Mokṣopāya · Chapter 6.33
ity uktavantam atrāsau gaurī bhagavatī giram /
mām uvāca jaganmātā māteva tanayaṃ priyam //
bhagavan bhavatā brūhi bhūrisaubhāgyabhāginī /
pativratānāṃ prathamā kva kṛtārundhatī priyā //
uttiṣṭhānaya tām asmād āśramān macchramāpahāt /
tayā saha kathāś citrāḥ karomy ekavayasyayā //
ity ukte tatra pārvatyā mayā sā gṛhiṇī svayam /
gatvoddeśaṃ tam evāśu samānītā samāśayā //
arundhatyā samaṃ kṛtvā lalanācāram akṣatam /
svakāryaikaparā gaurī babhūva parinirvṛtā //
aham asmin kṣaṇe buddhyā rāma cintitavān idam /
avyagro matprasannaś ca labdho 'yaṃ bhagavān mayā //
kam enaṃ parameśānaṃ sarvajñānamahārṇavam /
paripṛcchāmi sandeham indubhūṣitaśekharam //
iti sañcintya sa gurur idaṃ pṛṣṭo mayānagha /
śṛṇu vakṣyāmi te sarvaṃ yad uktaṃ candramaulinā //
bhagavan bhūtabhavyeśa sarvakāraṇakāraṇa /
bhavatprasādenedaṃ me dhārṣṭyam abhyāgataṃ sphuṭam //
pṛcchāmi tvā mahādeva yad ahaṃ tat tvam āśu me /
brūhi prasannayā buddhyā tyaktodvegam anāmaya //
sarvapāpakṣayakaraṃ sarvakalyāṇavardhanam /
devārcanavidhānaṃ me satyaṃ brūhi maheśvara //
śṛṇu brahman varam idaṃ devārcanam anuttamam /
vadāmi mucyase yena kṛtena sakṛd eva hi //
kaccit vetsi mahādevo devaḥ kas syād iti dvija /
na devaḥ puṇḍarīkākṣo na ca devas trilocanaḥ //
na devaḥ kamalodbhūto na devas tridaśeśvaraḥ /
na devaḥ pavano nārko nānalo na niśākaraḥ //
na brāhmaṇo nāvanipo nāhaṃ na tvaṃ dvijottama /
na devo deharūpo 'sti na devaś citrarūpadhṛt //
na devaḥ kalanārūpī nāpi devo bhaven matiḥ /
akṛtrimam anādyantaṃ vedanaṃ deva ucyate //
ākārādiparicchinnam iti vastuni tat kutaḥ /
akṛtrimam anādyantaṃ vedanaṃ cicchivaṃ viduḥ //
tad eva devaśabdena kathyate tat prapūjayet /
tad evāsti yatas sarvaṃ sattāsattātmarūpadhṛt //
ajñātaśivatattvānām ākārādyarcanaṃ kṛtam /
yojanādhvany aśaktasya krośādhvā parikalpyate //
iyattādiparicchinnaṃ rudrādeḥ prāpyate phalam /
akṛtrimam anādyantaṃ phalam ānanda ātmanaḥ //
akṛtrimaphalaṃ tyaktvā yaḥ kṛtrimaphalaṃ vrajet /
sa tyaktamandāravanaḥ kārañjaṃ yāti kānanam //
bodhas sāmyaṃ śama iti puṣpāṇy agryāṇi tatra vai /
śivaṃ cinmātram akalam ātmānam amalaṃ viduḥ //
śamabodhādibhiḥ puṣpair deva ātmā yad arcyate /
tat taddevārcanaṃ viddhi nākārārcanam arcanam //
ātmasaṃvittirūpaṃ tu tyaktvā devārcanaṃ janāḥ /
kṛtrimārcāsu ye saktāś ciraṃ kleśaṃ bhajanti te //
jñātajñeyā hi ye santo bālakrīḍopamaṃ na te /
ātmadhyānād ṛte brahman kurvate devapūjanam //
ātmaiva devo bhagavāñ śivaḥ paramakāraṇam /
jñānārcanenāvirataṃ pūjanīyas sa sarvadā //
tvam etac cetanākāśam ātmānaṃ jīvam avyayam /
