Language

ENहिગુ
Scripture Library

Naishadhiya Charita · Chapter p16

p16.5.1

yāvadāgamayate'tha narendrānsa svayaṃvaramahāya mahīndraḥ /
tāvadeva ṛṣirindradidṛkṣurnāradastridaśadhāma jagāma

p16.5.2

nātra citramanu taṃ prayayau yatparvataḥ sa khalu tasya sapakṣaḥ /
nāradastu jagato gururuccairvismayāya gaganaṃ vilalaṅghe

p16.5.3

gacchatā pathi vinaiva vimānaṃ vyoma tena muninā vijagāhe /
sādhane hi niyamo'nyajanānāṃ yogināṃ tu tapasākhilasiddhiḥ

p16.5.4

khaṇḍitendrabhavanādyabhimānāllaṅghate sma munireṣa vimānān /
arthito'pyatithitāmanumene naiva tatpatibhiraṅghrivinamraiḥ

p16.5.5

tasya tāpanabhiyā tapanaḥ svaṃ tāvadeva samakocayadarciḥ /
yāvadeva divasena śaśīva drāgatapyata na tanmahasaiva

p16.5.6

paryabhūddinamaṇirdvijarājaṃ yatkarairahaha tena tadā tam /
paryabhūtkhalu karairdvijarājaḥ karma kaḥ svakṛtamatra na bhuṅkte

p16.5.7

viṣṭaraṃ taṭakuśālibhiradbhiḥ pādyamardhyamatha kaccharuhābhiḥ /
padmavṛndamadhubhirmadhuparkaṃ svargasindhuraditātithaye'smai

p16.5.8

sa vyatītya viyadantaragādhaṃ nākanāyakaniketanamāpa /
saṃpratīrya bhavasindhumanādiṃ brahma śarmabharacāru yatīva

p16.5.9

arcanābhirucitoccatarābhiścāru taṃ sadakṛtātithimindraḥ /
yāvadarhakaraṇaṃ kila sādhoḥ pratyavāyadhutaye na guṇāya

p16.5.1

nāmadheyasamatāsakhamadreradribhinmunimathādriyata drāk /
parvato'pi labhatāṃ kathamarcāṃ na dvijaḥ savibudhaprabhulambhī

p16.5.11

tadbhujādativitīrṇasaparyāddyudrumānapi viveda munīndraḥ /
svaḥsahasthitisuśikṣitayā tāndānapāramitayaiva vadānyāt

p16.5.12

mudritānyajanasaṃkathanaḥ sannāradaṃ balaripuḥ samavādīt /
ākaraḥ svaparabhūrikathānāṃ prāyaśo hi suhṛdoḥ sahavāsaḥ

p16.5.13

taṃ kathānukathanaprasṛtāyāṃ dūramālapanakautukitāyām /
bhūbhṛtāṃ ciramanāgatihetuṃ jñātumicchuravadacchatamanyuḥ

p16.5.14

prāgiva prasuvate nṛpavaṃśāḥ kiṃ nu saṃprati na vīrakarīrān /
ye parapraharaṇaiḥ pariṇāme vikṣatāḥ kṣititale nipatanti

p16.5.15

pārthivaṃ hi nijamājiṣu vīrā dūramūrdhvagamanasya virodhi /
gauravādvapurapāsya bhajante matkṛtāmatithigauravaṛddhim

p16.5.16

sābhiśāpamiva nātithayaste māṃ yadadya bhagavannupayanti /
tena na śriyamimāṃ bahu manye svodaraikabhṛtikāṛyakadaryām

p16.5.17

pūrvapuṇyavibhavavyayalabdhāḥ śrībharā vipada eva vimṛṣṭāḥ /
pātrapāṇikamalārpaṇamāsāṃ tāsu śāntikavidhirvidhidṛṣṭaḥ

p16.5.18

tadvimṛjya mama saṃśayaśilpi sphītamatra viṣāye sahasāgham /
bhūyatāṃ bhagavataḥ śrutisārairadyavāgbhiraghamarṣaṇaṛgbhiḥ

