Language

ENहिગુ
Scripture Library

Naishadhiya Charita · Chapter p3

p3.21.1

taṃ vidarbharamaṇīmaṇisaudhādujjihānamanudarśitasevaiḥ /
aparṇānnijakarasya narendrairātmanaḥ karadatā punarūce

p3.21.2

tasya cīnasicayairapi baddhā paddhatiḥ padayugātkaṭhineti /
tāṃ pyadhatta śirasāṃ khalu mālyairājarājirabhitaḥ praṇamantī

p3.21.3

drāgupāhriyata tasya nṛpaitaddṛṣṭidānabahumānakṛtārthaiḥ /
svasya diśyamatha ratnamapūrvaṃ yatnakalpitaguṇādhikacitram

p3.21.4

aṅgulīcalanalocanabhaṅgibhrūtaraṅgaviniveditadānam /
ratnamanyanṛpaḍhaukitamanye tatprasādamalabhanta nṛpāstat

p3.21.5

tānasau kuśalasūnṛtasekaistarpitānatha piteva visṛjya /
astraśastrakhuralīṣu vininye śaiṣyakopanamitānamitaujāḥ

p3.21.6

martyaduṣpracaramastravicāraṃ cāruśiṣyajanatāmanuśiṣya /
svedabindukitagodhiradhīraṃ sa śvasannabhavadāplavanecchuḥ

p3.21.7

yakṣakardamamṛdūnmṛditāṅgaṃ prākkuraṅgamadamīlitamaulim /
gandhavārbhiranubandhitabhṛṅgairaṅganā siṣicuruccakucāstam

p3.21.8

bhṛbhṛtaṃ pṛthutapoghanamāptastaṃ śuciḥ snapayati sma purodhāḥ /
saṃdadhajjaladharaskhaladoghastīrthavārilaharīrupariṣṭāt

p3.21.9

preyasīkucaviyogahavirbhugjanmadhūmavitatīriva bibhrat /
snāyinaḥ karasaroruhayugmaṃ tasya garbhadhṛtadarbhamarājat

p3.21.1

kalpyamānamamunācamanāarthaṃ gāṅgamambu culukodaracumbi /
nirmalatvamilitapratibimbadyāmayacchadupanīya kare nu

p3.21.11

muktamāpya damanasya bhaginyā bhūmirātmadayitaṃ dhṛtarāgā /
aṅgamaṅgamanukaṃ parirebhe taṃ mṛdo jalamṛdūrgṛhayālum

p3.21.12

mūlamadhyaśikharasthitavedhaḥśauriśaṃbhukarakāṅghriśiraḥsthaiḥ /
tasya mūrdhni cakare śuci darbhairvāri vāntamiva gāṅgataraṅgaiḥ

p3.21.13

prāṇamāyatavato jalamadhye mañjimānamabhajanmukhamasya /
āpagāparivṛḍhodarapūre pūrvakālamuṣitasya sitāṃśoḥ

p3.21.14

martyalokamadanaḥ sadaśatvaṃ bibhradabhraviśadadyutitāram /
ambaraṃ paridadhe vidhumauleḥ spardhayeva daśadigvasanasya

p3.21.15

bhīmajāmanu calatprativelaṃ saṃyiyaṃsuriva rājaṛṣīndraḥ /
āvavāra hṛdayaṃ na samantāduttarīyapariveṣamiṣeṇa

p3.21.16

snānavārighaṭarājadurojā gauramṛttilakabindumukhenduḥ /
keśaśeṣajalamauktikadantā taṃ babhāja subhagāplavanaśrīḥ

p3.21.17

śvaityaśaityajaladaivatamantrasvādutāpramuditāṃ caturakṣīm /
vīkṣya moghadhṛtasaurabhalobhaṃ ghrāṇamasya salilaghramivāsīt

p3.21.18

rājñi bhānumadupasthitaye'sminnāttamambu kirati svakareṇa /
bhrāntayaḥ sphurati tejasi cakrustvaṣṭṛtarkucaladarkavitarkam

p3.21.19

samyagasya japataḥ śrutimantrāḥ saṃnidhānamabhajanta karābje /
śuddhabījaviśadasphuṭavarṇāḥ sphāṭikākṣavalayacchalabhājaḥ

p3.21.2

pāṇiparvaṇi yavaḥ punarākhyaddevatarpaṇayavārpaṇamasya /
nyupyamānajalayogitilaughaiḥ sa dviruktakarakālatilo'bhūt

p3.21.21

pūtapāṇicaraṇaḥ śucinoccairadhvanānitarapādahatena /
brahmacāriparicāri surārcā veśma rājaṛṣireṣa viveśa

p3.21.22

kvāpi yannabhasi dhūpajadhūmairmecakāgurubhavairbhramarāṇām /
bhūyate sma sumanaḥsumanaḥsragdāmadhāmapaṭale paṭalena

p3.21.23

sāṅkureva rucipītatamā yairyaiḥ purāsti rajanī rajanīva /
te dhṛā vitarituṃ tridaśebhyo yatra hematilakā iva dīpāḥ