svabhāvaṃ viddhi na tv anyat pūjyapūjātmapūjanam //
cetanākāśamātrātma yathā jagad idaṃ prabho /
yathā ca cetanasyaiva jīvāditvaṃ tad ucyatām //
cidvyomaiva kilāstīha pārāvāravivarjitam /
sarvatrāsambhavaccetyaṃ yat kalpānteṣu śiṣyate //
tad yat svayaṃ prakacati tasya svakacanasya tu /
svayaṃ saṃviditaṃ nāma tenedaṃ jagad ity alam //
ity evaṃ svapnapuravaj jagad bhāti cidātmakam /
evaṃ cidvyomamātrātma jagad acchaṃ na bhittimat //
atyantāsambhavaccetyadṛṣṭi cidvyomamātrakam /
cittvāt kacati sargādau yat taj jagad iti smṛtam //
tasmāt svapnapurākāraṃ yad idaṃ bhāsate jagat /
tatra cidvyomamātrātmany anyatā nāma kā kutaḥ //
cinmātram eva girayaś cinmātraṃ jagadambaram /
cinmātram ātmā jīvaś ca cinmātraṃ bhūtasantatiḥ //
cidvyomamātrād itarat sargādau sargavedane /
bhinnaṃ svapnapure cāṅga kiṃ sambhavati kathyatām //
ākāśaṃ paramākāśaṃ brahmākāśaṃ jagac citiḥ /
iti paryāyanāmāni tarupādapavṛkṣavat //
etac ca svapnasaṅkalpamāyādiṣv anubhūyate /
tadā kila cidākāśam eva bhāti jagattayā //
yathaitat saṃvidākāśaṃ svapne bhāti jagadvapuḥ /
tathedaṃ jāgradākhye 'pi svapne bhāti tad eva naḥ //
yathā svapnapure citkhaṃ varjayitvetarat kvacit /
na kiñcit sambhavaty aṅga jagaty evam ihāditaḥ //
yato na sambhavaty anyac cedaṃ kiñcit tato 'khilam /
cittvaṃ sacetyam apy etad acetyaṃ saj jagat sthitam //
yathā cidvyomamātrātma svapne ghaṭapaṭādikam /
sargādāv eva sargo 'yaṃ tathā cidvyomamātrakam //
śuddhasaṃvittimātratvād ṛte 'nyat svapnapattane /
yathā na vidyate kiñcit tathāsmin bhuvanatraye //
yāḥ kāścana dṛśo ye ye bhāvābhāvāḥ kilāgamāḥ /
sadeśakālacittās tat sarvaṃ cidvyomamātrakam //
sa eṣa devaḥ kathito yaḥ paraḥ paramārthataḥ /
yas tvaṃ yo 'ham aśeṣaṃ vā jagad eva ca yo 'khilam //
sarvasya bhūtajātasya jagato 'nyasya te mama /
deho hi cetanākāśaṃ paramātmaiva netarat //
saṅkalpane svapnapure śarīraṃ cidvyomato 'nyan na yathāsti kiñcit /
tatheha sarge prathamaikasargān mune prabhṛty asti na rūpam anyat //
Original text: Mokṣopāya · Edition: Susanne Krause-Stinner Das erste und zweite Buch: Vairāgyaprakaraṇa; Mumukṣuvyavahāraprakaraṇa Wiesbaden Harrassowitz Walter Slaje Anonymus Casmiriensis: Mokṣopāya. Historisch-kritische Gesamtausgabe 1 Akademie der Wissenschaften und der Literatur, Mainz. Veröffentlichungen der Indologischen Kommission / Veröffentlichungen der Fächergruppenkommission für Außereuropäische Sprachen und Kulturen. Stu · Data entry Walter Slaje Susanne Krause-Stinner Peter Stephan Anett Krause Jürgen Hanneder Stanislav Jager · GRETIL (Göttingen) · CC BY-NC-SA 4.0