Mokṣopāya · Chapter 4.18

yathedaṃ saṃsthitaṃ viśvaṃ viśvātīte cidātmani /
tan me kathaya he brahman punar bodhābhivṛddhaye //

yathormayo 'nabhivyaktā bhāvinaḥ payasi sthitāḥ /
na sthitāś cāpy alakṣyatvāc cittattve sṛṣṭayas tathā //

yathā sarvagatas saukṣmyād ākāśo nopalabhyate /
tathā niraṃśaś cidbhāgas sarvago 'pi na lakṣyate //

asthitaiva sthitaivāntaḥ pratimāstrī maṇau yathā /
na satyabhūtā nāsatyā tatheyaṃ sṛṣṭir ātmani //

khādhārair ambudaiḥ khasthair na spṛṣṭaṃ gaganaṃ yathā /
citsthais sargaiś cidādhārair na spṛṣtā cit parā tathā //

jaladhiṣv eva no mahyāṃ yathāgniḥ pratibimbati /
tathā puryaṣṭakeṣv eva cin na deheṣu lakṣyate //

sarvasaṅkalparahitā sarvasañjñāvivarjitā /
saiṣā cid avināśātmatattvoktyādikṛtābhidhā //

ākāśaśatabhāgācchā jñeṣu niṣkalarūpiṇī /
sakalāmalasaṃsārasvarūpaikātmadarśinī //

taraṅgādimayī sphārā nānātā salilārṇave /
cinmātravyatirekeṇa tathā naiva prakāśate //

cic cinoti citaṃ cetyaṃ tenedaṃ sthitam ātmani /
jñe 'jñe tv anyatvam āyātam anyad astīti kalpanāt //

ajñeṣv asatsvabhāvograsaṃsāragaṇarūpiṇī /
jñeṣu prakāśarūpaiva sakalaikātmikā satī //

anubhūtivaśān nityam arkādīnāṃ prakāśinī /
svādanī sarvabhāvānāṃ bhāvanī bhavabhāvinām //

nāstam eti na codeti nottiṣṭhati na tiṣṭhati /
na ca yāti na cāyāti na ceha na ca neha cit //

saiṣā cid amalākārā svayam ātmani saṃsthitā /
rāghavetthaṃ prapañcena jagannāmnā vijṛmbhate //

tejaḥpuñjair yathā tejaḥ payaḥpūrair yathā payaḥ /
parisphurati saspandais tathā cit sargasambhramaiḥ //

tatsvabhāvena cinnāmnā sarvagenoditātmanā /
prakāśenāprakāśena niraṃśenāṃśadhāriṇā //

svayaṃ svavalanāyogād anantaṃ padam ujjhatā /
ayaṃ so 'smīti bhāvena gacchatājñapadaṃ śanaiḥ //

nānātāyāṃ prarūḍhāyām asyāṃ saṃsṛtipūrvakam /
bhāvābhāvagrahotsargapade sthitim upāgate //

puryaṣṭakaṃ spandaśataiḥ karoti na karoti ca /
utsedham eti bhūkośakoṭarastho 'ṅkurotkaraḥ //

vyoma sauṣiryam ādatte sarvamūrtyavirodhi yat /
spandaikadharmavān vāto rasarūpi yathā jalam //

dṛḍhorvī prakaṭaṃ tejas sthitimanti jaganti ca /
pratibandhābhyanujñāsu kālaḥ kalanayā sthitaḥ //

puṣpaṃ latāntam āyāti śanais sañcitakesaram /
mṛtkoṭararasollāsas tṛṇatām eti bhūtale //

mūlasthāḥ phalam āyānti pelavā rasaleśakāḥ /
sanniveśaṃ vrajanty etā rekhāḥ pallavapāliṣu //

racanām anugṛhṇanti śakrabāṇāsane 'ṇavaḥ /
yogo bhavaty avirataṃ saṃsthānena navo navaḥ //

vasantam upatiṣṭhante puṣpapallavarāśayaḥ /
nidāghavidhim āyānti dāvadāhavibhūtayaḥ //

prāvṛṭsamayam īhante nīlā jaladarājayaḥ /
śaradaṃ cānudhāvanti samagrāḥ phalarāśayaḥ //

himantau himahāsinyo bhavanti kakubho daśa /
nayanty upalatām ambu śiśire śītalānilāḥ //

na jahāti svamaryādāṃ kālo yugamayīm imām /
taraṅgiṇītaraṅgaughalīlayā yānti sṛṣṭayaḥ //

niyatis sthitim āyāti sthairyacāturyakāriṇī /
tiṣṭhaty āpralayaṃ dhīrā dharā dharaṇadharmiṇī //

caturdaśavidhānīha bhūtāni bhuvanāntare /
nānācāravihārāṇi nānāviracanāni ca //

punaḥ punar vilīyante jāyante ca punaḥ punaḥ /
dhārāparamparāpātavati vārīva budbudāḥ //

āyāti yāti paritiṣṭhati rāraṭīti svārthān upārjayati dhāvati janmarāśau /
unmattavad vihitabhāvanam āhitehā mugdhā kṛtāntavivaśā janatā varākī //