p16.5.19

ityudīrya maghavā vinayardhiṃ vardhayannavahitatvabhareṇa /
cakṣuṣāṃ daśaśatīmanimeṣāṃ tasthivānmunimukhe praṇidhāya

p16.5.2

vīkṣya tasya vinaye paripākaṃ pākaśāsanapadaṃ spṛśato'pi /
nāradaḥ pramadagadgadayoktyā vismitaḥ smitapuraḥsaramūce

p16.5.21

bhikṣitā śatamakhī sukṛtaṃ yattatpariśramavidaḥ svavibhūtau /
tatphale yadi paraṃ tava helā kleśalabdhamadhikādaradaṃ tu

p16.5.22

saṃpadastavagirāmapi dūrā yanna nāma vinayaṃ vinayante /
śraddadhāti ka iveha na sākṣādāha cedanubhavaḥ paramāptaḥ

p16.5.23

śrībharānatithisātkaravāṇi svopabhogaparatā na hiteti /
paśyato bahirivāntarapīyaṃ dṛṣṭisṛṣṭiradhikā tava kāpi

p16.5.24

āḥ svabhāvamadhurairanubhāvaistāvakairatitarāṃ taralāḥ smaḥ /
dyāṃ praśādhi galitāvadhikālaṃ sādhu sādhu vijayasva biḍāujaḥ

p16.5.25

saṃkhyavikṣatatanusravadasrukṣālitākhilanijāghalaghūnām /
yattvihānupagamaḥ śṛṇu rājñāṃ tajjagadyuvamudaṃ tamudantam

p16.5.26

sā bhuvaḥ kimapi ratnamanarghaṃ bhūṣaṇaṃ jayati tatra kumārī /
bhīmabhūpatanayā damayantī nāma yā madanaśastramamogham

p16.5.27

saṃprati pratimuhūrtamapūrvā kāpi yauvanajavena bhavantī /
āśikhaṃ sukṛtasārabhṛte sā kvāpi yūni bhajate kila bhāvam

p16.5.28

kathyate na katamaḥ sa iti tvaṃ māṃ vivakṣurasi kiṃ caladoṣṭhaḥ /
ardhavartmani ruṇatsi na pṛcchāṃ nirgameṇa na pariśramayainām

p16.5.29

yatpathāvadhiraṇuḥ paramaḥ sā yogidhīrapi na paśyati yasmāt /
bālayā nijamanaḥparamāṇau hrīdarīśayaharīkṛtamenam

p16.5.3

sā śarasya kusumasya śaravyaṃ sūcitā virahavācibhiraṅgaiḥ /
tātacittamapi dhāturadhatta svasvayaṃvaramahāya sahāyam

p16.5.31

manmathāya yadathādita rājñāṃ hūtidūtyavidhaye vidhirājñām /
tena tatparavaśāḥ pṛthivīśaḥ saṃgaraṃ garamivākalayanti

p16.5.32

yeṣu yeṣu sarasā damayantī bhūṣaṇeṣu yadivāpi guṇeṣu /
tatra tatra kalayāpi viśeṣo yaḥ sa hi kṣitibhṛtāṃ puruṣārthaḥ

p16.5.33

śaiśavavyayadināvadhi tasyā yauvanodayini rājasamāje /
ādarādaharahaḥ kusumeṣorullalāsa mṛgayābhiniveśaḥ

p16.5.34

ityamī vasumatīṃ kamitāraḥ sādarastvadatithībhavituṃ na /
bhīmabhūsurabhuvorabhilāṣe dūramantaramaho nṛpatīnām

p16.5.35

tena jāgradadhṛtirdivamāgāṃ saṃkhyasaukhyamanusartumanu tvām /
yanmṛdhaṃ kṣitibhṛtāṃ na viloke tannimagnamanasāṃ bhuvi loke

