Language

ENहिગુ
Scripture Library

Mayamata · Chapter 21.25

21.25.1

atha ekaviṃśo'dhyāyaḥ
tritalaṃ pañcadhāmānaṃ saṃ kṣepād vacyate'dhunā
saptāṣṭahastamārabhya dvidvihastavivardhanāt

21.25.2

pañcadaśavikārāntaṃ vyāsaṃ tuṅgaṃ tupūrvavat
saptāṣṭanandahastetusaptāṣṭāṃ śairvibhājite

21.25.3

bhāgena katna ṭavistāraṃ koṣṭhadvitriguṇāyatam
lambapañjaramardhāṃśaṃ hārābhāgaṃ tutatsamam

21.25.4

ūdhdhvabhūmau ṣaḍaṃśeṃ'śaṃ katna ṭaṃ tadi dvaguṇāyatam
koṣṭhakaṃ cāntarehāraṃ bhāgenai vaprakalpayet

21.25.5

ūdhdhvabhūmau tribhāgena madhyebhadraṃ vidhīyate
daṇḍaṃ sārdhaṃdvidaṇḍaṃ vā bhadraṃ tat kārayed budhaḥ

21.25.6

vimānocceviśeṣeṇa catu rviṃśatibhājite
pāśagaṅgāśvinībhistusatripādaguṇāṃ śakaḥ

21.25.7

sārdhāṃśaiḥ sārdhabandhāṃ śaiḥ sapādāṃ śārdhakāṃ śakaḥ
sārdhatribhistubhāgena yojayet tuvicakṣaṇaḥ

21.25.8

dharātalamadhaḥ stambha mañcamaṅi ghrakamañcakam
talipaṃ prastaraṃ vedīkandharaṃ śikharaṃ ghaṭam

21.25.9

katna ṭaṃ nīḍaṃ koṣṭhakaṃ cāṣṭakaṃ tad vedārābhaṃ janmataḥ sthūpikāntam
ūdhdhvebhūmāvalpanīḍaṃ dviraṣṭāviṣṭaṃ hyasmin ṣaṇṇavatyalpanāsam

21.25.20

nānādhiṣṭhānāṅi ghravedyādiyogaṃ mūrdhanyaṣṭārdhaṃtathādabhranāsam
koṣṭhaṃ katna ṭādunnataṃ cet samaṃ ca śambhorvāsaṃ svastikaṃ tatribhaumam

21.25.11

tāresaptanavāṃ śetubhāgaṃ sauṣṭhikavistṛtam
śālābhāgaṃ tathā dvyaṃ śaṃ hārābhāgena kalpayet

21.25.12

aṣṭakatna ṭaṃ tutatkoṣṭhaṃ dvādaśaiva vidhīyate
aṣṭau nīḍāni viṃ śattuśatamatrālpanāsikam

21.25.13

aṣṭāśraṃ mastakaṃ vedī kandharaṃ cāṣṭanāsikam
vimalākṛtikaṃ nāmnā śambhorvāsaṃ sanātanam

21.25.14

hastanavasaptatati saptanavabhāgaṃ bhāgatatikatna ṭavasukaṃ turavikoṣṭham
ūdhdhvavasupañjaramathāṣṭagalanāsaṃ viṃ śatiśatānuvimalākṛti vimānam

21.25.15

ekādaśakaraṃ vyāsamaṣṭabhāgai rvibhājayet
taccaturbhā gamādhikyamāyataṃ vṛttamiṣyate

21.25.16

dvyaśravṛttamadhiṣṭhānaṃ tadvat kandharamastakam
tadvistārārdhamānena vartu laṃ vartanīyakam

21.25.17

aśrāt pāśśveca pṛṣṭhaṃ ca kuryādakadvayāṃ śakam
katna ṭakoṣṭhakanīḍānāṃ vistāraṃ bhāgamiṣyate

21.25.18

koṣṭhakaṃ dviguṇāyāmaṃ hārā bhāgena yojitā
samaṃ tripādamardhaṃvā mukhamaṇḍapamiṣyate

21.25.19

maṇḍapodhdhvaṃyathā hammyaṃtathālaṅkāramīritam
katna ṭakoṣṭhādisaṃ yuktaṃ maṇḍapaṃ sarvahammyake

21.25.20

trivargasahitaṃ vā'pi toraṇādyai rvicitritam
maṇḍapaṃ samasūtraṃ cedantarālaṃ tunimnakam

21.25.21

katna ṭakoṣṭhādi sarvāṅgaṃ mānasūtrād bahirgatam
svavyāsārdhaṃtadardhārdhaṃdaṇḍaṃ sārdhadvidaṇḍakam

21.25.22

dvidaṇḍārdhaṃtridaṇḍaṃ vā mānasūtrād bahirgatam
evaṃ yuñjīta hammyaṃtusampadāmāspadaṃ sadā

21.25.23

ajusūtraṃ pramāṇāntaṃ tadbhaṅgaṃ vipadāṃ padam
ṣaḍ bhāgaṃ syāt tadūdhdhvetupṛṣṭhatastasya pāśśvayoḥ

21.25.24

kṛtvāka dviguṇāṃ śaṃ tukatna ṭakoṣṭhādi pūrvavat
ūdhdhvabhaumaṃ caturbhā gaṃ yathāyu ktivaśānnayet

21.25.25

mastake purato netraśālāvaktrasamanvitam
garbhakatna ṭopasampannaṃ kṣudranāsyaṅi ghrasaṃ yutam

21.25.26

katna ṭakoṣṭhādisaṃ yuktaṃ yathālaṅkāramācaret
śikharedaśa nāsyaḥ syu stisraḥ pādasamanvitāḥ

21.25.27

aṣṭakatna ṭaṃ tathā koṣṭhaṃ nīḍaṃ dvādaśa cai vahi
hārāyāṃ kṣudranīḍaṃ syādaka dviguṇasaṃ khyayā

21.25.28

nānāmasūrakastambhavedikādyairalaṅkṛtam
sopapīṭhamadhiṣṭhānaṃ kevalaṃ vā masūrakam

21.25.29

hastipṛṣṭhamidaṃ nāmnā sarvadeveṣuyogyakam
pādoccatridvibhāgoccaṃ pādaṃ sarvāṅgasaṃ yutam

21.25.30

potikārahitaṃ vīrakāṇḍopari samaṇḍitam
uttaraṃ vājanaṃ sābjakṣepaṇaṃ nimnavājanam

21.25.31

tadūdhdhvejhaṣakāṇḍaṃ syānnānāpatrairvicitritam
toraṇākṛtisaṃ yuktaṃ mṛṇālyanvitakandharam

21.25.32

sarvālaṅkārasaṃ yuktaṃ stambhatoraṇamīritam
pādāntarevā hārāyāṃ karṇaprāsādamadhyame

21.25.33

śālāmadhye'ntarāletukuryāt sarveṣudhāmasu
stambhesravāṅgayu kte samatalamubhayoḥ pāśśvayorvīrakāṇḍa-syāgrenyastottaraṃ vājanamupari dalaṃ kṣepaṇaṃ toraṇāgram
nakraḥ patrādibhiryad viracitamatha tad dhāmni vā maṇḍapevā
śālāyāmanyavastu ṣvabhimatamayutastambhayuk toraṇaṃ syāt

21.25.34

tadevacaturaśrābhamāyataṃ tanmasūrakam

21.25.35

vistāramaṣṭabhāgaṃ syādāyāmaṃ daśabhāgabhāk
katna ṭakoṣṭhakanīḍaṃ ca bhāgena parikalpayet

21.25.36

hārābāgaṃ tubhāgena ṣaḍaṃśaṃ codhdhvabhūmike
tadūdhdhyetucaturbhā gamāyāmedvyaṃ śamādhikam

21.25.37

sāyataṃ dvyaśravṛttaṃ syād vedikāgalamastakam
katna ṭakoṣṭhādi sarvāṅgaṃ pūrvavat parikalpayet

21.25.38

nānādhiṣṭhānasaṃ yuktaṃ nānāpādairalaṅkṛtam
pādopari bhavennāsī svastibandhanaśobhitā

21.25.39

yathā balaṃ yathā yogaṃ tathā kuryād vicakṣaṇaḥ
etadapyu ditaṃ saudhaṃ gajapṛṣṭhaṃ purātanaiḥ

21.25.40

yu gme'pyevaṃ prayuñjīyāt sarvahammyaṃvicakṣaṇaḥ
trayodaśakaravyāsaṃ navadhā vibhajet samam

21.25.41

garbhagehaṃ tribhāgena gṛhapiṇḍistubhāgataḥ
andhāramaṃ śamaṃ śena parito'ndhārikā bhavet

21.25.42

aṃ śena sauṣṭhikaṃ koṣṭhaṃ vistāraṃ triguṇāyatam
ardhena nīḍavistāraṃ śeṣaṃ hārāṅgamiṣyate

21.25.43

koṣṭhamadhyetridaṇḍe na nāsī nirgamanānvitā
uparyapi ṣaḍaṃśeṃ'śaṃ katna ṭaṃ tadi dvaguṇāyatam

21.25.44

koṣṭhakaṃ bhāgato hārā pañjarai ranvitā bhavet
ūdhdhvabhāgaṃ tribhāgena madhyedaṇḍe na nirgamam

21.25.45

caturaśramadhiṣṭhānaṃ vasvaśraṃ galamastakam
ādau talecatuṣkarṇekatna ṭaṃ vedāśramastakam

21.25.46

aṣṭāśramūdhdhvabhūmau tusauṣṭhikānāṃ tumastakam
aṣṭakatna ṭaṃ tathā nīḍaṃ koṣṭhakaṃ tutathai va hi

21.25.47

kṣudranīḍaṃ tathāpyaṣṭāvaṣṭau syu rgalanāsikāḥ
svastikākārasaṃ yuktaṃ nāsikābhūṣaṇaṃ bhavet

21.25.48

bhadrakoṣṭhamidaṃ nāmnā yathārthaṃparikīrtitam
tadevavartu laṃ karṇakatna ṭamūdhdhvodhdhvabhūmike

21.25.49

mastakaṃ tasya vṛttaṃ syāccaturnāsīsamanvitam
vṛttakatna ṭamidaṃ nāmnā devānāṃ sārvadeśikam

21.25.50

tadevāṣṭāṃ śamādhikyamāyataṃ caturaśrakam
karṇakatna ṭaṃ yu gāśraṃ syādāyataṃ vṛttamastakam

21.25.51

koṣṭhabhadraṃ vinā tatra śeṣaṃ pūrvavadācaret
sthūpitrayasamāyu ktametannāmnā sumaṅgalam

21.25.52

pañcādaśakaravyāsaṃ paṅktyaṃ śena vibhājayet
garbhagehaṃ caturbhā gamandhāryaṃśena yojitā

21.25.53

alindramaṃ śamaṃ śena khaṇḍahammyaṃbahiḥ kramāt
karṇemadhye'ntarekāryaṃkatna ṭaṃ koṣṭhaṃ ca pañjaram

21.25.54

bhāgena koṣṭhakāyāmaṃ dviguṇaṃ sammataṃ budhaiḥ
ūdhdhvabhūmau rasāṃ śetubhāgaṃ sauṣṭhikavistṛtam

21.25.55

koṣṭhakaṃ dviguṇāyāmaṃ hārā bhāgena yojayet
tadūdhdhvetucaturbhā gaṃ dvibhāgaṃ madhyanirgamam

21.25.56

daṇḍaṃ vā'dhyardhadaṇḍaṃ vā dvidaṇḍaṃ vā viśeṣataḥ
caturaśramadhiṣṭhānaṃ tadvat kandharamastakam

21.25.57

aṣṭakatna ṭaṃ tathā nīḍaṃ koṣṭhakaṃ tutathai vaca
lambanīḍamuparyaṣṭau varṣasthalasamanvitam

21.25.58

nāsikā svastikākārā sravatra pariśobhitā
nānāmasūrakastambhavedījālakatoraṇam

21.25.59

unnatau katna ṭakoṣṭhau cedantaraprastarānvitau
etad gāndhāramityu ktamaṣṭāśraṃ vāgalaṃ śiraḥ

21.25.60

tadevavartu laṃ vedī kandharaṃ śikharaṃ bhavet
śeṣaṃ pūrvavadu ddiṣṭaṃ nāmnā śrībhogamiṣyate

21.25.61

vṛttevṛttāyatedvyaśravṛtte'ṣṭāśreṣaḍaśrake
katna ṭakoṣṭhakanīḍānāmuparyu pari ca kramāt

21.25.62

katna ṭakoṣṭhakanīḍaiśca maṇḍitaṃ khaṇḍahammyake
ajubhāgaviśālāt tudvyaśravṛttetuvartu le

21.25.63

bhāgaṃ kiñcid bhavennyūnaṃ bhāgaṃ sarvaṃsamaṃ tuvā
aṣṭāṃ śona daśāṃ śonamūdhdhvāṃśaṃ vā'pyadhoṃ śakāt

21.25.64

yathā śobhābalāvāptistathā yuñjīta bu ddhimān
arpitānarpitaṃ cai vaprāsādaṃ dvividhaṃ bhavet

21.25.65

arpitaṃ na ca sālindramanarpitamalindrabhāk
evamalpakramaṃ sarvaṃyojayet tad vicakṣaṇaḥ

21.25.66

guṇaśaramu ninandaikādaśai kādhikāka stithimu nidaśa bhāgehammyatārekṛte-'smin
śaśiguṇayu ga bāṇaiḥ ṣaḍyamī nāganandaiḥ svabhavanavipulasyārdhena
nālīgṛhaṃ syāt

21.25.67

harm yāṅgānāṃ katna ṭakoṣṭhādikānāṃ grīvādhastād vedikā yojanīyā
hārābhāgevedikāvedikā vā nīḍaṃ vā tatrālpanāsaṃ ca kuryāt

21.25.68

toraṇaṃ trividhaṃ patratoraṇaṃ makarānvitam
citratoraṇamityeṣāṃ maṇḍanaṃ tvadhunocyate

21.25.69

bālacandranibhaṃ patraiścitritaṃ patratoraṇam
dvayormakarayorvaktrasthitamadhyamapūritam

21.25.70

nānāvidhalatāyu ktametanmakaratoraṇam
tadeva pāśśvayormadhyaṃ pūrimadhyaṃ dvayostataḥ

21.25.71

nakratuṇḍaṃ pragṛhyai va dvayorāsyavinirgataiḥ
vidyādharai śca bhūtaiśca siṃ hai vvyālaiśca haṃ sakaḥ

21.25.72

bālaiḥ sragdāmakaranyairmaṇibandhai rvicitritam
citratoraṇame tat syād devānāṃ bhūbhujāṃ varam

21.25.73

guhāsupratimāstāsupāśśvapādayutāni ca
toraṇānyuttarādhastāt prayojyāni vicakṣaṇaiḥ

21.25.74

stambhoccepañcaṣaṭ saptadvyaṃ śoccaṃ toraṇāgrakam
śeṣaṃ pādodayaṃ pādaṃ caturaśrāṣṭavṛttayuk

21.25.75

ku mbhamaṇḍyādisaṃ yuktaṃ potikārahitaṃ tuvā
uttaraṃ vājanaṃ sābjakṣepaṇaṃ kṣudravājanam

21.25.76

potikopari vā kuryād vīrakāṇḍasya copari
utsandhyantānatāgraṃ tukuryā nmakaraviṣṭaram

21.25.77

tuṅgārdhaṃtricatuṣ j pañcadaṇḍatoraṇavistṛtam
dvāratu lyonnataṃ vyāsāntaraṃ stambhadvayorapi

21.25.78

uttarottarayu ktāṣṭamaṅgalodhdhvasthanakravat
ghnakaṃ pañcavaktraṃ tutadūdhdhveśūlasaṃ yutam

21.25.79

chatrake tupatākāśrīrbherī ku mbhaṃ ca dīpikā
nandyāvartena cāṣṭau hi sarveṣāmaṣṭamaṅgalam

21.25.80

evaṃ proktaṃ caturbhedaṃ devādīnāṃ tutoraṇam
padmāsanodhdhveku mbhasya tiryak cārulatākṛtiḥ

21.25.81

tadūdhdhveghnakodhdhvābjamiṣṭaku mbhalatāgrakam

21.25.82

padmaku mbhalatai vaṃ syādanyadapyevamūhyatām
tadevotsandhikodhdhvetuvīrakāṇḍasamanvitam

21.25.83

stambhaku mbhalatai vaṃ syād stambhatoraṇavacchiraḥ
hārāyāṃ tuprakartavyā dai ve'dai venike tane

21.25.84

ṣaḍaṣṭadaśa mārtāṇḍamanu vaikāramātrakaḥ
vyāsaṃ tārārdhaniṣkrāntaṃ tridvyaṃ śaṃ vā tribhāgikam

21.25.85

vṛttākārasamaṃ channaṃ toraṇāṅi ghravadāyatam
sakandharaṃ tadūdhdhvetuśukanāsyā vibhūṣitam

