Nāgānanda · Chapter 4
iti tṛtīyo 'ṅka /
caturtho 'ṅkaḥ
kañcukī-
antaḥpurāṇāṃ vihitavyavasthaḥ pade pade 'haṃ skhalanāni rakṣan /
jarāturaḥ samprati daṇḍanītyā sarvāṃ nṛpasyānukaromi vṛttim
śayyā śādvalamāsanaṃ śuciśilā sadma drumāṇāmadhaḥ
śītaṃ nirjharavāri pānamaśanaṃ kandāḥ sahāyā mṛgāḥ /
ityaprārthitalabhyasarvavibhave doṣo 'yameko vane
duṣprāpārthini yat parārthaghaṭanāvandhyairvṛthā sthīyate
unmajjajjalakuñjarendrarabhasāsphālānubandhoddhataḥ
sarvāḥ parvatakandarodarabhuvaḥ kurvan pratidhvānitāḥ /
uccairuccarati dhvaniḥ śrutipathonmāthī yathāyaṃ tathā
prāyaḥ preṅkhadasaṃkhyaśaṅkhadhavalā veleyamāgachati
kavalitalavaṅgapallakarimakarodūgārisurabhiṇā payasā /
eṣā samudravelā ratnadyutirañjitā bhāti
jihvāsahasradvitayasya madhye naikāpi sā tasya kimasti jihvā /
ekāhirakṣārthamahidviṣe 'dya datto mayātmeti yayā bravīti
ityeṣa bhogipatinā vihitavyavastho yān bhakṣayatyahipatīn patagādhirājaḥ /
yāsyanti yānti ca gatāśca dinairbivṛddhiṃ teṣāmamī tuhinaśailaruco 'sthikūṭāḥ
sarvāśucinidhānasya kṛtaghnasya vināśinaḥ /
śarīrakasyāpi kṛte mūḍhāḥ pāpāni kurvate !
kroḍīkaroti prathamaṃ yadā jātamanityatā /
dhātrīva jananī paścāttadā śokasya kaḥ kramaḥ?
mūḍhāyā muhuraśrusantatimucaḥ kṛtvā pralāpān bahūn
kastrātā tava putraketi kṛpaṇaṃ dikṣu kṣipantyā dṛśam /
aṅke māturavasthitaṃ śiśumimaṃ tyaktvā ghṛṇāmaśnataḥ
cañcurnaiva khagādhipasya hṛdayaṃ vajreṇa manye kṛtam/9 //
yairatyantadayāparairna vihitā vandhyārthināṃ prārthanā
yaiḥ kāruṇyaparigrahānna gaṇitaḥ svārthaḥ parārtha prati /
ye nityaṃ paraduḥkhaduḥkhitadhiyaste sādhavo 'staṃ gatā
mātaḥ ! saṃhara bāṣpavegamadhunā kasyāgrato rudyate?
ārtta kaṇṭhagataprāṇaṃ parityaktaṃ svabandhubhiḥ /
trāye nainaṃ yadi tataḥ kaḥ śarīreṇa me guṇaḥ
asyā vilokya manye putrasnehena viklavatvamidam /
akaruṇahṛdayaḥ karuṇāṃ kurvīta bhujaṅgaśatrurapi
mahāhimastiṣkavibhedamuktaraktacchaṭācarccitacaṇḍacañcuḥ /
kvāsau garutmān kva ca nāma saumyasvabhāvarūpākṛtireṣa sādhuḥ?
mamaitadambārpaya vadhyacihnaṃ prāvṛtya yāvadvinatātmajāya /
putrasya te jīvitarakṣaṇāya svadehamāhārayituṃ dadāmi
viśvāmitraḥ śvamāṃsaṃ śvapaca iva purābhakṣayadyannimittaṃ
nādijaṅgho nijadhne kṛtatadupakṛtiryatkṛte gautamena /
putro 'yaṃ kaśyapasya pratidinamuragānatti tārkṣyo yadarthaṃ
prāṇāṃstāneṣa sādhustṛṇamiva kṛpayā yaḥ parārtha dadāti
jāyante ca mriyante ca mādṛśāḥ kṣudrajantavaḥ /
parārthebaddhakakṣāṇāṃ tvādṛśāmudbhavaḥ kutaḥ?
