Mokṣopāya · Chapter 6.8

saṃsāravanaṣaṇḍe 'smiṃś citparvatataṭasthite /
kīdṛśī khalv avidyākhyā latā vikasitā tatā //

bṛhatparvataparvāḍhyā brahmāṇḍatvakparāvṛtā /
dehayaṣṭir iyaṃ yasyās trilokī lokalāsinī //

sukhaṃ duḥkhaṃ bhavo bhāvo jñānam ajñānam eva ca /
atraitāny uruvṛttāni mūlāni ca phalāni ca //

sukhād avidyodety uccais tad evānte prayacchati /
duḥkhād avidyodety uccais tad evānte phalaty alam //

bhavād avidyodety eṣā tam eva phalati sphuṭam /
bhāvāt sattām avāpnoti tam eva phalati kṣaṇāt //

ajñānād vṛddhim āyāti tad evāsyāḥ phalaṃ smṛtam /
jñānena yāti saṃvittiṃ tad evānte prayacchati //

nānāvidhollāsavatī vāsanāmodadāyinī /
ghanapravālapaṭalā tanur asyā vijṛmbhate //

divasavyūhakusumā yāminīlolaṣaṭpadā /
ajasraṃ spandamānaiṣā prapatadbhūtapallavā //

āgatyāgatya tarasā vivekakariṇā kvacit /
vidhūyate dhūtarajaḥprasarā punar eti ca //

jāyamānapravālāḍhyā sañjātāṅkuradanturā /
sarvartukusumopetā samagrarasaśālinī //

janmaparvālinīrandhrā vināśacchidradadrulā /
bhogābhogarasāpūrṇā vicāraikaghuṇakṣatā //

vikasantyaḥ pratidinaṃ candrārkāvalayo hi yāḥ /
vyomni vātavilolāni puṣpāṇy asyāḥ kilāṅga tāḥ //

asyāḥ prasphuritākārāḥ korakatvam upāgatāḥ /
pūritākāśakośā yās tārakā raghunandana //

candrārkadahanālokā asyās tat kausumaṃ rajaḥ /
aneneyaṃ hi gaurāṅgī strīvac cetāṃsi karṣati //

manomātaṅgavalitā saṅkalpakalakokilā /
indriyavyālaśabalā tṛṣṇātvaguparañjitā //

nīlākāśatamālāṅgasaṃśrayeṇonnatiṃ gatā /
rodasījānusustambhā bhuvanodyānabhūsthitā //

adhobrahmāṇḍakhaṇḍena svālavālena jālinā /
vihitāśeṣajaladhijalakṣīrādisecanā //

trayīvilolabhramarā ramaṇīpuṣparañjitā /
citspandavātavalitā kriyāvipulapattrikā //

kukarmājagaravyāptā svargaśrīpuṣpamaṇḍapā /
jīvajīvakanīrandhrā nānāmodamadapradā //

nānārasamayī citrā nānākusumahāsinī /
nānāphalāvalivyāptā nānāvarṇavikāsinī //

nānālavālavalayā nānāvihagadhāriṇī /
nānāparāgaparuṣā nānābhralavalāñchitā //

nānālatākuṭmalitā nānāvanagaṇotthitā /
nānāgiritaṭārūḍhā nānācalanirantarā //

jātā ca jāyamānā ca mriyamāṇā tathā mṛtā /
anucchinnā tathā cchinnā nityam acchedinī tathā //

atītā vartamānā ca satyevāsatpadāspadā /
nityam atyantataruṇā nityaṃ śamam upeyuṣī //

mahāviṣalataiṣā hi saṃsāraviṣamūrchanām /
dadāti rabhasā śliṣṭā parāmṛṣṭā vinaśyati //

sphīteto galitetaś ca rūḍhetas saṃsthitānv itaḥ /
ito jalam itaś śailā ito nāgās surā itaḥ //

itaḥ pṛthvītvam āyātā tatheto dyutayā sthitā /
itaś candrārkatāṃ prāptā tathetas tārakākṛtim //

itas tama itas teja itaḥ kham ita urvarā /
itaś śāstram ito vedā ito dvayavivarjitā //

itaḥ puṇyam itaḥ pāpam itas sthāvaramūḍhatā /
ito jñānāt parikṣīṇā pīneto 'jñānabhāvanāt //

itaḥ puṇyatapodānaiḥ kṣīyamāṇatayā sthitā /
ito yogavilāsena nūnaṃ kṣayam upāgatā //

kvacit khagatayoḍḍīnā kvacid devatayā sthitā /
kvacit sthāṇutayā rūḍhā kvacit pavanatāṃ gatā //

kvacin narakasaṃlīnā kvacit svarganivāsinī /
kvacit surapadaṃ prāptā kvacit krimitayā sthitā //

kvacid viṣṇuḥ kvacid brahmā kvacid rudraḥ kvacid raviḥ /
kvacid agniḥ kvacid vāyuḥ kvacic candraḥ kvacid yamaḥ //

yat kiñcanāṅga bhuvaneṣu mahāmahimnā vyāptaṃ jarattṛṇalavatvam upāgataṃ vā /
dṛśyaṃ sphurattanu harādy api tām avidyāṃ viddhi kṣayāya tadatītatayātmalābhaḥ //