21.25.86

vṛttasphuṭitamityu ktaṃ dyusadāṃ sadmabhūṣaṇam
taletaletusopānaṃ prayuñjīta vicakṣaṇaḥ

21.25.87

trividhaṃ tasya mūlaṃ tucaturaṃ vṛttamāyatam
catu rvidhaprakāraṃ syāt trikhaṇḍaṃ śaṅkhamaṇḍalam

21.25.88

vallīmaṇḍalamatyardhagomūtreṇa samāhitam
mūlādagraṃ kramakṣīṇaṃ prathitaṃ śaṅkhamaṇḍalam

21.25.89

syād vallīmaṇḍalaṃ vṛkṣārohivallīsamakriyam
aśvapādopari sthityārohaṇaṃ dakṣiṇāṅi ghraṇā

21.25.90

dvidaṇḍādyā saptadaṇḍāt sopānasya viśālatā
aśvapādasya vistāro dviguṇādyaścatu rguṇāt

21.25.91

śayitavyāsapādārdhatripādāṃ śaṃ dṛśodayaiḥ
sthitānībhabālavṛddhasamakhaṇḍānyanukramāt

21.25.92

śayānaghnakavyāsaḥ ṣoḍaśāṣṭādaśāṅgulāḥ
samum̐taṃ ṣaḍaṃkamevaṃ sopānakalpanam

21.25.93

hastavyāsaṃ dvidaṇḍaṃ tatpādavyāsaṃ tubāhalam
hasteyathābalaṃ yojyaṃ pravaśesthitaśāyinoḥ

21.25.94

ayu gmameva sopānaṃ guhyāguhyavaśāt tataḥ
ekabhaktiviniṣkrāntaṃ maṇḍapādiṣubāhyataḥ

21.25.95

sopānaṃ sarvavarṇānāṃ prādakṣiṇyādhirohaṇam
praśastaṃ viparītaṃ tad vināśāya bhavediha

21.25.96

adhiṣṭhānādhirohārthaṃsopānaṃ pāśśvayormu kham
hastihastaṃ cāśvapādaghnakāntaṃ prayojayet

21.25.97

sopānaṃ tadadhiṣṭhānastambhaprastaravad bhavet
evaṃ vidhiviśiṣṭaṃ tusopānaṃ sampadāṃ padam

21.25.98

evaṃ proktaṃ tai tilānāṃ narāṇāṃ vāseyogyaṃ toraṇaṃ cai vayu ktyā
sopānaṃ tadbhe damākāramasmin samyag yojyaṃ vāstu vidyāvidhijñaiḥ

21.25.99

syānnāgaraṃ drāviḍavesaraṃ ca krameṇa vai sattvarajastamāṃsi
mahīsurorvīpativaiśyakāsteharirvidhātā hara ādhidai vāḥ

21.25.1

iti mayamatevastuśāstretribhūmividhāno nāma ekaviṃśo'dhyāyaḥ
atha dvāviṃśo'dhyāyaḥ
pañcamānaṃ caturbhau maṃ vakṣyesaṃ kṣepataḥ kramāt
tricatuṣpaṅktihastādidvidvihastavivardhanāt

21.25.2

ekadvāviṃ śadantaṃ tuvyāsaṃ tuṅgaṃ tupūrvavat
vistārotsedhamānābhyāṃ bhāgān vakṣyāmi hammyake

21.25.3

trayodaśakaravyāsamaṣṭadhā vibhajet samam
ekāṃ śaṃ katna ṭavistāraṃ śālāyāmaṃ dvibhāgikam

21.25.4

bhāgena pañjaravyāsamūdhdhvetupunaraṣṭadhā
prāgvadeva sabhāśālāpañjarāṇāmuparyapi

21.25.5

ūdhdhveṣaḍ bhāgike bhāgamekaṃ katna ṭasya vistṛtam
dvibhāgaṃ koṣṭhakāyāmaṃ nīḍaṃ bhāgārdhamiṣyate

21.25.6

tadūdhdhveguṇabhāgeṃ'śaṃ madhyedaṇḍe na nirgamam
utsedhaṃ vibhajed vidvān navatriṃ śatisaṃ khyayā

21.25.7

sārdhadvyaṃ śamadhiṣṭhānaṃ pañcāṃ śaṃ pādadai ghghyakam
tadardhaṃprastarotsedhaṃ satripādayu gāṃ śakam

21.25.8

ūdhdhvabhūmyaṅi ghrakotsedhaṃ sapādadvyaṃ śamañcakam
jaṅghā tadi dvaguṇā codhdhvedvyaṃ śena prastarodayam

21.25.9

pādādhikacaturbhā gamuparistambhatuṅgakam
syāt satribhāgapādena prastaraṃ vedikāṃ śakam

21.25.10

galoccamaśvinībhāgaṃ sārdhavedaistumūrdhani
śeṣabhāgaṃ śikhāmānamāhomaṃ caturaśrakam

21.25.11

ravisaṃ khyā bhavet sauṣṭhī koṣṭhaṃ tāvat tupañjaram
śikharevedanāsyaḥ syuścālpanāsyā vibhūṣitam

21.25.12

svastikākārasaṃ yuktaṃ nāsikābhiralaṅkṛtam
prāgvadevatalaṃ cādhaḥ stambhālaṅkāratoraṇam

21.25.13

sarvālaṅkārasaṃ yuktametaddhammyaṃsubhadrakam
sarvaṃprāgvat katna ṭakoṣṭhādi yuktyā madhyemadhyemastakaṃ maṇḍalābham

21.25.14

vṛttākāraṃ syāt sabhānāṃ śirastadvistārārdhenānvitaṃ garbhageham
śeṣaṃ tryaṃ śenāvṛtāvāsapiṇḍistattu lyaṃ tabdāhyato'ndhārahāram

21.25.15

nānādhiṣṭhānāṅi ghravedyādiyogaṃ nāmnedaṃ syācchrīviśālaṃ suhṛṣṭam
pañcadaśakaravyāsaṃ navadhā vibhajet kramāt

21.25.16

garbhagehaṃ tribhāgaikaṃ gṛhapiṇḍyastadaṃ śakam
aṃ śena parito'lindraṃ khaṇḍahammyaṃtathāṃ śakam

21.25.17

sabhā śālā tathā nīḍaṃ bhāgenaike na vistarāt
vistāra triguṇāyāmā svavyāsasamanirgamā

21.25.18

śālāmadhyemahānāsī bhāgatatyā vinirgatā
sabhākoṣṭhakanīḍānāmantare'rdhena hārakam

21.25.19

taduparyaṣṭabhāgena vibhajet katna ṭamaṃ śakam
koṣṭhakasya tuvistāraṃ tadevadviguṇāyatam

21.25.20

katna ṭaśālāntarenīḍamaṃ śena parikalpayet
tadūdhdhverasabhāgetukatna ṭamaṃ śena koṣṭhakam

21.25.21

vistāradviguṇāyāmamantare'rdhena pañjaram
ūdhdhvabhūmecaturbhā gemadhyedaṇḍe na nirgamam

21.25.22

aṣṭāśraṃ karṇakatna ṭaṃ syāt koṣṭhakaṃ krakarīkṛtam
mahāśikharamaṣṭāśramaṣṭanāsyā vibhūṣitam

21.25.23

katna ṭakoṣṭhakanīḍānāṃ saṃ khyāyāṃ pūrvavat tatiḥ
asyāpyu tsedhabhāgaṃ ca pūrvavat parikalpayet

21.25.24

bhadrakoṣṭhamidaṃ nāmnā vedabhaumaṃ divaukasām
saptadaśakaravyāsaṃ daśabhāgai rvibhājayet

21.25.25

nālīgṛhaṃ caturbhā gamaṃ śenāndhārikā bhavet
alindramaṃ śamaṃ śena paritaḥ khaṇḍahammyakam

21.25.26

katna ṭaṃ koṣṭhaṃ c nīḍaṃ ca bhāgena parikalpayet
koṣṭhāyāmaṃ dvibhāgaṃ syāccheṣaṃ hārā sapañjaram

21.25.27

jalasthalaṃ vihāyodhdhvevasubhāgai rvibhājite
bhāgena katna ṭavistāraṃ koṣṭhakaṃ dviguṇāyatam

21.25.28

hārāntaretathāṃ śena lambapañjaramīritam
tadūdhdhverasabhāgetubhāgaṃ sauṣṭhikavistṛtam

21.25.29

dvibhāgaṃ koṣṭhakāyāmaṃ hārāyāṃ kṣudrapañjaram
tadūdhdhvetutribhāgena madhyedaṇḍe na nirgamam

21.25.30

caturaśramadhiṣṭhānamaṣṭāśraṃ galamastakam
tricatuṣkoṣṭhakaṃ tāvat sauṣṭhikaṃ cāṣṭapañjaram

21.25.31

lambapañjaramaṣṭau hi kṣudranīḍaṃ dviraṣṭakam
galanāsyaṣṭasaṃ yuktaṃ koṣṭhakaṃ kiñcidunnatam

21.25.32

nānāmasūrakastambhavedījālakatoraṇam
nānālaṅkārasaṃ yuktaṃ nānācitrai rvicitritam

21.25.33

sopapīṭhamadhiṣṭhānaṃ kevalaṃ vā masūrakam
svastikākārasaṃ yuktaṃ nāsikābhiralaṅkṛtam

21.25.34

pūrvavat tuṅgabhāgaṃ syādetannāmnā jayāvaham
navapaṅktikaravyāsedaśabhāgavibhājite

21.25.35

garbhagehaṃ caturbhā gaṃ gṛhapiṇḍistadaṃ śake
andhāramaṃ śamaṃ śena paritaḥ khaṇḍahammyakam

21.25.36

katna ṭakoṣṭhakanīḍānāṃ tāramaṃ śena yojayet
koṣṭhakaṃ dviguṇāyāmaṃ hārā bhāgasamanvitā

21.25.37

pañcāṃ śesauṣṭhikavyāsemadhyedvyaṃ śena vistaram
ekabhāgaviniṣkrānta yu gmastambhasamanvitam

21.25.38

sopapīṭhamadhiṣṭhānaṃ samañcaṃ savitardikam
sakandharaśiroyu ktaṃ sarvālaṅkārasaṃ yutam

21.25.39

pādukottarayormadhyenavāṃ śenopapīṭhakam
masūrakaṃ dvibhāgoccaṃ dviguṇaṃ stambhadai ghghyakam

21.25.40

sārdhāṃśaṃ prastarotsedhamardhāṃśaṃ vedikodayam
uttarādikapotāntaṃ galodayamitīritam

21.25.41

pañjarākṛtisaṃ yuktaṃ kapotāt tuvinirgatam
yathāśobhaṃ yathāyu kti tathā śaktidhvajānvitam

21.25.42

kapotapañjaraṃ hyetat prāsādesārvadeśike
hārāyāṃ vā'tha śālāyāṃ madhyemadhyetuyojayet

21.25.43

katna ṭakoṣṭhakanīḍaṃ cai vāntaraprastarānvitam
jalasthalaṃ vihāyodhdhvabhūmāvaṣṭāṃ śasauṣṭhikam

21.25.44

dviguṇaṃ koṣṭhakāyāmaṃ tayormadhyetupañjaram
tadūdhdhverasabhāgetusauṣṭhikoṣṭhaṃ tupūrvavat

21.25.45

vijayasya yathā proktaṃ śeṣamūdhdhvetuyojayet
katna ṭakoṣṭhādi sarvāṅgaṃ pūrvavat saṃ khyayā viduḥ

21.25.46

mahānīḍaṃ dviraṣṭau syānnāmnedaṃ bhadrakatna ṭakam
tadevānyadalaṅkāraṃ śālāmadhyesabhadrakam

21.25.47

vṛttagrīvāśiroyu ktametannāmnā manoharam
tadevānyadalaṅkāraṃ vedāśraṃ kandharaṃ śiraḥ

21.25.48

nānāmasūrakastambhavedikādyairalaṅkṛtam
nāmnāvantikamityu ktaṃ śambhormandiramuttamam

21.25.49

triḥsaptahastavipulecaturaṃ śanālī dharmāṃśakeṃ'śamabhito gṛhapiṇḍimānam
andhāramaṃ śamabhitoṃ'śakamaṅgahāraṃ katna ṭaṃ ca nīḍamatha koṣṭhakamaṃ śatāram

21.25.52

śālāyataṃ dviguṇamaṃ śakatārahāraṃ vātāyanairmakaratoraṇaka rvicitram
tyaktvā jalasthalamuparyapi cāṣṭabhāgekatna ṭaṃ ca nīḍamatha koṣṭhakamaṃ śatatyā
śālāyataṃ dviguṇamūdhdhvataleṣaḍaṃśesauṣṭhyaṃśamaṃ śavipulaṃ dviguṇāyataṃ syāt
koṣṭhaṃ ca nīḍavipulaṃ hi tadardhabhāgaṃ codhdhvaṃyu gāṃśinayanāṃ śakamadhyabhadram
daṇḍe na nirgamamuparyapi bhadranīḍaṃ sārdhaṃdvidaṇḍavipulaṃ galanāsikaṃ ca
vṛttābhakandharavitardikamastakaṃ syādaṣṭārdhanāsikamadabhramathālpamaṣṭau

21.25.53

katna ṭaṃ ca nīḍamatha koṣ thakamunnataṃ syādādau taletadapi madhyamamañcayu ktam
śālonnataṃ hyupari connatamūdhdhvakatna ṭaṃ vṛttābhamatra vasupaṭṭaśirastumadhye

21.25.55

vedāśrakatna ṭaśikharaṃ hyatha mūlabhūmau nāsālpakaṃ hyupari vedhavihīnabandham
nānāmasūrakasahāṅi ghrakaśomitāṅgaṃ nāmnā sukhāvahamidaṃ suramandiraṃ syāt
satripādayu galārdhapañcaka ddvyardhasāṅi ghraśarasārdhanetrakaḥ
pañcabhāgikasa bhāganetraka stryaṅi ghravedanayanārdhavedakaḥ

21.25.56

tryaṅi ghrakāṃ śakaśivadvipādagaṅgāśvinībhirudayeṣaḍaṣṭake
kuṭṭimaṃ caraṇamañcapādakaṃ prastaraṃ talipamañcamaṅi ghrakam

21.25.57

prastaraṃ talipamañcavedikaṃ kandharaṃ śikharaku mbhakaṃ kramāt
pañcabhaumamu ditaṃ śivālake nandapaṅktibhirathendriyāṃ śakaḥ

21.25.58

ucchrayetadadhaḥ ṣaḍi bharguṇāṃ śai raṅi ghrakaṃ talam
ṣaḍ bhaumamevamu ddiṣṭaṃ tārābhāgaṃ tathā bhavet

21.25.59

tadadhaḥ sārdhaṣaḍ bhāgaiḥ sapādaguṇabhāgakaḥ
stambhaṃ masūrakaṃ kuryāt tārerudrākabhāgataḥ

21.25.60

saptabhaumamidaṃ proktaṃ vimānaṃ sārvadeśikam
tadadho mu nibhiḥ sārdhaguṇāṃ śaiḥ stambhakuṭṭimam

21.25.61

dharmarudrākabhāgaistusatrayodaśabhāgikaḥ
aṣṭabhaumaṃ vadantyasminnevaṃ prājñā munīśvarāḥ

21.25.62

tadadhaḥ sārdhasaptāṃ śaiḥ satripādaguṇāṃ śakaḥ
stambhaṃ ca talakaṃ kuryāt tāreṃ'śaṃ tatra pūrvavat

21.25.63

evaṃ navatalaṃ proktaṃ daśabhaumamathocyate
tadadho'ṣṭayu gāṃ śai stupādaṃ masūrakaṃ bhavet

21.25.64

tārepūrvoktabhāgaistumanubhāgairathāpi vā
tadadhaḥ sārdhavasvaṃ śaiḥ sapādayu gabhāgikaḥ

21.25.65

stambhaṃ masūrakaṃ kuryāt tāretadvacca pakṣakaḥ
tathā dviraṣṭabhāgais tusaptadaśāṃ śakastuvā

21.25.66

ekādaśatalaṃ proktaṃ dvādaśa kṣamamu cyate
tadadho nandanandārdhabhāgaiḥ stambhaṃ masūrakam

21.25.67

tāredviraṣṭabhāgādi yāvadakadvayāṃ śakam
gṛhapiṇḍyalindrahārā garbhā gārād bahiḥ kramāt

21.25.68

hammyasyāvadhikaṃ yāvannīyatetāvadaṃ śakaḥ
dvitrivedeṣuṣaḍ bhāgaiḥ prāgu ktāṃ śai stuvā gṛham

21.25.69

ekārdhenāthavālindraṃ śeṣaṃ ku ḍyeṣuyojayet
kecit trirnavabhirbhā gai rvadanti dvādaśāvanau

21.25.70

ṣaṭ ku ḍyaṃ pañcasālindraṃ bahiḥ katna ṭādiśobhitam
katna ṭaṃ koṣṭhaṃ ca nīḍaṃ ca kṣudraśālebhatuṇḍakam