p16.5.36

veda yadyapi na ko'pi bhavantaṃ hanta hantrakaruṇaṃ viruṇaddhi /
pṛcchyase tadapi yena vivekaproñchanāya viṣaye rasasekaḥ

p16.5.37

evamuktavati devaṛṣīndre drāgabhedi maghavānanamudrā /
uttarottaraśubho hi vibhūnāṃ ko'pi mañjulatamaḥ kramavādaḥ

p16.5.38

kānuje mama nije danujārau jāṅrati svaśaraṇe raṇacarcā /
yadbhujāṅkamupadhāya jayāṅkaṃ śarmaṇā svapimi vītaviśaṅkaḥ

p16.5.39

viśvarūpakalanādupapannaṃ tasya jaiminimunitvamudīye /
vigrahaṃ makhabhujāmasahiṣṇurvyarthatāṃ madaśaniṃ sa nināya

p16.5.4

īdṛśāni munaye vinayābdhistasthivānsa vacanānyupahṛtya /
prāṃśuniḥśvasitapṛṣṭhacarī vāgnāradasya niriyāya nirojāḥ

p16.5.41

svārasātalabhavāhavaśaṅkī nirvṛṇomi na vasanvasumatyām /
dyāṃ gatasya hṛdi me durudarkaḥ kṣmātaladvayabhaṭājivitarkaḥ

p16.5.42

vīkṣitastvamasi māmatha gantuṃ tanmanuṣyajagate'numanuṣva /
kiṃ bhuvaḥ parivṛḍhā na vivoḍhuṃ tatra tāmupagatā vivadante

p16.5.43

ityudīrya sa yayau munirurvīṃ svarpatiṃ pratinivartya balena /
vārito'pyanujagāma sayatnaṃ taṃ kiyantyapi padānyaparāṇi

p16.5.44

parvatena paripīya gabhīraṃ nāradīyamuditaṃ pratinede /
svasya kaścidapi parvatapakṣacchedini svayamadarśi na pakṣaḥ

p16.5.45

pāṇaye balariporatha bhaimīśītakomalakaragrahamarham /
bheṣajaṃ ciracitāśanivāsavyāpadāmupadideśa ratīśaḥ

p16.5.46

nākalokabhiṣājoḥ suṣamā yā puṣpacāpamapi cumbati saiva /
vedmi tādṛgabhiṣajyadasau taddvārasaṃkramitavaidyakavidyaḥ

p16.5.47

mānuṣīmanusaratyatha patyau kharvabhāvamavalambya maghonī /
khaṇḍitaṃ nijamasūcayaduccairmānamānanasaroruhanatyā

p16.5.48

yo maghoni divamuccaramāṇe rambhayā malinimālamalambhi /
varṇa eva sa khalūjjvalamasyāḥ śāntamāntaramabhāṣata bhaṅgyā

p16.5.49

jīvitena kṛtamapsarasāṃ tatprāṇamuktiriha yuktimatī naḥ /
ityanakṣaramavāci ghṛtācyā dīrghaniḥśvasitanirgamitena

p16.5.5

sādhu naḥ patanamevamitaḥ syādityabhaṇyata tilottamayāpi /
cāmarasya patanena karāgjāttadvilolanacaladbhujanālāt

p16.5.51

menakā manasi tāpamudītaṃ yatpidhitsurakarodavahitthām /
tatsphuṭaṃ nijahṛdaḥ puṭapāke paṅkaliptimasṛjadbahirutthām

p16.5.52

urvaśī guṇavaśīkṛtaviśvā tatkṣaṇastimitabhāvanibhena /
śakrasauhṛdasamāpanasīmastambhakāryamapuṣadvapuṣaiva

p16.5.53

kāpi kāmapi babhāṇa bubhutsuṃ śṛṇvati tridaśabhartari kiṃcit /
eṣa kaśyapasutāmabhigantā paśya kaśyapasutaḥ śatamanyuḥ