p3.21.24

yatra mauktikamaṇerviraheṇa prītikāmadhṛtavahnipadena /
kaṅkumena paripūritamantaḥ śuktayaḥ śuśubhire'nubhavantyaḥ

p3.21.25

aṅkacumbidhanacandanapaṅkaṃ yatra gāruḍaśilājamamatram /
prāpa kelikavalībhavadindoḥ siṃhikāsutamukhasya sukhāni

p3.21.26

garbhamaiṇamadakardamasāndraṃ bhājanāni rajatasya bhajanti /
yatra sāmyamagamannamṛtāṃśoraṅkaraṅkukaluṣīkṛtakukṣeḥ

p3.21.27

ujjihānasukṛtāṅkuraśaṅkā yatra dharmagahane khalu tene /
bhūriśarkarakarambhabalīnāmālibhiḥ sugatasaudhasakhānām

p3.21.28

skharvamākhyadamaraughanivāsaṃ parvataṃ kvacana campakasaṃpat /
mallikākusumarāśirakāṛṣīdyatra ca sphaṭikasānumanuccam

p3.21.29

svātmanaḥ priyamapi prati guptiṃ kurvatī kulavadhūmavajajñau /
hṛdyadaivatanivedyaniveśādyatra bhūmiravakāśadaridrā

p3.21.3

yatra kāntakarapīḍitanīlagrāvaraśmicikurāsu virejuḥ /
gātṛmūrdhavidhuteranubimbātkuṭṭimakṣitiṣu kuṭṭimitāni

p3.21.31

naikavarṇamaṇibhūṣaṇapūrṇe sa kṣitīnduranavadyanivedye /
adhyatiṣṭhadamalaṃ maṇipīṭhaṃ tatra citrasicayoccayacārau

p3.21.32

samyagarcati nale'rkamatūrṇaṃ bhaktigandhiramunākali karṇaḥ /
śraddadhānahṛdayaprati cātaḥ sāmbamambaramaṇirniracaiṣīt

p3.21.33

tattadaryamarahasyajapeṣu sraṅnayaḥ śayamamuṣya babhāja /
raktimānamiva śikṣitumuccai raktacandanajabījasamājaḥ

p3.21.34

hemanāmakataruprasavena tryambakastadupakalpitapūjaḥ /
āttayā yudhi vijitya ratīśaṃ rājitaḥ kusumakāhalayeva

p3.21.35

arcayanharakaraṃ smitabhājā nāgakesarataroḥ prasavena /
soyamāpayadatiryagavāgdikpālapāṇḍurakapālavibhūṣām

p3.21.36

nīlanīraruhamālyamayīṃ sa nyasya tasya galanālavibhūṣām /
sphāṭikīmapi tanuṃ niramāsīnnīlakaṇṭhapadasānvayatāyai

p3.21.37

prītimeṣyati kṛtena mamedṛkkarmaṇā puraripurmadanāriḥ /
tatpuraḥ puramatoyamadhākṣīddhūparūpamatha kāmaśaraṃ ca

p3.21.38

tanmuhūrtamapi bhīmatanūjāviprayogamasahiṣṇurivāyam /
śūlimauliśaśibhītatayā'bhūddhyānamūrcchananimīlitanetraḥ

p3.21.39

daṇḍavadbhuvi luṭhansa nanāma tryambakaṃ śaraṇabhāgiva kāmaḥ /
ātmaśastraviśikhāsanabāṇānnyasya tatpadayuge kusumāni

p3.21.4

tryambakasya padayoḥ kusumāni nyasya saiṣa nijaśastranibhāni /
daṇḍavadbhuvi luṭhankimu kāmastaṃ śaraṇyamupagamya nanāma

p3.21.41

vyāpṛtasya śatarudriyajaptau pāṇimasya navapallavalīlam /
bhṛṅgabhaṅgiriva rudraparākṣaśreṇiraśrayata rudraparasya

p3.21.42

uttamaṃ sa mahati sma mahībhṛtpūruṣaṃ puruṣasūktavidhānaiḥ /
dvādaśāpi ca sa keśavamūrtīrdvādaśākṣaramudīrya vavande

p3.21.43

mallikākusumaduṇḍubhakena sa bhrāmīvalayitena kṛte tam /
āsane nihitamaikṣata sākṣātkuṇḍalīndratanukuṇḍalabhājam

p3.21.44

mecakotpalamayī balibanddhustadvalisragurasi sphurati sma /
kaustubhākhyamaṇikuṭṭimavāstuśrīkaṭākṣavikaṭāyitakoṭiḥ

p3.21.45

svarṇaketakaśatāni sa hemnaḥ puṇḍarīkaghaṭanāṃ rajatasya /
mālayāruṇamaṇeḥ karavīraṃ tasya mūrdhni punaruktamakārṣīt

p3.21.46

nālpabhaktabalirannanivedyaistasya hāriṇamadena sa kṛṣṇaḥ /
śaṅkhacakrajalajātavadarcaḥ śaṅkhacakrajalapūjanayābhūt