21.25.71

yathāśobhamalaṅkāraṃ tathā yuñjīta bu ddhimān
yu gmahastairayu gmai rvāyojayedevamicchayā

21.25.72

yu gmāṃ śedvyaṃ śakaṃ vā'pi katna ṭavyāsaṃ dvirāyatam
śālāyāścaturaṃ śairvāyu gmeyu gmāṃ śaka rviduḥ

21.25.73

nānābhāgairalaṅkārai ranyairuktaṃ munīśvaraiḥ
tathā vā tatra yuñjīyāt prājñaḥ śilpiṣubu ddhimān

21.25.74

talamekaṃ bhaved grāsaṃ khaṇḍahammyaṃcatuḥsthale
dvitalaṃ pañcaṣaṭ saptabhūmāveva vidhīyate

21.25.75

tritalaṃ cāṣṭabhūmetunandapaṅktitaletathā
pañcabhaumaṃ caturbhau maṃ dvādaśai kādaśetale

21.25.76

mūlataḥ katna ṭakoṣṭhādīn yaḥ kartuṃsamyagīhate
taletalevibhāgāṃ śca yathāyu ktyā prayojayet

21.25.77

katna ṭakoṣṭhādisarvāṅgamuparyu pari pūrvavat
katna ṭakoṣṭhakanīḍādyairbhedairākhyā yathoditā

21.25.78

pūrvaṃtairbhedakaryuktasyākhyā dhāmnastathā bhavet
ādvādaśatalādevaṃ yuñjīyād dvitalāditaḥ

21.25.79

karṇemadhyetayormadhyekatna ṭaṃ koṣṭhaṃ ca pañjaram
kartavyaṃ mānasūtrāt tuteṣāṃ nirgamamu cyate

21.25.80

svavyāsārdhaṃtathārdhārdhaṃdaṇḍaṃ vā dvitridaṇḍakam
antarvinyāsadeśaṃ tumānasūtraṃ na yojayet

21.25.81

ajusūtrapramāṇāntaṃ tadbhaṅge vipadāṃ padam
tasmāt katna ṭādisarvāṅgaṃ mānasūtrād bahirnayet

21.25.82

caturaśraṃ tuvasvaśraṃ ṣoḍaśāśraṃ tuvartu lam
mastakaṃ stūpikopetaṃ katna ṭaṃ karṇayutaṃ matam

21.25.83

madhyanāsisamopetamardhakoṭisamanvitam
mukhapiṭṭakayopetaṃ śaktidhvajasamāyutam

21.25.84

anekasthūpikopetaṃ koṣṭhakaṃ madhyamebhavet
hastipṛṣṭhanibhaṃ pṛṣṭhe śālākāraṃ mukhaṃ mukhe

21.25.85

pañjaraṃ vihitaṃ katna ṭakoṣṭhayorantarebudhaiḥ
pāśśvavaktraṃ tadeveṣṭaṃ hasti tuṇḍaṃ samaṇḍitam

21.25.86

eṣa jātikramaḥ proktaḥ karṇakoṣṭhasamanvitam
madhyekatna ṭaṃ tayormadhyekṣudrakoṣṭhādiśobhitam

21.25.87

chandametat samu ddiṣṭaṃ katna ṭaṃ vā koṣṭhakaṃ tuvā
antaraprastaropetanimnaṃ vonnatameva vā

21.25.88

vikalpamiti nirdiṣṭamābhāsaṃ tadvimiśritam
kṣudrālpamadhyamotkṛṣṭaṃ harm yāṇāmevamīritam

21.25.89

jātyādibhedakaryuktaṃ vimānaṃ sampadāṃ padam
viparītevināśāya bhavedeveti niścayaḥ

21.25.90

ṣaḍaṣṭāśreca vṛtteca dvyaśravṛtteca tat kramāt
pañcāṣṭanavapaṅktyaṃ śevyāsaikāṃ śena bāhyataḥ

21.25.91

vartayet tutadākṛtyā koṭicchedārthamīritam
caturaśrasya nāhena yojayet tusamaṃ yathā

21.25.92

tayā vartanayā teṣāṃ mānaṃ saṃ pūrṇamiṣyate
mānaṃ dhāmnastusaṃ pūrṇaṃjagatsaṃ pūrṇatā bhavet

21.25.93

tasmāt sarvaprayatnena kuryāt saṃ lakṣya bu ddhimān
evaṃ saṃ kṣepataḥ proktaṃ prāsādānāṃ tulakṣaṇam

21.25.94

ekādidvādaśāntaṃ hyudayavipulabhāgaṃ karai stāramānaṃ
cotsedhaṃ katna ṭakoṣṭhādyavayavakaraṇaṃ nāhabhedaṃ krameṇa
proktaṃ saṃkṣipya samyaṅ mu nibhiravitathai rbrahmapūrvairyathoktaṃ
nānābhedai rvimānaṃ priyataramanaghaṃ taitalānāṃ mayena

21.25.1

iti mayamatevastuśāstrecaturbhūmyādibahubhūmividhāno nāma dvāviṃ śo'dhyāyaḥ
atha trayoviṃśo'dhyāyaḥ
prākāraparivāravidhānam
rakṣārthaṃca vimānānāṃ śobhārthaṃca tathā'dhunā
parivāraniveśārthaṃprākāraṃ procyatebudhaiḥ

21.25.2

kṛtvā catuṣpadaṃ mūlaprāsādasya tuvistṛtam
ādyaṃ sālaṃ mahāpīṭhaṃ padaiḥ ṣoḍaśabhiryu tam

21.25.3

maṇḍa kākhyaṃ dvitīyaṃ syānmadhyaṃ bhadramahāsanam
caturthaṃsu pratīkāntaṃ pañcamaṃ cendrakāntakam

21.25.4

evaṃ yu gmapadairyuktamayu gmairatha vakṣyate
ekamādyaṃ vimānaṃ syādādyaṃ sālaṃ tupīṭhakam

21.25.5

dvitīyaṃ sthaṇḍilaṃ sālaṃ madhyaṃ cobhayacaṇḍitam
susaṃhitaṃ caturthaṃsyādīśakāntaṃ tupañcamam

21.25.6

caturaśrīkṛtetena mukhāyāmamihodhdhvataḥ
pādādhikamathādhyardhaṃpādonadviguṇaṃ kramāt

21.25.7

dviguṇaṃ dviguṇārdhaṃca triguṇaṃ ca catu rguṇam
mukhāyāmamiti proktaṃ prākārāṇāṃ viśeṣataḥ

21.25.8

kṣudrāṇāmalpaharm yāṇāṃ svavyāsārdhapramāṇataḥ
antarmaṇḍalakaṃ kuryāt satrihastaṃ tutatsamam

21.25.9

dvitīyaṃ hi tṛtīyaṃ tutasmāt pañcakarādhikam
tasmāt sasaptahastaṃ tutatsamaṃ syāccaturthakam

21.25.10

navahastasamāyu ktaṃ tatsamaṃ pañcamaṃ bhavet
madhyamānāṃ svatārārdhamantarmaṇḍalamiṣyate

21.25.11

tatsamaṃ pañcahastena saṃ yuktaṃ syād dvitīyakam
saptahastādhikaṃ tasmāt sālamu ktaṃ tṛtīyakam

21.25.12

navahastādhikaṃ tasmāccaturthaṃsālamīritam
ekādaśakarai ryuktaṃ tatsamaṃ pañcamaṃ bhavet

21.25.13

uttamānāṃ svatārārdhamādyaṃ sālaṃ prakīrtitam
tatsamaṃ saptahastena saṃ yuktaṃ syād dvitīyakam

21.25.14

navahastādhikaṃ tasmād tṛtīyaṃ sālamu cyate
tasmādekādaśādhikyaṃ tatsamaṃ tucaturthakam

21.25.15

trayodaśakarai ryuktaṃ tatsamaṃ pañcamaṃ bhavet
evaṃ kṣudrālpamadhyānāmu tkṛṣṭānāṃ prakīrtitam

21.25.16

etena kārayed dhīmān pūrvokte na krameṇa vā
prākāraṃ paritastasmānmukhāyāmaṃ tupūrvavat

21.25.17

bhittyabhyantaramānena mānayenmānavittamaḥ
bhittimadhyena bāhyena kaścidu ktaṃ tusūribhiḥ

21.25.18

antarmaṇḍalabhitteśca viṣkambhaṃ sārdhahastakam
tasmād trityaṅgulādhikyād dvihastāntaṃ yathākramam

21.25.19

pañcānāmapi sālānāṃ viṣkambhaṃ parigṛhyatām
tattadviṣkambhamānena triguṇaṃ vā catu rguṇam

21.25.20

prākārodayamu ddiṣṭaṃ svāṣṭāṃ śonāgravistaram
uttarāntocitā vā'pi ku mbhamaṇḍyantakodayāḥ

21.25.21

masūrakādivargā ḍhyāḥ khaṇḍaharm yābhimaṇḍitāḥ
aju bhittiyutā vā'pi bubdudārdhenduśīrṣakāḥ

21.25.22

kṣudrālpānāṃ tusālānāṃ bhittirhastapramāṇataḥ
sārdhahastāvadhiryā vat pūrvavad vardhayet kramāt

21.25.23

sottarā vājanacchatra śīrṣābhā sālabhittayaḥ
bhittivyāsasamottuṅgaṃ pādārdhā dhikameva vā

21.25.24

taduccerudrabhāge'pyagnimokṣo'kṣiśivāṃ śakaḥ
uttaraṃ vājanābjaṃ ca kṣepaṇaṃ ca yathākramam

21.25.25

aju bhittiyutaṃ hyetat khaṇḍahammyābhimaṇḍitam
adhiṣṭhānādivargāḍhyaṃ nirgamom̐masaṃ yutam

21.25.26

ekadvitritalopetaṃ kuryādāvṛtamaṇḍapam
abhyantarebahiṣṭhāt tuaju bhittiyutā bhavet

21.25.27

adhobhūmitribhāgetudvibhāgaṃ codhdhvabhūmikam
tatpādāṣṭāṃ śahīnaṃ vā bahirbhittyunnataṃ bhavet

21.25.28

mālikākṛtirevaṃ vā mahāvārayutaṃ tuvā
mānāntaṃ bāhyabhittyuccamadho bhūmeḥ sthalāntakam

21.25.29

mūlasadmottarāntaṃ vā prastarāntamathāpi vā
khaṇḍaharm yottarāntaṃ vā śikharāntonnataṃ tuvā

21.25.30

maṇḍapaṃ dvitalaṃ vai katalaṃ vā'pi tadāvṛtam
adhiṣṭhānādivargāḍhyaṃ samaṃ vāṣṭāṃ śahīnakam

21.25.31

tripādaṃ vā viśeṣeṇa sālādhiṣṭhānatuṅgatā
dviguṇaṃ caraṇottuṅgaṃ ṣaḍaṣṭāṃ śonameva vā

21.25.32

ukṣaṃ vā bhūtarūpaṃ vā kartavyaṃ sālaśīrṣake
mūlajanmatalaṃ hastamātroccaṃ janmasālataḥ

21.25.33

pratisālaṃ tuṣaṇmātrahīnaṃ syāccheṣasālake
kṣudresāṣṭādaśāṅgu lyaṃ madhyamemūlapādukam

21.25.34

kṣapayet tucaturmātrairyā vat pañcāntasālakam
yojayed vidhinānena sthapatistatkrameṇa tu

21.25.35

parivāravimānānāṃ mānaṃ garbhārdhamiṣyate
mūlavastu tribhāgaikaṃ madhyaṃ vā pādabāhyakam

21.25.36

tricatuṣpañcaṣaṭ saptahastai rvāhammyavistṛtam
aṣṭau vā parivārāḥ syustathā dvādaśa ṣoḍaśa

21.25.37

dvātriṃ śat parivārāśca hīṣyanteśāstrakovidaiḥ
parivārāmarotsedhaṃ yuktyā tatrai va yojayet

21.25.38

yadu ktaṃ sakaleberetanmānaṃ gṛhyatāṃ varaiḥ
sarvalakṣaṇasaṃ yuktaṃ sthānakāsanameva vā

21.25.39

hīnavimānānāmatha parivārāścāṣṭa proktāḥ
prākāro'pyekaḥ syāt pīṭhapadecāryakādiṣuvā

21.25.40

aṣabhagaṇādhipakamalajā mātṛguhāryā cyutāśca caṇḍe śaḥ
upapīṭhapadecāntaddvādaśa parivārakāḥ sthāpyāḥ

21.25.41

vṛṣakamalajaguhaharayaḥ pūrvavadu ditāstathāryakādipade
ravigajavadanayamāstemātṛjaleśau ca du rgāca

21.25.42

dhanadaścaṇḍaḥ kramaśaḥ sūryapadādiṣvavāmagatāḥ
ṣoḍaśa parivārāḥ syuścogrepīṭhenidhātavyāḥ

21.25.43

antaścāryaka bhāgādiṣuvṛṣabhādyāstathā prāgvat
īśapadeca jayantebhṛśabhāge'gnau ca vitatheca

21.25.44

bhṛṅganṛpepitṛsu galeśoṣevāyau ca mukhyake'pyu ditau
caṇḍaścandraḥ sūryo gajavadanaḥ śrīḥ sarasvatī ceti

21.25.45

tā mātaraśca śukro jīvo du rgāditistathāpyu ditiḥ
dvātriṃ śat parivārāḥ sthaṇḍilakākhyetucaṇḍitesthāpyāḥ

21.25.46

brahmapadaṃ navabāhyo śrījyeṣṭhomā sarasvatī caitāḥ
sāvindrendrajayāṃ śerudrajayecāpavatseca

21.25.47

āryā diṣuca padeṣuvṛṣabhādyāḥ pūrvavat kathitāḥ
īśeparjanyapademāhendrebhānubhāgetu

21.25.48

satyāntarikṣakānalapūṣa gṛhakṣatākibhāgetu
gandharvemṛṣabhāgepitṛbodhanapuṣpadantavaruṇeṣu

21.25.49

asureyakṣasamīraṇabhāgenāgeca bhallāṭe
somapademṛgabhāge'pyu ditau devāḥ kramāt sthāpyāḥ

21.25.50

īśaśaśinandike śvarasurapatayo mahākālaḥ
dinakaravahnibṛhaspatigajavadanayamāśca bhiṅgiriṭiḥ

21.25.51

cāmuṇḍāpyatha niartiścāgastyo viśvakarmāca
jalapatiratha bhṛgunāmā dakṣaḥ prajāpatirvāyuḥ

21.25.52

du rgāca vīrabhadro dhanadaścaṇḍe śvaraḥ śukraḥ
sthaṇḍilacaṇḍitabhāgepaṇḍitajanamaṇḍalairuditāḥ

21.25.53

yu gmāyu gmapadeteku ḍyagatā vāgatāśca padamadhye
triprākārepañcaprākāre'pyevamevabhavet

21.25.54

aṣṭādyāḥ parivārā madhyāntarhārayoruditāḥ
pratyagdiṅmukhammyemitrevṛṣabhasthitiḥ proktā

21.25.55

kamalajaguhaharayastebhūdharabhāgāryayorvivasvati ca
yanmukhamīśvarabhavanaṃ tanmukhamevoditaṃ teṣām

21.25.56

śiṣṭā harm yābhimukhāḥ pūrvoktapadenidhātavyāḥ
prākpratyaṅmukhamukṣā devābhimukho na vā'bhimukhaḥ

21.25.57

avāguttaradiśi mu khinau caṇḍe śebhānanau ca matau
prāsādamaṇḍapasabhāśālākārāṇi kāryā ṇi

21.25.58

parivāravimānāni sarvāṇyaṅgāni yuktivaśāt
madhyāntarhārayoreva mālikāpaṅktiriṣyate

21.25.59

ekadvitricaturbhūmiyu ktā vā pañcabhūmikā
bhitterupari bhittiḥ syāt pādaḥ pādopari smṛtaḥ

21.25.60

bhitterupari pādo vā pādopari na bhittikā
katna ṭakoṣṭhādiyu ktā vā jālabhittiralaṅkṛtā

21.25.61

maṇḍapākṛtiyu ktā vā śālākārasabhānvitā
bhaktimānaṃ tathā pādāyāmaṃ saṃkṣipya vacyate

21.25.62

mūladhāmnastūttarāntamupānādyunnataṃ kramāt
saptabhāgaiḥ samaṃ kṛtvā dvyaṃ śaṃ masūrakonnatam

21.25.63

pādāyāmaṃ tupañcāṃ śaṃ pādaṃ sarvāṅgasaṃ yutam
athavā pādamānaṃ tunavabhāgai rvibhājayet

21.25.64

adhiṣṭhānaṃ dvibhāgaṃ syāccheṣaṃ pādodayaṃ bhavet
sārdhadvihastamārabhya ṣaṭ ṣaḍaṅgulavardhanāt

21.25.65

ṣaḍḍhastāntaṃ samu tsedhaṃ stambhaṃ triḥpañcasaṃ khyayā
bhittyabhyantaratastāvadevaṃ tasyā viśālatā

