Mokṣopāya · Chapter 5.35

om ity ākāritākāro vikāraparivarjitaḥ /
ātmaivāyaṃ idaṃ sarvaṃ yat kiñcij jagatīgatam //

medo'sthimāṃsamajjāsṛgatīto 'py eṣa cetanaḥ /
antarastho 'pi sūryādīn prakāśayati dīpakaḥ //

uṣṇīkaroti dahanaṃ rasayaty amṛto rasaṃ /
indriyānubhavān bhuṅkte bhogān iva mahīpatiḥ //

tiṣṭhann api hi nāsīno gacchann api na gacchati /
śānto 'pi vyavahārasthaḥ kurvann api na lipyate //

pūrvam adya tathedānīm ihāmutrobhayatra ca /
pihito 'pihito 'py eṣa samas sarvāsu vṛttiṣu //

udbhavanyagbhavābhāvabhāvanābhir itas tataḥ /
brahmāditṛṇaparyantaṃ jagad āvartayan sthitaḥ //

nityaspandamayo nityam api devāt sadāgateḥ /
sthāṇor apy akriyo nityam ākāśād apy alepakaḥ //

manāṃsi kṣobhayaty eṣa pallavān iva mārutaḥ /
vāhayaty akṣapaṅktiṃ vā svāśvālīm iva sārathiḥ //

atiduḥkhitavad dehagehe karmakaras sadā /
samrāḍ ivātmani svāsthyasaṃsthito bhogabhug vibhuḥ //

eṣa eva sadānveṣyas stutyo dhyātavya eva ca /
jarāmaraṇasammohād anenottīrya gamyate //

sulabhaś cāyam atyantaṃ sujñeyaś cāptabandhuvat /
śarīrapadmakuhare sarveṣām eva ṣaṭpadaḥ //

anākṛṣṭo 'py anāhūtas svadehād eva labhyate /
manāg evopahūto 'pi kṣaṇād bhavati sammukhaḥ //

nāsya saṃsevyamānasya sarvasampattiśālinaḥ /
dhanānām īśvarasyeva smayo garvo 'tha vā bhavet //

āmoda iva puṣpeṣu tailaṃ tilakaṇeṣv iva /
rasajātiṣv ivāsvādo devo deheṣu saṃsthitaḥ //

avicāravaśād eṣa hṛdayastho 'pi cetanaḥ /
na jñāyate cirād dṛṣṭa iṣṭabandhur ivāgragaḥ //

vicāraṇāt parijñāte etasmin parameśvare /
abhyudeti parānando labdhe priyajane yathā //

asmin dṛṣṭe pare bandhāv uddāmānandadāyini /
āyānti dṛṣṭayas tās tā yābhir bandho vilīyate //

truṭyanti sarvataḥ pāśāḥ kṣīyante sarvaśatravaḥ /
na kṛntanti manāṃsy āśā gṛhāṇīva durākhavaḥ //

asmin dṛṣṭe jagad dṛṣṭaṃ śrute 'smin sakalaṃ śrutam /
spṛṣṭe cāsmiñ jagat spṛṣṭaṃ sthite 'smin saṃsthitaṃ jagat //

eṣa jāgarti suptānāṃ praharaty avivekinām /
haraty āpadam ārtānāṃ vitaraty amahātmanām //

vicaraty eṣa lokeṣu dīpa eva jagatsthitau /
vilasaty eṣa bhogeṣu prasphuraty eṣa vastuṣu //

ātmanātmānam evāntaś śāntenānubhavan bhavī /
sthitas sarveṣu deheṣu tiktatvaṃ mariceṣv iva //

cetanākalanārūpī sabāhyābhyantarāśritaḥ /
jagatpadārthasambhārasattāsāmānyam āsthitaḥ //

eṣa śūnyatvam ākāśe spanda eṣa sadāgatau /
prakāśaś caiṣa tejassu payasy eṣa rasaḥ paraḥ //

kāṭhinyam avanāv eṣa auṣṇyam eṣa hutāśane /
śaityam eṣa niśānāthe sattā caiṣa jagadgaṇe //

maṣīpiṇḍe yathā kārṣṇyaṃ śauklyaṃ himakaṇe yathā /
yathā puṣpeṣu saugandhyaṃ dehe dehapatis tathā //

yathā sarvagatā sattā kālas sarvagato yathā /
yathā sarvagataṃ vyoma vibhus sarvagatas tathā //

prabhuśaktir mahīpasya sarvadeśagatā yathā /
rūpālokamanaskāramuktaṃ sattvaṃ tathātmanaḥ //

nityas so 'yam ahaṃ devo devānām avabodhakaḥ /
svayam ātmāsmi me nāsti kalanāvit kiletarā //

reṇunevāṇunā vyomni padmapattra ivāmbhasā /
sambhrameṇeva pāṣāṇe sambandho mayi nainasā //

sukhaduḥkhaśriyo dehe mā patantu patantu vā /
tumbakopari dhārāś ca kā naḥ kṣatir upasthitā //

dīpāṅgābhigato rajjvā nāloko badhyate yathā /
tathaivāyam abaddho 'haṃ sarvabhāvagaṇātigaḥ //

sambandhaḥ ko nu naḥ kāmair bhāvābhāvair athendriyaiḥ /
kena sambadhyate vyoma kena vā gṛhyate manaḥ //

