Mokṣopāya · Chapter 6.241

anantaraṃ mune brūhi kālī kim iva nṛtyati /
kiṃ śūrpahalakuddālamusulādisrajāṃ dhṛtiḥ //

sa bhairavaś cidākāśaś śiva ity abhidhīyate /
ananyāṃ tasya tāṃ viddhi spandaśaktim anāmayām //

yathaikaṃ pavanaspandāv ekam auṣṇyānalau yathā /
cinmātraṃ spandaśaktiś ca tathaivaikātma sarvadā //

spandena lakṣyate vāyur vahnir auṣṇyena lakṣyate /
tat spandamayyā śaktyaivaṃ lakṣyate nānyathā kila //

śivaṃ brahma viduś śāntam avācyaṃ vāgvidām api /
spandaśaktis tadicchedaṃ dṛśyābhāsaṃ tanoti sā //

sākārasya narasyecchā yathā vā kalpanāpuram /
karoty evaṃ śivasyecchā karotīdam anākṛteḥ //

saiṣā citir iti proktā cetyonmukhatayoditā /
saiṣoktā vāsanānāmnī vāsanād dṛśyasaṃvidaḥ //

saiṣā jīvakalā proktā jīvanāj jīvanaiṣaṇā /
prakṛtitvena sargasya svayaṃ prakṛtitāṃ gatā //

dṛśyābhāsānubhūtīnāṃ karaṇāt procyate kriyā /
vāḍavāgniśikhākārā śoṣāc chuṣketi kathyate //

caṇḍitvāc caṇḍikā proktā sotpalotpalavarṇataḥ /
jayā jayaikaniṣṭhatvāt siddhā siddhisamāśrayāt //

jayantī ca jayāt proktā vijayā vijayāśrayāt /
proktāparājitā vīryād durgā durgraharūpataḥ //

oṅkārasāraśaktitvād sāreti parikīrtitā /
gāyatrī gāyanātmatvāt sāvitrī prasavasthiteḥ //

saraṇāt sarvadṛṣṭīnāṃ kathitaiṣā sarasvatī /
gaurī gaurāṅgadehatvād bhavadehānuṣaṅgiṇī //

suptānām atha buddhānām ammātroccāraṇād dhṛdi /
nityaṃ trailokyabhūtānām ametīndukalocyate //

śivayor vyomarūpatvād asitaṃ lakṣyate vapuḥ /
nabho hi māṃsam etābhyāṃ dṛṣṭikṛṣṭaṃ vilokyate //

āste nabho nabhasy eva tena tau nabhasi sthitau /
nabhonibhāv abhūtāṅgāv acchau vyomna ivāgrajau //

hastapādāṃsamūrdhnāṃ yad bahutvālpatvabhedataḥ /
nānātvaṃ halaśūrpādisragdharatvaṃ ca tac chṛṇu //

sā hi kriyā bhagavatī parispandaikarūpiṇī /
dadyāt snāyāc ca juhuyād ityādyugraśarīriṇī //

citiśaktir anādyantā tathābhātātmanātmani /
sākāśarūpiṇī śāntā dṛśyaśrīs spandarūpiṇī //

devyās tasyā hi yāẖ kālyā nānābhinayavartanāḥ /
tā imā brahmaṇas sargajarāmaraṇarītayaḥ //

kriyāsau grāmanagaradvīpamaṇḍalamālikāḥ /
spandāt karoti dhatte 'ntaẖ kalpitāvayavātmikāḥ //

kālī kamalinī kālī kriyā brahmāṇḍakālikā /
dhatte svāvayavībhūtāṃ dṛśyalakṣmīm imāṃ hṛdi //

na kadācana ciddevī nirdṛśyāvayavā kvacit /
śivatvavyatirekeṇa śivataiva vidṛśyatā //

yathāṅgaṃ śūnyatā vyomnas spandanaṃ mātariśvanaḥ /
jyotsnāyāś śaityam aṅgaṃ hi dṛśyam evaṃ citeẖ kriyā //

