Mokṣopāya · Chapter 5.89

prāpya saṃsṛtisīmāntaṃ duḥkhābdheḥ pāram āgataḥ /
vītahavyaś śaśāmaivam apunarmanase muniḥ //

tasmiṃs tathopaśānte hi parāṃ nirvṛtim āgate /
payaḥkaṇa ivāmbhodhau sve pade pariṇāmini //

tathaiva tiṣṭhan nisspandas sa kāyo mlānim āyayau /
antar virasatāṃ prāpya mārgaśīrṣāntaparṇavat //

tasya dehadrumāntassthaṃ tyaktvā hṛnnīḍam āyayuḥ /
proḍḍīya prāṇavihagā yantronmuktāśmavan nabhaḥ //

bhūteṣv eva praviṣṭāni bhūtāni sakalāny alam /
māṃsāsthiyantraṃ dehas tu vanāvanitale 'vasat //

cidarṇavaṃ praviṣṭā cid dhātavo dhātuṣu sthitāḥ /
sve svarūpe sthitaṃ sarvaṃ munāv upaśamaṃ gate //

eṣā te kathitā rāma vicāraśataśālinī /
viśrāntir vītahavyasya prajñayaitāṃ vivecaya //

evamprakārayā yuktyā svavicāraṇayeddhayā /
tattvam ālokya tatsāram ātiṣṭhotthāya rāghava //

yad etad akhilaṃ rāma bhavate varṇitaṃ mayā /
yad idaṃ varṇayāmy anyad varṇayiṣyāmi yac ca vā //

trikāladarśinā nityaṃ ciraṃ ca kila jīvatā /
vicāritaṃ ca dṛṣṭaṃ ca mayā tad akhilaṃ svayam //

tad etām amalāṃ dṛṣṭim avalambya mahāmate /
jñānam āsādaya paraṃ jñānān muktir hi labhyate //

jñānān nirduḥkhatodeti jñānād ajñānasaṅkṣayaḥ /
jñānād eva parā siddhir nānyasmād rāma vastutaḥ //

jñānena sakalān pāśān vinikṛtya samantataḥ /
śātitāśeṣacittādrir vītahavyo munīśvaraḥ //

vītahavyātmikā saṃvit saṅkalpajagatīti sā /
anubhūtavatī viśvam idam eva ca taj jagat //

vītahavyo manomātraṃ mano 'haṃ tvam ime 'drayaḥ /
mano jagad idaṃ kṛtsnam anyatānanyate 'tra ke //

adhigataparamārthaḥ kṣīṇarāgādidoṣas sakalamalavikāropādhibhaṅgād atītaḥ /
ciram anusṛtam anyais svaṃ svabhāvaṃ vivekī padam amalam anantaṃ prāptavāñ śāntaśokaḥ //