Mokṣopāya · Chapter 5.70

asaṃsaṅgasukhadhyānasaṃsthitair viditātmabhiḥ /
vyavahāribhir apy antar vītaśokair avasthitam //

prakṣubdhākṣubdhadehasya visaṃvedanasaṃvidaḥ /
antaḥpūrṇasya vadane śrīr indor iva lakṣyate //

cetyahīnacidālambi mano yasya gatajvaram /
tenāmbu katakeneva janatā samprasīdati //

nityam ātmadṛgālīno jñas svasthaś cañcalo 'pi san /
kṣubdho dṛśyata evāsau pratibimbārkavan mudhā //

ātmārāmā mahātmānaḥ prabuddhāḥ paramodayāḥ /
bahiḥ piñchāgrataralā antar merur ivācalāḥ //

cittam ātmatvam āyātaṃ sukhaduḥkhānurañjanām /
nopaiti raṅgasaṃyogaṃ masṛṇas sphaṭiko yathā //

saṃsāradṛṣṭir uditā jñātalokaparāvaram /
na rañjayati saccittaṃ jalalekhā yathāmbujam //

ātmadhyānamayo 'dhyānī prabodhaṃ param āgataḥ /
kalanāmalanirmuktas tv asakta iti kathyate //

ātmārāmatayā jīvo yāty asaṃsaktatām iha /
ātmajñānena saṃsaṅgas tanutām eti nānyathā //

jāgraty eva suṣuptastho jīvo bhavati rāghava /
asyāṃ dṛśi gatadvandvo nityānastamayodayaḥ //

atra prauḍhim upāyātas turyatām eti pāvanīm /
pariṇāmavaśād indur amāvasyārkatām iva //

cittve cetyadaśāhīne yā sthitiḥ kṣīṇacetasaḥ /
socyate śāntakalanā jāgraty eva suṣuptatā //

tāṃ ca suptadaśām etya jīvan vyavaharan naraḥ /
sukhaduḥkhavaratrābhir na kadācana kṛṣyate //

jāgraty eva suṣuptastho yaḥ karoti jagatkriyām /
taṃ yantraputrakam iva nāyāti sukhaduḥkhadṛk //

cittasya bādhikā saktir bhāvābhāvopatāpadā /
ātmatām āgate citte kasya kiṃ bādhate katham //

suṣuptabuddhiḥ karmāṇi pūrvahevākahelayā /
kurvan na badhyate jīvo jīvanmuktatayā sthitaḥ //

sauṣuptīṃ vṛttim āśritya kuru mā kuru vānagha /
karma prakṛtihevākavaśād upagataṃ svakam //

nādānaṃ na parityāgaḥ karmaṇo jñāya rocate /
tiṣṭhanty adhigatātmāno yathāprāptānuvartinaḥ //

kurvann api na kartāsi suṣuptaikasthayā dhiyā /
akartāpi ca kartāsi yathecchasi tathā kuru //

yathā na kiñcit kalayan mañcake spandate śiśuḥ /
tathā phalādy akalayan kuru karmāṇi rāghava //

acetyacitpadasthatvāj jāgraty api suṣuptadhīḥ /
yad yat karoti labdhātmā tasmiṃs tasya na kartṛtā //

daśām āsādya sauṣuptīṃ svavidaiva vivāsanaḥ /
antaśśītalatām eti jño rasena yathā śaśī //

suṣuptastho mahātejā ghūrṇan pūrṇendubimbavat /
samas sarvāsv avasthāsu bhavaty adrir yathartuṣu //

suṣuptasaṃstho dhīrātmā bahir āyāti lolatām /
kriyāsu nāntar bhūkampapraspandita ivācalaḥ //

suṣuptāvasthito bhūtvā dehaṃ vigatakalmaṣaḥ /
ghātayāśv atha vā dīrghaṃ kālaṃ dhāraya śailavat //

eṣaiva rāma sauṣuptī sthitir abhyāsayogataḥ /
prauḍhā satī turyam iti kathitā tattvakovidaiḥ //

ānandamaya evātra prakṣīṇasakalāmayaḥ /
atyantāstaṅgatamanā bhavati jño mahodayaḥ //

atrastho jñaḥ pramuditaḥ paramānandaghūrṇitaḥ /
līlām ivemāṃ racanāṃ sāṃsārīm anupaśyati //

vītaśokabhayāyāso gatasaṃsārasambhramaḥ /
turyāvasthām upārūḍho bhūyaḥ patati nātmavān //

prāptuṃ svāṃ padavīṃ puṇyāṃ yatnavantam imaṃ janam /
śailasaṃstha ivādhassthaṃ hasan paśyati dhīradhīḥ //

asyāṃ tu turyāvasthāyāṃ sthitiṃ prāpyāvināśinīm /
ānandaikāntalīnatvād anānandapadaṃ gataḥ //

anānandamahānandaḥ kalātītas tato 'pi hi /
mukta ity ucyate yogī turyātītapadaṃ gataḥ //

parigalitasamastajanmapāśas sakalavihīnamanomayābhimānaḥ /
paramarasamayīṃ prayāti sattāṃ jalagatasaindhavakhaṇḍavan mahātmā //