śivaṃ śāntam anāyāsam avācyaṃ viddhi nirmalam /
na manāg api tatrāsti staimityāt spandadharmatā //

sā kriyaiva tathārūpā satī bodhavaśād yadā /
vyāvṛttyaiva tathaivāste śiva ity ucyate tadā //

citiśakteẖ kriyādevyāḫ pratiṣṭhānaṃ yadātmani /
tathābhūtasthiter eva tadaiva śiva ucyate //

devyāẖ kriyāyāś cicchakteẖ kharūpiṇyā mahākṛteḥ /
kalpitākāradhāriṇyā ananyāvayavā ime //

sargās sajanatāvargā lokā ālokabhāsurāḥ /
sadvīpasāgarāḫ pṛthvyas savanāvanayo 'drayaḥ //

sāṅgopāṅgās trayo vedās savidyāsthānagītayaḥ /
savidhipratiṣedhārthās saśubhāśubhakalpanāḥ //

sadakṣiṇāgnayo yajñāḫ puroḍāśājyaśaṃsinaḥ /
kuṇālolūkhalabṛsīśūrpayūpādisaṃyutāḥ //

saṅgrāmās sāyudhagrāmās saśūlaśaraśaktayaḥ /
sabhusuṇḍigadāprāsahayebhabhaṭabhāsurāḥ //

jātayo bhūtasaṅghānāṃ caturdaśa surādikāḥ /
caturdaśābdhidvīporvyas tathā lokāś caturdaśa //

citeẖ kālīśarīriṇyās sargā ye 'ṅge sthitās tathā /
te kim ātmani satyās syur utāsatyā vadeti me //

rāmāsau kila cicchaktis tayā yac coditaṃ tathā /
tat pracetitam evāntas satyaṃ cedam ivākhilam //

na tat prabimbitaṃ bāhyān makurapratibimbavat /
satyaṃ tad antar evāsti citer nāsatyam arthataḥ //

cidrūpasya tathāpy antas sat saṅkalpapuraṃ bhavet /
dṛḍhadhyānād viśuddhāyāś citer bhavatu mā katham //

ādarśe 'stv atha vā svapne sargas saṅkalpane 'stu vā /
sa ātmany arthakāritvāt satya ity eva me matiḥ //

mama nārthāya sa iti vakṣi cet tat kathaṃ na te /
deśāntaragatās sarve bhavanty arthāya samprati //

yathā deśāntaragrāmas tadgatasyārthakṛd bhavet /
sarve tathaite tadbhāvaṃ gatasyārthāya niścayāt //

yad yathābhūtasarvārthakriyākāri pradṛśyate /
tat satyam ātmano 'nyasya naiva tattām upeyuṣaḥ //

tasmāc cicchaktikośasthās sarvās sargaparamparāḥ /
satyā ātmani tadbhāvaṃ gatasyānyasya nākhilāḥ //

bhūtabhavyabhaviṣyatsthās saṅkalpasvapnapūrgaṇāḥ /
sarve satyāḫ paraṃ tattvaṃ sarvātma katham anyathā //

cālitasya yathā gāḍhanidrasya svapnapattanam /
na luṭhaty eva luṭhitam ity apy anumitaṃ sphuṭam //

tathā calantyā luṭhitaṃ tasyā dehagataṃ jagat /
na luṭhaty eva makurapratibimbam iva sthitaṃ //

sa trailokyamahārambhas satyo 'pi bhrāntimātrakam /
bhrāntimātrasya ke nāma luṭhanāluṭhane vada //

kadā svapnapuraṃ satyaṃ kadā svapnapuraṃ mudhā /
kadā svapnapuraṃ bhagnaṃ kadā svapnapuraṃ sthitaṃ //

bhrāntir na kevalaṃ saiva dṛśyaśrīr yāvad agragām /
tvaṃ viddhīmām api bhrāntiṃ jagallakṣmīm avāstavīm //

saṅkalpane manorājye svapne saṅkathane bhrame /
yathā purānubhavanaṃ trailokyānubhavas tathā //

aham iti jagad iti svāntar bhrāntir iyaṃ prakacatīva citeḥ /
paramākāśakṛśāṅgyāś śāmyati nipuṇaṃ parijñātā //