Mokṣopāyaṭīkā · Chapter 3.5

bhagavan muniśārdūla kim iveha mano bhrame /
vidyate katham utpannaṃ mano māyāmayaṃ kutaḥ //

utpattim ādāv iti me samāsena vada prabho /
pravakṣyasi °ṣy(ā)asi tataḥ śiṣṭaṃ vaktavyaṃ vadatāṃ vara //

mahāpralayasampattāv asattāṃ samupāgate °ā⟨m⟩[g]ate /
aśeṣadṛśye sargādau śāntam evāvaśiṣyate //

āste 'nastamito bhāsvān ajo devo nirāmayaḥ /
sarvadā sarvakṛt sarvaḥ paramātmā maheśvaraḥ //

yato vāco nivartante TaittUp 2.4. yo muktair avagamyate (e)ava° /
yasya cātmādikāḥ sañjñāḥ kalpitā na svabhāvajāḥ //

yaḥ pumān sāṅkhyadṛṣṭīnāṃ brahma vedāntavādinām /
vijñānamātraṃ vijñānavidām ekāntanirmalam //

yaḥ ⟨yaḥ⟩ yaḥ śūnyavādināṃ śūnyaṃ bhāsako °sa*ko* yo 'rkatejasām /
vaktā smartā ṛtaṃ bhoktā draṣṭā kartā sadaiva yaḥ //

sad apy asad yo asa⟨tyo⟩[d yo] jagati yo dehastho 'pi dūragaḥ /
citprakāśo hy ayaṃ yasmād āloka iva bhāsvataḥ //

yasmād viṣṇvādayo devāḥ sūryād iva marīcayaḥ /
yasmāj jaganty anantāni budbudā jaladher iva //

yaṃ yānti dṛśyavṛndāni payāṃsīva mahārṇavam /
ya ātmānaṃ padārthaṃ ca prakāśayati dīpavat //

ākāśe yaḥ śarīre ca dṛśatsv apsu latāsu ca /
pāṃsuṣv adriṣu vāteṣu pātāleṣu ca saṃsthitaḥ //

yaḥ plāvayati saṃrabdhaṃ puryaṣṭakam itas tataḥ /
yena mūkīkṛtā mūḍhāḥ śilādhyānam ivāsthitāḥ //

vyoma yena kṛtaṃ śūnyaṃ śailā yena ghanīkṛtāḥ /
āpo drutāḥ kṛtā yena dīpto yasya vaśād raviḥ //

prasaranti yataś citrāḥ saṃsārāsāravṛṣṭayaḥ /
akṣayāmṛtasampūrṇād ambhodād iva vṛṣṭayaḥ //

āvirbhāvatirobhāvamayyas tribhuvanormayaḥ /
sphuranty avirataṃ yasmin ghṛṇāv iva marīcayaḥ //

nāśarūpo 'vināśātmā yo 'ntaḥsthaḥ sarvavastuṣu /
gupto yo vyatirikto 'pi sarvabhāveṣu saṃsthitaḥ //

prakṛtivratatir vyomni jātā brahmāṇḍasatphalā /
cittamūlendriyadalā yena nṛtyati vāyunā //

yaś ya⟨ḥ⟩[ś] cinmaṇiḥ prakacati pratidehasamudgakam /
yasminn indau sphuranty etā jagajjālamarīcayaḥ //

praśāntacidghane yasmin sphuranty amṛtavarṣiṇi /
dhārājalāni bhūtāni dṛṣṭayas taḍitaḥ sphuṭāḥ //

camatkurvanti vastūni yadālokanayā mithaḥ /
asaj jātam asad yena yena sat s⟨ā⟩[a]t sattvam āgatam //

calatīdam anicchasya kāyāyo yasya sannidhau /
jaḍaṃ paramaratnasya śāntam ātmani tiṣṭhataḥ //

niyatir deśakālau ca calanaṃ spandanaṃ kriyāḥ /
iti yena gataṃ sattāṃ sarvasattvābhigāminā //

śuddhasaṃvinmayatvād yaḥ khaṃ bhaved vyomavittayā /
padārthavittayārthatvam avatiṣṭhaty aniṣṭhitaḥ //

kurvann apīva jagatāṃ mahatām ananta- spandaṃ na kiñcana karoti kadācanāpi /
svātmany anastamayasaṃvidi nirvikāre tyaktodayasthitimatiḥ sthita eka eva //