śarīre śatadhā yāte khaṇḍanā kā śarīriṇaḥ /
kumbhe rugṇe kṣate kṣīṇe kumbhākāśasya kā kṣatiḥ //

piśācaka ivādṛśyo mano nāmoditaṃ mudhā /
jaḍe tasmin kṣate bodhāt kā naḥ kṣatir upasthitā //

sukhaduḥkhamayī yasya vāsanā tan mano mama /
abhavat pūrvam adyaikā sampannā nanu nirvṛtiḥ //

anyo bhuṅkte 'nya ādatte 'py anyasyānarthasaṅkaṭaḥ /
anyaḥ paśyaty aho maurkhyaṃ kasyeyaṃ khalu cakrikā //

bhuṅkte prakṛtir ādatte mano dehasya saṅkaṭaḥ /
draṣṭātmā maurkhyam astīha na kiñcit keva me kṣatiḥ //

na me bhogasthitau vāñchā na ca bhogavivarjane /
yad āyāti tad āyātu yat prayāti prayātu tat //

sukheṣu mama nāpekṣā nopekṣā duḥkhavṛttiṣu /
sukhaduḥkhāny upāyāntu yāntu vāpy aham eṣu kaḥ //

vāsanā vividhā dehe tv astaṃ vodayam eva vā /
prayāntu nāham etāsu na caitā mama kāścana //

etāvantam ahaṃ kālam ajñānaripuṇoruṇā /
hṛtvā vivekasarvasvam ekāntam avapothitaḥ //

vaiṣṇavena prasādena svasamutthena cāruṇā /
idānīṃ svaṃ parijñāya mayaiṣa paripothitaḥ //

ahaṅkārapiśāco 'yaṃ śarīratarukoṭarāt /
parāvabodhamantreṇa mayedānīm apākṛtaḥ //

nirahaṅkārayakṣo 'yaṃ maccharīramahādrumaḥ /
puṇyatām alam āyātaḥ praphulta iva rājate //

praśāntamohadāridryo durāśādoṣasaṅkṣaye /
vivekadhanasambhārāt sthito 'smi parameśvaraḥ //

jñātaṃ jñātavyam akhilaṃ dṛṣṭā draṣṭavyadṛṣṭayaḥ /
tat prāptam adhunā yena na prāpyam iha śiṣyate //

diṣṭyā dūrojjhitānarthām apetaviṣayoragām /
saṃśāntamohanīhārāṃ śāntāśāmṛgatṛṣṇikām //

rajorahitasarvāśāṃ śītalopaśamadrumām /
prāpto 'smi vitatāṃ bhūmim unnatāṃ pāramārthikīm //

stutyā praṇatyā vijñaptyā śamena niyamena ca /
labdho 'yaṃ bhagavān ātmā dṛṣṭaś cādhigatas sphuṭam //

ahaṅkārapadātītaś cirāt saṃsmṛtim āgataḥ /
svabhāvo bhagavān ātmā viṣṇur brahma sanātanam //

indriyoragagarteṣu maraṇaśvabhrabhūmiṣu /
tṛṣṇākarañjakuñjeṣu kāmakolāhaleṣu ca //

vāsanāvanajāleṣu janmakūpāntareṣu ca /
duḥkhadāvāgnidāheṣu duṣkṛtāṅgārabhāriṣu //

pātotpātadaśālakṣair majjanonmajjanabhramaiḥ /
āvirbhāvatirobhāvair āśāpāśaviveṣṭanaiḥ //

ahaṃ ciram ahaṅkāradviṣā samavapothitaḥ /
niśāyām alpadhairyātmā piśāceneva jaṅgale //

svayam eva tvayedānīṃ kriyāśaktyā svayaiva hi /
śaurivāgvyapadeśena vivekaśrīr vibodhitā //

prabuddhe bhavatīśāne tam ahaṅkārarākṣasam /
na paśyāmi vibho dīpe jvalite timiraṃ yathā //

tasyāhaṅkārayakṣasya manovivaravāsinaḥ /
dīpasyeva praśāntasya na vedmi gatim īśvara //

dṛṣṭa eva tvayīśāne palāyanaparāyaṇaḥ /
sampanno madahambhāvaś cauras sūryodaye yathā //

asadabhyutthite tasminn ahaṅkārapiśācake /
śānte tiṣṭhāmy atisvastho nirgonāsa iva drumaḥ //

