Mokṣopāya · Chapter 6.188

sarvātmani cidābhāse tad evāśv anubhūyate /
saṃvedyate yad evāntar asatyaṃ satyavastu vā //

tad evābhyāsataḫ pūrvaṃ bāhyārthānubhavātmanā /
sphuraty eva bahiṣṭvena svasvapno 'tra nidarśanam //

cidrūpaṃ sarvam etac ca cic cācchā gaganād api /
vic ca no kiñcid evāto naitat kiñcana kutracit //

na nāśo nāstitā nārtho na janmamaraṇe na kham /
na śūnyatāsti no nāsti sarvaṃ brahmaiva naiva ca //

nāśe jagadahantvāder na kiñcid api naśyati /
asataẖ kila nāśe 'pi svapnādreẖ kiṃ vinaśyati //

mithyāvabhāse saṅkalpanagare keva naṣṭatā /
tathā jagadahantvādau nāśo nāsati vidyate //

kuto jagadupālambha iti cet tad avastuni /
na nirṇayas sambhavati khapuṣpāṇāṃ kim umbhyate //

nirṇayas tv eṣa evātra yad aśeṣam abhāvayan /
yathāsthitaṃ yathācāraṃ pāṣāṇa iva tiṣṭhasi //

jagat saṅkalpamātrātma tan nañarthayutaṃ kṣaṇāt /
śāmyaty aśeṣeṇety eva nirṇayas sargavibhrame //

sargo 'nargala evāyaṃ brahmātmakatayākṣayaḥ /
anyathāpi na sargo 'yam asti nāsti ca sargatā //

yeṣāṃ na vidyate sargas svapnapuṃsām ivāsatām /
sa sargaḫ puruṣās te ca mṛgatṛṣṇāmbuvīcivat //

asatām eva sadbhāvam iva caiṣām upeyuṣām /
na vayaṃ nirṇayaṃ vidmo vandhyāputragirām iva //

paripūrṇārṇavaprakhyā kāpy apūrvaiva pūrṇatā /
tajjñānāṃ draṣṭṛdṛśyāṃśadṛṣṭau na hi patanti te //

acalā iva nirvātā dīpā iva śamāmbv iva /
sācārā vā nirācārās tiṣṭhanti svastham eva te //

āpūrṇaikārṇavaprakhyā kāpy antaḫpūrṇatoditā /
antaśśītalatā jñaptir jñasyāpūrvaiva lakṣyate //

vāsanaiveha puruṣaḫ prekṣitā sā na vidyate /
tāṃ ca na prekṣate kaścit tatas saṃsāra ātataḥ //

anālokanasiddhaṃ yat tad ālokān na vidyate /
kṛṣṇāhyanupalambho 'tra dṛṣṭāntas spaṣṭaceṣṭitaḥ //

bhūtāni dehamāṃsādi tac cāsadvibhramo jaḍaḥ /
buddhyahaṅkāracetāṃsi tanmayāny eva netarat //

bhūtādimayatāṃ tyaktvā buddhyahaṅkāracetasām /
atyantaṃ sthitir abhyeti yadi tan muktatoditā //

cic chiṣṭā cetyaniṣṭhatvāt tādṛśy evātra kāstitā /
tasmāt keva kutaẖ kutra vāsanā kiṃsvarūpiṇī //

yasya caiṣa bhramas so 'san prekṣayāsan na labhyate /
mṛgatṛṣṇāmbuvat tena saṃsāraẖ kasya kaẖ kutaḥ //

tad evaṃ tarhi kasya syād iti cintodayo hi yaḥ /
punas sa eva saṃsāravibhramas sampravartate //

tasmāt sarvam anāśritya vyomavat samam āsyatām /
apunassmaraṇaṃ śreya iha vismaraṇaṃ param //

neha draṣṭā na bhoktāsti nāstitā na ca nāstitā /
yathāsthitam idaṃ śāntam ekaṃ spandi sadābdhivat //

sarvaṃ dṛśyaṃ jagad brahma sad ity avagate sphuṭam /
jalaśoṣād ivodeti bimbibimbakṣaye śivam //

śāntatā vyavahāro vā rāgadveṣavivarjitaḥ /
viśrāntasya pare tattve dṛśyate samadarśinaḥ //

atha vā śāntataivāsya nirvāṇasyāvaśiṣyate /
nirvāsanaẖ kila muniẖ kathaṃ vyavaharatv asau //

yāvat tv asya na nirvāṇaṃ paripoṣam upāgatam /
tāvad vyavaharaty astarāgadveṣabhayodayaḥ //

vītarāgabhayakrodho nirvāṇaś śāntamānasaḥ /
śilevāpy aśilībhūto munir ātmani tiṣṭhati //

kośe 'sti padmabījasya yathā sarvābjinī tathā /
ananyā svapnavibhrāntir ātmany asti na bāhyatā //

bāhyatābhāvanād bāhyam ātmaivātmatvabhāvanāt /
bhavatīdaṃ pare tattve bhāvanaṃ tat tad eva hi //

yāntassvapnādivibhrāntis saiveyaṃ bāhyatoditā /
manāg apy anyatā nātra dvibhāṇḍapayasor iva //

sthairyāsthairye tathaivātra bhrāntimātramaye tate /
ādhārādheyate te dve yathā jalataraṅgate //

svapnādāv ātmano 'nyatvajñānād anyatvavedanam /
ananyabhāvabodhe tu tad ananyan na codayi //

kalanārahitaṃ śāntaṃ yad rūpaṃ paramātmanaḥ /
bhavaty asau tat tadbhāvād atadbhāvān na tad bhavet //

svapnādijñānasaṃśāntau yad rūpaṃ śuddham aiśvaram /
na tad asti na tan nāsti na vāggocaram eti tat //

ātyantike bhrāntilaye mukta evāvagacchati /
svarūpaṃ nopadeśasya viṣayo viduṣo 'pi tat //

śāntaṃ nirastabhayamānaviṣādalobhamohātma dehamananendriyacittajāḍyam /
tyaktvāham akṣayam apāstasamastabhedaṃ nirvāṇam ekam ajam āsitam eva yuktam //