Mokṣopāya · Chapter 5.22

atha vā raghuvaṃśākhyanabhaḥpūrṇaniśākara /
baḍivad buddhibhedena jñānam āsādayāmalam //

bhagavan sarvadharmajña tvatprasādān mayā hṛdi /
prāptaṃ prāptavyam akhilaṃ viśrānto 'smy amale pade //

śaradīvāmbarād abhram adabhraṃ mama cetasaḥ /
vibho vyapagataṃ sarvaṃ kṛṣṇaṃ mohamahātamaḥ //

amṛtāpūritas svacchaś śītalātmā mahādyutiḥ /
tiṣṭhāmy ānandavān antas sāyaṃ pūrṇa ivoḍurāṭ //

aśeṣasaṃśayāmbhodaśaratsamaya kiṃ tv aham /
tṛptim eṣāṃ na gacchāmi vacasāṃ vadatas tava //

baḍivijñānasamprāptiṃ punar madbodhavṛddhaye /
vibho kathaya khidyante santo nāvanataṃ prati //

śṛṇu rāghava te vakṣye baḍivṛttāntam uttamam /
śrutena yena tena tvaṃ bodham āpsyasi śāśvatam //

asty asmiñ jagataḥ kośe kasmiṃścid diktaṭāntare /
pātālam iti vikhyāto loko bhūmer adhas sthitaḥ //

kṣīrodārṇavajātābhir digdhābhir amṛtāmbubhiḥ /
kvacid dānavakanyābhir bhāti nirvivarāntaraḥ //

jihvācaroddāmaravair viṣabhārabharāyudhaiḥ /
kvacid bhogibhir āpūrṇas sahasraśatamastakaiḥ //

helāvivalitāśeṣaviśvoddharaṇaghasmaraiḥ /
kvacid danusutair vyāptaś caladbhir iva merubhiḥ //

kaṭakuḍyāgraviśrāntavasudhāmaṇḍaloddhuraiḥ /
kvacid digdantibhir dantadrumādribhir upāśritaḥ //

mahākaṭakaṭāśabdadagdhabhūtaparamparaiḥ /
kvacid durgandhidigbhāgo dhvanan narakamaṇḍalaiḥ //

ābhūtalam abhiprotasaptapātālamaṇḍalaiḥ /
kvacid ratnākarair vyāptaḥ pātālair itarair iva //

surāsuraśirassuptapādāmbhoruhapāṃsunā /
kvacid bhagavatā tena kapilena pavitritaḥ //

asurīsambhṛtānantapūjanakrīḍanaiṣiṇā /
kvacid bhagavatā tena hāṭakeśena pālitaḥ //

tasminn asuradosstambhadhāryamāṇamahābhare /
babhūva dānavo rājā virocanasuto baḍiḥ //

svākrāntena samaṃ sarvais suravidyādharoragaiḥ /
pādasaṃvāhanaṃ yasya surarājena vāñchitam //

kośas trailokyaratnānāṃ pātā sarvaśarīriṇām /
dhartā bhuvanadharmāṇāṃ yasya praṇatavān hariḥ //

airāvaṇasya saṃśoṣaṃ yannāmnā kaṭabhittayaḥ /
kekayevāhihṛnnāḍyo jagmur ājagmur ārtatām //

pratāpogroṣmabhir yasya kalpakāla ivābdhayaḥ /
yayuś śoṣonmukhās sapta taptatāṃ kupitākṛteḥ //

yadadhvarājyadhūmābhrarājayo valitādrayaḥ /
brahmāṇḍakoṭarasyāsya sadā kavacatāṃ yayuḥ //

yasya dṛṣṭidṛḍhāpātād anupātakulācalāḥ /
vinamanti diśas sarvā latāḥ phalanatā iva //

līlāvijitaniśśeṣabhuvanābhogabhūṣaṇaḥ /
daśakoṭīs sa varṣāṇāṃ daityo rājyaṃ cakāra ha //

atha gacchatsv analpeṣu yugeṣv āvartavṛttiṣu /
surāsuramahaugheṣu protpatatsu patatsu ca //

