanatena pīvā jīvātunānavaratena payorasena /
asminnakhaṇḍaparimaṇḍalitorumūrtiradhyāsyate madhubhidā bhujagādhirājaḥ

p4.11.42

tvadrūpasaṃpadavalokanajātaśaṅkā pādābjayoriha karāṅgulilālanena /
bhūyāccirāya kamalā kalitāvadhānā nidrānubandhamanurodhayituṃ dhavasya

p4.11.43

bālātapaiḥ kṛtakagairikatāṃ kṛtāṃ dvistatrodayācalaśilāḥ pariśīlayantu /
tvadvibhramabhramaṇajaśramavāridhāripādāṅgulīgalitayā nakhalākṣayāpi

p4.11.44

nṝṇāṃ karambitamudāmudayanmṛgāṅkaśaṅkāṃ sṛjatvanaghajaṅghi paribhramantyāḥ /
tatrodayādriśikhare tava dṛśyamāsyaṃ kaśmīrasaṃbhavasamāracanābhirāmam

p4.11.45

etena te virahapāvakametya tāvatkāmaṃ svanāma kalitānvayamanvabhāvi /
aṅgīkaroṣi yadi tattava nandanādyairlabdhānvayaṃ svamapi nanvayamātanotu

p4.11.46

lakṣmīlatāsamavalambabhujadrume'pi vāgdevatāyatanamañjumukhāmbuje'pi /
sāmutra dūṣaṇamajīgaṇadekameva nāṛthī babhūva maghavā yadamuṣya devaḥ

p4.11.47

lakṣmīvilāsavasateḥ sumanaḥsu mukhyādasmādvikṛṣya bhuvi labdhaguṇaprasiddhim /
sthānāntaraṃ tadanu ninyurimāṃ vimānavāhāḥ punaḥ surabhitāmiva gandhavāhāḥ

p4.11.48

bhūyastato nikhilavāṅmayadevatā sā hemopameyatanubhā samabhāṣatainām /
etaṃ svabāhubahuvāranivāritāriṃ citte kuruṣva kuruvindasakāntidanti

p4.11.49

dvīpasya paśya dayitaṃ dyutimantamenaṃ krauñcasya cañcaladṛgañcalavibhrameṇa /
yanmaṇḍale sa parimaṇḍalasaṃniveśaḥ pāṇḍuścakāsti dadhimaṇḍapayodhipūraḥ

p4.11.5

tatrādrirasti bhavadaṅghrivihārayācī krauñcaḥ sphuriṣyati guṇāniva yastvadīyān /
haṃsāvalī kalakalapratinādavāgbhiḥ skandeṣuvṛndavivarairvivarītukāmaḥ

p4.11.51

vaidarbhi darbhadalapūjanayāpi yasya garbhe janaḥ punarudeti na jātu mātuḥ /
tasyārcanāṃ racaya tatra mṛgāṅkamaulestanmātradaivatajanābhijanaḥ sa deśaḥ

p4.11.52

cūḍāgracumbimihirodayaśailaśīlastenāḥ stanaṃdhayasudhākaraśekharasya /
tasminsuvarṇarasabhūṣaṇaramyaharmyabhūbhṛddhaṭā ghaṭaya hemaghaṭāvataṃsāḥ

p4.11.53

tasminmalimluca iva smarakelijanmagharmodabindumayayauktikamaṇḍanaṃ te /
jālairmilandadhimahodadhipūralolakallolacāmaramaruttaruṇi chinattu

p4.11.54

etadyaśo navanavaṃ khalu haṃsaveṣaṃ veśantasaṃtaraṇadūragamakrameṇa /
abhyāsamarjayati saṃtarituṃ samudrāngantuṃ ca niḥśramamitaḥ sakalāndigantān

p4.11.55

tasminguṇairapi bhṛte gaṇanādaridraistanvī na sā hṛdayabandhamavāpa bhūpe /
daive nirundhati nibandhanatāṃ vahanti hanta prayāsaparuṣāṇi na pauruṣāṇi