śāmyāmi parinirvāmi jāgarmy asmi prabodhavān /
taskareṇāvamukto 'smi nirvṛto 'smi cirād ayam //

śaityam abhyāgato 'smy antaś śāntāśāmṛgatṛṣṇikaḥ /
prāvṛḍambubharasnātaś śāntadāva ivācalaḥ //

pramārjite 'ham ity asmin pade sārthe vicārataḥ /
ko mohaḥ kāni duḥkhāni kāḥ kadāśāḥ ka ātapaḥ //

narakasvargamokṣādibhramās satyām ahaṅkṛtau /
bhittāv eva pravartante citrehā na nabhastale //

ahaṅkārakalāpīne citte sāracamatkṛtiḥ /
na rājate 'ṃśuke mlāne yathā kuṅkumarañjanā //

nirahaṅkārajalade tṛṣṇāsāravivarjite /
bhāti cittaśaradvyomni svacchatā kāntiśālinī //

nirahaṅkārapaṅkāya samprasannāntarāya ca /
mahyam ānandasarase tubhyam ātman namo namaḥ //

gatāhaṅkārameghāya śāntāśādāvavahnaye /
mahyam ānandaśailāya viśrāntāya namo namaḥ //

śāntendriyogragrāhāya kṣīṇacittaurvavahnaye /
ānandāmbudhaye tubhyaṃ mahyam ātman namo namaḥ //

praphultānandapadmāya śāntacintāmahormaye /
mahyam unmānasāyātmaṃs tubhyam antar namo namaḥ //

saṃvidābhāsapakṣāya padmakoṭaravāsine /
sarvamānasahaṃsāya svātmane 'ntar namo namaḥ //

kalākalitarūpāya niṣkalāyāmitātmane /
sadoditātipūrṇātmaśaśine te namo namaḥ //

sadoditāya śītāya mahāhṛddhvāntahāriṇe /
sarvagāyāpy adṛśyāya citsūryāya namo namaḥ //

asnehasnehadīprāya vartyatikrāntavartine /
svabhāvādhāradhīrāya ciddīpāya namo namaḥ //

mananānalasantaptaṃ śītena manasā manaḥ /
chinnam antar mayā taptam ayaseva balād ayaḥ //

indriyair indriyaṃ chittvā chittvā ca manasā manaḥ /
ahaṅkṛtim ahaṅkṛtyā chittvā śeṣo jayāmy aham //

bhāvena bhāvam āmṛdya cchittvā tṛṣṇām atṛṣṇayā /
niṣpiṣya prajñayāprajñāṃ jñe 'jñas saṃyojito mayā //

manasā manasi cchinne nirahaṅkāratāṃ gate /
bhāvena galite bhāve svasthas tiṣṭhāmi kevalaḥ //

nirbhāvaṃ nirahaṅkāram amanaskam anīhitam /
kevalaspandaśuddhātma yantraṃ tiṣṭhati me vapuḥ //

helānukalpitānantaviśvaikavyavasāyinī /
paramopaśamopetā jāteyaṃ mama nirvṛtiḥ //

praśāntamohavetālo gatāhaṅkārarākṣasaḥ /
kadāśārūpikāmukto jāto 'smi vigatajvaraḥ //

tṛṣṇārajjugaṇaṃ chittvā maccharīrakapañjarāt /
na jāne kva gatoḍḍīya durahaṅkṛtipakṣiṇī //

uddhūlite ghanājñānakulāye kāyapādapāt /
na jāne gata uḍḍīya kvāhambhāvavihaṅgamaḥ //

durāśādīrghadaurātmyā dhūsarā bhogabhasmanā /
bhayabhogihatā diṣṭyā vayasyā vāsanā mṛtā //

etāvantam ahaṃ kālaṃ ko 'bhūvaṃ cittam īdṛśam /
yenāham eva mithyaiva dṛḍhāhaṅkāratāṃ gataḥ //

adyāham asmi jāto 'yam aham adya mahāmatiḥ /
ahaṅkāramahābhreṇa yaḥ kṛṣṇenālam ujjhitaḥ //

dṛṣṭo 'yam ātmā bhagavān antaś cādhigato mayā /
ālabdhaś cānubhūto 'ṅge sānubhūtir niyojitaḥ //

gatāspadaṃ gatamananaṃ gataiṣaṇaṃ tiraskṛtaṃ nipuṇam ahaṅkṛtibhrame /
nirīhitaṃ vyapagatarāgarañjanaṃ vikautukaṃ praśamam idaṃ gataṃ manaḥ //

duruttarās samaviṣamā mahāpadas sudussahāḥ prabhavanadīrghadoṣadāḥ /
gatāḥ kṣayaṃ samadhigato maheśvaraś cidavyayo vyapagatacittam antare //