Mokṣopāya · Chapter 3.94

uttamādhamamadhyānāṃ padārthānām itas tataḥ /
utpattīnāṃ vibhāgo 'yaṃ śṛṇu vakṣyāmi rāghava //

itthamprathamatotpanno yo 'sminn eva hi janmani /
brahmaṇas sāttvikī tasya prathamotpattir iṣyate //

idamprathamatānāmnī śubhābhyāsasamudbhavā /
śubhalokāśrayā sā ca śubhakāryānubandhinī //

sā ced vicitrasaṃsāravāsanāvyavahāriṇī /
bhāvaiḥ katipayair mokṣam īyuṣī guṇapīvarī //

tādṛkphalapradānaikakāryākāryānumānadā /
tena rājasasattveti procyate sā kṛtātmabhiḥ //

atha cec citrasaṃsāravāsanāvyavahāriṇī /
atyantakaluṣā janmasahasrair jñānabhāginī //

tādṛkphalapradānaikadharmādharmānumānadā /
asāv adhamasattveti procyate sā kṛtātmabhiḥ //

saiva saṅkhyātigānantajanmavṛndād anantaram /
sandigdhamokṣā yadi tat procyate 'tyantatāmasī //

anadyatanajanmāttamatis tādṛśakāraṇā /
yotpattir madhyamā puṃso rāma dvitribhavāntarā //

tadvatkāryānugā loke rājasī rājasattama /
aviprakṛṣṭajanmādhvā socyate kṛtabuddhibhiḥ //

sā hi tajjanmamātreṇa mokṣayogyā mumukṣubhiḥ /
tādṛkkāryānumānena proktā rājasasāttvikī //

saiva ced itarair alpair janmabhir mokṣabhāginī /
tat tādṛśī hi sā tajjñaiḥ proktā rājasarājasī //

saiva janmaśatair mokṣabhāginī cec ciraiṣiṇī /
tad uktā tādṛgārambhā sadbhī rājasatāmasī //

saiva sandigdhamokṣā cet sahasrair api janmanām /
tad uktā tādṛgārambhā rājasātyantatāmasī //

bhuktajanmasahasrā tu yotpattir brahmaṇo nṛṇām /
ciramokṣā hi kathitā tāmasī sā maharṣibhiḥ //

tajjanmanaiva mokṣasya bhāginī cet tad ucyate /
tajjñais tāmasasattveti tādṛgārambhaśaṃsinī //

bhāvaiḥ katipayair mokṣabhāginī cet tad ucyate /
tamorājasarūpeti tādṛśair guṇavṛttibhiḥ //

pūrvaṃ janmasahasrāḍhyā puro janmaśatair api /
mokṣayogyā tataḥ proktā tajjñais tāmasatāmasī //

pūrvaṃ tu janmalakṣyāḍhyā janmalakṣyaiḥ puro 'pi cet /
sandigdhamokṣā tad asau procyate 'tyantatāmasī //

sarvā etās samāyānti brahmaṇo bhūtajātayaḥ /
kiñcitpracalitā bhogāt payorāśer ivormayaḥ //

sarvā etā viniṣkrāntā brahmaṇo jīvarāśayaḥ /
svatejasspanditā bhogād dīpād iva marīcayaḥ //

sarvā eva samutpannā brahmaṇo bhūtapaṅktayaḥ /
svamarīcibaloddhūtād alātāṅgāt kaṇā iva //

sarvā evotthitās tasmād brahmaṇo jīvajātayaḥ /
mandāramañjarīrūpāś candrabimbād ivāṃśavaḥ //

sarvā eva samutpannā brahmaṇo dṛśyadṛṣṭayaḥ /
yathā viṭapinaś citrās tadrūpā viṭapaśriyaḥ //

sarvā eva samutpannā brahmaṇo jīvaśaktayaḥ /
kaṭakāṅgadakeyūrayuktayaḥ kanakād iva //

sarvā evotthitā rāma brahmaṇo jīvarāśayaḥ /
nirjharād amaloddyotāt payasām iva bindavaḥ //

ajasyaivākhilā rāma bhūtasantatikalpanā /
ākāśasya ghaṭasthālīrandhrākāśādayo yathā //

sarvā evotthitā lokakalanā brahmaṇaḥ padāt /
śīkarāvartalaharībindavaḥ payaso yathā //

sarvā evotthitā rāma brahmaṇo dṛśyadṛṣṭayaḥ /
mṛgatṛṣṇātaraṅgiṇyo yathā bhāskaratejasaḥ //

sarvā dṛśyadṛśo draṣṭur vyatiriktā na rūpataḥ /
śītaraśmer iva jyotsnā svālokā iva tejasaḥ //

evam etā hi lokānāṃ jātayo vividhāśrayāḥ /
tasmād eva samāyānti tasminn eva viśanti ca //

kāścij janmasahasrāntājātayaś cirakālikāḥ /
kāścit katipayātītajanmarūpā vyavasthitāḥ //

itthaṃ jagatsu vividheṣu vicitrarūpās tasyecchayā bhagavato vyavahāravatyaḥ /
āyanti yānti nipatanti tathotpatanti bhūtaśriyaḥ kaṇaghaṭā iva pāvakotthāḥ //