21.25.66

bhaktyāyāmaṃ ca tāvat syāt kṣudremahati mandire
ṣaḍaṅgulāt samārabhya vāṅgulāṅgulavardhanāt

21.25.67

viṃ śanmātrāvadhiryā vat pādaviṣkambhamiṣyate
pādoccārdhamadhiṣṭhānaṃ ṣaḍaṣṭāṃ śonameva vā

21.25.68

pādodayatribhāgaikaṃ caurbhā gaikamevavā
pādabandhamadhiṣṭhānaṃ cārubandhamathāpi vā

21.25.69

pādonamapyalaṅkāraṃ prastarasyāpyalaṅkṛtam
pūrvokte na prakāreṇa yuktyā tatrai va yojayet

21.25.70

khalūrikā manu ṣyāṇāṃ vāseṣvevamudīritāḥ
prathamāvaraṇād yāvat triprākārāntamāvṛtiḥ

21.25.71

yatheṣṭadiśi hi dvāraṃ yuktyā yuktaṃ nṛṇāṃ matam
parivāravimānāni tattadu ktapadekramāt

21.25.72

āryāt pūrvoktanītyā tuprāsādābhimukhānyapi
nṛttamaṇḍapapīṭhādi parivārād bahiḥ puraḥ

21.25.73

snānārthaṃmaṇḍapaṃ vā'pi nṛttamaṇḍapamevavā
parivārālayāntarvākartavyaṃ svapramāṇataḥ

21.25.74

garbhagṛhārdhena samau pīṭhavyāsocchrayau matau
ekadvitrikaravyāsotsedhaṃ vā baliviṣṭaram

21.25.75

gopurāt tubahiḥ pīṭhaṃ prāsādārdhena nirgamam
tatsamaṃ vā tripādaṃ vā nirgamaṃ baliviṣṭaram

21.25.76

pañcānāmapi sālānāmārāt paiśācamagrataḥ
paiśācapīṭhaprāsādamadhyetubaliviṣṭaram

21.25.77

pīṭhotsedheṣoḍaśabhāgebhāgena janmaṃ syāt
jagatī caturaṃ śena kuryāt kumudaṃ tribhirbhā gaiḥ

21.25.78

bhāgenopari paṭṭaṃ kaṇṭhaṃ kuryāt tribhāgena
eke nopari kampaṃ dvyaṃ śaṃ syād vājanaṃ codhdhve

21.25.79

tadupari vājanamekaṃ tadvyāsārdhaṃtripādamuparidalam
padmatribhāgamūdhdhvekartavyā karṇikā madhye

21.25.80

tasyārdhaṃkamaloccaṃ vārdho ccaṃ karṇikāyāstu
madhyebhadrayutaṃ vābhadraṃ vā sopapīṭhaṃ vā

21.25.81

nānādhiṣṭhānānāmākṛtayo vā yathā tathāpyu ktāḥ
evaṃ pīṭhālaṅkṛtamu ditaṃ pravaraiḥ purātanairmunibhiḥ

21.25.82

vṛṣabhasyāgrataḥ kuryāt prāsādārdhapramāṇataḥ
dhvajasthānaṃ tadagretutannītvā triśikhālayam

21.25.83

etevṛṣādayaḥ sarvecāntarvāmetugopurāt
maryā disālamāśritya pāvake havyakoṣṭhakam

21.25.84

agnigopurayormadhyedhanadhānyagṛhaṃ bhavet
yāmyemajjanaśālā syāttatrasthaṃ puṣpamaṇḍapam

21.25.85

naiartisthānamāśritya kuryādāyudhamaṇḍapam
varuṇevāyudeśetuśayanasthānamiṣyate

21.25.86

saumyāyāṃ tuprakartavyaṃ dharmaśravaṇamaṇḍapam
īśevāpī ca katna paṃ syādāpavatsapadāśritam

21.25.87

īśagopurayormadhyevādyasthānaṃ prakīrtitam
ārādīśevimānasya sthānaṃ caṇḍe śvarasya vā

21.25.88

pūrvoktasthānadeśevā kartavyaṃ bhavanaṃ budhaiḥ
śaktistambhaṃ pīṭhāt purato vidyād vimānamānena

21.25.89

kṣudrāṇāṃ dviguṇodayamalpānāṃ tatsamaṃ vidyāt
madhyavimānānāmapi tuṅgārdhaṃvā tripādoccam

21.25.90

udayatribhāgamu ditaṃ vā'rdhaṃvotkṛṣṭaharm yāṇām
hastaṃ ṣoḍaśamātraṃ dvādaśadaśamātrakaṃ vipulam

21.25.91

maṇḍīku mbhayutaṃ tat ghnako'dhdhvebhūtamukṣā vā
śai laṃ dārumayaṃ vā vṛttaṃ vāṣṭāśrakaṃ dviraṣṭāśram

21.25.92

veśasthānaṃ vāpī katna pārāmau ca dīrghikā cai va
sarvatra sammataṃ syānmaṭhabhu ktinike tanaṃ cāpi

21.25.93

nāntarmaṇḍalamatha vā cāntahāraṃ tathaikasālaṃ cet
antarhārā madhyamahārā maryādābhittiśca

21.25.94

triprākāre'pyu ditāḥ pañcayutāḥ pañcasālāḥ syuḥ
eṣāṃ prākārāṇāmupari vṛṣāḥ syuḥ sapaṅktikāḥ paritaḥ

21.25.95

śaktistambhāt puratastricatuḥpañcāntarālayaṃ nītvā
gaṇikāgṛhamatha pāśśvadvayetusaṃvāhikāsahitam

21.25.96

prākārabahiḥ parito vāsaṃ parivārakāṇāṃ tu
dāsīnāmapi tadvat purato vā vāsamu ddiṣṭam

21.25.97

yamadiśi gurumaṭhamu ditaṃ pūrvasmin vā'pyavāgvadanam
śeṣamanu ktaṃ sarvaṃkuryād rājopacāreṇa

21.25.98

viṣṇu dhiṣṇye'hamadyāpi vacyāmi parivārakam
pramukhevai nateyaśca vahnau gajamukhālayam

21.25.99

yamepitāmahaḥ sapta mātaraḥ pitarīritāḥ
guhyejaleśevāyavyedu rgāsomedhanādhipaḥ

21.25.100

senāpitarathaiśānepīṭhādīnāṃ tupūrvavat
prākāro'pyeka evaṃ syādu cyantedvādaśādhunā

21.25.101

viṣṇorabhimukhaṃ cakraṃ garuḍastatpradakṣiṇe
śaṅkho vāmebahirvaktrāścaitesakalarūpiṇaḥ

21.25.102

sūryācandramasau pāśśvegopurasyāntarānanau
vahnau pacanagehaṃ syāccheṣaṃ pūrvavadācaret

21.25.103

madhyāntarhārayoreva parivārāstuṣoḍaśa
maṇḍapasyāgrataḥ kuryāt pakṣirājaṃ tupīṭhakam

21.25.104

loke śāḥ kramaśaḥ sthāpyāstattadaṃ śeśivaṃ vinā
ādityaśca bhṛguścai vamaśvinau ca sarasvatī

21.25.105

padmā ca pṛthivī cai vamunayaḥ sacivastathā
dvārapālakamadhyādiṣvantarāletukīrtitāḥ

21.25.2

dvātriṃ śatparivārāṃ śca yuktyā tatrai va yojayet 105-

21.25.106

caṇḍapracaṇḍaratha nemisapāñcajanyadu rgā gaṇeśaravicandramahānubhāvāḥ
sarveśvaraḥ surapatiśca tathā daśai teprākārapañcamukhagopurakalpanīyāḥ

21.25.107

vṛṣasya lakṣaṇaṃ samyak saṃkṣipyeha pravakṣyate

21.25.108

dvāraliṅgasamaṃ śreṣṭhaṃ caturaṃ śavihīnakam
madhyamaṃ tridvibhāgoccaṃ kanyasaṃ vṛṣabhodayam

21.25.109

garbhārdhaṃkanyasaṃ nālīgehatu lyaṃ varodayam
tadantare'ṣṭabhāgetunavamānamudīritam

21.25.110

ekādinavahastāntaṃ kaniṣṭhāditrayaṃ trayam
pañcāśadaṃ śakaṃ tuṅgamekāṃ śamātramīritam

21.25.111

pañcāṣṭāṅgulamāyāmaṃ tanmānamadhunocyate
mūdhdhnastugalaparyantaṃ daśamātraṃ tatastvadhaḥ

21.25.112

grīvoccamaṣṭamātraṃ syādurontaṃ ṣoḍaśāṅgulam
ūrudai ghghyaṃca ṣaṇmātraṃ jānumānaṃ dvimātrakam

21.25.113

jaṅghādīrghaṃṣaḍaṅgu lyā khuraṃ kolakamu cyate
śṛṅgāntaraṃ dvimātraṃ syācchṛṅgadai ghghyaṃdvikolakam

21.25.114

mūlavyāsaṃ tribhāgena śṛṅgāgraṃ tudvimātrakam
lalāṭaṃ navamātraṃ syānmukhavyāsaṃ śarāṅgulam

21.25.115

utsedhaṃ tatsamaṃ netrāyāmaṃ dvyaṅgulamīritam
sārdhāṅgulaṃ tadu tsedhaṃ netramadhyānmukhāyatam

21.25.116

vasumātraṃ tataḥ pṛṣṭhaṃ grīvāntaṃ tuṣaḍaṅgulam
netramadhyāllalāṭoccaṃ caturmātraṃ prakīrtitam

21.25.117

netrāt karṇāntaraṃ tāvat karṇāyāmaṃ śarāṅgulam
karṇamūlaṃ dvimātraṃ syād bhāgaṃ karṇasya madhyamam

21.25.118

agramaṅgulavistāraṃ ghanamarghāṅgulaṃ bhavet
ghrāṇaṃ sārdhāṅgulāyāmamaṅgulaṃ gāḍhavistṛtam

21.25.119

aṅgulaṃ nāsikātuṅgamāsyaṃ pañcāṅgulāyatam
uttaroṣṭhaṃ trimātroccamadharoṣṭhaṃ dvimātrakam

21.25.120

jihvāyāmaviśāloccaṃ tridvyekāṅgulamīritam
grīvāvyāsaṃ daśāṅgu lyā mūlaṃ dvādaśamātrakam

21.25.121

mūle'greca ghanaṃ pṛṣṭhe grīvasyāṣṭaṣaḍaṅgulam
kakut ṣaḍaṅgulavyāsamu tsedhaṃ tutadardhakam

21.25.122

grīvasyāgraviśālaṃ tudvimātraṃ yuktato nyaset
kakudastuśarīroccaṃ triḥṣaḍaṅgulamīritam

21.25.123

dviḥsaptamātrakaṃ pṛṣṭhe vyāsaṃ dvādaśamātrakam
aparoruviśālaṃ tudaśāṣṭacaturaṅgulam

21.25.124

pañcāṅgulaṃ tadāyāmaṃ jānudeśaṃ dvimātrakam
jaṅghādai ghghyaṃśarāṅgu lyā tryaṅgulaṃ syād viśālakam

21.25.125

surotsedhaṃ trimātraṃ syāt pu cchamūlaṃ tathai vaca
sārdhāṅgulaṃ tupu cchāgraṃ jaṅghāntaṃ tasya lambanam

21.25.126

muṣkāyāmaviśālaṃ tutridvimātraṃ yathākramam
śephāyāmaṃ trimātraṃ syādudarādaṅgulaṃ ghanam

21.25.127

ūrumūlaviśālaṃ tucaturaṅgulamagrataḥ
jaṅghāgretudvimātraṃ syāccheṣaṃ yuktivaśānnayet

21.25.128

sthitaṃ vā śayitaṃ vā'pi yathā yogyaṃ tathācaret
sudhālohaiḥ paraiddravyairyathā yogyaṃ tathā caret

21.25.129

ghanaṃ vā'pyaghanaṃ vā'pi lohajaṃ yuktito nayet
sakalasya tuyanmānaṃ tanmānaṃ vṛṣabhodayam

21.25.130

kiñcinnyūnādhikaṃ kāryaṃsarvadoṣasamudbhavam
tasmāt parihared vidvān sarvalakṣaṇasaṃ yutam

21.25.131

dvāraliṅgasamaṃ vṛṣabhaṃ varaṃ madhyamaṃ caturaṃ śavihīnakam
dvitribhāgasamodayamīritaṃ kanyasaṃ trividhaṃ mu nibhirvaraiḥ

21.25.1

iti mayamatevastuśāstreprākāraparivāravidhāno nāma trayoviṃśo'dhyāyaḥ
atha caturviṃśo'dhyāyaḥ
adhunā gopurāṇāṃ tulakṣaṇaṃ vakṣyatekramāt
kṣudrālpamadhyamukhyānāṃ harm yāṇāṃ svapramāṇataḥ

21.25.2

mūlaprāsādavistāresaptāṣṭanavabhāgike
daśai kādaśabhāgetutattadekāṃ śahīnakam

21.25.3

dvāraśobhādivistāraṃ gopurāntaṃ yathākramam
kṣudrālpayoḥ samu ddiṣṭaṃ madhyānāṃ pravidhīyate

21.25.4

mūladhāmnastuvistārecatuṣpañcaṣaḍaṃśake
saptāṣṭāṃ śeca bhāgonaṃ gopurāntaṃ yathākramam

21.25.5

dvāraśobhādivistāraṃ pañcadhā parikīrtitam
tribhāgaikāṃ śamadhyaṃ ca dvibhāgaṃ syāt tribhāgike

21.25.6

caturbhā getribhāgaṃ tupañcāṃ śecaturaṃ śakam
dvāraśobhādivistāraṃ gopurāntaṃ krameṇa tu

21.25.7

uttamānāmidaṃ proktaṃ hastairapyatha vakṣyate
dvihastādi dviraṣṭāntamekāratnivivardhanāt

21.25.8

ekakaṃ trividhā mānaṃ dvāraśobhādipañcasu
trihastādekatriṃ śāntaṃ dvidvihastavivardhanāt

21.25.9

proktaṃ triḥ pañcadhā mānaṃ dvāraśobhādipañcake
navahastaṃ samārabhya dvidvihastavivardhanāt

21.25.10

saptatriṃ śatkaraṃ yāvat pañcapaṅktipramāṇakam
śobhādigopurāṇāṃ ca vistāraṃ parikīrtitam

21.25.11

dvāraśobhā dvāraśālā dvāraprāsādahammyake
gopureṇa tupañcaitedvāraśobhādipañcasu

21.25.12

athavā hastamānena vistāraṃ parigṛhyatām
tripañcasaptanandaikādaśāratnai rvivardhanāt

21.25.13

pañcamānaṃ dviratnibhyāṃ pañcasvekasya saṃ matam
pañcasaptatristryekādaśatrayodaśamānataḥ

21.25.14

prathamāvaraṇedvāraśobhāvyāsastupañcadhā
tripañcādyātrayoviṃ śad dvāraśālāviśālatā

21.25.15

pañcapañcakarād yāvat trayatriṃ śatkarāntakam
dvāraprāsādavistāraṃ pañcadhā parikīrtitam

21.25.16

pañcatriṃ śatkarād yāvat tricatvāriṃ śadantakam
dvārahammyasya vistāraṃ pañcabhedamathocyate

21.25.17

navapañcakarād yāvat tripañcāśatkarāntakam
pañcadhā vipulaṃ proktaṃ gopurasya munīśvaraiḥ

21.25.18

cakravartimahārājaveśmanyapyevamūhyatām
sārdhaṃtripādaṃ dviguṇaṃ tryaṃ śai kadvyaṃ śamāyatam

21.25.19

śobhādīnāṃ tupañcānāṃ dvārāṇāmu ditaṃ tataḥ
teṣāmevaṃ kramād vyāsādu tsedhaṃ pṛthagu cyate

21.25.20

saptāṃ śecadaśāṃ śaṃ ca caturaṃ śeṣaḍaṃśakam
saptabhāgaṃ caturbhā getritribhāgaṃ tupañcake

21.25.21

dviguṇaṃ tuyathāsaṃ khyaṃ dvārāyatanatuṅgatā
gopurasya tuvistāratribhāgādekabhāgikam

21.25.22

caturbhā gaikabhāgaṃ ca pañcabhāgadvibhāgikam
nirgamaṃ gopurāṇāṃ tuprākārād bhittibāhyataḥ

21.25.23

mūlaṃ sārdhaṃtupādonadvihastaṃ tudvihastakam
tattatṣaḍaṅgulairnandamātraiddvādaśamātrakaḥ

21.25.24

vṛddhyā pañcakarāntaṃ tusaptāntaṃ tunavāntakam
dvāraṃ triḥ pañcadhāmānamekakaṃ tupṛthak pṛthak

21.25.25

kṣudremadhyevaredvāravistārāḥ parikīrtitāḥ
tattadvaipu lyavaśatastattadu tsedhamu cyate

21.25.26

pañcāṃ śebhyaśca saptāṃ śaṃ saptāṃ śebhyo daśāṃ śakam
dviguṇārdhā dhikaṃ pādādhikaṃ pañcocchrayāḥ smṛtāḥ