p3.21.47

rājñi kṛṣṇalaghudhūpanadhūmāḥ pūjayatyahiripudhvajamasmin /
niryayurbhavadhṛtā bhujagā bhīduryaśomalinitā iva jālaiḥ

p3.21.48

arghaniḥsvamaṇimālyavimiśraiḥ smerajātimayadāmasahasraiḥ /
taṃ pidhāya vidadhe bahuratnakṣīranīranidhimagnamivaiṣaḥ

p3.21.49

akṣasūtragatapuṣkarabījaśreṇirasya karasaṃkarametya /
śaurimuktajapituḥ punarāpatpadmasadmaciravāsavilāsam

p3.21.5

kaiṭabhāripadayornitamūrdhnā sañjitā vicakilasraganena /
jahnujeva bhuvanaprabhuṇā'bhātsevitānunayatāyatamānā

p3.21.51

svānurāgamanaghaḥ kamalāyāṃ sūcayannapi hṛdi nyasanena /
gauravaṃ vyadhita vāgadhidevyāḥ śrīgṛhordhvanijakaṇṭhaniveśāt

p3.21.52

ityavetya vasunā bahunāpi prāpnuvanna mudamarcanayā saḥ /
sūktimauktikamayairatha hārairbhaktimaihata harerupahāraiḥ

p3.21.53

dūrataḥ stutiravāgviṣayaste rūpamasmadabhidhā tava nindā /
tatkṣamasva yadahaṃ pralapāmītyuktipūrvamayametadavocat

p3.21.54

svaprakāśa jaḍa eṣa janaste varṇanaṃ yadabhilaṣyati kartum /
nanvaharpatimahaḥ prati sa syānna prakāśanarasastamasaḥ kim

p3.21.55

maiva vāṅmanasayorviṣayo bhūstvāṃ punarna kathamuddiśatāṃ te /
utkacātakayugasya ghanaḥ syāttṛptaye ghanamanāpnuvato'pi

p3.21.56

chadmamatsyavapuṣastava pucchāsphālanājjalamivoddhatamabdheḥ /
śvaityametya gaganāṅgaṇasaṅgādāvirasti vibudhālayagaṅgā

p3.21.57

bhūrisṛṣṭidhṛtabhūvalayānāṃ pṛṣṭhasīmani kiṇairiva cakraiḥ /
cumbitāvatu jagatsitirakṣākarmaṭhasya kamaṭhastava mūrtiḥ

p3.21.58

dikṣu yatkhuracatuṣṭayamudrāmabhyavaimi caturo'pi samudrān /
tasya potrivapuṣāstava daṃṣṭrā tuṣṭaye'stu mama vā'stu jagatyāḥ

p3.21.59

uddhṛtiskhaladilāparirambhāllomabhirbahiritairbahuhṛṣṭaiḥ /
brāhmamaṇḍamabhavadvalinīpaṃ kelikola tava tatra na mātaḥ

p3.21.6

dānavādyagahanaprabhavastvaṃ siṃha māmava ravairghanaghoraiḥ /
vairidāridiviṣatsukṛtāstragrāmasaṃbhavabhavanmanujārdhaḥ

p3.21.61

daityabharturudarāndhuniviṣṭāṃ śakrasaṃpadamivoddharataste /
pātu pāṇiśṛṇipañcakamasmāñchinnarajjunibhalagnatadantram

p3.21.62

svena pūryata iyaṃ sakalāśā bho bale na mama kiṃ bhavateti /
tvaṃ baṭuḥ kapaṭavāci paṭīyāndehi vāmana manaḥpramadaṃ naḥ

p3.21.63

dānavārirasikāyavibhūtervaśmi te'smi sutarāṃ pratipattim /
ityudagrapulakaṃ balinoktaṃ tvāṃ namāmi kṛtavāmanamāyam

p3.21.64

bhogibhiḥ kṣititale divi vāsaṃ bandhameṣyasi ciraṃ dhriyamāṇaḥ /
pāṇireṣa bhuvanaṃ vitareti chadmavāgbhirava vāmana viśvam

p3.21.65

āśayasya vivṛtiḥ kriyate kiṃ ditsurasmi hi bhavaccaraṇebhyaḥ /
viśvamityabhihito balināsmānvāmana praṇatapāvana pāyāḥ

p3.21.66

kṣattrajātirudiyāya bhujābhyāṃ yā tavaiva bhuvanaṃ sṛjataḥ prāk /
jāmadagnyavapuṣastava tasyāstau layārthamucitau vijayetām

p3.21.67

pāṃsulā bahupatirniyataṃ yā vedhasāraci ruṣā navakhaṇḍā /
tāṃ bhuvaṃ kṛtavato dvijabhuktāṃ yuktakāritaratā tava jīyāt

p3.21.68

kārtavīryabhidureṇa daśāsye raiṇukeya bhavatā sukhanāśye /
kālabhedavirahādasamādhiṃ naumi rāmapunaruktimahaṃ te

