Mokṣopāya · Chapter 6.71

munināyaka taṃ bhikṣuṃ gatvā sambodhayantv amī /
narā matprahitāś śīghraṃ cīnabuddhakuṭīgatam //

rājaṃs tasya mahābhikṣos sa dehaḥ prāṇavarjitaḥ /
kledaṃ vaivarṇyam āyāto nāsau jīvitabhājanam //

tasya bhikṣoś ca jīvo 'sau bhūtvā padmajasārasaḥ /
jīvanmuktas sthito bhūyo nāsau saṃsṛtibhājanam //

tadgṛhe māsaparyante balān niṣkāsitārgaḍāḥ /
antar ālokayiṣyanti bhikṣum akṣuṇṇamānasam //

anyenaiva sa dehena bhikṣur mukto vyavasthitaḥ /
kathaṃ prabodhyate naṣṭaṃ tadvihāre śarīrakam //

eṣā guṇamayī māyā durbodhena duratyayā /
nityaṃ satyāvabodhena sukhenaivātivāhyate //

asatyaiva kṛtārambhā hemnaḥ kaṭakatā yathā /
pratibhāsaviparyāsamātrakāraṇakodayā //

paramātmana eveyam itthaṃ māyeti mīyate /
taraṅgateva payasi prekṣāmātravināśinī //

jño 'pi dṛśyamayād dīrghasvapnāt svapnāntaraṃ vrajan /
evaṃ nānyatvam āyāti vivekāt sarvagātmadṛk //

yo yo 'sya pratibhāsas syād ātmaiva sa sa bodhataḥ /
sa evodeti saṃsārakarañjavanagulmadṛk //

pratyekaṃ bhūtam uditaṃ pṛthak saṃsāramaṇḍalam /
bhikṣos svapnāntaram iva parād vīcir ivāmbhasaḥ //

prasṛtaḥ padmajād eva jagatsvapno 'yam āditaḥ /
tathaivātha svacittotkarūḍhas sarvajanaṃ prati //

āpitāmaham ābhāti sargas svapnavilāsavat /
pratyekam uditas tena brahmāṇḍānīha koṭiśaḥ //

sphuran parasmin pratyekaṃ jīvaḥ paśyati vibhramam /
hṛdaye 'rthasamarthaṃ ca svapnavad dīrgham āntaram //

citsattāmātrasāmānyapratīticyutimātrataḥ /
jarāmaraṇaduḥkhānāṃ kaścid bhājanatāṃ gataḥ //

pātālaṃ brahmalokaṃ vā cic camatkṛtiśālinī /
cittāṃśaspandamātreṇa kṛtvā kṛtvaiva saṃsthitā //

cit spandarūpiṇī jīvanāmnāgatyātmanātmani /
anyatrānyeva luṭhati bhūtvā sambhramabhāriṇī //

bibheṣi paramātmātmā paramātmana eva kim /
jīvadehādināmno 'smāt pratibimbād ivārbhakaḥ //

brahmaṇy eva paraṃ brahma jagaddṛṣṭyaiva sat sthitam /
śuddhākāśam ivākāśe jale jalam ivāmalam //

loko brahmaṇa evāyaṃ jagadrūpeṇa tiṣṭhataḥ /
bibhety anyatayopāttāt pratibimbād ivārbhakaḥ //

spande 'spandīkṛte bodhāc citas sañjñā vilīyate /
sāpy alaṃ pariṇāmena līyate 'gnau ghṛtaṃ yathā //

citspanda eva citspande sarvātmātmani jṛmbhate /
spandāspandau jṛmbhaṇādi kalpitaṃ nātra vāstavam //

na spando 'stīha nāspando naikatā nāpi ca dvitā /
śuddhacinmātram evāsti sarvaṃ cāsti yathāsthitam //

pareṇa pariṇāmena sargāhantārthayoś śame /
cinmātram api nāsty eva nāstīty api na vidyate //

bhedabhāvanayodeti bhedaḥ prakṛtilāñchanaḥ /
abhedabodhād akhile galite śiṣyate param //

nānātehāsty abodhena so 'bodho 'sty anavekṣaṇāt /
prekṣakaś caiva nāsty eva tasmān niśśaṅkatā parā //

nātas svapno na jāgracchrīr na suṣuptaṃ na turyatā /
na bandho 'sti na mokṣo 'sti nānyad vā kalanātmakam //

śāntir ekā jagannāmnī śāntāv iyam avasthitā /
abodho 'satya evātaḥ kva dṛśyadraṣṭṛdarśanam //

spando 'py aspanda evāsyā nissaṅkalpatayā citeḥ /
na spandāspandayor bhinnā saṅkalparahitaiva cit //

dvitvaikyādikalārūpas saṅkalpaś cittabhāvanam /
sa cābhāvanamātreṇa galati brahma śiṣyate //

ciccandrabimbe saṅkalpakalaṅkas sphuratīva yaḥ /
nāsau kalaṅkas tad viddhi cidghanasya ghanaṃ vapuḥ //

cidghanaś ca na san nāsat sthīyatāṃ tat tate pade /
ity aśeṣamahābodhasārasaṅgrahaṇaṃ kṛtam //

ciccandrabimbāt saṅkalpakalaṅko 'mṛtavigrahāt /
tvayā bhāvena sammṛṣṭo bhāvābhāvakṣayātmanā //

bhāvābhāvādikalanāṃ nītvā cinmayatāṃ citā /
śamollāsavilāsānte samam āssva yathāsukham //

spandāspandau kalpanākalpanāṃśau cittvān nānyau cit tv anāmā niraṃśā /
sarvākārānāvṛtiś śāntasattā sattvāpūrṇaikārṇavābhā sthiteti //