p4.11.56

te ninyire nṛpatimanyamimāmamuṣmādaṃsāvataṃsaśibikāṃśabhṛtaḥ pumāṃsaḥ /
ratnākarādiva tuṣāramayūkhalekhāṃ lekhānujīvipuruṣā giriśottamāṅgam

p4.11.57

ekaikamadbhutaguṇaṃ dhutadūṣaṇaṃ ca hitvānyamanyamupagatya parityajantīm /
enāṃ jagāda jagadañcitapādapadmā padmāmivācyutabhujāntaravicyutāṃ sā

p4.11.58

īśaḥ kuśeśayasanābhiśaye kuśena dvīpasya lāñchitatanoryadi vāñchitaste /
jyotiṣmatā samamanena vanīghanāsu tattvaṃ vinodaya ghṛtodataṭīṣu cetaḥ

p4.11.59

vātormidolanacaladdalamaṇḍalāgrabhinnābhramaṇḍalagalajjalajātasekaḥ /
stambaḥ kuśasya bhavitāmbaracumbicūḍaścitrāya tatra tava netranipīyamānaḥ

p4.11.6

pāthodhimāthasamayotthitasindhuputrīpatpaṅkajārpaṇapavitraśilāsu tatra /
patyā sahāvaha vihāramayairvilāsairānandamindumukhi mandarakandarāsu

p4.11.61

ārohaṇāya tava sajja ivāsti tatra sopānaśobhivapuraśmavalicchaṭābhiḥ /
bhogīndraveṣṭaśataghṛṣṭikṛtābhirabdhikṣubdhācalaḥ kanakaketakagotragātri

p4.11.62

manthā nagaḥ sa bhujagaprabhuveṣṭaghṛṣṭilekhāvaladdhavalanirjharavāridhāraḥ /
tvannetrayoḥ svabharayantritaśīrṣaśeṣaśeṣāṅgaveṣṭitatanubhramamātanotu

p4.11.63

etena te stanayugena surebhakumbhau pāṇidvayena diviṣahrumapallavāni /
āsyena sa smaratu nīradhimanthanotthaṃ svacchandamindumapi sundari mandarādriḥ

p4.11.64

vedairvacobhirakhilaiḥ kṛtakīrtiratne hetuṃ vinaiva dhṛtanityaparārthayatne /
mīmāṃsayeva bhagavatyamṛtāṃśumaulau tasminmahībhuji tayānumatirna bheje

p4.11.65

tasmādimāṃ narapaterapanīya tanvīṃ rājanyamanyamatha janyajanaḥ sa ninye /
strībhāvadhāvitapadāmavimṛśya yācñāmarthī nivartya vidhanādiva vittavittam

p4.11.66

devī pavitritacaturbhujavāmabhāgā vāgālapatpunarimāṃ garimābhirāmām /
asyāriniṣkṛpakṛpāṇasanāthapāṇeḥ pāṇigrahādanugṛhāṇa gaṇaṃ guṇānām

p4.11.67

dvīpasya śālmala iti prathitasya nāthaḥ pāthodhinā valayitasya surāmbunāyam /
asminvapuṣmati na vismayase guṇābdhau raktā tilaprasavanāsiki nāsi kiṃ vā

p4.11.68

vipre dhayatyudadhimekatamaṃ trasatsu yasteṣu pañcasu bibhāya na sīdhusindhuḥ /
tasminnanena ca nijālijanena ca tvaṃ sārdhaṃ vidhehi madhurā madhupānakelīḥ

p4.11.69

droṇaḥ sa tatra vitariṣyati bhāgyalabhyasaubhāgyakāṛmaṇamayīmupadāṃ giriste /
taddvīpadīpa iva dīptibhirauṣadhīnāṃ cūḍāmilajjaladakajjaladarśanīyaḥ

p4.11.7

tadvīpalakṣmapṛthuśālmalitūlajālaiḥ kṣoṇītale mṛduni mārutacārukīrṇaiḥ /
līlāvihārasamaye caraṇārpaṇāni yogyāni te sarasasārasakośamṛdvi

p4.11.71

etadguṇaśravaṇakālavijṛmbhamāṇatallocanāñcalanikocanasūcitasya /
bhāvasya cakrarucitaṃ śibikābhṛtaste tāmekataḥ kṣitipateraparaṃ nayantaḥ