21.25.27

mūlavastunirīkṣyai va pādādhiṣṭhānatuṅgatā
catuṣpañcartu saptāṣṭananda paṅktīśabhānuṣu

21.25.28

bhāgeṣvekakabhāgonaṃ svādhiṣṭhānāntatuṅgakam
śeṣaṃ tadupapīṭhaṃ syāt pādabandhaṃ masūrakam

21.25.29

prāsādastambhamānaṃ vā vasubhāgonamevavā
nandapaṅktyaṃ śahīnaṃ vā gopurastambhatuṅgakam

21.25.30

chedayet tadadhiṣṭhānaṃ homāntaṃ khātapādakam
uttarāntaṃ samu tsedhaṃ tadardhaṃdvāravistṛtam

21.25.31

praveśadakṣiṇegarbhamārūḍhe bhittike bhavet
śrīkaraṃ ratikāntaṃ ca kāntavijayamevaca

21.25.32

vijayaviśālakaṃ cai va viśālālayamevaca
vipratīkāntaṃ śrīkāntaṃ śrīke śaṃ ca tathā punaḥ

21.25.33

ke śaviśālakaṃ svastikaṃ diśāsvastikamevaca
mardalaṃ mātrakāṇḍaṃ ca śrīviśālaṃ caturmu kham

21.25.34

etepañcadaśa proktā gopurasyābhidhānakāḥ
ekādipañcabhūmyantaṃ śobhādyalpapramāṇakam

21.25.35

dvitalādi ṣaṭ talāntaṃ madhyamakramamu cyate
tritalāt saptatalaparyantaṃ cottamamu cyate

21.25.36

sopapīṭhamadhiṣṭhānaṃ pādoccamuttarāntakam
śeṣaṃ tatsthūpiparyantaṃ bhāgamānaṃ vidhīyate

21.25.2

sthūpyantamuttarāntaṃ ca ṣaḍ bhāgaṃ vibhajet samam 36-

21.25.37

sapādabhāgamañcoccaṃ kandharoccaṃ tadaṃ śakam
satripādadvibhāgaṃ tuśiraḥ śeṣaṃ śikhodayam

21.25.38

evamekatalaṃ proktaṃ dvitalebhāgamu cyate
uttarādiśikhāntaṃ yannavadhā vibhajet samam

21.25.39

sapādabhāgamañcoccaṃ dvyaṃ śārdhaṃcaraṇāyatam
bhāgaikaṃ prastarotsedhamekāṃ śaṃ kandharodayam

21.25.40

sādddhadvyaṃ śaṃ śirastuṅgaṃ śeṣabhāgaśikhodayam
evaṃ dvitalamākhyātaṃ tritalebhāgamu cyate

21.25.41

sthūpyantamuttarāntaṃ ca kṛtvoccaṃ dvādaśāṃ śakam
sapādāṃ śaṃ kapotoccaṃ dvayaṃ śārdhaṃcaraṇāyatam

21.25.42

bhāgaikaṃ prastarotsedhaṃ dvibhāgaṃ pādadai ghghyakam
tripādaṃ tatkapotoccamaṃ śaṃ grīvodayaṃ bhavet

21.25.43

sārdhadvyaṃ śaṃ śirastasmāccheṣaṃ sthūpyaucchrayaṃ bhavet
evaṃ tritalamākhyātaṃ caturbhau mamathocyate

21.25.44

uttarādiśikhāntaṃ yanmānamaṣṭādaśāṃ śakam
satripādāṃ śakaṃ mañcaṃ tribhāgaṃ talipāyatam

21.25.45

sārdhāṃśāṃ prastaroccaṃ syād dvyaṃ śasārdhaṃpadodayam
sapādabhāgaṃ mañcoccaṃ dvyaṃ śaṃ syāt stambhadai ghghyakam

21.25.2

mañcamaṃ śaṃ galaṃ bhāgaṃ tribhāgaṃ śikharodayam 45-

21.25.46

śeṣabhāgaṃ śikhāmānaṃ pañcabhaumamathocyate
sthūpyantamuttarāntaṃ ca trayoviṃ śatibhāgikam

21.25.47

dvibhāgaṃ prastaroccaṃ syāt tryaṃ śārdhaṃcaraṇāyātam
pādona dvyaṃ śakaṃ mañcaṃ pādāyāmaṃ triyaṃ śakam

21.25.48

sārdhāṃśamūdhdhvamañcoccaṃ dvyaṃ śārdhaṃpādadai dhdhyakam
sapādāṃ śaṃ kapotoccaṃ dvyaṃ śaṃ syāt talipāyatam

21.25.49

prastaroccaṃ tubhāgena kandharaṃ bhāgamiṣyate
dvyaṃ śārdhaṃśikharotsedhaṃ śeṣaṃ sthūpyu cchrayaṃ bhavet

21.25.50

uttarādi śikhāntaṃ syādekonatriṃ śadaṃ śakam
dvibhāgaṃ prastarotsedhaṃ pādoccaṃ caturaṃ śakaḥ

21.25.51

pādonadvyaṃ śakaṃ mañcaṃ tryaṃ śārdhaṃpādadai ghghyakam
satripādāṃ śakaṃ mañcaṃ tribhāgaṃ talipāyatam

21.25.52

sārdhāṃśaṃ prastarotsedhaṃ dvyaṃ śārdhaṃpādadaighghyakam
sapādāṃ śaṃ kapotoccamūdhdhvabhāgaṃ dvibhāgataḥ

21.25.53

prastaroccaṃ tubhāgena kandharaṃ tatsamaṃ bhavet
sārdhadvyaṃ śaṃ śirastasmāccheṣabhāgaṃ śikhodayam

21.25.54

evaṃ tuṣaṭ talaṃ proktaṃ saptabhaumamathocyate
uttarādiśikhāntaṃ yanmānaṃ ṣaṭi traṃ śadaṃ śakam

21.25.55

mañcaṃ sāṅi ghradvayaṃ sārdhavedāṃ śaṃ pādadai ghghyakam
dvibhāgaṃ prastarotsedhaṃ pādoccaṃ caturaṃ śakam

21.25.56

satripādāṃ śakaṃ mañcaṃ tryaṃ śārdhaṃcaraṇāyatam
pādonadvyaṃ śamañcoccaṃ tribhāgaṃ pādadai ghghyakam

21.25.57

sārdhāṃśaṃ prastaroccaṃ tudvyaṃ śārdhaṃtalipāyatam
sapādabhāgamañcoccamūdhdhvapādaṃ dvibhāgikam

21.25.58

kapotoccaṃ tubhāgena tatsamaṃ kandharodayam
satripādāśvinībhāgaṃ śiraḥśeṣaṃ śikhodayam

21.25.59

evaṃ bhāgāni kartavyānyu rvīsaṃ khyākrameṇa tu
vistārepañcabhāgetunālīgehaṃ triyaṃ śakam

21.25.60

śeṣaṃ tubhittiviṣkambhamekabhūmervidhīyate
vistāresaptabhāgaṃ syād garbhagehaṃ yu gāṃ śakam

21.25.61

śeṣaṃ tubhittiviṣkambhamekāṃ śaṃ katna ṭavistṛtam
koṣṭhakaṃ tryaṃ śakaṃ tārepañcāṃ śaṃ syāt tadāyate

21.25.62

katna ṭakoṣṭhakayormadhyepañjarādivibhūṣitam
evaṃ dvitalamu ddiṣṭaṃ tritalasya vidhīyate

21.25.63

vistārenavabhāgetunālīgehaṃ triyaṃ śakam
gṛhapiṇḍyalindrahārā bhāgena parikalpayet

21.25.64

katna ṭakoṣṭhādisarvāṅgaṃ pūrvavat parikalpayet
śeṣaṃ tubhittiviṣkambhamekāṃ śaṃ katna ṭavistṛtam

21.25.65

śālāyāmaṃ tribhāgaṃ syādekāṃ śaṃ lambapañjaram
hārābhāgamathārdhaṃsyādāyāmekoṣṭhakāyatam

21.25.66

pañcāṃ śaṃ vā ṣaḍaṃśaṃ vāpyūdhdhvesaptāṃ śavistṛtam
katna ṭamaṃ śaṃ dvibhāgena śālāyāmaṃ dvibhāgikam

21.25.67

hārāyāṃ kṣudranīḍaṃ tadardhabhāgamiti smṛtam
śālāyāmaṃ tupañcāṃ śamāyāmepravidhīyate

21.25.68

evaṃ tritalamākhyātaṃ śeṣamūhyaṃ vicakṣaṇaiḥ
tārepaṅktyaṃ śake nālīgehaṃ tatribhiraṃ śakaḥ

21.25.69

sārdhāṃśaṃ bhittiviṣkambhamekabhāgamalindrakam
ekāṃ śaṃ khaṇḍahammyaṃsyāt katna ṭakoṣṭhādi pūrvavat

21.25.70

mukhe'mukhemahāśālā pañcāṃ śaṃ ca ṣaḍaṃśakam
sarvā vayavasaṃ yuktaṃ caturbhau mamidaṃ varam

21.25.71

tārerudrāṃ śake nālīgehaṃ tatribhiraṃ śakaḥ
dvibhāgaṃ bhittiviṣkambhamekabhāgamalindrikam

21.25.72

ekāṃ śaṃ khaṇḍahammyaṃsyāccheṣaṃ pūrvavadācaret
evaṃ pañcatalaṃ vidyāt ṣaṭ talaṃ cādhunocyate

21.25.73

vipuledvādaśāṃ śetunālīgehaṃ yu gāṃ śakam
dvibhāgaṃ bhittiviṣkambhamaṃ śenāndhārakaṃ bhavet

21.25.74

aṃ śena khaṇḍahammyaṃsyāt katna ṭakoṣṭhādi pūrvavat
tāretrayodaśāṃ śetugarbhagehaṃ yu gāṃ śakam

21.25.75

dvyaṃ śārdhaṃbhittiviṣkambhamekabhāgamalindrakam
ekāṃ śaṃ khaṇḍahammyaṃsyāt katna ṭakoṣṭhādi pūrvavat

21.25.76

mukhe'mukhemahāśālā ṣaḍ bhāgena vidhīyate
pañjarai rhastipṛṣṭhai śca pakṣaśālādibhiryu tam

21.25.77

nānāmasūrakastambhavedījālakatoraṇam
evaṃ saptatalaṃ proktaṃ gopuraṃ sārvadeśikam

21.25.78

mūladvārasya vistārepañcabhāgaikahīnakam
caturbhā gaikahīnaṃ vopariṣṭād dvāravistṛtam

21.25.79

uparyu pari veśaṃ ca madhyapādottarai ryu tam
garbhā gāretusopānaṃ hyuparyu pari vinyaset

21.25.80

catuṣkarṇetusopānamupapīṭhepraśasyate
yathāyu kti yathāśobhaṃ tathā yojyaṃ vicakṣaṇaiḥ

21.25.81

gopurāṇāmalaṅkāraṃ pratyekaṃ vakṣyate'dhunā
maṇḍapābhā yathā dvāraśobhā tatra prakīrtitā

21.25.82

daṇḍaśālā yathā dvāraśālā tatra vidhīyate
prāsādākṛtivad dvāraprāsādaṃ procyatebudhaiḥ

21.25.83

mālikākṛtivad dvārahammyaṃtuprocyatebudhaiḥ
saśālākṛtisaṃsthānaṃ dvāragopuramiṣyate

21.25.84

sarveṣugopuraṃ kuryād yathāyu kti viśeṣataḥ
śrīkarasyāpyalaṅkāraṃ pravakṣyāmyanupūrvaśaḥ

21.25.85

vistāradviguṇaṃ vā'pi pādonadviguṇāyatam
pañcasapta navāṃ śaṃ tuvistārepravidhīyate

21.25.86

vistārāṃ śapramāṇena dai ghghyabhāgāṃ śca kalp layet
ekadvitritalopetaṃ sarvā vayavasaṃ yutam

21.25.87

svastikākṛtikaṃ nāso sarvatra pravidhīyate
mukhe'mukhemahānāsī vaṃ śanāsī dvipāśśvayoḥ

21.25.88

śiraḥkrakarakoṣṭhaṃ vā yu gmasthūpisamāyutam
lupārohiśiro vā'pi maṇḍapākṛtireva vā

21.25.89

ratikāntasya saṃsthānaṃ vistārādhyardhamāyatam
katna ṭakoṣṭhādi sarvāṅgaṃ pūrvavat parikalpayet

21.25.90

śālākāraśirastasmin ṣaṇṇāsī mukhapṛṣṭhayoḥ
sārdhakoṭisamāyu ktaṃ yu gmasthūpisamāyutam

21.25.91

antaḥ pādottarai ryuktaṃ madhyaveśanasaṃ yutam
kāntavijayasaṃsthānaṃ tāratridvayaṃ śamāyatam

21.25.92

pūrvavad bhūmibhāgaṃ ca katna ṭakoṣṭhādi pūrvavat
antaḥpādottarai ryuktaṃ nānāṅgaiḥ samalaṅkṛtam

21.25.93

śikhareca mukhepṛṣṭhe ṣaṇṇāsyaḥ pāśśvayoddvayoḥ
sabhākāra śirastasminnayu gmasthūpikānvitam

21.25.94

dvāraśobhātrayaṃ proktaṃ dvārāṅgaṃ mukhaśobhitam
vijayaviśālasaṃsthānaṃ vistāradviguṇāyatam

21.25.95

sapādaṃ vā'tha sārdhaṃvā pādonadviguṇāyatam
saptanandaśivāṃ śai śca talaṃ dvitricatuṣṭayam

21.25.96

sālindretricaturbhau mau catasro mukhapiṭṭakāḥ
mukhepṛṣṭhe mahānāsī sārdhakoṭi sabhadrakam

21.25.97

pāśśvayoḥ pañjarai ryuktaṃ śālākāraśiraḥ kriyam
ayu gmasthūpikopetaṃ sarvā vayavasaṃ yutam

21.25.98

viśālālayasaṃsthānaṃ pādonadviguṇāyatam
pūrvavad bhūmibhāgaṃ ca katna ṭakoṣṭhādyalaṅkṛtam

21.25.99

ardhakoṭi sabhadraṃ syād bhadranāsī mukhe'mukhe
catasraḥ pāśśvayornā syaḥ śālāśikharasaṃ yutam

21.25.100

ayu gmasthūpikopetaṃ śeṣaṃ pūrvavadācaret
vipratīkāntasaṃsthānaṃ tryaṃ śedvyaṃ śādhikāyatam

21.25.101

katna ṭakoṣṭhādi sarvāṅgaṃ pūrvavat parikalpayet
pūrvavad bhūmibhāgaṃ ca catu rdiggatabhadrakam

21.25.102

catasraḥ śikharenāsyaḥ śiro bhadrasamanvitam
antaḥ pādottarai ryuktamayu gmasthūpikānvitam

21.25.103

dvāraśālātrayaṃ proktaṃ sarvāṅgaṃ parimaṇḍitam
śrīkāntasya ca saṃsthānaṃ vistārādhyardhamāyatam

21.25.104

nandapaṅktiśivāṃ śai śca tricatuṣpañcabhūmayaḥ
antaḥ pādottarai ryuktamandhārādyairalaṅkṛtam

21.25.105

dvārasyodhdhve'ntareraṅgaṃ paribhadrasamanvitam
mukhe'mukhemahānāsī śālākāraśiro bhavet

21.25.106

ardhakoṭisamāyu ktaṃ catuṣpañjaraśobhitam
śrīke śasya tusaṃsthānaṃ tāratribhāgamāyatam

21.25.107

pūrvavad bhūmibhāgaṃ ca dvārenirgamakuṭṭimam
sāndhāraṃ katna ṭakoṣṭhādisarvā vayavasaṃ yutam

21.25.108

nānāmasūrakastambhavedikādyairalaṅkṛtam
antaḥ pādottarai ryuktaṃ madhyevāraṇaśobhitam

21.25.109

mukhe'mukhemahānāsī śālākāraśiraḥkriyam
pāśśvayorvedanāsyaḥ syuḥ sarvā vayavaśobhitam

21.25.110

svastikākṛtivannāsī sarvatra pariśobhitā
nandyāvartagavākṣādijālakādyai rvicitritam

21.25.111

ke śaviśālasaṃsthānaṃ vistārādhyardhamāyatam
pūrvavad bhūmibhāgaṃ ca madhyavāraṇaśobhitam

21.25.112

katna ṭakoṣṭhādyalaṅkāraṃ pūrvavat prikalpayet
mukhepṛṣṭhe dvipāśśvetumahānāsīcatuṣṭayam

21.25.113

sabhākāraśirastasya mukhepṛṣṭhe dvipāśśvayoḥ
ayu gmasthūpikāyu ktaṃ dvāraprāsādakatrayam

21.25.114

svastikasya tusaṃsthānaṃ vistāradviguṇāyatam
paṅktirudrākabhāgaistuvedapañcartu bhūmayaḥ