p3.21.69

hastalekhamasṛjatkhalu janmasthānareṇukamasau bhavadartham /
rāma rāmamadharīkṛtatattallekhakaḥ prathamameva vidhātā

p3.21.7

udbhavājatanujādaja kāmaṃ viśvabhūṣaṇa na dūṣaṇamatra /
dūṣaṇapraśamanāya samarthaṃ yena deva tava vaibhavameva

p3.21.71

no dadāsi yadi tattvadhiyaṃ me yaccha mohamapi taṃ raghuvīra /
yena rāvaṇacamūryudhi mūḍhā tvanmayaṃ jagadapaśyadaśeṣam

p3.21.72

ājñayā ca piturajñabhiyā ca śrīrahīyata mahīprabhavā dviḥ /
laṅghitaśca bhavatā kimu nadvirvārirāśirudakāṅkagalaṅkaḥ

p3.21.73

kāmadevaviśikhaiḥ khalu neśaṃ māṛpayajjanakajāmiti rakṣaḥ /
daivatādamaraṇe varavākyaṃ tathyayatsvamapunādbhavadastraiḥ

p3.21.74

tadyaśo hasati kambukadambaṃ śambukasya na kimambudhicumbi /
nāmaśeṣitasasainyadaśāsyādastamāpa yadasau tava hastāt

p3.21.75

mṛtyubhītikarapuṇyajanendratrāsadānajamupāṛjya yaśastat /
hrīṇavānasi kathaṃ na vihāya kṣudradurjanabhiyā nijadārān

p3.21.76

iṣṭadāravirahaurvapayodhistvaṃ śaraṇya śaraṇaṃ sa mamaidhi /
lakṣmaṇakṣāṇaviyogakṛśānau yaḥ svajīvitatṛṇāhutiyajvā

p3.21.77

krauñcaduḥkhamapi vīkṣya śucā yaḥ ślokamekamasṛjatkavirādyaḥ /
sa tvadutthakaruṇaḥ khalu kāvyaṃ ślokasindhumucitaṃ prababandha

p3.21.78

viśravaḥpitṛkayāptumanarhaṃ saśravastvamanayetyucitajñaḥ /
kiṃ cakartitha na śūrpaṇakhāyā lakṣmaṇena vapuṣā śravasī vā

p3.21.79

te harantu duritavratatiṃ me yaiḥ sa kalpaviṭapī tava dorbhiḥ /
chadmayādavatanorudapāṭi spardhamāna iva dānamadena

p3.21.8

bālakeliṣu tadā yadalāvīḥ karparībhirabhihatya taraṅgān /
bhāvibāṇabhujabhedanalīlāsūtrapātra iva pātu tadasmān

p3.21.81

karṇaśaktimaphalāṃ khalu kartuṃ sajjitārjunarathāya namaste /
ketanena kapinorasi śaktiṃ lakṣmaṇaṃ kṛtavatā hṛtaśalyam

p3.21.82

nāpageyamanayaḥ saśarīraṃ dyāṃ vareṇa nitarāmapi bhaktam /
mā sa bhūtsuravadhūsuratajño divyapi vratavilopabhiyeti

p3.21.83

ghātitārkasutakarṇadayālurjaitritendukulapārthakṛtārthaḥ /
ardhaduḥkhasukhamabhyanayastvaṃ sāsrubhānuvihasadvidhunetraḥ

p3.21.84

prāṇavatpraṇayirādha na rādhā putraśatrusakhitā sadṛśī te /
śrīpriyasya sadṛgeva tavaśrīvatsamātmahṛdi dhartumajasram

p3.21.85

tāvakāparatanoḥ sitakeśastvaṃ halī kila sa eva ca śeṣaḥ /
sādhvasāvavatarastava dhatte tajjaraccikuranālavilāsaḥ

p3.21.86

hṛdyagandhavahabhogavatīśaḥ śeṣarūpamapi bibhradaśeṣaḥ /
bhogabhūtimadirāruciraśrīrullasatkumudabandhurucistvam

p3.21.87

revatīśasuṣamā kila nīlasyāmbarasya rucirā tanubhāsā /
kāmapāla bhavataḥ kumudāvirbhāvabhāvitarucerucitaiva

p3.21.88

ekacittatatiradvayavādinnatrayīparicito'tha budhastvam /
pāhi māṃ vidhutakoṭicatuṣkaḥ pañcabāṇavijayī ṣaḍabhijñaḥ

p3.21.89

tatra mārajayini tvayi sākṣātkurvati kṣaṇikatātmaniṣedhau /
puṣpavṛṣṭirapatatsurahastātpuṣpaśastraśarasaṃtatireva

p3.21.9

tāvake hṛdi nipātya kṛteyaṃ manmathena dṛḍhadhairyatanutre /
kuṇṭhanādatitamāṃ kusumānāṃ chattramittramukhataiva śarāṇām