p16.5.54

ālimātmasubhagatvasagarvā kāpi śṛṇvati maghoni babhāṣe /
vīkṣaṇe'pi saghṛṇāsi nṛṇāṃ kiṃ yāsi na tvamapi sāṛthaguṇena

p16.5.55

anvayurdyutipayaḥ pitṛnāthāstaṃ mudātha haritāṃ kamitāraḥ /
vartma karṣatu puraḥ paramekastadgatānugatiko na mahārghaḥ

p16.5.56

preṣitāḥ pṛthagatho damayantyai cittacauryacaturā nijadūtyaḥ /
tadguruṃ prati ca tairupahārāḥ saṃkhyasaukhyakapaṭena nigūḍhāḥ

p16.5.57

citramatra vibudhairapi yattaiḥ svarvihāya bata bhūranusasre /
dyaurna kācidathavāsti nirūḍhā saiva sā calati yatra hi cittam

p16.5.58

śīghralaṅghitapathairatha vāhairlambhitā bhuvamamī surasārāḥ /
vakritonnamitakaṃdharabandhāḥ śuśruvurdhvanitamadhvani dūram

p16.5.59

kiṃ ghanasya jaladherathavaivaṃ naiva saṃśayitumapyalabhanta /
syandanaṃ paramadūramapaśyanniḥsvanaśrutisahopanataṃ te

p16.5.6

sūtaviśṛamadakautukibhāvaṃ bhāvabodhacaturaṃ turagāṇām /
tatra netrajanuṣaḥ phalamete naiṣadhaṃ bubudhire vibudhendrāḥ

p16.5.61

vīkṣya tasya varuṇastaruṇatvaṃ yadbabhāra nibiḍaṃ jaḍabhūyam /
naucitī jalapateḥ kimu sāsya prājyavismayarasastimitasya

p16.5.62

rūpamasya vinirūpya tathātimlānimāpa ravivaṃśavataṃsaḥ /
kīrtyate yadadhunāpi sa devaḥ kāla eva sakalena janena

p16.5.63

yaṃ babhāra dahanaḥ khalu tāpaṃ rūpadheyabharamasya vimṛśya /
tatra bhūdanalatā janikartrī mā tadapyanalataiva tu hetuḥ

p16.5.64

kāmanīyakamadhaḥ kṛtakāmaṃ kāmamakṣibhiravekṣya tadīyam /
kauśikaḥ svamakhilaṃ paripaśyanmanyate sma khalu kauśikameva

p16.5.65

rāmaṇīyakaguṇādvayavādaṃ mūrtamutthitamamuṃ paribhāvya /
vismayāya hṛdayāni viterustena teṣu na surāḥ prababhūvaḥ

p16.5.66

praiyarūpakaviśeṣaniveśaiḥ saṃvadadbhiramarāḥ śrutapūrvaiḥ /
eṣa eva sa nalaḥ kimitīdaṃ mandamandamitaretaramūcuḥ

p16.5.67

teṣu tadvidhavadhūvaraṇārhaṃ bhūṣaṇaṃ sa samayaḥ sa rathādhvā /
tasya kuṇḍinapuraṃ pratisarpanbhūpatervyavasitāni śaśaṃsuḥ

p16.5.68

dharmarājasalileśahutāśaiḥ prāṇatāṃ śritamamuṃ jagatastaiḥ /
prāpya hṛṣṭacalavistṛtatāpaiścetasā nibhṛtametadacinti

p16.5.69

naiva naḥ priyatamobhayathāsau yadyamuṃ na vṛṇute vṛṇute vā /
ekato hi dhigamūmaguṇajñāmanyataḥ kathamadaḥpratilambhaḥ

p16.5.7

māṃ variṣyati tadā yadi matto veda neyamiyadasya mahattvam /
īdṛśī ca kathamākalayitrī madviśeṣamaparānnṛpaputrī

p16.5.71

naiṣadhe bata vṛte damayantyā vrīḍito nahi bahirbhavitāsmi /
svāṃ gṛhe'pi vanitāṃ kathamāsyaṃ hrīnimīli khalu darśayitāhe