21.25.115

antaḥ pādottarai ryuktaṃ bhūmibhāgaṃ ca pūrvavat
katna ṭakoṣṭhādisarvāṅgairandhārādyairalaṅkṛtam

21.25.116

sabhāśikharasaṃ yuktaṃ svastikākṛtināsiyuk
aṣṭanāsi sabhāgretuayu gmasthūpikānvitam

21.25.117

diśāsvastikasaṃsthānaṃ vistāradviguṇāyatam
pūrvavad bhūmibhāgaṃ ca katna ṭakoṣṭhādyalaṅkṛtam

21.25.118

andhāryandhārahārāṅgaṃ khaṇḍaharm yābhimaṇḍitam
mukhe'mukhe'tibhadrāṃ śaṃ śiraścāyatamaṇḍalam

21.25.119

mahānāsi caturyuktaṃ catuṣpañjaraśobhitam
antaḥpādottarai ryuktaṃ sarvā vayavasaṃ yutam

21.25.120

anu ktaṃ pūrvavat sarvamayu gmasthūpikānvitam
mardalasya tusaṃsthānaṃ vistāradviguṇāyatam

21.25.121

pūrvavad bhūmibhāgaṃ ca katna ṭakoṣṭhādyalaṅkṛtam
purepṛṣṭhe sabhāgraṃ syād vistāratryaṃ śanirgamam

21.25.122

śālākāraśiroyu ktaṃ kṣudranāsīvibhūṣitam
mukhepṛṣṭhe mahānāsī catuṣpañjaraśobhitam

21.25.123

antaḥ pādottarai ryuktaṃ dvārahammyaṃtridhoditam
mātrākāṇḍasya saṃsthānaṃ vistāradviguṇāyatam

21.25.124

rudrākatrayodaśāṃ śaiḥ pañcaṣaṭ saptabhūmayaḥ
pūrvavad bhūmibhāgaṃ ca katna ṭakoṣṭhādi pūrvavat

21.25.125

antaḥpādottarai ryuktaṃ catu rdiggatabhadrakam
gṛhapiṇḍyalindrahārābhirmaṇḍitaṃ khaṇḍahammyavat

21.25.126

śālākāraśiraḥ kuryā nmahānāsī mukhe'mukhe
pāśśvayoḥ kṣudranāsyaśca yathāyu ktyā prayojayet

21.25.127

śrīviśālasya saṃsthānaṃ pacāṃ śedvyaṃ śamāyatam
pūrvavad bhūmibhāgaṃ ca mūlataḥ krakarīkṛtam

21.25.128

śiraḥ krakarakoṣṭhaṃ ca sabhā vā tatra śīrṣakam
nānāmasūrakastambhavedikādyairalaṅkṛtam

21.25.129

catu rdikṣumahānāsī kṣudranāsīvibhūṣitā
svastikākṛtivannāsyaḥ sarvatra parikalpayet

21.25.130

caturmu khasya saṃsthānaṃ caturbhā gādhikāyatam
pu rvavad bhūmibhāgaṃ ca diśābhadrakasaṃ yutam

21.25.131

hārāmadhyetukartavyaṃ ku ḍyaku mbhalatānvitam
toraṇairjālaka rvṛttasphu ṭitādyairalaṅkṛtam

21.25.132

katna ṭairnīḍaistathā koṣṭhaiḥ kṣudrakoṣṭhai rvibhūṣitam
gṛhapiṇḍyalindrahārābhirmaṇḍitaṃ khaṇḍahammyavat

21.25.133

sabhāśirastuvā śālākāraṃ vā śīrṣakaṃ tutat
caturnā sisamāyu ktaṃ pāśśvedve dve tunāsike

21.25.134

uparyu parikatna ṭādyaiḥ sarvāṅgaiḥ samalaṅkṛtam
antaḥ sopānasaṃ yuktaṃ dvāragopurakaṃ tridhā

21.25.135

varṣasthalasamopetaṃ nirvā ritalakaṃ tuvā
ghanāghanāṅgayu ktāni śrīkarādīni yuktitaḥ

21.25.136

nānāvidhastambhamasūrakāṇi nānāvidhāṅgāni salakṣaṇāni
nānopapīṭhāni samaṇḍakāni bhadrāṇyabhadrāṇi ghanāghanāni

21.25.137

ekādisaptāntatalāni yuktyā śobhādipañcādaśagopurāṇi
śālāsabhāmaṇḍapaśīrṣakāṇi proktāni sadmanyamareśvarāṇām

21.25.1

iti mayamatevastuśāstregopuravidhānaṃ nāma catu rviṃśo'dhyāyaḥ
atha pañcaviṃśo'dhyāyaḥ
maṇḍapasabhāvidhānam
devānāṃ dvijabhūmīśavaiśyānāṃ śūdrajanmanām
tattadyogyaṃ yathāyu ktyā maṇḍapaṃ pravidhīyate

21.25.2

prāsādābhimukhepuṇyakṣetrevārāmake śubhe
grāmādivastumadhyeca catu rdikṣuvidhikṣvapi

21.25.3

bāhyābhyantarato vā'pi gṛhāṇāṃ madhyamemukhe
vāsārthamaṇḍapaṃ cai vayāgamaṇ ḍapamevaca

21.25.4

abhiṣekādiyogyaṃ ca nṛttamaṇḍapakaṃ tathā
vai vāhikaṃ ca mai traṃ ca tathopanayanārhakam

21.25.5

āsthānamaṇḍapaṃ cai va balālokanamaṇḍapam
sandhikāryārhakaṃ kṣauraṃ bhu ktikarmasukhānvitam

21.25.6

teṣāṃ krameṇa nāmāni vakṣyantevidhinā'dhunā
merukaṃ vijayaṃ siddhaṃ padmakaṃ bhadrakaṃ śivam

21.25.7

vedaṃ cālaṅkṛtaṃ darbhaṃkauśikaṃ kuladhāriṇam
sukhāṅgaṃ saukhyakaṃ garbhaṃmālyaṃ mālyādbhutaṃ tathā

21.25.8

devadvijanarendrāṇāṃ dviraṣṭacaturaśrakam
dhanaṃ subhūṣaṇākhyaṃ cāpyāhalyaṃ sru gakaṃ tathā

21.25.9

koṇaṃ ca kharvaṭaṃ cai va śrīrūpākhyaṃ ca maṅgalam
etānyaṣṭau surādīnāṃ nṛpāṇāmāyatāśrakam

21.25.10

mārgaṃsaubhadrakaṃ cai vasundarākhyaṃ tumaṇḍapam
sādhāraṇaṃ ca saukhyaṃ ca tathai veśvarakāntakam

21.25.11

śrībhadraṃ sarvatobhadramityaṣṭau vaiśyaśūdrayoḥ
bhaktimānaṃ tathā pādāyāmaṃ pādaviśālakam

21.25.12

adhiṣṭhānaṃ tadādhāraṃ prapāṃ madhyamaraṅgakam
alaṅkāraṃ kramād vakṣyestambhapakṣaṃ tadākṛtam

21.25.13

sārdhahastaṃ samārabhya ṣaṭ ṣaḍaṅgulavardhanāt
pañcahastāvadhiryā vat triḥ pañcai vāṅi ghrakāntakam

21.25.14

atha vistāra bhaktyaiṣāmāyāmaṃ pravidhāsyate
ekadvitricatu ṣpañcabhāgebhaktyantarekṛte

21.25.15

ekabhāgena vṛddhiḥ syādāyāmaṃ svaviśālataḥ
atha svabhaktivisṛtāt trimātradddhyākarāntataḥ

21.25.16

āyāmamaṣṭadhā proktaṃ tena mānena yojayet
sāyataṃ cāpi tat sarvaṃtannāmnai vaprapadyate

21.25.17

sārdhadvihastamārabhya ṣaṭ ṣaḍaṅgulavardhanāt
aṣṭahastāntamaṅ ghr yuccaṃ trayoviṃ śatpramāṇakam

21.25.18

tritryaṅgulavivṛddhyā vā stambhotsedhāḥ prakīrtitāḥ
aṣṭāṅgulaṃ samārabhyai vārdhāṅgulavardhanāt

21.25.19

nandapaṅktyaṅgulaṃ yāvat saṃ khyayā pūrvavat tatiḥ
pādoccairapi rudrāṃ śadharmanandāṣṭabhājite

21.25.20

mūlatāraṃ tubhāgena tattadbhāgonamagrataḥ
pādoccārdhamadhiṣṭhānaṃ sāmānyaṃ sarvavastuṣu

21.25.21

pādoccepañcabhāgetudvibhāgoccaṃ tuvā talam
stambhotsedhatribhāgaikaṃ vā masūrakatuṅgakam

21.25.22

sopapīṭhamadhiṣṭhānaṃ kevalaṃ vā masūrakam
adhiṣṭhānasamoccaṃ vā dviguṇaṃ triguṇaṃ tuvā

21.25.23

upapīṭhavidhānetuyadu ktaṃ tena vonnatam
upapīṭhasamu tsedhaṃ yathāyu kti yathāruci

21.25.24

upapīṭhatalastambha prastarālaṅkṛ tikramam
prāgvadevasamu ddiṣṭaṃ śeṣaṃ yuktyā samācaret

21.25.25

adhiṣṭhānoparistambhaṃ prastaraṃ ca trivargakam
kapotapratisaṃ yuktaṃ yat tanmaṇḍapamiṣyate

21.25.26

maṇḍaṃ subhūṣaṇaṃ taṃ pātīti maṇḍapamiṣyate
sāmānyaṃ sarvavarṇānāṃ prapārūpaṃ vadāmyaham

21.25.27

prapārūpāṅgapādāntecottarādūdhdhvavaṃ śakam
prāgvaṃ śamanu vaṃ śaṃ ca nālike radalādibhiḥ

21.25.28

anyairapi tathā patraiddravyaiḥ pracchāditā prapā
prāgvadevāṅi ghrakāyāmaṃ catuḥṣaḍaṣṭadaśāṅgulam

21.25.29

pādaviṣkambhameteṣāṃ pramāṇaṃ sāradārujam
tvaksāraṃ ca yathālābhaṃ tathā tatra prayojayet

21.25.30

pādoccepaṅkti nandāṣṭasaptaṣaṭ pañcabhāgike
vedikoccaṃ tubhāgena madhyeraṅgaṃ prayojayet

21.25.31

stambhotsedhacaturbhā gebhāgenai va masūrakam
dvibhagaṃ talipāyāmaṃ bhāgena prastaraṃ bhavet

21.25.32

yu gmāyu gmadvibhaktyaikabhaktyā vā tadviśālakam
aṣṭastambhasamāyu ktaṃ catuḥstambhānvitaṃ tuvā

21.25.33

prapādīnāṃ tusaṃsthānaṃ yathā vā raṅgamīritam
sarvā vayavasaṃ yuktaṃ miśradravyasamanvitam

21.25.34

śālāsabhāprapāṇāṃ tumaṇḍapānāṃ tumadhyame
pratiṣṭhitacatuḥsthānaṃ trimānaṃ raṅgamiṣyate

21.25.35

maṇḍapopari bhūmistumālikāmaṇḍapaṃ bhavet
maṇḍapodhdhvesaśikharaṃ dvitalaṃ yadi sambhavam

21.25.36

madhyasthabhūmideśatvāt pratimadhyaṃ tadu cyate
merukaṃ caturaśraṃ syāccatuṣpādekabhaktikam

21.25.37

nāsikāṣṭakasaṃ yuktaṃ brahmāsanamiti smṛtam
dvibhakticaturaśraṃ tuvijayaṃ nāma maṇḍapam

21.25.38

aṣṭapādasamāyu ktamaṣṭanāsyā vibhūṣitam
adhiṣṭhānādivargāḍhyaṃ tyaktamadhyasthapādakam

21.25.39

navapādasamāyu ktā prapā kalyāṇakāritā
tribhakti caturaśraṃ tuṣoḍaśastambhasaṃ yutam

21.25.40

nāsikābhiddviraṣṭābhiryuktaṃ madhye'ṅkaṇānvitam
madhyodhdhvaku ṭayu ktaṃ vā catuddvārasamanvitam

21.25.41

catu rdikṣubahidvari catustoraṇabhūṣitam
yāgādikarmayogyaṃ syād devadvijamahībhṛtām

21.25.2

nāmnā siddhamiti proktaṃ sarvakarmasupūjitam 41-

21.25.2

kṛtvaikāśītibhāgān niśitavipuladhīrmaṇḍapābhyantaraṃ ta
nmadhyevedī navāṃ śā bhavati hi paritastrīṇi bhāgāni madhye
aśraṃ yonyardhacandraṃ guṇabhujamaparaṃ vai su vṛttaṃ ṣaḍaśraṃ
padmaṃ vasvaśrakuṇḍaṃ surapatibhavanādikrameṇai vakuryāt 42-

21.25.2

hastavistṛtanikhātavaccatuṣkoṭikaṃ diśi diśi trisūtrakam
satrimekhalamatha dvikaṃ tuvā dhātubhūtaguṇamātrakonnatam 43-

21.25.2

vyāsamabdh yanalapakṣamātrakaryonimūdhdhvata ibhoṣṭhavat kuru
tāradai ghghyakasamum̐maṃ catuḥṣaṇmanoṅgu libhiragnisaṃ mukham 44-

21.25.2

vedabandhanayanāṅgulonnatavyāsamekhalayutaṃ tuvā kpunaḥ
tālagāḍhamathavai kamekhalaṃ sarvakuṇḍakamakarṇayonikam 45-

21.25.2

vṛttasannibhamatho tadākṛtiṃ vā yu geṣurasamātravai pulam
vyāsavedaguṇabhāgatuṅgakaṃ nābhimabjamiva kuṇḍamadhyame46-

21.25.2

nyasyaikāṃ śaṃ pañcabhāgepurastātkoṇasyārdhārdhaṃgṛhītvā tatastat
koṇaṃ yāvad bhrāmayet tadvadanyadyonyākāraṃ syād dvisūtraprayogāt 47-

21.25.2

vyāsedharmāṃśeṃ'śamūdhdhvādadhastānnītvai va jyāsūtrakaṃ pātayitvā
tanmānena bhrāmayedardhaṃcandraṃ kuṇḍaṃ yuktyā vastu vidyāvidhijñaiḥ 48-

21.25.2

kṣetravyāseṣaṭ kṛtecāṣṭabhāgemānenānena trisūtraṃ nyaseddhi
tryaśraṃ proktaṃ dvirnavāṃ śeṃ'śakaṃ tabdāhyenyasya bhrāmayed vṛttakuṇḍam 49-

21.25.2

vyāsebu ddhyaṃ śeṃ'śakaṃ pāśśvayostabdāhyenyasyānena mānena dadhyāt
matsyaṃ kṛtvā yu gmayu gmaṃ dvipāśśvātṣaṭ koṇaṃ syāt pātayet sūtraṣaṭkam 50-

21.25.2

vṛttaṃ kṛtvā pūrvavat tasya madhyevṛttaṃ bhrāmyaṃ yatra yanmadhyatastat
padmasyākāraṃ yathā karṇikādīnkuryād didvān padmakuṇḍaṃ krameṇa 51-

21.25.2

kṣetravyāseṣaṭ caturbhā gike'sminbhāgaṃ bāhyenyasya sūtraṃ samantāt
koṇasyārdhaṃkoṇakābhyāṃ tulekhyaṃ hyaṣṭāśraṃ syādaṣṭasūtraprayogāt 52-

21.25.2

tārepaṅktyaṃ śeṃ'śakaṃ nyasya bāhyevṛttaṃ bhrāmyaṃ kṣetrake'ṣṭāṣṭabhāge
saika rvedāṣṭāṃ śakaḥ paṭṭadai ghghyaṃsaptāśraṃ syāt saptasūtraprayogāt 53-

21.25.2

vyāsesaptāṃ śeṃ'śakaṃ nyasya bāhyevṛttaṃ bhrāmyaṃ kṣetratāreyu gāṃ śe
paṭṭāyāmaṃ triprabhāgairanena pañcāśraṃ syāt pañcasūtraprayogāt 54-

21.25.2

tattaddheyopāttabhāgeṣutattadbhāgaṃ kṛtvā prāgivaikakabhāge
nyūnādhikyenāśranāhasya tu lyaṃ yuktyā dhīmān yojayet sarvakuṇḍam
55-

21.25.2

bhūtesāṅi ghratribījaṃ mu niṣuca nayanaṃ ṣoḍaśeṣvaṃ śayu ktaṃ
satryaṅ ghr yekaṃ navāṃ śeśivapadavihitesārdhakaṃ saikabhānau
sāṅ ghr yekaṃ bījamevoditamatha tithike ṣoḍaśāṃ kahīnaṃ
saptādhikyedaśāṃ śenavadaśapadake'ṣṭāṃ śahīnaṃ krameṇa 56-

21.25.57

tadeva dhāmnāmagretukartavyaṃ cenmasūrakam

21.25.58

stambhaprastara vargaṃca prāsādāṅgasamaṃ matam
ekadvi dvārayu ktaṃ vā ku ḍyaṃ ku mbhalatānvitam