p3.21.91

yattava stavavidhau vidhirāsye cāturīṃ carati taccaturāsyaḥ /
tvayyaśeṣavidi jāgrati śarvaḥ sarvavidbruvatayā śitikaṇṭhaḥ

p3.21.92

bhūmavatkalayatā yudhi kālaṃ mlecchakalpaśikhināṃ karavālam /
kalkinā daśatayaṃ mama kalkaṃ tvaṃ vyudasya daśamāvatareṇa

p3.21.93

dehineva yaśasā bhramatorvyāṃ pāṇḍureṇa raṇareṇubhiruccaiḥ /
viṣṇunā janayiturbhavatābhūnnāma viṣṇuyaśasaśca sadartham

p3.21.94

santamadvayamaye'dhvani dattātreyamarjunayaśorjanabījam /
naumi yogajayitānaghasaṃjñaṃ tvāmalarkabhavamohatamorkam

p3.21.95

bhānusunumanugṛhya jaya tvaṃ rāmamūrtihatavṛtrahaputraḥ /
indranandanasapakṣamapi tvāṃ naumi kṛṣna nihatārkatanūjam

p3.21.96

vāmanādaṇutamādanujīyāstvaṃ trivikramatanūbhṛtadikkaḥ /
vītahiṃsanakathādatha buddhātkalkinā hatasamasta namaste

p3.21.97

māṃ trivikrama punīhi pade te kiṃ lagannajani rāhurupānat /
kiṃ pradakṣiṇanakṛdbhramipāśaṃ jāmbavānadita te balibandhe

p3.21.98

ardhacakravapuṣārjunabāhūnyo'lunātparaśunātha sahasram /
tena kiṃ sakalacakravilūne bāṇabāhunicaye'ñcati cikram

p3.21.99

pāñcajanyamadhigatya kareṇāpāñcajanyamasurāniti vakṣi /
cetanāḥ stha kila paśyata kiṃ nācetano'pi mayi muktavirodhaḥ

p3.21.1

tāvakorasi lasadvanamāle śrīphaladviphalaśākhikayeva /
sthīyate kamalayā tvadajasrasparśakaṇṭakitayotkucayā ca

p3.21.101

tyajyate na jalajena karaste śikṣituṃ subhagabhūyamivoccaiḥ /
ānanaṃ ca nayanāyitabimbaḥ sevate kumudahāsakarāṃśuḥ

p3.21.102

ye hiraṇyakaśipuṃ ripumuccai rāvaṇaṃ ca kuruvīracayaṃ ca /
hanta hantumabhavaṃstava yogāste narasya ca hareśca jayanti

p3.21.103

keyamardhabhavatā bhavatohe māyinā nanu bhavaḥ sakalastvam /
śeṣatāmapi bhajantamaśeṣaṃ veda vedanayano hi janastvām

p3.21.104

prāgbhavairudagudagbhavagumphānmuktiyuktivihatāviha tāvat /
nāparaḥ sphurati kasyacanāpi tvatsamādhimavadhūya samādhiḥ

p3.21.105

ūrdhvadikkadalanāṃ dvirakārṣīḥ kiṃ tanuṃ hariharībhavanāya /
kiṃ ca tiryagabhino nṛharitve kaḥ svatantramanu nanvanuyogaḥ

p3.21.106

āptakāma sṛjasi trijagatkiṃ kiṃ bhinatsi yadi nirmitameva /
pāsi cedamavatīrya muhuḥ kiṃ svātmanāpi yadavaśyavināśyam

p3.21.107

jāhnavījalajakaustubhacandrānpādapāṇihṛdayekṣaṇavṛttīn /
utthitābdhisalilāttvayi lolā śrīḥsthitā paricitānparicintya

p3.21.108

vastu vāstu ghaṭate na bhidānāṃ yauktanaikavidhabādhavirodhaiḥ /
tattvadīhitavijṛmbhitatattadbhedametaditi tatvaniruktiḥ

p3.21.109

vastu viśvamudare tava dṛṣṭvā bāhyavatkila mṛkaṇḍutanūjaḥ /
svaṃ vimiśramubhayaṃ na viviñcanniryayau sa katamastvamavaiṣi

p3.21.11

brahmaṇo'stu tava śaktilatāyāṃ mūrdhni viśvamatha patyurahīnām /
bālatāṃ kalayato jaṭhare vā sarvathāsi jagatāmavalambaḥ

p3.21.111

dharmabījasalilā saridaṅghrāvarthamūlamurasi sphurati śrīḥ /
kāmadaivatamapi prasavaste brahma muktidamasi svayameva

p3.21.112

līlayāpi tava nāma janā ye gṛhṇate narakanāśakarasya /
tebhya eva narakairucitā bhīste tu bibhyatu kathaṃ narakebhyaḥ

p3.21.113

mṛtyuhetuṣu na vajranipātādbhītimarhati janastvayi bhaktaḥ /
yattadoccarati vaiṣṇavakaṇṭhānniṣprayatnamapi nāma tava drāk

p3.21.114

sarvathāpi śucini kriyamāṇe mandirodara ivāvakarā ye /
udbhavanti bhavināṃ hṛdi teṣāṃ śodhanī bhavadanusmṛtidhārā

