Mokṣopāya · Chapter 6.243

śṛṇu rāma kathaṃ tatra mahākāśe tathāsthitaḥ /
dehabhrāntiṃ tu tāṃ tyaktvā sa rudro 'py upaśāmyati //

sa rudras tau jagatkhaṇḍau tadā citra ivārpitāḥ /
nisspandā eva tatrāsan prekṣamāṇe sthite mayi //

tato muhūrtamātreṇa sa rudras tau nabho'ntare /
khaṇḍau vilokayām āsa dṛśārkeṇeva rodasī //

tato nimeṣamātreṇa ghoṇāśvāsena khaṇḍakau /
tau samānīya cikṣepa pātālāntar ivānane //

atiṣṭhad eka evāsāv atha khe kham ivākhile /
bhuktabrahmāṇḍakhaṇḍogracaṇḍamaṇḍakamaṇḍalaḥ //

tato muhūrtamātreṇa laghus so 'bhram ivābhavat /
tato 'bhavad drumasamas tatas stambhanibho 'bhavat //

tato 'bhavad yaṣṭisamas tataḫ prādeśamātrakaḥ /
tataẖ kācakaṇākāro mayā dṛṣṭas sa tādṛśaḥ //

tatas so 'ṇur bhavan dṛṣṭo mayā khād divyadṛṣṭinā /
paramāṇur atho bhūtvā tatraivāntardhim āyayau //

ity asau śamam āyātaś śāradāmbudakhaṇḍavat /
tādṛśo 'pi mahārambhaḫ puraḫ paśyata eva me //

iti sāvaraṇe tena te brahmāṇḍakavāṭake /
vinigīrṇe kṣudhārtena hariṇeneva parṇake //

athābhūn nirmalaṃ vyoma śāntaṃ brahmaiva kevalam /
anādimadhyaparyantasaṃvidākāśamātrakam //

ity ahaṃ dṛṣṭavāṃs tatra kalpāntam uruvibhramam /
darpaṇapratibimbābhaṃ śilāśakalakoṭare //

atha tām aṅganāṃ smṛtvā tāṃ śilāṃ taṃ ca vibhramam /
rājadvāragato grāmya ivāhaṃ vismayaṃ gataḥ //

tām ālokitavān bhūyaẖ kaladhautaśilām aham /
yāvat sarvatra santy atra sargāẖ kālyā ivāṅgake //

buddhinetreṇa dṛśyante divyākṣṇā vā na te 'nyathā /
sarvatra sarvadā sarvaṃ yad asty eva tathā tadā //

dūrataḫ prekṣyate māṃsadṛśā yadi ca sā śilā /
dṛśyate tac chilaivaikā na tu sargādi kiñcana //

sāvasthitā śilaivaikarūpā nibiḍamaṇḍalā /
kaladhautamayī sphārā sandhyājaladasundarī //

tato 'haṃ vismayāviṣṭaḫ pravicāritavān punaḥ /
śilāyām aparaṃ bhāgaṃ tathaiva parayā dṛśā //

yāvat tam api paśyāmi jagadārambhamantharam /
tathaiva suṣirākāram iva nānārthasundaram //

punar anyaṃ tathaivāhaṃ pradeśaṃ paridṛṣṭavān /
sargasaṃrambhavalitaṃ tāvantam api tādṛśam //

yaṃ yaṃ pradeśaṃ paśyāmi śilāyās tatra tatra vai /
jagat paśyāmy avikalam ādarśa iva bimbitam //

praviśyāmi jagac cet tat paśyāmīdam ivākhilam /
dṛśyaṃ na ced bahissthas tat paśyāmy ādarśabimbitam //

mayātikautukenātha sarvās tasya gireś śilāḥ /
anviṣṭā bhūmibhāgāś ca tṛṇagulmādayas tathā //

yāvat sarvatra tat tādṛg jagad asti yathāsthitam /
buddhyaiva dṛśyate nākṣṇā parayā vividhākṛti //

kvacit prathamasargātmajāyamānaprajāpati /
kalpyamānarkṣacandrārkadinarātryartuvatsaram //

kvacit kvacin mahīpīṭhasampannajanamaṇḍalam /
kvacit kiñcid akhātogracatussāgarakhātakam //

kvacit kiñcid asañjātasuraṃ sañjātadānavam /
kvacit kiñcit kṛtayugācārasajjanabhūtakam //

kvacit kiñcit kaliyugācāradurjanabhūtakam /
kvacit kiñcit kalpakālamadhyasaṃsthitisusthitam //

kvacit kiñcit puravyūhadaityasaṅgaradustaram /
kvacit kiñcin mahāśailajālanirvivarāvani //

kvacit kiñcid asampannasargam ekāmbujodbhavam /
kvacit kiñcij jarāmṛtyumuktabhūtalamānavam //

kvacit kiñcid asañjātacandraśūnyaśiraśśivam /
anirmathitadugdhābdhimṛtyumatsurapūritam //

