Mokṣopāya · Chapter 3.104

atra te śṛṇu vakṣyāmi vṛttāntam imam adbhutam /
jāgatīhendrajālaśrīś cittāyattā sthitā yathā //

asty asmin vasudhāpīṭhe nānānagavanākulaḥ /
uttarāḥ pāṇḍavā nāma sphīto janapado mahān //

nīrandhranavajambīravanaviśrāntatāpasaḥ /
vidyādharīkṛtalatādolopavanapattanaḥ //

vātoddhūtābjakiñjalkapuñjapiñjaraparvataḥ /
lasatkusumasambhāravanamālāvataṃsakaḥ //

karañjamañjarīkuñjaguptaparyantajaṅgalaḥ /
kharjūrāntaritagrāmaghuṅghumadhvanitāmbaraḥ //

pākapiṅgamilacchreṇiśālikedārapiṅgalaḥ /
nīlakaṇṭharavoddāmavanamaṇḍalamaṇḍitaḥ //

sārasāravasaṃrambharaṇatkamalakānanaḥ /
tamālapaṭalānīlagirigrāmakakuṇḍalaḥ //

vicitravihagavyūhavirāvāhitakākaliḥ /
nadīparisaronnidrapāribhadradrumāruṇaḥ //

gāyatkalamakedāradārikāhūtamanmathaḥ /
puṣpasthalavaladvātavyādhūtakusumāmbudaḥ //

darīgṛhaviniṣkrāntasiddhacāraṇavanditaḥ /
svargād iva samāhūya lāvaṇyam abhinirmitaḥ //

gāyatkinnaraparyantakadalīṣaṇḍamaṇḍitaḥ /
mandānilabaloddhūtapuṣpopavanapāṇḍuraḥ //

tatrāsti lavaṇo nāma rājā paramadhārmikaḥ /
hariścandrakulodbhūto bhūmāv iva divākaraḥ //

yadyaśaḥkusumottaṃsapāṇḍuraskandhamaṇḍalāḥ /
tatra śailā virājante harāḥ proddhūlitā iva //

kṛpāṇaśakalotkṛttaniśśeṣārātimaṇḍalāt /
arātilokaḥ prāpnoti yadanusmaraṇāj jvaram //

yasyodārasamārambham āryalokānupālanam /
caritaṃ saṃsmariṣyanti harer iva ciraṃ janāḥ //

yasyāpsarobhir adrīndramūrdhasv amarasadmasu /
vikāsipulakollāsaṃ gīyante guṇagītayaḥ //

yasya svassundarīgītā lokapālaciraśrutāḥ /
viriñcahaṃsair dhvanyante svābhyāsād guṇagītayaḥ //

svapneṣv api na sāmānyā yasyodāracamatkṛteḥ /
rāma dṛṣṭāś śrutā vāpi dainyadoṣamarīcayaḥ //

jihmatāṃ yo na jānāti na dṛṣṭā yena gṛdhnutā /
udāratā yena dhṛtā brahmaṇevākṣamālikā //

dināṣṭabhāga ākāśa āgate divasādhipe /
kadācit sa sabhāsthāne siṃhāsanagato 'bhavat //

sukhopaviṣṭe tatrāsmin rājanīndāv ivāmbare /
praviśantīṣu sāmantasenāsu ca sasambhramam //

gāyantīṣv atha kāntāsu sūpaviṣṭeṣu rājasu /
manoharati sāhlāde vīṇāvaṃśakalārave //

cārucāmarahastāsu savilāsāsu rājani /
devāsuraguruprakhye viśrānte mantrimaṇḍale //

prastuteṣu prakṛṣṭeṣu rājakāryeṣu mantribhiḥ /
proktāsu deśavārtāsu nipuṇaiś cāratantribhiḥ //

itihāsamaye puṇye vācyamāne ca pustake /
paṭhatsu ca stutīḥ puṇyāḥ puraḥprahveṣu vandiṣu //