p3.21.115

asmadādyaviṣaye'pi viśeṣe rāmanāma tava dhāma guṇānām /
anvabandhi bhavataiva tu kasmādanyathā nanu janustritaye'pi

p3.21.116

bhaktibhājamanugṛhya dṛśā māṃ bhāṣkareṇa kuru vītatamaskam /
arpitena mama nātha na tāpaṃ locanena vidhunā vidhunāsi

p3.21.117

laṅghayannaharaharbhavadājñāmasmi hā vidhiniṣedhamayīṃ yaḥ /
durlabhaṃ sa tapasāpi giraiva tvatprasādamahamicchuralajjaḥ

p3.21.118

viśvarūpa kṛtaviśva kiyatte vaibhavādbhutamaṇau hṛdi kurve /
hema nahyati kiyannijacīre kāñcanādrimadhigatya daridraḥ

p3.21.119

ityudīrya sa hariṃ prati saṃprajñātavāsitatamaḥ samapādi /
bhāvanābalavilokitaviṣṇau prītibhaktisadṛśāni cariṣṇuḥ

p3.21.12

viprapāṇiṣu bhṛśaṃ vasuvarṣī pātrasātkṛtapitṛkratukavyaḥ /
śreyasā hariharaṃ paripūjya prahva eṣa śaraṇaṃ praviveśa

p3.21.121

mādhyaṃdinādanu vidhervasudhāṣudhāṃśurāsvāditāmṛtamayaudanamodamānaḥ /
prāñcaṃ sa citramavidūritavaijayantaṃ veśmācalaṃ nijarucībhiralaṃcakāra

p3.21.122

bhīmātmajāpi kṛtadaivatabhaktipūjā patyau ca bhuktavati bhuktavatī tato'nu /
tasyāṅkamaṅkuritatatpariripsamadhyamadhyāsta bhūṣaṇabharātibharālasāṅgī

p3.21.123

tāmanvagādaśitabimbavipākacañcoḥ spaṣṭaṃ śalāṭupariṇatyucitacchadasya /
kīrasya kāpi karavāriruhe vahantī saundaryapuñjamiva pañjaramekamālī

p3.21.124

kūjāyujā bahulapakṣaśitimni sīmnā spaṣṭaṃ kuhūpadapadārthamitho'nvayena /
tiryagdhṛtasphaṭikadaṇḍakavartinaikā tāmanvavartata pikena madādhikena

p3.21.125

śiṣyāḥ kalāvidhiṣu bhīmabhuvo vayasyā vīṇāmṛdukvaṇanakarmaṇi yāḥ pravīṇāḥ /
āsīnamenamupavīṇayituṃ yayustā gandharvarājatanujā manujādhirājam

p3.21.126

tāsāmabhāsata kuraṅgadṛśāṃ vipañcī kiṃcitpuraḥ kalitaniṣkalakākalīkā /
bhaimītathāmadhurakaṇṭhalatopakaṇṭhe śabdāyituṃ prathamamapratibhāvatīva

p3.21.127

sā yaddhṛtākhilakalāguṇabhūmabhūmībhaimītulādhigataye svarasaṃgatāsīt /
taṃ prāgasāvavinayaṃ parivādametya loke'dhunāpi viditā parivādinīti

p3.21.128

nādaṃ niṣādamadhuraṃ tatamujjagāra sābhyāsabhāgavanibhṛtkulakuñjarasya /
stamberamīva kṛtasaśrutimūrdhakampā vīṇā vicitrakaracāpalamābhajantī

p3.21.129

ākṛṣya sāramakhilaṃ kimu vallakīnāṃ tasyā mṛdusvaramasarji na kaṇṭhanālam /
tenāntaraṃ taralabhāvamavāpya vīṇā hrīṇā na koṇamamucatkimu vālayeṣu

p3.21.13

taddampatiśrutimadhūnyatha cāṭugāthā vīṇāstathā jaguratisphuṭavarṇabandham /
itthaṃ yathā vasumatīratigṛhyakastāḥ kīraḥ kiranmudamudīrayati sma viśvāḥ

p3.21.131

asmākamuktibhiravaiṣyatha eva buddhergādhaṃ yuvāmatimatī stumahe tathāpi /
jñānaṃ hi vāgavasarāvacanādbhavadbhyāmetāvadapyanavadhāritameva na syāt

p3.21.132

bhūbhṛdbhavāṅkabhuvi rājaśikhāmaṇeḥ sā tvaṃ cāsya bhogasubhagasya samaḥ kramo'yam /
yannākapālakalanākalitasya bharturatrāpi janmani satī bhavatī sa bhedaḥ

p3.21.133

eṣā ratiḥ sphurati cetasi kasya yasyāḥ sūte ratiṃ dyutiratha tvayi vā tanoti /
traiyakṣavīkṣaṇakhilīkṛtanirjaratvasiddhāyuradhvamakaradhvajasaṃśayaṃ kaḥ