ajasram upabhukteṣu trailokyodaravartiṣu /
bhogeṣv abhajad udvegaṃ baḍir dānavanāyakaḥ //

meruśṛṅgaśikhādantadigdhavātāyane sthitaḥ /
ekadā cintayām āsa svayaṃ saṃsārasaṃsthitim //

kimantam idam akṣuṇṇaśaktinaiva mayādhunā /
sāmrājyam iha kartavyaṃ vihartavyaṃ jagattraye //

mahatā mama rājyena trailokyādbhutakāriṇā /
kiṃ vā bhavati bhuktena bhūribhogātibhāriṇā //

āpātamātramadhuram āvaśyakaparikṣayam /
bhogopabhogamātraṃ me kiṃ nāmedaṃ sukhāvaham //

punar dinaikakalanā śārvarīsaṃsthitiḥ punaḥ /
punas tāny eva karmāṇi lajjāyai na tu tuṣṭaye //

punar āliṅgyate kāntā punar eva ca bhujyate /
seyaṃ śiśujanakrīḍā lajjāyai mahatām iha //

tam eva śuktavirasaṃ vyāpāraughaṃ punaḥ punaḥ /
divase divase kurvan prājñaḥ kasmān na lajjate //

punar dinaṃ punā rātriḥ punaḥ kāryaparamparā /
punaḥ punar ahaṃ manye prājñasyeyaṃ viḍambanā //

ūrmitāṃ punar āsādya punar eti nirūrmitām /
yathā jalaṃ tathaivāyaṃ tāṃ tām eti kriyāṃ janaḥ //

unmattaceṣṭitākārā punaḥ punar iyaṃ kriyā /
janaṃ hāsayati prājñaṃ bālalīlopamā muhuḥ //

kṛtayāpy anayā nityaṃ kriyayā kṛtakāryayā /
ko 'rthas syāt tādṛśo yena punaḥ karma na gacchati //

kiyantam atha vā kālam idam āḍambaraṃ mahat /
ihāsmābhir anuṣṭheyaṃ kiṃ yāvat samavāpyate //

ananteyaṃ śiśukrīḍā vastuśūnyaiva vastutaḥ /
āvṛttyā kriyate vyartham anarthaprasavārthibhiḥ //

phalam ekaṃ mahodāraṃ neha paśyāmi kiñcana /
kāryam astītarat prāpte yasmin nāma na kiñcana //

bhogād ṛte kim atyantaṃ syād ramyam avināśi ca /
etat sañcintayāmy āśu dadhyau matvety asau baḍiḥ //

athābhyuvācāsurarāḍ ā saṃsmṛtam iti kṣaṇāt /
ātmany eva manasy arthaṃ sabhrūbhaṅgaṃ vimarśayan //

purā kileha bhagavān pṛṣṭo 'bhūt sa virocanaḥ /
pitā mayātmatattvajño dṛṣṭalokaparāvaraḥ //

yathā sakaladuḥkhānāṃ sukhānāṃ ca mahāmate /
yatra sarve bhramāś śāntāḥ ko 'sau sīmānta ucyatām //

kvopaśānto manomohaḥ kvātītās sakalaiṣaṇāḥ /
virāmarahitaṃ kutra tāta viśramaṇaṃ ciram //

kiṃ prāpyeha samastebhyaḥ prāptebhyas tṛptimān pumān /
kiṃ dṛṣṭvā darśanaṃ bhūyo na tātopakaroty alam //

atyantabahavo 'py ete bhogā hi na sukhāvahāḥ /
kṣobhayanti mano mohe pātayanti satām api //

tat tāta vitatānandasundaraṃ kiñcid eva me /
tādṛk kathaya yatrasthaś ciraṃ viśrāntim emy aham //

ity ākarṇya purā niśākarakaraspardhāparārdhyollasatpuṣpāpūrakṛtāvaguṇṭhanapaṭasyoktaṃ tale tena me /
pitrā svargahṛtasya sāgarataros saṃropitasyājire sphārākārarasāyanāsavasamaṃ mohopaśāntyai vacaḥ //