21.25.59

ekadvitriguṇastambhavyāsaṃ madhyetubhadrakam
toraṇāḍhyaṃ suropetasarvā vayavaśobhitam

21.25.60

dhāmnastubhittiviṣkambhasamaṃ vārdhārdhahīnakam
tribhāgaikavihīnaṃ tadbhittiviṣkambhimiṣyate

21.25.61

sāntarālaṃ saveśaṃ ca sarveṣāṃ sadmanāṃ mukhe
caturaśraṃ caturbhaktyā catuddvārasamanvitam

21.25.62

mukhe'mukhedvibhaktyaikabhaktyā vistāranirgamam
madhyamastambhakaṃ tyaktvai vodhdhvakatna ṭaṃ dvibhaktikam

21.25.63

ṣaṭi traṃ śatpādasaṃ yuktaṃ catu ssaptālpanāsikam
sopānaṃ syāccatu rdikṣulāṅgalākārabhittikam

21.25.64

pañjarai raṣṭabhiryuktaṃ padmakaṃ padmakaprabham
snānārthaṃtai tilānāṃ tuprāsādābhimukhematam

21.25.65

tadevai kānanopetaṃ madhyāṅgaṇasamanvitam
yāgādikarmayogyaṃ syādiṣṭato diśi vāraṇam

21.25.66

bhadrakaṃ pañcabhāgena caturaśrasamākṛti
madhyekatna ṭaṃ tribhāgena paritoṃ'śena maṇḍapam

21.25.67

dvātriṃ śatpādasaṃ yuktaṃ catu rviṃśatināsikam
pañjarai raṣṭabhiryuktaṃ ku ḍyaṃ ku mbhalatānvitam

21.25.68

catu rdikṣucatuddvariṃ karṇelāṅgalabhittikam
madhyame'ṅgaṇayu ktaṃ vā tribhaktyā vistṛtāṅi ghrakam

21.25.69

dhāmnaḥ sthalasamaṃ tasya paṅktyaṣṭāṃ śonamevavā
nṛttamaṇḍapametat syāt snānārthaṃvā tadeva hi

21.25.70

ṣaḍ bhakti caturaśrābhaṃ madhye'ṣṭa stambhakatna ṭakam
dvibhaktivistṛtaṃ caikabhaktyā niṣkrānta vakrakam

21.25.71

ṣaṣṭyaṅi ghrakasamāyu ktaṃ tyaktamadhyasthapādakam
catu rviṃśatināsyaṅgaṃ sarvālaṅkārasaṃ yutam

21.25.72

śivākhyaṃ maṇḍapaṃ sarvavāseyogyaṃ sanātanam
saptāṃ śacaturaśrābhaṃ ṣaṣṭyaṅi ghrakasamāvṛtam

21.25.73

navabhāgena tanmadhyekatna ṭaṃ vā maṇḍitāṅgaṇam
sadvātriṃ śati nāsyaṅgaṃ catu rdiśi savāraṇam

21.25.74

tribhāgaikāṃ śavistāranirgamaṃ mukhabhadrakam
madhyaraṅgasamopetamiṣṭadiggatabhittikam

21.25.75

āsthānamaṇḍapaṃ caitat tai tilānāṃ mahībhṛtām
abhiṣekādikāryeṣuyogyaṃ vedamiti smṛtam

21.25.76

aṣṭabhaktyā yu gāśraṃ syādaśīti pādasaṃ yutam
caturbhā godhdhvakatna ṭaṃ tudvibhāgena tubhadrakam

21.25.77

catu rdiśi catuddvariṃ pāśśvesopānasaṃ yutam
sarvālaṅkārasaṃ yuktamalaṅkṛtamiti smṛtam

21.25.78

tadeva jalapādaṃ tubrahmasthalamitīṣyate
parito vāramekāṃ śaṃ dvyaṃ śenāvṛtamaṇḍapam

21.25.79

pūrvavanmukhabhadraṃ syādiṣṭa diggatabhadrakam
brahmasthānevidhātavyaṃ grāmādīnāṃ sanātanam

21.25.80

navabhakti yutaṃ samyak paṅkitapaṅkatyaṅi ghrakānvitam
tryaṃ śai kavistṛtaṃ bhadraṃ catuddvārasamanvitam

21.25.81

sopānaṃ pramukhetasya karṇelāṅgalabhittikam
navaraṅgairalaṅkuryāt ṣaḍaṣṭai vālpanāsikam

21.25.82

navabrahma supūjyaṃ tad grāmaveśmādimadhyagam
sarvālaṅkārasaṃ yuktaṃ darbhākhyaṃ tanmanoharam

21.25.83

daśāṃ śacaturaśrābhaṃ sadvādaśa śatāṅi ghrakam
navakatna ṭasamāyu ktamekakāṃ śāntarālakam

21.25.84

etat kauśikamityu ktaṃ caturaśraṃ tujātikam
nandamekānanebhadraṃ dvimukhaṃ bhadrakauśikam

21.25.85

trimukhaṃ jayakośaṃ syāt pūrṇakośaṃ caturmu kham
adhiṣṭhānāṅi ghravat karṇelāṅgalākārabhittikam

21.25.86

sarvālaṅkārasaṃ yuktaṃ ṣaḍaṣṭai vālpanāsikam
ekādaśavibhāgena samaṃ tucaturaśrakam

21.25.87

parito maṇḍapaṃ tasya bāhyebhāgena kārayet
catuṣkarṇedvibhāgena catuṣkatna ṭasamanvitam

21.25.88

catu rdigdvitribhaktyā tuvipulāyatakoṣṭhakam
tribhakticaturaśraṃ tumadhyaraṅgyūdhdhvakatna ṭakam

21.25.89

katna ṭaśālāntaretasya krakarīkṛtamārgakam
jātyādimukhabhadrāṅgaṃ sarvā vayavaśobhitam

21.25.90

ūdhdhvesabhāṅganīḍāṅgaṃ prastaraṃ navabodhakam
vivṛtaṃ saṃvṛtaṃ vāpi guhyāguhyārthamācaret

21.25.91

kuladhāraṇamityu ktaṃ samaṃ tucaturaśrakam
bhāgaiddvādaśabhiryuktaṃ samaṃ tucaturaśrakam

21.25.92

aṣṭadikṣuca madhyetudvibhaktyai vodhdhvakatna ṭakam
tattabdāhyetubhāgena parito'lindramiṣyate

21.25.93

aṅgaṇaṃ vā sabhāsthānaṃ karṇelāṅgalabhittikam
catu ddvyaṃśena vistāraṃ nirgamaṃ syāccatu rdiśa

21.25.94

pāśśvesopānasaṃ yuktaṃ pañjarai raṣṭabhiryu tam
ṣaṣṭyuttaraśatastambhamādyaṅge pravidhīyate

21.25.95

yu ktyā nāsyaṅgasaṃ yuktaṃ sukhāṅgaṃ nāma maṇḍapam
saukhyaṃ trayodaśāṃ śena caturaśrasamākṛti

21.25.96

parito maṇḍapaṃ dvyaṃ śaṃ bhāgena krakarīpatham
tribhāgaṃ madhyaraṅgyūdhdhvakatna ṭaṃ sasthūpi nīvrakam

21.25.97

catuṣkarṇedvibhāgena tyaktamadhyāṅi ghrakatna ṭakam
dikṣudvitryaṃ śavistārāyāmaṃ koṣṭhacatuṣṭayam

21.25.98

nandādimukhabhadrāṅgamiṣṭadiggata ku ḍyakam
caturaśītibhiryukta śatastambhasamanvitam

21.25.99

sarvālaṅkārasaṃ yuktaṃ devadvijamahībhṛtām
dviḥsaptabhaktivistāraṃ samaṃ tucaturaśrakam

21.25.100

dvibhaktyā garbhakatna ṭaṃ syādekāṃ śālindramāvṛtam
ekāṃ śamantarālaṃ syādapracchannatalānvitam

21.25.101

catuṣkarṇedvibhaktyai vamaṅgaṇaṃ vodhdhvakatna ṭakam
dvicatu rvistṛtāyāmaṃ koṣṭhaṃ vāṅgaṇakaṃ diśi

21.25.102

teṣāṃ bāhyetubhāgena parito'lindramiṣyate
iṣṭadikku ḍyasaṃ yuktamiṣṭadigbhadrasaṃ yutam

21.25.103

sāṣṭadviśatapādaṃ syādādyaṅge tuvidhīyate
devadvijanarendrāṇāṃ garbhākhyaṃ tanmanoharam

21.25.104

triḥpañcabhaktivistāraṃ samaṃ tucaturaśrakam
tribhāgaṃ madhyaraṅgyūdhdhvakatna ṭaṃ vāṅgaṇameva vā

21.25.105

parito'lindra maṃ śena bhāgaike nāntarālakam
śeṣaṃ pūrvavadu ddiṣṭaṃ koṣṭhakaṃ bhāgato'dhikam

21.25.106

dvātriṃ śadi dvaśataṃ pādamādyaṅge pravidhīyate
sarvālaṅkārasaṃ yuktaṃ mālyākhyaṃ maṇḍapaṃ bhavet

21.25.107

mālyādbhutaṃ samāśraṃ tubhāgaiḥ ṣoḍaśabhiryu tam
dvibhaktyai vodhdhvakatna ṭaṃ tubhāgenālindramāvṛtam

21.25.108

dvye kabhaktyā mukhebhadraṃ karṇelāṅgalabhittikam
pāśśvesopānasaṃ yuktaṃ citraprastarasaṃ yutam

21.25.109

tabdahivdvyaṃśamānena jalapādaṃ samantataḥ
tabdāhyetucaturbhaktyā parito maṇḍapaṃ bhavet

21.25.110

dvibhakticaturaśrābhamekāṃ śaṃ vyavadhānakam
dviraṣṭāṅgaṇaṃ tanmadhyeparitaḥ pravidhīyate

21.25.111

karṇelāṅgalaku ḍyaṃ syādūdhdhvehārābhimaṇḍitam
catu ddvibhaktivistāranirgamaṃ dikṣubhadrakam

21.25.112

pāśśvesopānasaṃ yuktaṃ sarvālaṅkārasaṃ yutam
devadvijanarendrāṇāṃ caturaśraṃ dviraṣṭadhā

21.25.113

ita ūdhdhvaṃdvipāśśvai kavṛddhyā dvātriṃ śadaṃ śakam
vistāraṃ caturaśrābhaṃ maṇḍapaṃ kārayed budhaḥ

21.25.114

vivṛtaṃ saṃvṛtaṃ vāpi ku ḍyastambhaṃ prayojayet
yathāyu kti yathāśobhaṃ tathā kuryād vicakṣaṇaḥ

21.25.115

eteṣāmāyatāśrābhaṃ maṇḍapaṃ pravidhīyate
tribhaktivistṛtaṃ tasmād dvibhaktyādhikamāyatam

21.25.116

purato vāramekāṃ śaṃ triraṣṭāṅi ghrasamanvitam
viṃ śannāsyaṅgasaṃ yuktaṃ dhanākhyaṃ taddhanāvaham

21.25.117

vistāraṃ caturaṃ śai stutasmād dvyaṃ śādhikāyatam
maṇḍapaṃ parito bhaktyā śeṣamaṅgaṇakaṃ bhavet

21.25.118

dvibhaktivistṛtaṃ caikabhaktyā tanmukhabhadrakam
caturaṣṭāṅi ghrasaṃ yuktamādyaṅge ṣubahirbahiḥ

21.25.119

sarvālaṅkārasaṃ yuktaṃ subhūṣaṇamiti smṛtam
pañcaraktyā viśālaṃ tutasmād dvyaṃ śādhikāyatam

21.25.120

maṇḍapaṃ paritoṃ'śena śeṣaṃ katna ṭaṃ tuvāṅgaṇam
tribhaktivistṛtaṃ caikabhaktyā tanmukhabhadrakam

21.25.121

ādyaṅgamaṣṭapañcāṅi ghrasaṃ yuktaṃ tadvicitrakam
sarvālaṅkārasaṃ yuktamāhalyaṃ sarvadeśikam

21.25.122

ṣaḍ bhaktivistṛtaṃ tasmād dvibhaktyadhikamāyatam
catu ddvibhaktikaṃ dai dhdhyavyāsamadhyesabhodayam

21.25.123

parito maṇḍapaṃ dvyaṃ śamiṣṭadiṅmukhabhadrakam
ṣaṣṭyaṅi ghrayutamādyaṅgaṃ yuktyā nāsyaṅgasaṃ yutam

21.25.124

sarvālaṅkārasaṃ yuktaṃ sru gākhyaṃ tanmanoharam
saptabhaktyā viśālaṃ tutasmād dvyaṃ śādhikāyatam

21.25.125

tribhaktivistṛtaṃ pañcabhaktidai dhdhyaṃ sabhāṅgaṇam
parito maṇḍapaṃ dvyaṃ śamiṣṭadiggatabhittikam

21.25.126

tribhaktivistṛtaṃ bhāganirgamaṃ mukhabhadrakam
yu ktyā nāsyaṅgasaṃ yuktaṃ dvisaptatyaṅi ghrakānvitam

21.25.127

sarvālaṅkārasaṃ yuktaṃ koṇākhyaṃ maṇḍapaṃ bhavet
aṣṭabhaktyā viśālaṃ tutasmād dvyaṃ śādhikāyatam

21.25.128

dvicaturbhā gavistārāyāmaṃ madhyejalasthalam
parito'lindramekāṃ śaṃ bāhyedvyaṃ śena maṇḍapam

21.25.129

tyaktamadhyāṅi ghrasaṃ yuktamiṣṭadiggatābhittikam
sāṣṭaṣaṣṭyaṅi ghrasaṃ yuktaṃ pūrvavanmukhabhadrakam

21.25.130

pramukhevāramekāṃ śaṃ mukhaṃ sopānasaṃ yutam
nānālaṅkārasaṃ yuktaṃ surādīnāṃ tukharvaṭam

21.25.131

navabhaktiviśālaṃ tutasmād dvyaṃ śādhikāyatam
ekatryaṃ śaṃ tuvistārāyāmaṃ madhyejalasthalam

21.25.132

parito'lindramekāṃ śaṃ bāhyedvyaṃ śena maṇḍapam
tyaktamadhyāṅi ghrasaṃ yuktaṃ bāhyevāraṃ tubhāgataḥ

21.25.133

ṣaṇṇavatyaṅi ghrasaṃ yuktaṃ yatheṣṭaṃ dvārabhittikam
vārayu ktamavāraṃ vā pūrvavanmukhabhadrakam

21.25.134

nānāvayavasaṃ yuktaṃ nāmnā śrīrūpamiṣyate
paṅktibhāgaviśālaṃ tutasmād dvyaṃ śādhikāyatam

21.25.135

dvicaturbhā gavistārāyāmaṃ madhyesabhodayam
parito'lindramekāṃ śaṃ bhāgena jalapātanam

21.25.136

tabdāhyedvyaṃ śamānena parito maṇḍapaṃ bhavet
stambhaṃ ku ḍyaṃ mukhaṃ bhadraṃ yatheṣṭaṃ parikalpayet

21.25.137

athavā madhyakatna ṭaṃ cāpyalindraṃ cāpi pūrvavat
jalasthalaṃ vinā sarvaṃmaṇḍapaṃ parikalpayet

21.25.138

dvibhaktyā caturaśraṃ tuṣaṭ katna ṭaṃ pāśśvayormatam
dvicaturbhā gavistāradai ghghyaṃkoṣṭhaṃ mukhe'mukhe

21.25.139

karṇelāṅgalaku ḍyaṃ vā paritaḥ ku ḍyamevavā
vivṛtaṃ saṃvṛtaṃ vā'pi stambhaṃ tatrai va yojayet

21.25.140

sarvāvayavasaṃ yuktaṃ maṅgalākhyaṃ tumaṇḍapam
aṣṭāvetāni coktāni devadvijamahībhṛtām

21.25.141

pūrvoktacaturaśrāttubhaktyaikayā vivardhanāt
yāvad dviguṇamāyāmaṃ tāvad dai ghghyaṃprayojayet

21.25.142

stambha ku ḍyādikaṃ sarvamalaṅkāraṃ ca tattataḥ
yathāruci yathāśobhaṃ tathā kuryād vicakṣaṇaḥ

21.25.143

aṣṭāvāyatayu ktāni vakṣyantevaiśyaśūdrayoḥ
dvibhaktivistṛtaṃ cai va vistāradviguṇāyatam

21.25.144

triḥpañcāṅi ghrasamāyu ktaṃ dvyaṃ śai kaṃ mukhabhadrakam
pāśśvesopānasaṃ yuktaṃ nāsikākhyairalaṅkṛtam

21.25.145

iṣṭadiṅmukhasaṃ yuktaṃ mārgākhyaṃ maṇḍapaṃ matam
tribhaktivistṛtaṃ tasya vistāradviguṇāyatam

21.25.146

catuḥsaptāṅi ghrasaṃ yuktaṃ bhaktyā vāraṃ tutanmukhe
dvibhaktivistṛtaṃ bhaktyā nirgamaṃ mukhabhadrakam