p3.21.134

etāṃ dharāmiva saricchavihārihārāmullāsitasvamidamānanacandrabhāsā /
bibhradvibhāsi payasāmiva rāśirantarvediśriyaṃ janamanaḥ priyamadhyadeśām

p3.21.135

datte jayaṃ janitapattraniveśaneyaṃ sākṣīkṛtenduvadanā madanāya tanvī /
madhyasthadurbalatamatvaphalaṃ kimetadbhuktiryadatra tava bhartsitamatsyaketoḥ

p3.21.136

cetobhavasya bhavatī kucapattrarājadhānīyaketumakarā nanu rājadhānī /
asyāṃ mahodayamahaspṛśimīnaketo ke toraṇaṃ taruṇi na bruvate bhruvau te

p3.21.137

asyā bhavantamaniśaṃ bhavatastathaināṃ kāmaḥ śramaṃ na kathamṛcchati nāma gacchan /
chāyaiva vāmatha gatāgatamācariṣṇostasyādhvajaśramaharā makaradhvajasya

p3.21.138

svedāplavapraṇayinī navaromarājī ratyai yadācarati jāgaritavratāni /
ābhāsitena naranātha madhūtthasāndramagnāsameṣuśarakeśaradanturāṅgaḥ

p3.21.139

prāptā tavāpi nṛpa jīvitadevateyaṃ gharmāmbuśīkarakarambanamambujākṣī /
te te yathā ratipateḥ kusumāni bāṇāḥ svedastathaiva kimu tasya śarakṣatāsram

p3.21.14

rāgaṃ pratītya yuvayostamimaṃ pratīcī bhānuśca kiṃ dvayamajāyata raktametat /
tadvīkṣya vāṃ kimiha kelisaritsarojaiḥkāmeṣutocitamukhatvamadhīyamānam

p3.21.141

anyonyarāgavaśayoryuvayorvilāsasvacchandatācchidapayātu tadālivargaḥ /
atyājayansicayamājimakārayanvā dantairnakhaiśca madano madanaḥ kathaṃ syāt

p3.21.142

iti paṭhati śuke mṛṣā yayustā bahu nṛpakṛtyamavetya sāṃdhivelam /
kupitanijasakhīdṛśārdhadṛṣṭāḥ kamalatayeva tadā nikocavatyaḥ

p3.21.143

akṛta parabhṛtaḥ stuhistuhīti śrutavacanasraganūkticuñcucañcuḥ /
paṭhitanalanutiṃ pratīva kīraṃ tamiva nṛpaṃ prati jātanetrarāgaḥ

p3.21.144

tuṅgaprāsādavāsādatha bhṛśakṛśatāmāyatīṃ kelikulyāmadrākṣodarkabimbapratikṛtimaṇinā bhīmajā rājamānām /
vakraṃ vakraṃ vrajantīṃ phaṇiyuvatiriti trasnubhirvyaktamuktānyonyaṃ vidrutya tīre rathapadamithunaiḥ sūcitāmartirutyā

p3.21.145

atha rathacaraṇau vilokya raktāvativirahāsahatāhatāvivāsraiḥ /
api tamakṛta padmasuptikālaṃ śvasanavikīrṇasarojasaurabhaṃ sā

p3.21.146

abhilapati patiṃ prati sma bhaimī sadaya vilokaya kokayoravasthām /
mama hṛdayamimau ca bhindatīṃ hā ka iva vilokya naro na roditīmām

p3.21.147

kumudamudamudeṣyatīmasoḍhā raviravilambitukāmatāmatānīt /
pratitaru viruvanti kiṃ śakuntāḥ svahṛdi niveśitakokakākukuntāḥ

p3.21.148

api virahamaniṣṭamācarantāvadhigamapūrvakapūrvasarvaceṣṭau /
idamahaha nidarśanaṃ vihaṃgau vidhivaśacetanaceṣṭanānumāne

p3.21.149

aṅghristhāruṇimeṣṭakāvisaraṇaiḥ śoṇe kṛpāṇaḥ sphuṭaṃ kālo'yaṃ vidhinā rathāṅgamithunaṃ vicchettumanvicchatā /
raśmigrāhigarutmadagrajasamārabdhāvirāmabhramau daṇḍabhrājini bhānuśāṇavalaye saṃsajya kiṃ nijyate

p3.21.15

iti sa vidhumukhīmukhena mugdhālapitasudhāsavamarpitaṃ nipīya /
smitaśabalavalanmukho'vadattāṃ sphuṭamidamīdṛśamīdṛśaṃ yathāttha

p3.21.151

strīpuṃsau pravibhajya jetumakhilāvālocitaucityayornamrāṃ vedmi ratiprasūnaśarayoścāpadvayīṃ tvadbhruvau /
tvannāsācchalanihnutāṃ dvinalikīṃ nālīkamuktyeṣiṇostvanniśvāsalate madhuśvasanajaṃ vāyavyamastraṃ tayoḥ