p4.11.72

tāṃ bhāratī punarabhāṣata nanvamuṣminkāśmīrapaṅkanibhalagnajanānurāge /
śrīkhaṇḍalepamayadigjayakīrtirājirājadbhuje bhaja mahībhuji bhaimi bhāvam

p4.11.73

dvīpaṃ dvipādhipati mandapade praśāsti plakṣopalakṣitamayaṃ kṣitipastadasya /
medhātithestvamurasi sphura sṛṣṭasaukhyā sākṣādyathaiva kamalā yamalārjunāreḥ

p4.11.74

plakṣe mahīyasi mahīvalayātapatre tatrekṣite khalu tavāpi matirbhavitrī /
khelāṃ vidhātumadhiśākhavilambidolālolākhilāṅgajanatājanitānurāge

p4.11.75

pītvā tavādharasudhāṃ vasudhāsudhāṃśurna śraddadhātu rasamikṣurasodavārām /
dvīpasya tasya dadhatāṃ pariveṣaveṣaṃ so'yaṃ camatkṛtacakoracalācalākṣi

p4.11.76

sūraṃ na saura iva nendumavīkṣya tasminnāśnāti yastaditaratridaśānabhijñaḥ /
tasyaindavasya bhavadāsyanirīkṣayaiva darśe śnato'pi na bhavatyavakīrṇibhāvaḥ

p4.11.77

utsarpiṇī na kila tasya tariṅgiṇī yā tvannetrayorahaha tatra vipāśi jātā /
nīrājanāya navanīrajarājirāstāmatrāñjasānuraja rājani rājamāne

p4.11.78

etadyaśobhirakhile'mbuni santu haṃsā dugdhīkṛte tadubhayavyatibhedamugdhāḥ /
kṣīre payasyapi pade dvayavācibhūyaṃ nānārthakoṣaviṣayo'dya mṛṣodyamastu

p4.11.79

brūmaḥ kimasya nalamapyalamājuhūṣoḥ kīrtiṃ sa caiṣa ca samādiśataḥ sma kartum /
svadvīpasīmasaridīśvarapūrapāravelācalākramaṇavikramamakrameṇa

p4.11.8

ambhojagarbharucirātha vidarbhasubhrūstaṃ garbharūpamapi rūpajitatrilokam /
vairāgyarūkṣamavalokayati sma bhūpaṃ dṛṣṭiḥ puratrayariporiva puṣpacāpam

p4.11.81

te tāṃ tato'pi cakṛṣurjagadekadīpādaṃsasthalasthitasamānavimānadaṇḍāḥ /
caṇḍadyuterudayinīmiva candralekhāṃ sotkaṇṭhakairavavanīsukṛtaprarohāḥ

p4.11.82

bhūpeṣu teṣu na manāgapi dattacittā vismerayā vacanadevatayā tayātha /
vāṇīguṇodayatṛṇīkṛtapāṇivīṇānikvāṇayā punarabhāṇi mṛgekṣaṇā sā

p4.11.83

yanmauliratnamuditāsi sa eṣa jambūdvīpastvadarthamilitairyuvabhirvibhāti /
dolāyitena bahunā bhavabhītikampraḥ kaṃdarpaloka iva khātpatitastruṭitvā

p4.11.84

viṣvagvṛtaḥ parijanairayamantarīpaisteṣāmadhīśa iva rājati rājaputri /
hemādriṇā kanakadaṇḍamahātapatraḥ kailāsaraśmicayacāmaracakracihnaḥ

p4.11.85

etattarustaruṇi rājati rājajambūḥ sthūlopalāniva phalāni vimṛśya yasyāḥ /
siddhastriyaḥ priyamidaṃ nigadanti dantiyūthāni kena tarumāruruhuḥ patheti

p4.11.86

jāmbūnadaṃ jagati viśrutimeti mṛtsnā kṛtsnāpi sā tava rucā vijitaśri /
yasyāḥ tajjāmbavadravabhavāsya sudhāvidhāmburjambūsaridvahati sīmani kambukaṇṭhi

