Mokṣopāya · Chapter 6.96

yad uktaṃ nayaśālinyā tayā viditavedyayā /
tadā cūḍālayā jñānaṃ tat kasmān norarīkṛtam //

sā hi tattvavidāṃ mukhyā yad yad vakti karoti ca /
tat sarvaṃ satyam evāṅga tad anuṣṭheyam ādarāt //

atha ced vacanaṃ tasyās tvayā nānuṣṭhitaṃ nṛpa /
tat sa sarvaparityāgaḥ kasmān na nipuṇīkṛtaḥ //

rājyaṃ tyaktaṃ gṛhaṃ tyaktaṃ deśas tyaktas tathāvidhaḥ /
dārās tyaktās tathāpy aṅga sarvatyāgo na kiṃ kṛtaḥ //

dhanaṃ dārā gṛhaṃ rājyaṃ bhūmiś chattraṃ ca bāndhavāḥ /
iti sarvaṃ na te rājan sarvatyāgo 'tra kas tava //

tavāsty evāparityaktas sarvasmād bhāga uttamaḥ /
taṃ parityajya niśśeṣaṃ parām āyāsy aśokatām //

rājyaṃ cen mama no sarvaṃ tat sarvaṃ vanam eva me /
sālavṛkṣādigulmāḍhyaṃ tad apy etat tyajāmy aham //

iti rāma vadann eva kumbhavākyapracoditaḥ /
nimeṣāntaramātreṇa vaśī vīraś śikhidhvajaḥ //

pramamārja vanāsthāṃ tāṃ hṛdas sudṛḍhaniścayaḥ /
prāvṛḍvātas taṭagatāṃ rajorekhām ivātmanaḥ //

savṛkṣādivanaśvabhrād vipinād api vāsanā /
parityaktā mayā nūnaṃ sarvatyāgas sthito mama //

adres taṭavanaṃ śvabhraṃ salilaṃ pādapās sthalam /
ityādi tava no sarvaṃ sarvatyāgaḥ kathaṃ tava //

tavāsty evāparityaktas sarvasmād bhāga uttamaḥ /
taṃ parityajya niśśeṣaṃ parām āyāsy aśokatām //

etac cen mama no sarvaṃ tat sarvaṃ svāśramo mune /
vāpīsthaloṭajayutas tam evāśu tyajāmy aham //

iti rāma vadann eva kumbhavākyapracoditaḥ /
nimeṣadhyānamātreṇa vaśī vīraś śikhidhvajaḥ //

pramamārjāśramāsthāṃ tāṃ saṃvidā śuddhayā hṛdi /
sphurantīṃ sphuraṇenaiva rajorekhām ivānilaḥ //

savṛkṣoṭajavīrutkād vāsanā svāśramād api /
parityaktā mayā nūnaṃ sarvatyāgas sthito mama //

vṛkṣo vāpī sthalaṃ gulma uṭajaṃ vratatīvṛtiḥ /
iti kiñcin na te sarvaṃ sarvatyāgaḥ kutas tava //

tavāsty anyo 'parityaktas sarvasmād bhāga uttamaḥ /
taṃ parityajya niśśeṣaṃ parām āyāsy aśokatām //

etac cen mama no sarvaṃ tat sarvaṃ bhājanādi me /
carmakuṭyakṣasūtrādi tat tāvat santyajāmy aham //

ity uktvā sa samuttasthāv avikṣubdhamanāś śamī /
viṣṭarād avadātātmā śṛṅgād iva śaradghanaḥ //

kumbhas tv ālokayann eva tatkriyāṃ saṃsthitas samām /
āsane lokakāryeṣu sve syandana ivāṃśumān //

yat karoti karotv etad asyaitat pāvanaṃ param /
iti tūṣṇīṃ sthitaḥ kumbhaś śikhidhvajam avaikṣata //

śikhidhvajas tu tat sarvaṃ bhāṇḍopaskaram āśramāt /
ekatraivānayām āsa bhuvo vāry abdhibhūr iva //

tat saṃsthāpyendhanaiś śuṣkair jvalayām āsa pāvakam /
karasañcāravān arkas sūryakāntataṭaṃ yathā //

bhāṇḍopaskarajātaṃ tad agnau tyaktuṃ viveśa saḥ /
bṛsikāyāṃ jagad dagdhuṃ meruśṛṅge yathā raviḥ //

etāvantaṃ mayā kālaṃ vṛto yat tvaṃ vratipriya /
ajātabuddhibhedena tenaivānṛṇyam astu te //

bhrāntau tu vinivartinyāṃ nādhunopakaroṣi me /
devaputraprasādena daṇḍakāṣṭha namo 'stu te //

ity uktvā vaiṇavaṃ daṇḍaṃ cikṣepāgnau śikhidhvajaḥ /
gāṅgaṃ pravāham ādīrghaṃ vaḍavāgnāv ivārṇavaḥ //

prasaṅkhyātāny asaṅkhyāni janmānīva tvayā mayā /
sakhi mantrapadāny adya yāhi nopakaroṣi me //

mantrāṭavyāṃ ciraṃ bhrāntaṃ vihṛtaṃ kāryavartmasu /
dṛṣṭāni dharmasthānāni viśrāmyāmy adhunā sakhi //

ity akṣamālāṃ jvalane cikṣepoktvā śikhidhvajaḥ /
kalpāntāgnāv iva vyomatārālīṃ pavano 'malām //

mayā naramṛgeṇa tvaṃ ciraṃ vanamṛgacyutam /
abodhena dhṛtaṃ vṛttyā dayayeva mṛgājina //

idānīṃ gaccha sacchāya panthānas santu te śivāḥ /
vahninā vyomatāṃ gaccha satāraṃ vyoma te samam //

unmocyāṅgāt karābhyāṃ ca dhṛtvā carma jahāv iti /
nṛpo 'gnāv ambudaṃ vāto davavahnāv ivācalāt //

mayā dhṛtena bhavatā tvayā vāri dhṛtaṃ mama /
sādho kamaṇḍalo samyakkṛte pratikṛtaṃ kṛtam //

sauhṛdasya manojñasya saujanyasya sthirasya ca /
sādhutvasya ca sarvasya tvam ekaḥ paramāspadam //

yenaiva vahninā dehaṃ saṃśodhyābhyāgato 'si mām /
tenaiva gaccha he mitra panthānas santu te śivāḥ //

ity uktvā śrotriyāyaiṣa kamaṇḍalum adāt tadā /
agnaye mahate vāpi dātavyaṃ sādhu yad bhavet //

mūrkhasyeva matir gupte nityam eva vasasy adhaḥ /
ucitā te gatiḥ keva bṛsike bhasmatāṃ vraja //

ity uktvādāya bṛsikām agnāv indhanavṛddhidām /
śuddhyartham āsanārthaṃ cety agnau tatyāja bhāsure //

yat tyājyam acireṇaiva tyaktavyaṃ kila tat satā /
upāyaḥ kriyate sadbhir upādeye mate sati //

śīghram agnāv idaṃ sarvaṃ bhāṇḍajālaṃ tyajāmy aham /
ekavāraṃ dahann agnir dāhyaṃ bhavati tuṣṭaye //

sādho kriyopakaraṇa niṣkriyas tvāṃ tyajāmy aham /
na khedas tv atra kartavyo 'nupayogyaṃ bibharti kaḥ //

ity uktavāñ jhagiti bhojanabhājanādyaṃ sarvaṃ juhāva vanavāsavilāsayogyam /
tad bhāṇḍajālam anale samam eva rājā kalpāntatejasi jagaj jvalatīva kālaḥ //