Mokṣopāya · Chapter 3.136

atha kālabhṛgū devau mandarācalakandarāt /
gantuṃ pravṛttāv avanau samaṅgāsaritas taṭam //

tau śailād avarohantau dṛṣṭavantau mahādyutī /
navahemalatājālakuñjasuptān nabhaścarān //

vallīvalayadolābhiḥ krīḍantīr gaganāṅganāḥ /
hariṇīmugdhamugdhākṣiprekṣitasmāritotpalāḥ //

siṃhān adhyāsitottuṅgaśilāśakalaviṣṭarān /
dhṛtākārān ivotsāhān helādṛṣṭajagattrayān //

tālottālalatānyastahastān hastighaṭāpatīn /
madāvalepanidrālūn madān mūrtim ivāsthitān //

puṣpakesararaktāṅgapavanāruṇavāladhīn /
cañcalāṃś camarāṃś cāru bhūbhṛnmaṅgalacālitān //

kṛtājasrapatatpuṣpadhārāsāranimajjanān /
bhramarān sarjakharjūraśākhāśaraṇatāṃ gatān //

parasparaphalāghātakṣveḍāvijitakīcakān /
dhātupāṭalasadvaktrān markaṭān aṭanotkaṭān //

latāvitānasañchannasānūpavanamandirān /
siddhān amaranārībhir mandārakusumāhatān //

dhātupāṭalanirvāripayodapaṭasaṃvṛtān /
taṭān ajanasaṃsargān bauddhān pravrājitān iva //

saritaḥ kundamandārapinaddhalaharīghaṭāḥ /
sāgarotkatayevāttamadhumāsaprasādhanāḥ //

puṣpabhārapinaddhāṅgān vṛkṣān pavanakampitān /
kṣīvān iva madhuprāptau ghūrṇanmadhukarekṣaṇān //

śailarājaśriyaṃ sphītāṃ paśyantau tāv itas tataḥ /
prāptavantau vasumatīṃ purapattanamaṇḍitām //

kṣaṇād avāpatus tatra puṣpalolataraṅgiṇīm /
samaṅgāṃ saritaṃ sādhū sarvapuṣpamayīm iva //

dadarśātha taṭe tasyāḥ kasmiṃścit tanayaṃ bhṛguḥ /
dehāntaraparāvṛttaṃ bhāvam anyam upāgatam //

śāntendriyaṃ samādhistham acañcalamanomṛgam /
sucirād iva viśrāntaṃ suciraṃ śramaśāntaye //

cintayantam ivānantāś cirabhuktāś cirojjhitāḥ /
saṃsārasāgaragatīr harṣaśokanirantarāḥ //

nūnaṃ niścalatāṃ yātam atibhramitacakravat /
anantajagadāvartavivartātiśayād iva //

ekāntasaṃsthitaṃ kāntaṃ kāntyaikākinam āśritam /
upaśāntehitaṃ tyaktacittasambhramasaṅgamam //

nirvikalpasamādhisthaṃ virataṃ dvandvavṛttitaḥ /
hasantam akhilā lokagatīś śītalayā dhiyā //

viditākhilavṛttāntaṃ vigatāśeṣakautukam /
nirastakalpanājālam ālambitamahāpadam //

anantaviśrāntitate pade viśrāntam ātmani /
pratibimbam agṛhṇantaṃ sitaṃ maṇim iva sthitam //

heyopādeyasaṅkalpavikalpābhyāṃ samujjhitam /
suprabuddhamatiṃ dhīraṃ dadarśa tanayaṃ bhṛguḥ //

tam ālokya bhṛgoḥ putraṃ kālo bhṛgum uvāca ha /
vākyam abdhidhvaninibhaṃ tava putras tv asāv iti //

vibudhyatām iti girā samādher virarāma saḥ /
bhārgavo 'mbhodaghoṣeṇa śanair iva śikhaṇḍabhṛt //

unmīlya netre so 'paśyad agre kālabhṛgū prabhū /
samodayāv ivāyātau devau śaśidivākarau //

kadambalatikāpīṭhād athotthāya nanāma tau /
samaṃ samāgatau kāntau viprau hariharāv iva //

mithaḥ kṛtasamācārāś śilāyāṃ samupāviśan /
merupṛṣṭhe jagatpūjyā brahmaviṣṇuharā iva //

atha śāntatapā nāma sa samaṅgātaṭe dvijaḥ /
tāv uvāca vacaś śāntam amṛtasyandasundaram //

bhavator darśanenāham adya nirvṛtim āgataḥ /
samam āgatayor lokaṃ śītaloṣṇarucor iva //

yo na śāstrair na tapasā na jñānena na vidyayā /
vinaṣṭo me manomohaḥ kṣīṇo 'sau darśanena vām //

na tathā sukhayanty antar nirmalāmṛtavṛṣṭayaḥ /
yathā praharṣayanty etā mahatām eva dṛṣṭayaḥ //

caraṇābhyām imaṃ deśaṃ bhavantau bhūritejasau /
kau pavitritavantau naś śaśāṅkārkāv ivāmbaram //

ity uktavantaṃ provāca bhṛgur janmāntarātmajam /
smarātmānaṃ prabuddho 'si nājño 'sīti raghūdvaha //

prabodhito 'sau bhṛguṇā janmāntaradaśā nijāḥ /
muhūrtamātraṃ sasmāra dhyānonmīlitalocanaḥ //

athāsau vismayasmeramukho muditamānasaḥ /
vitarkamantharāṃ vācam uvāca vadatāṃ varaḥ //

jayaty aviratārambhā niyatiḥ paramātmanaḥ /
yadvaśād idam ābhogi jagaccakraṃ vivartate //

mamānantāny atītāni janmāny aviditāni ha /
tāni tāntadaśāḍhyāni saṃsmṛtāny ucitāni ca //

bhuktāni bahukāryāṇi vicitravibhavāny ati /
daśāphalāny anantāni kalpāntakalitāni ca //

dṛṣṭāḥ kaṭhinasaṃrambhā vibhavopārjanabhramāḥ /
vihṛtaṃ vītaśokāsu ciraṃ merusthalīṣu ca //

pītam āmodi mandārakusumāruṇitaṃ payaḥ /
mandākinyās sakalhāraṃ taṭeṣv amarabhūbhṛtaḥ //

bhrāntaṃ santānakuñjeṣu phullahemalatāliṣu /
merau kalpatarucchāyāpuṣpasundarasānuṣu //

na tad asti na yad bhuktaṃ na tad asti na yat kṛtam /
na tad asti na yad dṛṣṭam iṣṭāniṣṭāsu dṛṣṭiṣu //

jñātaṃ jñātavyam adhunā dṛṣṭaṃ draṣṭavyam akṣatam /
viśrānto 'smi ciraśrānto gato me sakalo bhramaḥ //

uttiṣṭha tāta gacchāmaḥ paśyāmo mandarasthitām /
tāṃ tanuṃ tāvad āśuṣkāṃ śuṣkāṃ vanalatām iva //

nāsamīhitam astīha na samīhitam asti me /
niyate racanāṃ draṣṭuṃ kevalaṃ viharāmy aham //

kim iti subhagam āryasevitaṃ tat sthiram anuyāmi madekabhāvabuddhyā /
tad alam abhimatāmatair mamāstu prakṛtam imaṃ vyavahāram ācarāmi //