p16.5.72

ityavetya manasātmavidheyaṃ kiṃcana trivibudhī bubudhe na /
nākanāyakamapāsya tamekaṃ sā sma paśyati parasparamāsyam

p16.5.73

kiṃ vidheyamadhuneti vimugdhaṃ svānugānanamavekṣya ṛbhukṣāḥ /
śaṃsati sma kapaṭe paṭuruccairvañcanaṃ samabhilaṣya nalasya

p16.5.74

sarvataḥ kuśalavānasi kaccittvaṃ sa naiṣadha iti pratibhā naḥ /
svāsanārdhasuhṛdastvayi rekhāṃ vīrasenanṛpateriva vidmaḥ

p16.5.75

kva prayāsyasi naletyalamuktvā yātrayātra śubhayājani yannaḥ /
tattayaiva phalasatvarayā tvaṃ nādhvano'rdhano'rdhamidamāgamitaḥ kim

p16.5.76

eṣa naiṣādha sa daṇḍabhṛdeṣa jvālajālajaṭilaḥ sa hutāśaḥ /
yādasāṃ sa patireṣa ca śeṣaṃ śāsitāramadhigaccha surāṇām

p16.5.77

arthino vayamamī samupemastvāṃ naleti phalitārthamavehi /
adhvanaḥ kṣaṇamapāsya ca khedaṃ kurmahe bhavati kāryanivedam

p16.5.78

īdṛśīṃ giramudīrya biḍaujā joṣamāsa na viśiṣya babhāṣe /
nātra citramabhidhākuśalatve śaiśavāvadhigururgururasya

p16.5.79

arthināmahṛṣitākhilalomā svaṃ nṛpaḥ sphuṭakadambakadambam /
arcanārthamiva taccaraṇānāṃ sa praṇāmakaraṇādupaninye

p16.5.8

durlabhaṃ digadhipaiḥ kimamībhistādṛśaṃ kathamaho madadhīnam /
īdṛśaṃ manasikṛtya virodhaṃ naiṣadhena samaśāyi cirāya

p16.5.81

jīvitāvadhi vanīyakamātrairyācyamānamakhilaiḥ sulabhaṃ yat /
arthine parivṛḍhāya surāṇāṃ kiṃ vitīrya parituṣyatu cetaḥ

p16.5.82

bhīmajā ca hṛdi me paramāste jīvitādapi dhanādapi gurvī /
na svameva mama sāṛhati yasyāḥ ṣoḍaśīmapi kalāṃ kila norvī

p16.5.83

mīyatāṃ kathamabhīpsitameṣāṃ dīyatāṃ kathamayācitameva /
taṃ dhigastu kalayannapi vāñchāmarthivāgavasaraṃ sahate yaḥ

p16.5.84

prāpitena caṭukākuviḍambaṃ lambhitena bahuyācanalajjām /
arthinā yadaghamarjati dātā tanna lumpati vilambya dadānaḥ

p16.5.85

yatpradeyamupanīya vadānyairdīyate salilamarthijanāya /
sārthanoktiviphalatvaviśaṅkātrāsamūrcchadapamṛtyucikitsā

p16.5.86

arthine na tṛṇavaddhanamātraṃ kiṃ tu jīvanamapi pratipādyam /
evamāha kuśavajjaladāpī dravyadānavidhiruktividagdhaḥ

p16.5.87

paṅkasaṃkaravigarhitamarhaṃ na śriyaḥ kamalamāśrayaṇāya /
arthipāṇikamalaṃ vimalaṃ tadvāsaveśma vidadhīta sudhīstat

p16.5.88

yācamānajanamānasavṛtteḥ pūraṇāya bata janma na yasya /
tena bhūmiratibhāravatīyaṃ na drumairna giribhirna samudraiḥ

p16.5.89

mā dhanāni kṛpaṇaḥ khalu jīvaṃstṛṣṇayārpayatu jātu parasmai /
tatra caiṣa kurute mama citraṃyattu nārpayati tāni mṛto'pi