asañjātāmṛtāśvebhavaidyāgakamalāviṣam /
śukrāmaramahāvidyānāśanotkasuravrajam //

kvacit kiñcic ca garbhāṅgakartanotkasureśvaram /
aparimlānadharmatvāt svaprakāśākhilaprajam //

kvacit kiñcic ca pūrvānyasanniveśakramasthiti /
apūrvavedaśāstrārthasamācāravicāraṇam //

kvacit kiñcana kalpāntasaṅkṣobhāśivasaṃsthiti /
kvacit kiñcic ca daityaughaviluṇṭhitasurālayam //

kvacit kiñcit surodyānagāyadgandharvakinnaram /
kvacit kiñcit samārabdhagīrvāṇāsurasauhṛdam //

bhūtabhavyabhaviṣyatsthajagadāḍambaraṃ mayā /
tadānubhūtaṃ vapuṣi mahāviśvagaṇātmani //

ekatra kalpavikṣubdhapuṣkarāvartamantharam /
ekatra somyasakalabhūtasantatisusthitam //

ekatra samarakṣubdhasurāsuranareśvaram /
ekatrāsambhavadbhānunityābhinnatamoghanam //

ekatrāsambhavaddhvāntaṃ kāntajvālodaropamam /
ekatra nalinīnālanilīnamadhukaiṭabham //

ekatra padmamañjūṣāsuptabālanavābjajam /
ekatraikārṇavodagravṛkṣaviśrāntamādhavam //

ekatra kalparajanīniśśūnyatimirākulam /
śilājaṭharanisspandaṃ vyomeva vitatākṛti //

suṣuptajaṭharākāram aprajñātam alakṣaṇam /
apratarkyam avijñeyaṃ suṣuptam iva sarvataḥ //

ekatra pakṣavikṣubdhaśailakākākulāmbaram /
ekatra vajraniṣpeṣadravadbhūdharabhāsuram //

ekatrodvṛttamattābdhihriyamāṇadharācalam /
ekatra suravṛtrāndhabaḍisaṅgarasaṅkulam //

ekatra mattapātālagajakampivasundharam /
ekatra śeṣaśirasaẖ kalpāntaluṭhitāvani //

kvacid anyena rāmeṇa hatarāvaṇarākṣasam /
rakṣasā rāvaṇenaiva kvacin nihatarāghavam //

bhūsthapādena devādriśirassthaśirasā param /
paśyatā pāram ākrāntaṃ kvacid vai kālaneminā //

kvacic cāpasurair nityaṃ dānavair eva pālitam /
kvacic cāmṛṣṭadanujair amarair eva pālitam //

jiṣṇuyuktena guptena viṣṇupāṇḍavakauravaiḥ /
kvacid bhāratayūthena nihatākṣauhiṇīgaṇam //

kvacic ca dāśarathinā tvayaiva hatarāvaṇam /
rāmeṇa raṇamattena niśśeṣīkṛtarākṣasam //

kim ahaṃ bhagavan pūrvam abhavaṃ kathayeti me /
abhavaṃ ced anenaiva sanniveśena tat katham //

sarva eva vivartante rāma bhāvāḫ punaḫ punaḥ /
pūyamānā yathā māṣāẖ krameṇānyena tena ca //

sarvakramasamāẖ kecit ta evānye 'tha vā mithaḥ /
sphuranty ardhasamā bhāvāẖ kecid abdhitaraṅgavat //

punas tvaṃ punar evāhaṃ punaḫ punar ime janāḥ /
na kadācana naivānye sambhavaty akhilaṃ pare //

ta evānye 'tha vāmbhodhau taraṅgā iti nirṇayaḥ /
yadvan na jāyate tadvad bhūtānāṃ bhramatāṃ bhave //

āyānti yānty anantāni bhūtānīha bhavabhramaiḥ /
tāny evānyāni cānyāni samāni viṣamāṇi ca //

āvṛttimanti tāny eva tathaivānyāni cābhitaḥ /
viddhi śīkarajālāni bhūtāni jagadambudheḥ //

vittabandhuvayaẖkarmavidyāvijñānaceṣṭitaiḥ /
tair eva kecij jāyante bhūyo bhūyaś śarīriṇaḥ //

ardhais tais sadṛśāẖ kecit kecit pādena tais samāḥ /
tajjīvās tair visadṛśā bhavanty anye śarīriṇaḥ //

sarvair ebhis samāẖ kecit kālenaiva vilakṣaṇāḥ /
kālena sadṛśāẖ kecit tair eva ca vilakṣaṇāḥ //

kālenākulaceṣṭitāny adha ito gacchanty athordhvaṃ punar dehālekhanakheditāny agaṇitāny anyāni cānye na ca /
bhūtāmbūni vahanti saṃsṛtimaye yāny ambudhau cañcale cakrāvṛttimayāni saṅkalayituṃ śaknoti kas tāny alam //