મોક્ષોપાય · અધ્યાય 5.89

પ્રાપ્ય સંસૃતિસીમાન્તં દુઃખાબ્ધેઃ પારમ્ આગતઃ ।
વીતહવ્યશ્ શશામૈવમ્ અપુનર્મનસે મુનિઃ ॥

તસ્મિંસ્ તથોપશાન્તે હિ પરાં નિર્વૃતિમ્ આગતે ।
પયઃકણ ઇવામ્ભોધૌ સ્વે પદે પરિણામિનિ ॥

તથૈવ તિષ્ઠન્ નિસ્સ્પન્દસ્ સ કાયો મ્લાનિમ્ આયયૌ ।
અન્તર્ વિરસતાં પ્રાપ્ય માર્ગશીર્ષાન્તપર્ણવત્ ॥

તસ્ય દેહદ્રુમાન્તસ્સ્થં ત્યક્ત્વા હૃન્નીડમ્ આયયુઃ ।
પ્રોડ્ડીય પ્રાણવિહગા યન્ત્રોન્મુક્તાશ્મવન્ નભઃ ॥

ભૂતેષ્વ્ એવ પ્રવિષ્ટાનિ ભૂતાનિ સકલાન્ય્ અલમ્ ।
માંસાસ્થિયન્ત્રં દેહસ્ તુ વનાવનિતલે ઽવસત્ ॥

ચિદર્ણવં પ્રવિષ્ટા ચિદ્ ધાતવો ધાતુષુ સ્થિતાઃ ।
સ્વે સ્વરૂપે સ્થિતં સર્વં મુનાવ્ ઉપશમં ગતે ॥

એષા તે કથિતા રામ વિચારશતશાલિની ।
વિશ્રાન્તિર્ વીતહવ્યસ્ય પ્રજ્ઞયૈતાં વિવેચય ॥

એવમ્પ્રકારયા યુક્ત્યા સ્વવિચારણયેદ્ધયા ।
તત્ત્વમ્ આલોક્ય તત્સારમ્ આતિષ્ઠોત્થાય રાઘવ ॥

યદ્ એતદ્ અખિલં રામ ભવતે વર્ણિતં મયા ।
યદ્ ઇદં વર્ણયામ્ય્ અન્યદ્ વર્ણયિષ્યામિ યચ્ ચ વા ॥

ત્રિકાલદર્શિના નિત્યં ચિરં ચ કિલ જીવતા ।
વિચારિતં ચ દૃષ્ટં ચ મયા તદ્ અખિલં સ્વયમ્ ॥

તદ્ એતામ્ અમલાં દૃષ્ટિમ્ અવલમ્બ્ય મહામતે ।
જ્ઞાનમ્ આસાદય પરં જ્ઞાનાન્ મુક્તિર્ હિ લભ્યતે ॥

જ્ઞાનાન્ નિર્દુઃખતોદેતિ જ્ઞાનાદ્ અજ્ઞાનસઙ્ક્ષયઃ ।
જ્ઞાનાદ્ એવ પરા સિદ્ધિર્ નાન્યસ્માદ્ રામ વસ્તુતઃ ॥

જ્ઞાનેન સકલાન્ પાશાન્ વિનિકૃત્ય સમન્તતઃ ।
શાતિતાશેષચિત્તાદ્રિર્ વીતહવ્યો મુનીશ્વરઃ ॥

વીતહવ્યાત્મિકા સંવિત્ સઙ્કલ્પજગતીતિ સા ।
અનુભૂતવતી વિશ્વમ્ ઇદમ્ એવ ચ તજ્ જગત્ ॥

વીતહવ્યો મનોમાત્રં મનો ઽહં ત્વમ્ ઇમે ઽદ્રયઃ ।
મનો જગદ્ ઇદં કૃત્સ્નમ્ અન્યતાનન્યતે ઽત્ર કે ॥

અધિગતપરમાર્થઃ ક્ષીણરાગાદિદોષસ્ સકલમલવિકારોપાધિભઙ્ગાદ્ અતીતઃ ।
ચિરમ્ અનુસૃતમ્ અન્યૈસ્ સ્વં સ્વભાવં વિવેકી પદમ્ અમલમ્ અનન્તં પ્રાપ્તવાઞ્ શાન્તશોકઃ ॥