sabhāṃ viveśa sāṭopaḥ kaścit tām aindrajālikaḥ /
varṣaṇāhitasaṃrambho vasudhām iva vāridaḥ //

sa nanāma mahīpālaṃ śikharodārakandharam /
pādopāntagataḥ kāntaṃ śailaṃ phalatarur yathā //

sacchāyasyonnatāṃsasya phalinaḥ puṣpadhāriṇaḥ /
saṃviveśa puro rājñas taror agre kapir yathā //

capalo lampaṭo 'rthānāṃ sāmodasukhamārutam /
uvācotkandharaṃ bhūpaṃ sa padmam iva ṣaṭpadaḥ //

vilokaya vibho tāvad ekām iha kharolikām /
pīṭhastha eva sāścaryāṃ vyomnaś candra ivāvanim //

ity uktvā bhramitā tena piñchikā bhramadāyinī /
nānāviracanābījaṃ māyeva paramātmanā //

tāṃ dadarśa mahīpālas tejorekhāvirājitām /
śakras suravimānasthas svakārmukalatām iva //

sabhāṃ saindhavasāmanto viveśāsmin kṣaṇe tadā /
tārāpatikarākīrṇāṃ vyomavīthīm ivāmbudaḥ //

taṃ caivānujagāmāśvaś śasyaḥ paramavegavān /
devalokonmukhas tv abdheś śakram uccaiśśravā iva //

sa tam aśvam upādāya pārthivaṃ samuvāca ha /
soccaiśśravā iva kṣīrasāgaro marutāṃ patim //

idam uccaiśśravaḥprakhyaṃ hayaratnaṃ mahīpate /
jave jayanaśīle tu mūrtimān iva mārutaḥ //

aśvo 'yam asmatprabhuṇā prabho samprahitas tvayi /
rājate hi padārthaśrīr mahatām arpaṇāc chubhā //

ity uktavati tasmiṃs tu pratyuvācaindrajālikaḥ /
jaladastanite śānte cātako bhūdharaṃ yathā //

sadaśvam enam āruhya bhuvanaṃ vihara prabho /
svapratāpāhitānalpaśobhām urvīṃ ravir yathā //

aśvam ālokayām āsa tenokta iti pārthivaḥ /
nirhrādasūcitaṃ meghaṃ sa mayūra ivotsukaḥ //

athānimeṣayā dṛṣṭyā rājā citropamākṛtiḥ /
babhūvālokayann aśvaṃ lipikarmārpitopamam //

kṣaṇam ālokya piñchāśvau tasthau sa sthagitekṣaṇaḥ /
dṛṣṭakṣubdhasamudrādrir bhīrur ekataro yathā //

tasthau muhūrtayugmaṃ tu dhyānāsakta ivātmani /
vītarāgo munir buddhaḥ parānanda iva sthitaḥ //

bodhitaḥ kenacin nāsau svapratāpajitorjitaḥ /
bhayāt kām apy ayaṃ bhūpaś cintāṃ cintayatīti ha //

babhūvuḥ kevalaṃ tatra nisspandasitacāmarāḥ /
cāmariṇyo hi śarvaryas stambhitendukarā iva //

virejur vismayāpūrṇā nisspandās te sabhāsadaḥ /
nisspandakiñjalkadalāḥ padmāḥ paṅkakṛtā iva //

praśaśāma sabhāsthāne janakolāhalaś śanaiḥ /
praśāntaprāvṛṣo vyomnas sāmbhodam iva garjitam //

sandehasāgaronmagnā jagmuś cintāṃ sumantriṇaḥ /
viṣīdati gadāpāṇāv asurājāv ivāmarāḥ //

vitatavismayajihmatayā tayā janatayā bhavamohaniṣaṇṇayā /
stimitacakṣuṣi bhūmipatau sthite mukulitābjavanasya dhṛtā dyutiḥ //