Mokṣopāya · Chapter 6.3

bhāvi bhūritaraṅgāṇāṃ payo vṛndam ivāntare /
yā cid vahaty anantāni jaganty anagha sā bhavān //

bhava bhāvanayā mukto bhāvābhāvavivarjitaḥ /
cidātman saṃsthitāḥ kveva vada te vāsanādayaḥ //

jīvo 'yaṃ vāsanādīdam iti cit kacati svataḥ /
itaroktyarthayor atra kaḥ prasaṅgo 'tha varṇyatām //

mahātaralagambhīrabhāsurātmaṃś cidarṇava /
rāmābhidho 'si stimitas samas somyo 'si somavat //

yathā na bhinnam analād auṣṇyaṃ saugandhyam ambujāt /
kārṣṇyaṃ kajjalataś śauklyaṃ himān mādhuryam ikṣutaḥ //

ālokaś ca prakāśāṅgād anubhūtis tathā citeḥ /
jalād vīciś cidātman bhoś citsvabhāvāt tathā jagat //

cito na bhinno 'nubhavo bhinno nānubhavād aham /
na matto bhidyate jīvo na jīvād bhidyate manaḥ //

manaso nendriyaṃ bhinnaṃ pṛthag dehaś ca nendriyāt /
na śarīrāj jagad bhinnaṃ jagato nānyad asti hi //

evaṃ pravartitam iva mahācakram idaṃ ciram /
na ca pravartitaṃ kiñcin na ca śīghraṃ ca no ciram //

nānevedam anānaiva sarvam ekam akhaṇḍitam /
vidyate vyomani vyoma nakasmiṃścin nakiñcana //

śūnye śūnyaṃ samucchūnaṃ brahma brahmaṇi bṛṃhitam /
satyaṃ vijṛmbhate satye pūrṇe pūrṇam avasthitam //

rūpālokamanaskārān kurvann api na kiñcana /
jñaḥ karoty anupādeyān upādeye hi kartṛtā //

yad upādeyabuddhyāttaṃ tad duḥkhāya sukhāya vā /
bhāvābhāvair anādeyam akartṛ sukhaduḥkhayoḥ //

yathā nānāpy anānaiva khaṃ khe vārīva vārgaṇaḥ /
sārthako 'py atiśūnyātmā tathātmajagatoḥ kramaḥ //

antar vyomāmalo bāhye samyagācāracañcuraḥ /
harṣāmarṣavikāreṣu kāṣṭhaloṣṭasamasthitiḥ //

ya evātitarāṃ śatrur matsarī māraṇodyataḥ /
tam evākṛtrimaṃ mitraṃ yaḥ paśyati sa paśyati //

samūlakāṣaṃ kaṣati nadīvega iva drumam /
yas sauhṛdaṃ matsaraṃ ca sa harṣāmarṣadoṣahā //

rāgadveṣavikārāṇāṃ svarūpaṃ cen na bhāvyate /
te tu santo 'py asadrūpās sevitā apy asevitāḥ //

yasya nāhaṅkṛto bhāvo yasya buddhir na lipyate /
hatvāpi sa imāṃl lokān na hanti na nibadhyate //

yan nāsti tasya sadbhāvapratipattir udāhṛtā /
māyaiva sā parijñānād eva naśyaty asaṃśayam //

nissnehadīpavac chānto yasyāntar vāsanārasaḥ /
tena citraṃ kṛtaṃ naiva jitaṃ jñenāpi kāriṇā //

yasyānupādeyam idaṃ samastaṃ padārthajātaṃ sadasaddaśāsu /
na duḥkhadāhāya sukhāya naiva sa mukta eveha sajīva eva //