mriyate mriyamāṇe yā tvayi jīvati jīvati /
tāṃ yadīcchasi jīvantīṃ rakṣātmānaṃ mamāsubhiḥ
cañcaccañcūddhṛtārddha cyutapiśitalavagrāsasaṃvṛddhagarddhai-
rgṛddhairārabdhapakṣadvitayavidhutibhirbaddhasāndrāndhakāre /
vaktroddhāntāḥ patantyaśchamiti śikhiśikhāśreṇayosmin śivānā-
masrasrotasmajasrasru tabahalavasāvāsavisre svananti
pratidinamaśūnyamahikāhāreṇa vināyakāhitaprīti /
śaśidhavalāsthikapālaṃ vapuriva raudraṃ śmaśānamidam
samutpasyāmahe mātaryasyāṃ yasyāṃ gatau vayam /
tasyāṃ tasyāṃ priyasute ! mātā bhūyāstvameva naḥ
vāsoyugamidaṃ raktaṃ prāpte āle samāgatam /
mahatīṃ prītimādhatte parārthe dehamujjhataḥ
tulyāḥ saṃvarttakābhraīḥ pidadhati gaganaṃ paṅktayaḥ pakṣatīnāṃ
tīre vegānilo 'mbhaḥ kṣipati bhuva iva lāvanāyāmburāśeḥ /
kurvan kalpāntaśaṅkāṃ sapadi ca sabhayaṃ vīkṣito digdvipendrai-
rdehodyoto daśāśāḥ kapiśayati muhurdvādaśādityadīptiḥ
na tathā sukhayati manye malayavatī malayacandanarasārdrā /
abhivāñchitārthasiddhatyai vadhyaśileyaṃ yathāśliṣṭā
śayitena māturaṅke visrabdhaṃ śaiśave na tat prāptam /
labdhaṃ sukhaṃ mayāsyā vadhyaśilāyā yadutsaṅge
kṣiptvā bimbaṃ himaṃśorbhayakṛtavalayāṃ saṃmarañcheṣamūrtti
sānandaṃ syandanāśvatrasanavicalite pūṣṇi dṛṣṭo 'grajena /
eṣa prāntāvasajjajjaladharapaṭalaiarāyatībhūtapakṣaḥ
prāpto velāmahīdhraṃ malayamahigrāsagṛdhnuḥ kṣaṇena
saṃrakṣatā pannagamadya puṇyaṃ mayārjitaṃ yatsvaśarīradānāt /
bhave bhave tena mamaivamevaṃ bhūyāt parārthaḥ khalu dehalābhaḥ
asminvadhyaśilātale nipatitaṃ śeṣānahīn rakṣituṃ
nirbhidyāśanidaṇḍacaṇḍatarayā cañcvādhunā vakṣasi /
bhoktuṃ bhoginamuddharāmi tarasā raktāmbaraprāvṛtaṃ
digdhaṃ madbhayadīryyamāṇahṛdayaprasyandinevāsṛjā
āmodānanditālirnipatati kimiyaṃ puspavṛṣṭirnabhastaḥ?
svarge kiṃ vaiṣa cakraṃ mukharayati diśāṃ dundubhīnāṃ ninādaḥ?
āṃ jñātaṃ ! so 'pi manye mama javamarutā kampitaḥ pārijātaḥ
sarvaiḥ saṃvarttakābhrairidamapi rasitaṃ jātasaṃhāraśaṅkaiḥ
nāgānāṃ rakṣitā bhāti gurureṣa yathā mama /
tathā sarpāśinākāṅkṣāṃ vyaktamadyāpaneṣyati
Original text: Nāgānanda · Edition: Sansarachandra, Motilal Banarsidas: Delhi 1997. · Data entry members of the Digital Sanskrit Buddhist Canon Input Project · GRETIL (Göttingen) · CC BY-NC-SA 4.0