p3.21.152

pīto varṇaguṇaḥ sa cātimadhuraḥ kāye'pi te'yaṃ yathā yaṃ bibhratkanakaṃ suvarṇamiti kairādṛtya notkīrtyate /
kā varṇāntaravarṇanā dhavalimā rājaiva rūpeṣu yastadyogādapi yāvadeti rajataṃ durvarṇatāduryaśaḥ

p3.21.153

khaṇḍakṣodamṛdi sthale madhupayaḥkādambinītarpaṇātkṛṣṭe rohati dohadena payasāṃ piṇḍena cetpuṇḍrakaḥ /
sa drākṣādravasecanairyadi phalaṃ dhatte tadā tvadgirāmuddeśāya tato'pyudeti madhurādhārastamappratyayaḥ

p3.21.154

unmīladguḍapākatantulatayā rajjvā bhramīrarjayandānāntaḥśrutaśaṛkarācalamathaḥ svenāmṛtāndhāḥ smaraḥ /
navyāmikṣurasodadheryadi sudhāmutthāpayetsā bhavajjihvāyāḥ kṛtimāhvayeta paramāṃ matkarṇayoḥ pāraṇām

p3.21.155

āsye yā tava bhāratī vasati tallīlāravindollasadvāse tatkalavaiṇanikvaṇamiladvāṇīvilāsāmṛte /
tatkelibhramaṇārhagairikasudhānirmāṇaharmyādhare tanmuktāmaṇihāra eva kimayaṃ dantasrajau rājataḥ

p3.21.156

vāṇī manmathatīrthamujjvalarasasrotasvatī kāpi te khaṇḍaḥ khaṇḍa itīdamīyapulinasyālapyate vālukā /
etattīramṛdaiva kiṃ viracitāḥ pūtāḥ sitāścakrikāḥ kiṃ pīyūṣamidaṃpayāṃsi kimidaṃ tīre tavaivādharau

p3.21.157

parabhṛtayuvatīnāṃ samyagāyāti gātuṃ na tava taruṇi vāṇī yaṃ sudhāsindhuveṇī /
kati na rasikakaṇṭhe kartumabhyasyate'sau bhavadupavipināmre tābhirāmreḍitena

p3.21.158

ūrdhvaste radanacchadaḥ smaradhanurbandhūkamālāmayaṃ maurvī tatra tavādharādharataṭādhaḥsīmalekhālatā /
eṣā vāgapi tāvakī nanu dhanurvedaḥ priye mānmathaḥ so'yaṃ koṇadhanuṣmatībhirucitaṃ vīṇābhirabhyasyate

p3.21.159

sa grāmyaḥ sa vidagdhasaṃsadi sadā gacchatyapāṅkteyatāṃ taṃ ca sprasṣṭumapi smarasya viśikhā mugdhe vigānonmukhāḥ /
yaḥ kiṃ madhviti nādharaṃ tava kathaṃ hemeti na tvadvapuḥ kīdṛṅnāma sudheti pṛcchati na te datte giraṃ cottaram

p3.21.16

madhye baddhāṇimā yatsagarimamahimaśroṇivakṣojayugmā jāgraccetovaśitvā smitadhṛtalighimā māṃ pratīśitvameṣi /
sūktau prākāmyaramyā diśi vidiśi yaśolabdhakāmāvasāyā bhūtīraṣṭāvapīśastadadita muditaḥ svasya śilpāya tubhyam

p3.21.161

tvadvācaḥ stutaye vayaṃ na paṭavaḥ pīyūṣameva stumastasyārthe garuḍāmarendrasamaraḥ sthāne sa jāne'jani /
drākṣāpānakamānamardanasṛjā kṣīre dṛḍhāvajñayā yasminnāma dhṛto'nayā nijapadaprakṣālanānugrahaḥ

p3.21.162

śokaścetkokayostvāṃ sudati tudati tadvyāharājñākaraste gatvā kulyāmanastaṃ vrajitumanunaye bhānumetajjalastham /
baddhe mayyañjalāvapyanunayavimukhaḥ syānmamaikagraho'yaṃ dattvaivābhyāṃ tadambhoñjalimiha bhavatīṃ paśya māmeṣyamāṇam

p3.21.163

tadānandāya tvatparihasitakandāya bhavatī nijālīnāṃ līnāṃ sthitimiha muhūrtaṃ mṛgayatām /
itivyājātkṛtvāliṣu calitacittāṃ sahacarīṃ svayaṃ soyaṃ sāyaṃtanavidhividhitsurbahirabhūt

p3.21.164

śrīharṣaṃ kavirājarājimukuṭālaṃkārahīraḥ sutaṃ śrīhīraḥ suṣuve jitendriyacayaṃ māmalladevī ca yam /
tasyāgādayamekaviṃśagaṇanākāvye'tinavye kṛtau bhaimībhartṛcaritravarṇanamaye sargo nisargojjvalaḥ

Original text: naiṣadhīyacaritam‌ · Sanskrit Wikisource contributors · Sanskrit Wikisource · CC BY-SA 4.0

Esc