p16.5.9

māmamībhiriha yācitavadbhirdātṛjātamavamatya jagatyām /
yadyaśo mayi niveśitametanniṣkrayo'stu katamastu tadīyaḥ

p16.5.91

loka eṣa paralokamupetā hā vihāya nidhane dhanamekaḥ /
ityamuṃ khalu tadasya ninīṣatyarthibandhurudayaddayacittaḥ

p16.5.92

dānapātramadhamarṇamihaikagrāhi koṭiguṇitaṃ divi dāyi /
sādhureti sukṛtairyadi kartuṃ pāralaukikakusīdamasīdat

p16.5.93

evamādi sa vicintya muhūrtaṃ tānavocata patirniṣadhānām /
arthidurlabhamavāpya saharṣānyācyamānamukhamullasitaśri

p16.5.94

nāsti janyajanakavyatibhedaḥ satyamannajanito janadehaḥ /
vīkṣya vaḥ khalu tanūmamṛtādaṃ dṛṅnimajjanamupaiti sudhāyām

p16.5.95

mattapaḥ kva na tanu kva phalaṃ vā yūyamīkṣaṇapathaṃ vrajatheti /
īdṛśaṃ pariṇamanti punarnaḥ pūrvapūruṣatapāṃsi jayanti

p16.5.96

pratyatiṣṭhipadimāṃ khalu devīṃ karma sarvasahanavratajanma /
yūyamapyahaha pūjanamasyā yannijaiḥ sṛjatha pādapayojaiḥ

p16.5.97

jīvitāvadhi kimapyadhikaṃ vā yanmanīṣitamito naraḍimbhāt /
tena vaścaraṇamarcatu so'yaṃ brūta vastu punarastu kimīdṛk

p16.5.98

evamuktavati vītaviśaṅke vīrasenatanaye vinayena /
vakrabhāvaviṣamāmatha śakraḥ kāryakaitavagururgiramūce

p16.5.99

pāṇipīḍanamahaṃ damayantyāḥ kāmayemahi mahīmihikāṃśo /
dūtyamatra kuru naḥ smarabhītiṃ nirjitasmara cirasya nirasya

p16.5.1

āsate śatamadhikṣiti bhūpāstoyarāśirasi te khalu kūpāḥ /
kiṃ grahā divi na jāṅrati te te bhāskarasya katamastulayāste

p16.5.101

viśvadṛśvanayanā vayameva tvadguṇāmbudhimagādhamavemaḥ /
tvāmihaivamaniveśya rahasye nirvṛtiṃ nahi labhemahi sarve

p16.5.102

śuddhavaṃśajanito'pi guṇasya sthānatāmanubhavannapi śakraḥ /
kṣiprarenamṛjumāśu sapakṣaṃ sāyakaṃ dhanurivājani vakraḥ

p16.5.103

tena tena vacasaiva maghonaḥ sa sma veda kapaṭaṃ paṭuruccaiḥ /
ācarattaducitāmatha vāṇīmārjavaṃ hi kuṭileṣu na nītiḥ

p16.5.104

seyamuccataratā duritānāmanyajanmani mayaiva kṛtānām /
yuṣmadīyamapi yā mahimānaṃ jetumicchati kathāpathapāram

p16.5.105

vittha cittamakhilasya na kuryāṃ dhuryakāryaparipanthi tu maunam /
hrīrgirāstu varamastu punarmā svīkṛtaiva paravāgaparāstā

p16.5.106

yanmatau vimaladarpaṇikāyāṃ saṃmukhasthamakhilaṃ khalu tattvam /
te'pi kiṃ vitarathedṛśamājñāṃ yā na yasya sadṛśī vitarītum

p16.5.107

yāmi yāmiha varītumaho taddūtatāṃ nu karavāṇi kathaṃ vaḥ /
īdṛśāṃ na mahatāṃ bata jātā vañcane mama tṛṇasya ghṛṇāpi

