Mokṣopāya · Chapter 6.219

yad etad bhavatā dṛṣṭaṃ cidvyomavapuṣā tadā /
tad ekadeśasaṃsthena kim uta bhramatāmbare //

sampanno 'ham anantātmā vyāpī vyoma tadā kila /
syātāṃ tasyām avasthāyāṃ kīdṛśau tau gamāgamau //

naikasthānasthitimayo nāhaṃ gatimayo 'bhavam /
tadā tena kha evāsmin dṛṣṭam etan mayātmani //

yathāṅgāni śarīre tvaṃ paśyasy āpādamastakam /
cinnetreṇāpy anetreṇa tathaitad dṛṣṭavān aham //

anākṛter niravayavasthites tadā tathābhavan vimalacidambarātmanaḥ /
jaganti tāny avayavajālakāni me yathā khatā na hi galitā na vastutā //

pramāṇam atra te svapnadṛṣṭo bhuvanavibhramaḥ /
svapne 'nubhūyate dṛśyaṃ na ca kiñcit kham eva tat //

yathā paśyati vṛkṣas svaṃ pattrapuṣpaphalādikam /
svasaṃvedananetreṇa tathaitad dṛṣṭavān aham //

yathāmbudhir anantātmā vetti sarvāñ jalecarān /
taraṅgāvartaphenāṃś ca tathaitad buddhavān aham //

avayavān avayavī yathā vetti nijātmani /
ananyān ātmanas sargāṃs tathaitān buddhavān aham //

adyāpi tān ahaṃ dehe vyomni śaile jale sthale /
tathaiva sargān paśyāmi rāma bodhaikatāṃ gataḥ //

puro 'smākam idam yat khaṃ gṛhasyāntar bahis tathā /
pūrṇam etaj jagadvṛndair vetti bodhaikatāṃ gataḥ //

yathāmbho rasatāṃ vetti śaityaṃ vetti yathā himam /
spandaṃ vetti yathā vāyus tathaitad vetti śuddhadhīḥ //

yo yo rāma vivekātmā śuddhabodhaikatāṃ gataḥ /
sa sa evammayaikātmā vetti svātmānam īdṛśam //

asyāṃ dṛṣṭau pariṇate vettṛvedanavedyadhīḥ /
na kācid asty abhyuditā vijñānaikātmatā yataḥ //

divyā dṛg adrisaṃsthasya yathā yojanakoṭigān /
bhāvān vetti bahiś cāntar evaṃ tad buddhavān aham //

yathā bhūmaṇḍalaṃ bhāvān nidhidhāturasādikān /
vetty evaṃ tan mayā buddham ananyad dṛśyam ātmanaḥ //

brahmann anubhavaty evaṃ tvayi tāmarasekṣaṇā /
sā kiṃ kṛtavatī brūhi kāntāryāpāṭhapāṭhinī //

tām evāryāṃ paṭhantī sā tathaivānunayānvitā /
matsamīpe nabhodehā vyomni devīva saṃsthitā //

yathāham ākāśavapus tathaivāsau kharūpiṇī /
tena dṛṣṭā na sā pūrvadehena lalanā mayā //

aham ākāśarūpātmā sā khamātraśarīriṇī /
jagajjālaṃ khamātraṃ tad iti tatra tadā sthitam //

śarīrasthānakaraṇaprayatnaprāṇasambhavaiḥ /
yad udeti vaco varṇais tat kutas tādṛśākṛteḥ //

rūpālokamanaskārāẖ kuto vyomātmanām iti /
brūhi me bhagavaṃs tatra tathāvṛttasya niścayam //

rūpālokamanaskārāś śabdapāṭhavacāṃsi ca /
yathā svapne nabhasy eva santi tatra tathāmbare //

rūpālokamanaskārais svapne cinnabha eva te /
yathodeti tathā tatra tad dṛśyaṃ khātmakaṃ sthitam //

na kevalaṃ tu tad dṛśyaṃ yāvat tvadviṣaye vayam /
jagac cedaṃ kham evācchaṃ yathā tan nas tathākhilam //

paramārthamahādhātur vedyanirmuktacidvapuḥ /
evaṃ nāma svayaṃ bhāti svabhāvasyaiṣa niścayaḥ //

śarīrasthānakaraṇasattāyāṃ kā tava pramā /
yathaiva teṣāṃ dehādi tathāsmākam idaṃ sthitam //

yathaiva tat tathaivedaṃ yathaivedaṃ tathaiva tat /
asat sattām iva gataṃ sac cāsad iva ca sthitam //

yathā svapne dharābdhyadriprajāvyavahṛtir nabhaḥ /
tadādya cāhaṃ tvaṃ sā ca tad idaṃ ca tathā nabhaḥ //

yathā svapne nṛbhir yuddhakolāhalagamāgamāḥ /
asanto 'py anubhūyante saṃsāranikarās tathā //

vakṣi cet svapnadṛśyā śrīẖ kasmāt tad asamañjasam /
avācyam etad dhetur hi nānyo 'sty anubhavasthiteḥ //

katham ālakṣyate svapna iti praṣṭuḫ prakathyate /
yathainaṃ paśyasīty eva hetur atrāsti netaraḥ //

svapnajantur iva vyomni bhāti prathamasargataḥ /
prabhṛty eva virāḍātmā khe kham eva parāpare //

svapnaśabdena bodhārthaṃ tava vyavaharāmy aham /
dṛśyaṃ tv idaṃ na san nāsan na svapno brahma kevalam //

atha rāghava sā kāntā mayā kāntānuṣaṅgiṇī /
saṃvidaṃ tanmayīṃ kṛtvā pṛṣṭedaṃ dṛṣṭarūpiṇī //

vyavahāro yathodeti svapne svapnajanais saha /
tathā tadā tayā sārdhaṃ vyavahāro mamoditaḥ //

yathaiva svapnasaṅkāśo vyavahāraẖ kham eva saḥ /
tathaiva tvam imaṃ viddhi mamātmānaṃ jagac ca kham //

yathā svapne jagadrūpaṃ kham evaivam idaṃ jagat /
jāgradākhyo mahāsvapnas sargādau viyadudbhavaḥ //

svapno 'yaṃ jagadābhogo nakiñcid vā kham eva vā /
nirmalaṃ jñaptitāmātram ity asanmātrakhaṃ sthitam //

svapnasya vidyate draṣṭā sākāro yuṣmadādikaḥ /
draṣṭā tu sargasvapnasya cidvyomaivāmalaṃ svataḥ //

yathā draṣṭāmalaṃ vyoma dṛśyaṃ taddṛggataṃ tathā /
svapnarūpaṃ kacaty uccair jagat tenāmalaṃ nabhaḥ //

cidvyomno 'nākṛtes svapno hṛdi sphurati yas svataḥ /
sargas tasya kutas tena sākṛtitvaṃ kathaṃ bhavet //

sākārasyaiva yat svapnajagat tad vyoma kevalam /
nirākārasya cidvyomnas sargasvapnaẖ kathaṃ na kham //

nirupādānasambhāram abhittāv eva cinnabhaḥ /
paśyaty akṛtam evemaṃ jagatsvapnaṃ kṛtaṃ yathā //

mṛdvyā cidākāśamṛdā brahmaṇā brāhmaṇena khe /
kṛto 'pi na kṛtas sargamaṇḍapo 'kṣagavākṣakaḥ //

no kartṛtā na ca jaganti na bhoktṛtāsti nāstīti nāsti na ca kiñcid ato budhas san /
pāṣāṇamaunam avalambya yathāpravāham ācāram ācara śarīram ihāstu mā vā //