Mokṣopāya · Chapter 5.6

imam evaṃ parispandaṃ karomīty astavāsanam /
pravartate yaḥ kāryeṣu sa mukta iti me matiḥ //

pauruṣīṃ tanum āśritya kecid ete kriyāratāḥ /
svargān narakam āyānti svargaṃ ca narakāt punaḥ //

kecit kukarmaniratā viratās svavivekataḥ /
narakān narakaṃ yānti duḥkhād duḥkhaṃ bhayād bhayam //

kecit svavāsanātantubaddhāḥ karmāvaloḍitāḥ /
tiryaktvāt sthāvaratanuṃ yānti tiryaktanuṃ tataḥ //

kecid ātmavido dhanyā vicāritamanodṛśaḥ /
vicchinnatṛṣṇānigaḍā yānti niṣkevalaṃ padam //

purā katipayāny eva bhuktvā janmāni rāghava /
asmiñ janmani yo muktas sa syād rājasasāttvikaḥ //

jāto 'sau vṛddhim abhyeti pārvaṇaś candramā iva /
kuṭajaṃ prāvṛṣīvainaṃ saubhāgyam anugacchati //

yasyedaṃ janma pāścātyaṃ tam āśv eva mahāmate /
viśanti vidyā vimalā muktā veṇum ivottamam //

āryatā hṛdyatā maitrī somyatā muktatā jñatā /
samāśrayanti taṃ nityam antaḥpuram ivāṅganāḥ //

yaḥ kurvan sarvakāryāṇi puṣṭe naṣṭe 'tha tatphale /
samas sa sarvakāleṣu na tuṣyati na śocati //

tamāṃsīva divā yānti tatra dvandvāni saṅkṣayam /
śaradīva ghanās tatra guṇā gacchanti śuddhatām //

peśalācāramadhuraṃ sarve vāñchanti taṃ janāḥ /
veṇuṃ madhuranissvānaṃ vane mṛgagaṇā iva //

naraṃ pāścātyajanmānam evamprāyā guṇaśriyaḥ /
jātam evānudhāvanti balākā iva vāridam //

tato 'sau guṇasampūrṇo gurum evānugacchati /
sa tam ekaṃ vivekena niyojayati pāvanam //

vicāravairāgyavatā cetasā guṇaśālinā /
devaṃ paśyaty athātmānam ekarūpam anāmayam //

ato rāma vicāreṇa cāruṇā śāntacetasā /
prabodhanīyaṃ prathamaṃ mano mananamantharam //

ye hi pāścātyajanmānas te hi suptaṃ manomṛgam /
prabodhayanti prathamaṃ guṇagītair mahāguṇāḥ //

prathitaguṇān sugurūn niṣevya yatnād amaladhiyā pravicārya cittaratnam /
gatim amalām upayāti mānavo 'smiñ jagati vilokya ciraṃ prakāśam antaḥ //