Mokṣopāya · Chapter 6.118

parasmād brahmaṇaḥ pūrvaṃ manaḥ prathamam utthitam /
mananātmakam ābhogi tatstham eva sthitiṃ gatam //

puṣpakośa ivāmodo mahormir iva sāgare /
raśmijālam ivāditye mano brahmaṇi rāghava //

tasyādṛśyātmatattvasya vismṛtyaiva gataṃ sthitim /
nānyayuktyā gataṃ rāma jātaṃ rajjubhujaṅgavat //

ādityavyatirekeṇa yo bhāvayati rāghava /
raśmijālam idaṃ hy etat tasyānyad iva bhāsvataḥ //

kanakavyatirekeṇa keyūraṃ yena bhāvitam /
keyūram eva tat tasya na tasya kanakaṃ hi tat //

salilavyatirekeṇa taraṅgo yena bhāvitaḥ /
taraṅgabuddhir evaikā sthitā tasya na vāridhīḥ //

salilāvyatirekeṇa taraṅgo yena bhāvyate /
ambusāmānyasambuddhir nirvikalpas sa ucyate //

kanakāvyatirekeṇa keyūraṃ yena bhāvyate /
kanakaikamahābuddhir nirvikalpas sa ucyate //

pāvakavyatirekeṇa jvālālī yena bhāvyate /
tasyāgnibuddhir galati jvālādhīr eva tiṣṭhati //

jvālājālena lolena rañjitā sā tathā sthitiḥ /
tām evāsthāṃ samādhatte tadgatā vyākulā matiḥ //

pāvakāvyatirekeṇa jvālālī yena bhāvyate /
tasyāgnibuddhir evāsti nirvikalpas sa ucyate //

yo nirvikalpas sa mahān sa saṅkṣīṇamanā muniḥ /
prāptavyaṃ tena samprāptaṃ nāsau majjati vastuṣu //

nānātām akhilāṃ tyaktvā śuddhacinmātrakoṭare /
saṃvedanavinirmuktaṃ saṃvittyaṃśo bhavānagha //

svayam ātmātmanaivāśu śaktiṃ saṅkalpanāmikām /
yadā karoti sphuritāṃ spandaśaktim ivānilaḥ //

tadā pṛthag ivābhāsaṃ saṅkalpakalanāmayam /
mano bhavati viśvātma bhāvayaty ākṛtiṃ svayam //

tat saṅkalpātmakaṃ ceto yathedam akhilaṃ jagat /
saṅkalpayati saṅkalpi tathaiva bhavati kṣaṇāt //

kīṭatvam abjajatvaṃ ca merutvam aṇutāṃ tathā /
mano yātam ahaṅkārabuddhicittādināmakam //

svasaṅkalpād viriñcitvam etya ceto jagatsthitim /
tanoti tasyāṃ tadanu nānātāṃ gacchati svayam //

saṅkalpamayam evedaṃ jagad ābhogi dṛśyate /
na satyaṃ na ca mithyaiva svapnajālam ivotthitam //

jantor yathā manorājyaṃ vividhārambhabhāsuram /
brāhmaṃ tathedaṃ vitataṃ manorājyaṃ vijṛmbhate //

yathā na vitathas svapnaḥ pratibhāsān na cāpi san /
tathā brāhmaṃ manorājyaṃ jagan nāsan na san mune //

mithyāvabhāsamātraṃ hi yad idaṃ ghanatāṃ gatam /
yathābhūtārthabhāvitvāt tad etat pravilīyate //

paramārthena dṛṣṭaṃ cet tad idaṃ naiva kiñcana /
dṛṣṭaṃ tv aparamārthena prayāti śataśākhatām //

laharyūrmitaraṅgāmbukalanārhaṃ parisphuran /
yathāmbudhir vapur dhatte svabhāvena tathā vibhuḥ //

kurvan karmasahasrāṇi kartā citspandanād ṛte /
nāpūrvaṃ kurute kiñcit kaścid bhedam atas tyaja //

paśyañ chṛṇvan spṛśañ jighran vadan vyavaharan svapan /
nāpūrvaṃ kurute kiñcit satyam ity eva bhāvaya //

yad yat karoṣi tat tattvaṃ cinmātram amalaṃ tatam /
brahma prabṛṃhitākāraṃ tasmād anyan na vidyate //

padārthajāte sarvasmin saṃvitsāratayā sthite /
saṃvid evedam akhilaṃ jagan nānyāsti kalpanā //

saṃvitsphuraṇamātre 'smiñ jagajjālakanāmani /
idam anyad idaṃ cānyad iti mithyāgrahaḥ kutaḥ //

sambhavād akhilākāreṇaikasyā eva saṃvidaḥ /
saṃvedyam api nāsty eva bandhamokṣāv ataḥ kutaḥ //

mokṣo 'yam eṣa khalu bandha iti prasahya cintā nirasya sakalā vikalābhimānaḥ /
maunī vaśī vigatamānamado mahātmā kurvan svakāryam anahaṅkṛtir eva tiṣṭha //