p4.11.87

asmiñjayanti jagatīpatayaḥ sahasramasrāsrusārdrariputadvaniteṣu teṣu /
rambhoru cāru katicittava cittabindhirūpānnirūpaya mudāhamudāharāmi

p4.11.88

pratyarthiyauvatavataṃsatamālamālonmīlattamaḥprakarataskaraśauryasūrye /
asminnavantinṛpatau guṇasaṃtatīnāṃ viśrāntidhāmani mano damayanti kiṃ te

p4.11.89

tatrānutīravanavāsitapasviviprā śiprā tavormibhujayā jalakelikāle /
āliṅganāni dadatī bhavatā vayasyā hāsyānubandhiramaṇīyasaroruhāsyā

p4.11.9

asyādhiśayya puramujjayinīṃ bhavānī jāgarti yā subhagayauvatamaulimālā /
patyā'rdhakāyaghaṭanāya mṛgākṣi tasyāḥ śiṣyā bhaviṣyasi ciraṃ varivasyayāpi

p4.11.91

niḥśaṅkamaṅkuritatāṃ rativallabhasya devaḥ svacandrakiraṇāmṛtasecanena /
tatrāvalokya sudṛśāṃ hṛdayeṣu rudrastaddehadāhaphalamāha sa kiṃ na vidmaḥ

p4.11.92

āgaśśataṃ vidadhato'pi samiddhakāmā nādhīyate paruṣāmakṣaramasya vāmāḥ /
cāndrī na tatra haramauliśayālurekānadhyāyahetutithiketurapaiti lekhā

p4.11.93

bhūpaṃ vyalokata na dūratarānuraktaṃ sā kuṇḍināvanipuraṃdaranandinī tam /
anyānurāgavirasena vilokanādvā jānāmi samyagavilokanameva ramyam

p4.11.94

bhaimīṅgitāni śibikāmadhare vahantaḥ sākṣānna yadyapi kathaṃcana jānate sma /
jajñustathāpi savidhasthitasaṃmukhīnabhūpālabhūṣaṇamaṇiprativimbitena

p4.11.95

bhaimīmavāpayata janyajanastadanyaṃ gaṅgāmiva kṣititalaṃ radhuvaṃśadīpaḥ /
gāṅgeyapītakucakumbhayugāṃ ca hāracūḍāsamāgamavaśena vibhūṣitāṃ ca

p4.11.96

tāṃ matsyalāñchanadarāñchitacāpabhāsā nīrājitabhruvamabhāṣata bhāṣiteśā /
vrīḍājaḍe kimapi sūcaya cetasā cetkrīḍārasaṃ vahasi gauḍaviḍaujasīha

p4.11.97

etadyaśobhiramalāni kulāni bhāsāṃ tathyaṃ tuṣārakiraṇasya tṛṇīkṛtāni /
sthāne tato vasati tatra sudhāmbusindhau raṅkustadaṅkuravanīkavalābhilāṣāt

p4.11.98

āliṅgitaḥ kamalavatkarakastvayā'yaṃ śyāmaḥ sumeruśisvayeva navaḥ payodaḥ /
kandarpamūrdharuhamaṇḍanacampakasragdāmatvadaṅgarucikañcukitaścakāstu

p4.11.99

etena saṃmukhamilatkarikumbhamuktāḥ kaukṣeyakābhihatibhirvibabhurvimuktāḥ /
etadbhujoṣmabhṛśaniḥsahayā vikīrṇāḥ prasvedabindava ivārinarendralakṣmyā

p4.11.1

āścaryamasya kakubhāmavadhīnavāpadājānugādbhujayugāduditaḥ pratāpaḥ /
vyāpatsadāśayavisāritasaptatantujanmā caturdaśa jaganti yaśaḥpaṭaśca

p4.11.101

audāsyasaṃvidavalambitaśūnyamudrāmasmindṛśornipatitāmavagamya bhaimyāḥ /
svenaiva janyajanatānyamajīgamattāṃ sujñaṃ pratīṅgitavibhāvanameva vācaḥ

p4.11.102

etāṃ kumāranipuṇāṃ punarapyabhāṇīdvāṇī sarojamukhi nirbharamārabhasva /
asminnasaṃkucitapaṅkajasakhyaśikṣāniṣṇātadṛṣṭiparirambhavijṛmbhitāni