p16.5.108

udbhramāmi virahātkhalu yasyā mohamemi ca muhūrtamahaṃ yaḥ /
brūta vaḥ prabhavitāsmi rahasyaṃ rakṣituṃ sa kathamīdṛgavasthaḥ

p16.5.109

yāṃ manorathamayīṃ hṛdi kṛtvā yaḥ śvasimyatha kathaṃ sa tadagre /
bhāvaguptimavilambitumīśe durjayā hi viṣayā viduṣāpi

p16.5.11

yāmikānanupamṛdya ca mādṛk tāṃ nirīkṣitumapi kṣamate kaḥ /
rakṣilakṣajayacaṇḍacaritre puṃsi viśvasiti kutra kumārī

p16.5.111

ādadhīci kila dātṛkṛtārghaṃ prāṇamātrapaṇasīma yaśo yat /
ādade kathamahaṃ priyayā tat prāṇataḥ śataguṇena paṇena

p16.5.112

arthanā mayi bhavadbhirivāsye kartumarhati mayāpi bhavatsu /
bhīmajāṛthaparayācanacāṭau yūyameva guravaḥ karaṇīyāḥ

p16.5.113

arthitāḥ prathamato damayantīṃ yūyamanvahamupāsya mayā yat /
hrīrna cedvyatiyatāmapi tadvaḥ sā mamāpi sutarāṃ na tadastu

p16.5.114

kuṇḍinendrasutayā kila pūrvaṃ māṃ varītumurarīkṛtamāste /
vrīḍameṣyati paraṃ mayi dṛṣṭe svīkariṣyati na sā khalu yuṣmān

p16.5.115

tatprasīdata nidhatta na khedaṃ dūtyamatyasadṛśaṃ hi mamedam /
hāsyataiva sulabhā na tu sādhyaṃ tadvidhitsubhiranaupayikena

p16.5.116

īdṛśāni gaditāni tadānīmākalayya sa nalasya balāriḥ /
śaṃsati sma kimapi smayamānaḥ svānugānanavilokanalolaḥ

p16.5.117

nābhyadhāyi nṛpate bhavatedaṃ rohiṇīramaṇavaṃśabhuvaiva /
lajjate na rasanā tava vāmyādarthiṣu svayamurīkṛtakāmyā

p16.5.118

bhaṅguraṃ na vitathaṃ na kathaṃ vā jīvalokamavalokayasīmam /
yena dharmayaśasī parihātuṃ dhīraho calati dhīra tavāpi

p16.5.119

kaḥ kule'jani jaganmukuṭe vaḥ prārthakepsitamapūri na yena /
indurādirajaniṣṭa kalaṅkī kaṣṭamatra sa bhavānapi mā bhūt

p16.5.12

yāpadṛṣṭirapi yā mukhamudrā yācamānamanu yā ca na tuṣṭiḥ /
tvādṛśasya sakalaḥ sa kalaṅkaḥ śītabhāsi śaśakaḥ paramaṅkaḥ

p16.5.121

nākṣarāṇi paṭhatā kimapāṭhi prasmṛtaḥ kimathavā paṭhito'pi /
itthamarthicayasaṃśayadolākhelanaṃ khalu cakāra nakāraḥ

p16.5.122

abravīttamanalaḥ kva naledaṃ labdhamujjhasi yaśaḥ śaśikalpam /
kalpavṛkṣapatimarthinamitthaṃ nāpa ko'pi śatamanyumihānyaḥ

p16.5.123

na vyahanyata kadāpi mudaṃ yaḥ svaḥsadāmupanayannabhilāṣaḥ /
tatpade tvadabhiṣekakṛtāṃ naḥ sa tyajatvasamatāmadamadya

p16.5.124

abravīdatha yamastamahṛṣṭaṃ vīrasenakuladīpa tamastvām /
yatkimapyabhibubhūṣati tatkiṃ candravaṃśavasateḥ sadṛśaṃ te