p4.11.103

pratyarthipārthivapayonidhimāthamanthapṛthvīdharaḥ pṛthurayaṃ mathurādhināthaḥ /
aśmaśrujātamanuyāti na śarvarīśaḥ śyāmāṅkakarburavapurvadanābjamasya

p4.11.104

bāle'dharādharitanaikavidhapravāle pāṇau jagadvijayakārmaṇamasya paśya /
jyāghātajena ripurājakadhūmaketutārāyamāṇamuparajya maṇiṃ kiṇena

p4.11.105

etadbhujāraṇisamudbhavavikramāgnicihnaṃ dhanurguṇakiṇaḥ khalu dhūmalekhā /
jātaṃ yayāripariṣanmaśakāṛthayāśruviśrāṇanāya ripudāradṛgambujebhyaḥ

p4.11.106

śyāmīkṛtā mṛgamadairiva māthurīṇāṃ dhautaiḥ kalindatanayāmadhimadhyadeśam /
tatrāptakāliyamahāhradanābhiśobhā romāvalīmiva vilokayitāsi bhūmeḥ

p4.11.107

govardhanācalakalāpicayapracāranirvāsitāhini ghane surabhiprasūnaiḥ /
tasminnanena saha nirviśa nirviśaṅkaṃ vṛndāvane vanavihārakutūhalāni

p4.11.108

bhāvī karaḥ kararuhāṅkurakorako'pi tadvallipallavacaye tava saukhyalakṣyaḥ /
antastvadāsyahṛtasāratuṣārabhānuśokānukārikaridantajakaṅkaṇāṅkaḥ

p4.11.109

tajjaḥ śramāmbu suratāntamudā nitāntamutkaṇṭake stanataṭe tava saṃcariṣṇuḥ /
khañjanprabhañjanajanaḥ pathikaḥ pipāsuḥ pātā kuraṅgamadapaṅkilamapyaśaṅkam

p4.11.11

pūjāvidhau makhabhujāmupayogino ye vidvatkarāḥ kamalanirmalakāntibhājaḥ /
lakṣmīmanena dadhate'nudinaṃ vitīrṇaiste hāṭakaiḥ sphuṭavarāṭakagauragarbhāḥ

p4.11.111

vairiśriyaṃ pratiniyuddhamanāpnuvanyaḥ kiṃcinna tṛpyati dharāvalayaikavīraḥ /
sa tvāmavāpya nipatanmadaneṣuvṛndasyandīti tṛpyatu madhūni pibannivāyam

p4.11.112

tasmādiyaṃ kṣitipatikramagamyamānamadhvānamaikṣata nṛpādavatāritākṣī /
tadbhāvabodhabudhatāṃ nijaceṣṭayaiva vyācakṣate sma śibikānayane niyuktāḥ

p4.11.113

bhūyo'pi bhūpamaparaṃ prati bhāratī tāṃ trasyaccamūrucalacakṣuṣamācacakṣe /
etasya kāśinṛpatestvamavekṣya lakṣmīmakṣṇoḥ sukhaṃ janaya khañjanamañjunetre

p4.11.114

etasya sāvanibhujaḥ kularājadhānī kāśī bhavottaraṇadharmatariḥ smarāreḥ /
yāmāgatā duritapūritacetaso'pi pāpaṃ nirasya cirajaṃ virajībhavanti

p4.11.115

ālokya bhāvividhikartṛkalokasṛṣṭikaṣṭāni roditi purā kṛpayaiva rudraḥ /
nāmecchayeti miṣamātramadhatta yattāṃ saṃsāratāraṇatarīmasṛjatpurīṃ saḥ

p4.11.116

vārāṇasī niviśate na vasuṃdharāyāṃ tatra sthitirmakhabhujāṃ bhuvane nivāsaḥ /
tattīrthamuktavapuṣāmata eva muktiḥ svargātparaṃ padamudetu mude tu kīdṛk