p16.5.125

rohaṇaḥ kimapi yaḥ kaṭhinānāṃ kāmadhenurapi yā paśureva /
nainayorapi vṛthābhavadarthī hā vidhitsurasi vatsa kimetat

p16.5.126

yācitaścirayati kva nu dhīraḥ prāṇane kṣaṇamapi pratibhūḥ kaḥ /
śaṃsati dvinayanī dṛḍhanidrāṃ drāṅnimeṣamiṣaghūrṇanapūrṇā

p16.5.127

abhrapuṣpamapi ditsati śītaṃ sāṛthinā vimukhatā yadabhāji /
stokakasya khalu cañcupuṭena mlānirullasati taddhanasaṅghe

p16.5.128

ūcivānucitamakṣaramenaṃ pāśapāṇirapi pāṇimudasya /
kīrtireva bhavatāṃ priyadārā dānanīrajharamauktikahārā

p16.5.129

carma varma kila yasya na bhedyaṃ yasya vajramayamasthi ca tau cet /
sthāyināviha na karṇadadhīcī tanna dharmamavadhīraya dhīra

p16.5.13

adyayāvadapi yena nibaddhau na prabhū vicalituṃ balivindhyau /
āsthitāvitathatāguṇapāśastvādṛśā sa viduṣā durapāsaḥ

p16.5.131

preyasī jitasudhāṃśumukhaśrīryā na muñcati digantagatāpi /
bhaṅgisaṅgamakuraṅgadṛgarthe kaḥ kadarthayati tāmapi kīrtim

p16.5.132

yānvaraṃ prati pare'rthayitāraste'pi yaṃ vayamaho sa punastvam /
naiva naḥ khalu manorathamātraṃ śura pūraya diśo'pi yaśobhiḥ

p16.5.133

arthināṃ tvayi gateṣu sureṣu mlānadānajanijoruyaśaḥśrīḥ /
adya pāṇḍu gaganaṃ suraśākhī kevalena kusumena vidhattām

p16.5.134

pravasate bharatārjunavainyavatsmṛtidhṛto'pi nala tvamabhīṣṭadaḥ /
svagamanāphalatāṃ yadi śaṅkase tadaphalaṃ nikhilaṃ khalu maṅgalam

p16.5.135

iṣṭaṃ na prati te pratiśrutirabhūdyādya svarāhlādinī dharmārthā sṛja tāṃ śrutipratibhaṭīkṛtyānvitākhyāpadām /
tvatkīrtiḥ punatī punastribhuvanaṃ śubhrādvayādeśanāddravyāṇāṃ śitipītalohitaharinnāmānvayaṃ lumpatu

p16.5.136

yaṃ prāsūta sahasrapādudabhavatpādena khajaḥ kathaṃ sa cchāyātanayaḥ sutaḥ kila pituḥ sādṛśyamanvicchati /
etasyottaramadya naḥ samajani tvattejasāṃ laṅghane sāhasrairapi paṅguraṅghribhirabhivyaktībhavanbhānumān

p16.5.137

ityākarṇya kṣitīśastridaśapariṣadastā giraścāṭugarbhā vaidarbhīkāmuko'pi prasabhavinihitaṃ dūtyabhāraṃ babhāra /
aṅgīkāraṃ gate'sminnamaraparivṛḍhaḥ saṃbhṛtānandamūce bhūyādantardhisiddheranuvihitabhavaccittatā yatra tatra

p16.5.138

śrīharṣaṃ kavirājarājimukuṭālaṃkārahīraḥ sutaṃ śrīhīraḥ suṣuve jitendriyacayaṃ māmalladevī ca yam /
tasya śrīvijayapraśastiracanātātasya navye mahākāvye cāruṇi naiṣadhīyacarite sargo'gamatpañcamaḥ

Original text: naiṣadhīyacaritam‌ · Sanskrit Wikisource contributors · Sanskrit Wikisource · CC BY-SA 4.0

Esc