p4.11.117

sāyujyamṛcchati bhavasya bhavābdhiyādastāṃ patyuretya nagarīṃ nagarājaputryāḥ /
bhūtābhidhānapaṭumadyatanīmavāpya bhīmodbhave bhavatibhāvamivāstidhātuḥ

p4.11.118

nirviśya nirvirati kāśinivāsi bhogānnirmāya narma ca mitho mithunaṃ yatheccham /
gaurīgirīśaghaṭanādhikamekabhāvaṃ śarmormikañcukitamañcati pañcatāyām

p4.11.119

na śraddadhāsi yadi tanmama maunamastu kathyā nijāptatamayaiva tavānubhūtyā /
na syātkanīyasitarā yadi nāma kāśyā rājanvatī mudiramaṇḍanadhanvanā bhūḥ

p4.11.12

jñānādhikāsi sukṛtānyadhikāśi kuryāḥ kāryaṃ kimanyakathanairapi yatra mṛtyoḥ /
ekaṃ janāya satatābhayadānamanyaddhanye vahatyamṛtasattramavāritārthi

p4.11.121

bhūbharturasya ratiredhi mṛgākṣi mūrtā so'yaṃ tavāstu kusumāyudha eva mūrtaḥ /
bhātaṃ ca tāviva purā giriśaṃ virāddhamārāddhumāśu puri tatra kṛtāvatārau

p4.11.122

kāmānuśāsanaśate sutarāmadhītī so'yaṃ raho nakhapadairmahatu stanau te /
ruṣṭādrijācaraṇakuṅkumapaṅkarāgasaṃkīrṇaśaṃkaraśaśāṅkakalāṅkakāraiḥ

p4.11.123

pṛthvīśa eṣa nudatu tvadanaṅgatāpamāliṅgya kīrticayacāmaracārucāpaḥ /
saṅgrāmasaṃgatavirodhiśirodhidaṇḍakhaṇḍikṣurapraśarasaṃprasaratpratāpaḥ

p4.11.124

vakṣastvadugravirahādapi nāsya dīrṇaṃ vajrāyate patanakuṇṭhataśatruśastram /
tatkandakandalatayā bhujayorna tejo vahnirnamatyarivadhūnayanāmbunāpi

p4.11.125

kiṃ na drumā jagati jāgrati lakṣasaṃkhyāstulyopanītapikakākaphalopabhogāḥ /
stutyastu kalpaviṭapī phalasaṃpradānaṃ kurvansa eṣa vibudhānamṛtaikavṛttīn

p4.11.126

asmai karaṃ pravitarantu nṛpā na kasmādasyaiva tatra yadabhūtpratibhūḥ kṛpāṇaḥ /
daivādyadā pravitaranti na te tadaiva nedaṃkṛpā nijakṛpāṇakaragrahāya

p4.11.127

etadbalaiḥ kṣaṇikatāmapi bhūkhurāgrasparśāyuṣāṃ rayarasādasamāpayadbhiḥ /
dṛkpeyakevalanabhaḥkramaṇapravāhairvāhairalupyata sahasradṛgarvagarvaḥ

p4.11.128

tadvarṇanāsamaya eva sametalokaśobhāvalokanaparā tamasau nirāse /
mānī tayā guṇavidā yadanādṛto'sau tadbhūbhṛtāṃ sadasi duryaśaseva mamlau

p4.11.129

sānantānāpyatejaḥsakhanikhilamarutpārthivāndiṣṭabhājaścittenāśājuṣastānsamamasamaguṇānmuñcatī gūḍhabhāvā /
pārevāgvartirūpaṃ puruṣamanu cidambhodhimekaṃ śubhāṅgī niḥsīmānandamāsīdupaniṣadupamā tatparībhūya bhūyaḥ

p4.11.13

śrīharṣaṃ kavirājarājimukuṭālaṃkārahīraḥ sutaṃ śrīhīraḥ suṣuve jitendriyacayaṃ māmalladevī ca yam /
śṛṅgārāmṛtaśītagāvayamagādekādaśastanmahākāvye cāruṇi naiṣadhīyacarite sargo nisargojjvalaḥ

Original text: naiṣadhīyacaritam‌ · Sanskrit Wikisource contributors · Sanskrit Wikisource · CC BY-SA 4.0

Esc