21.25.147

yu ktyā nāsyaṅi ghrasaṃ yuktaṃ saubhadraṃ tanmanoharam
caturbhaktyā viśālaṃ tutasmād dvyaṃ śādhikāyatam

21.25.148

dvicatu rvistṛtāyāmaṃ katna ṭaṃ madhyetuvāṅgaṇam
dvātriṃ śāṅi ghrasamāyu ktaṃ bhaktyā tanmukhabhadrakam

21.25.149

yu ktyā nāsyaṅi ghrasaṃ yuktaṃ sundarākhyaṃ tumaṇḍapam
pañcabhaktyā viśālaṃ tutasmād vedāṃ śamāyatam

21.25.150

dvibhaktivistṛtaṃ tryaṃ śadai ghghyaṃpāśśve'ṅkaṇadvayam
ṣaṭ pañcāśadbhavet pādaṃ vārameke na tanmukhe

21.25.151

tribhaktivistṛtaṃ caikabhaktyā tanmukhabhadrakam
pramukhetasya sopānaṃ sarvataḥ ku ḍyasaṃ yutam

21.25.152

yu ktyā nāsyaṅgasaṃ yuktaṃ sādhāraṇamiti smṛtam
ṣaḍ bhaktivistṛtaṃ tasmāt tribhaktyādhikamāyatam

21.25.153

dvipañcabhāga vistārāyāmaṃ madhyesabhodayam
parito maṇḍapaṃ dvyaṃ śaṃ vāraṃ bhaktyā tutanmukhe

21.25.154

pūrvavanmukhabhadraṃ tunāsikākhyairalaṅkṛtam
ṣaṣṭyaṅi ghrakasamāyu ktaṃ sarvā vayavasaṃ yutam

21.25.155

nāmnā saukhyamiti proktaṃ sarveṣāṃ tusanātanam
saptabhaktyā viśālaṃ tutasmād vedāṃ śamāyatam

21.25.156

tribhāgacaturaśraṃ tumadhyekatna ṭaṃ tuvāṅgaṇam
tabdāhyebhāgamānena parito'lindramiṣyate

21.25.157

dvipañcavistṛtāyāmaṃ pāśśvayoraṅgaṇadvayam
bāhyemaṇḍapamekāṃ śaṃ paritaḥ kalpayed budhaḥ

21.25.158

tribhaktyaike na vistāranirgamaṃ mukhabhadrakam
caturāśītikaṃ pādamādyaṅge pravidhīyate

21.25.159

pramukhevāramekāṃ śaṃ nānāvayavaśobhitam
sarvālaṅkārasaṃ yuktameta dīśvarakāntakam

21.25.160

aṣṭabhaktyā viśālaṃ tutasmāt pūrvavadāyatam
dvibhakti caturaśraṃ tumadhyekatna ṭaṃ tuvāṅgaṇam

21.25.161

tabdāhyebhāgamānena parito'lindramiṣyate
pūrvavat pāśśvayoḥ katna ṭaṃ dvyaṃ śenādhikamāyatam

21.25.162

dvibhaktyā maṇḍapaṃ bāhyeparitaḥ kalpayed budhaḥ
catu ddvibhaktivistāranirgamaṃ mukhabhadrakam

21.25.163

daśādhikaśatastambhamādyaṅge pravidhīyate
sarvālaṃ kārasaṃ yuktaṃ śrībhadraṃ sarvayogyakam

21.25.164

navabhaktyā viśālaṃ tutasmāt pūrvavadāyatam
tribhakticaturaśraṃ tumadhyekatna ṭaṃ tuvāṅgaṇam

21.25.165

tabdāhyebhāgamānena parito'lindramiṣyate
dvipañcabhakti vistāradai ghghyaṃpāśśve'ṅgaṇadvayam

21.25.166

parito maṇḍapaṃ dvyaṃ śaṃ tabdāhyeyojayebdudhaḥ
pañcadvyaṃ śa viśālāyāmena bhadraṃ mukhe'mukhe

21.25.167

tryaṃ śai kavipulaṃ dai ghghyaṃpāśśvayorbhadrakadvayam
karṇelāṅgalavat ku ḍyaṃ vivṛtastambhasaṃ yutam

21.25.168

sāṣṭāviṃ śacchataṃ pādamādyaṅge pravidhīyate
yathāyu kti yathāyogaṃ tathā yuñjīta bu ddhimān

21.25.169

sarvatobhadrakaṃ nāmnā sarvālaṅkārasaṃ yutam
etānyadi surādīnāṃ yojayet tuvicakṣaṇaḥ

21.25.170

maṇḍapānāṃ tuvistārādāyāmaṃ pravidhīyate
jātirūpaṃ tupūrvoktaṃ chandamekaṃ dvibhaktikam

21.25.171

vikalpaṃ tryaṃ śakaṃ proktamābhāsaṃ caturaśrakam
daṇḍakaṃ svastibhadraṃ ca padmaṃ krakarbhadrakam

21.25.172

ṣaṇmukhaṃ lāṅgalaṃ mauliṃ jātināmānusārataḥ
prapāmaṇḍapajātistuyu ktitaḥ pādasaṃ yutā

21.25.173

gṛhavinyāsaraṅgāṅgaṃ tadu ktaṃ gṛhamaṇḍapam
prāsādagarbhanālīvat sālindrāṅgaviśeṣataḥ

21.25.174

adhiṣṭhānādivargāḍhyaṃ prāsādākāramaṇḍapam
prāsādagṛhasāṅgāṅgaṃ gṛhaprāsādamaṇḍapam

21.25.175

maṇḍapopari bhūmiścenmālikāmaṇḍapaṃ matam
iṣṭakābhiḥ śilābhirvādārubhirdantalohakaḥ

21.25.2

sarvatra dravyajātīnāṃ miśraṃ miśraṃ viśeṣitam 175-

21.25.2

sāyataṃ tucaturaśrakaṃ jalakrīḍayānvitamathāpi maṇḍapam
ekabhaumakamanekabhaumakaṃ yojanīyamavanīpatīcchayā 176-

21.25.2

saṃvṛtaṃ vivṛtamaṅi ghrabhittikaṃ dikṣudikṣugatabhadrarūpakam
madhyaraṅgasahitaṃ tuvāṅgaṇaṃ stambhabhittikamuparyu paryapi 177-

21.25.2

guhyavāraṇaparādhirohaṇaṃ dvāri tatra bahuyantrakalpakam
vārigarbhagajabhūtahaṃ sakaṃ vyālasiṃ hakapisālabhañjikam 178-

21.25.2

hammyamaṇḍapasabhābhaśīrṣakaṃ katna ṭanīḍagajatuṇḍakoṣṭhakam
toraṇādibahujālakaryu taṃ nāsikādibhiralaṅkṛtaṃ punaḥ 179-

21.25.2

maṇḍapasya purato'tha madhyamevā jalāśayamanekayantrakam
iṣṭakābhirupalairalaṅkṛtaṃ sāvagūḍhamapagūḍhavāriṇām 180-

21.25.2

evaṃ bhūpānāṃ jalakrīḍanārthaṃproktaṃ yattanmaṇḍapaṃ ramyadeśe
sālaṅkāraṃ sarvacitrai rvicitraṃ strīsaubhāgyārogyabhogyapradāyi 181-

21.25.2

khadiraḥ khādiro vahnirnimbaḥ sālaḥ silindrakaḥ piśitaḥ
tindukamatha rājādanahomamadhūkāstupādapādapakāḥ 182-

21.25.2

etedevadvijanṛpayogyāḥ syuḥ sarvakarmasuvai
stambhākṛtayaḥ sarveproktāḥ pūrvoditāsteṣām 183-

21.25.2

piśitastindukavṛkṣo nimbo rājādano madhūkaśca
silindraḥ stambharujā vaiśyānāṃ cāpi śūdrāṇām 184-

21.25.2

vṛttaṃ vā caturaśraṃ vāṣṭāśraṃ ṣoḍaśāśraṃ ca
stambhākṛtayaḥ proktāstvaksārāḥ sarvayogyāḥ syuḥ 185-

21.25.2

tālaṃ ca nālike raṃ kramukaṃ veṇuśca ke takī cai va
iṣṭaśilābhirvāvṛkṣairdeva dvijamahīpānām 186-

21.25.2

āśramiṇāmapyu ditānyāvāsāni hi sarvā ṇi
nai va śilābhirvaṇijāṃ śūdrāṇāṃ vāsake yogyam 187-

21.25.2

prāsādābhimukheyānyavarasya śreṣṭhamaṇḍapāni ca vai
tāni vimānādyaṅgastambhottaravājanāni sadṛśāni 188-

21.25.2

atha mu nivasunandāṃ śai rdharmāṃkāṃ śahīnāni
pūrvoditamānāni hi sarvāṇyaṅgāni vā vidheyāni 189-

21.25.2

ākhyātaṃ maṇḍapānāṃ tānyevoktāni dikpramāṇaṃ ca
pañcacatu stridviguṇastambhavyāsena bhittiviṣkambham 190-

21.25.2

dārustambhavyāsāt pādonaṃ vā tribhāgamardho nam
ku ḍyastambhaviśālaṃ tena viśālena vā ku ḍyam 191-

21.25.2

madhyāṅgaṇasya diśi dakṣiṇato'ṅi ghramūle
dvārasya dakṣiṇayutetalipetukecit
koṇedvitīya caraṇānvitake trigarbha-sthānaṃ vadanti munayaḥ khalumaṇḍapānām 192-

21.25.2

uktavyāsāyāmabhāgādalindraṃ pūrve'pūrvevā'tha bhaktyā samantāt
bhaktyā vādhyardhaḥ samantāt tukuryāddevānāmu rvīsurorvīśvarāṇām 193-

21.25.2

prāsādāṅgaṃ mālikāṅgaṃ yathāvatkuryāt ku ḍyaṃ mūlaku ḍyopariṣṭāt
pādaṃ pādānāmuparyevayojyamekadvitrīṇyatra bhaumāni yuktyā 194-

21.25.2

tattadvistārāyatāṃrvidhijñaisteṣāṃ mānaṃ pādabāhyetukecit
kecid bhittermadhyamaṃ tadvadanti śālākāraṃ vā sabhāśīrṣakāṅgam 195-

21.25.196

yattat kuryā nmaṇḍapaṃ vāsayogyam

21.25.197

ekadvitricaturmu khāni ca mukhebhadrāṇyabhadrāṇi kā-nyūdhdhvekatna ṭayutāni madhyakapaderaṅgāṅgaṇāḍhyāni vai
sarvāṇyāyatamaṇḍapāni caturaśrābhāṇi vedadvija-kṣoṇīśāyatanematāni ca viśāṃ śūdreṣudīrghaṃmatam

21.25.198

navānāṃ hi sabhānāṃ tulakṣaṇaṃ vakṣyate'dhunā
ādyaṃ mallavasantaṃ tatparaṃ pañcavasantakam

21.25.199

ekavasantakaṃ cai vasarvatobhadrakaṃ tathā
pārvataṃ katna rmakaṃ cai va māhendraṃ somavṛttakam

21.25.200

śukavimānakaṃ cai vaśrīpratiṣṭhitamevaca
na vai tāḥ sāyatāḥ pañcasabhaḥ śeṣā yu gāśrakāḥ

21.25.201

ekadvitricaturbhā gā vyāsā ādyā nṛdevayoḥ
vyāsāyāmamalaṅkāraṃ stambhānāṃ bhittimānakam

21.25.202

prāgvat sarvamalaṅkāraṃ daṇḍikāntavimānavat
lupākriyākramaṃ sarvaṃyathā śikharalakṣaṇe

21.25.203

karṇaraśmiyutā katna ṭasaṃ jñā vedāśrakā sabhā
valakṣitasvastihīnā karṇāḥ katna ṭeca koṣṭhake

21.25.204

ekabhaktyā catuḥstambhā lupākoṭyekakatna ṭakam
aṣṭapu cchavalakṣaṃ tunāmnā mallavasantakam

21.25.205

dvibhakti caturaṃ cāṣṭastambhadīrghalupānvitam
vasusvasti valakṣaṃ tumūlakatna ṭaṃ tumadhyakam

21.25.206

catuṣkarṇecatuṣkatna ṭā saṃ jñā pañcavasantakam
tribhakticaturaśraṃ tudvādaśastambhasaṃ yutam

21.25.207

dviraṣṭasvasti pu cchaṃ tusatrayodaśakatna ṭakam
triraṣṭakavalakṣaṃ tusyānnāmnaikavasantakam

21.25.208

yu gabhaktiyu gāśraṃ tudviraṣṭāṅi ghrabahistataḥ
antaḥ stambhakalārdhaṃtukalārdhaṃprāṃ śuraśmayaḥ

21.25.209

aṣṭadviguṇakatna ṭaṃ tutriraṣṭasvastipu cchakam
ṣaḍaṣṭai rvavalakṣaṃ tumūlakatna ṭamathaikakam

21.25.210

sarvatobhadrakaṃ nāmnā catasraścaturaśrakam
āyatāśraṃ catuṣpañcabhaktyā pārvatakatna rmakam

21.25.211

aṣṭādaśa daśāṅi ghrasyād bāhye'bāhye'ṣṭaraśmayaḥ
dviraṣṭasaptakatna ṭāni ṣaḍdvisaptabahirbahiḥ

21.25.212

catuṣṣaṣṭi valakṣāni catuṣkoṣṭhadviraṣṭakam
catuṣṣaḍ bhaktivistāraṃ dai ghghyaṃviṃ śatipādakam

21.25.213

antaddvādaśapādaṃ syādantaḥkatna ṭaṃ tathāṣṭakam
bahiddviraṣṭakatna ṭaṃ syād ṣoḍaśa prāṃ śuraśmayaḥ

21.25.214

triraṣṭasvastikaṃ cai va mūlakatna ṭatrikaṃ bhavet
sāśītikavalakṣaṃ tunavatriṃ śatikatna ṭakam

21.25.215

antarāṅi ghravihīnaṃ tubhaktyā tatrai va yojayet
nāmnā māhendrakaṃ proktaṃ rājñāṃ prājñairmu nīśvaraiḥ

21.25.216

vyāsāyāmyaṃ catuḥsaptabhaktyāntarmanupādakam
bāhyedvāviṃ śatistambhaṃ triraṣṭaṃ svasti pu cchakam

21.25.217

ṣoḍaśa prāṃ śuraśmiḥ syād navati ṣaḍvalakṣakam
mūlāntarbāhyakatna ṭāni caturdaśanavadvayam

21.25.218

catasraḥ koṭayaḥ karṇadhārāsaptakavigrahāḥ
tadantadddhinakaṃ somavṛttaṃ nāmnā samīritam

21.25.219

pañcāṣṭabhaktivistāraṃ dai dhdhyaṃ ṣaḍi vaṃśadaṅi ghrakam
aṣṭādaśāṅi ghrakaṃ cāntaścatuṣkoṭisamanvitam

21.25.220

dvātriṃ śat svastikaṃ cai va dvisaptati valakṣakam
catuṣkatna ṭayutaṃ madhdhnidviraṣṭa prāṃ śuraśmayaḥ

21.25.221

antarbahistukatna ṭāni triraṣṭaikādaśadvayam
karṇadhārāṣṭasaṃ yuktaṃ nāmnā śukavimānakam

21.25.222

pañcabhaktyāṃ viśālaṃ tunavabhaktyā tadāyatam
aṣṭaviṃ śati gātrāṇi dvātriṃ śat svastipu cchakam

21.25.223

antarviṃśatikaṃ stambhaṃ madhyaraśmi tathai vaca
pañcakatna ṭayutaṃ mūdhni catuṣkoṭisamanvitam

21.25.224

ṣaṣṭyuttaraśataṃ tatra valakṣaṃ pravidhīyate
dvipañcāṃ śaṃ tukatna ṭāni nāmnaitacchrīpratiṣṭhitam

21.25.225

tadeva vyāsāyāmetubhaktitrayavivardhanāt
catuśśālāyatāśrābhā dviṣaḍdviraṣṭapādakāḥ

21.25.226

antarbahistubhaktyā ca vāraṃ śālā dvibhaktikā
catu ddvisaptatistambhamantarbāhyetukīrtitam

21.25.227

prāsādavadalaṅkṛ tvā catuddvāradvicūlikam
bhūpateḥ śrīpratiṣṭhā syāt sabheyaṃ śrīpratiṣṭhitam

21.25.228

ekakabhāgavṛddhyā tubhavatyu kte tarā sabhā
chandaṃ vikalpamābhāsaṃ tattannāmnā vidhīyate

21.25.229

stambharaśmivalakṣaṃ ca katna ṭaṃ yuktyā prayojayet
yathāruci yathāśobhaṃ vyāsāyāmetubhaktayaḥ

21.25.230

prāṃ śuraśmiyutaṃ katna ṭaṃ katna ṭaṃ vā caturaśrakam
daṇḍikānirgamasamo pūrvapādottarom̐maḥ

21.25.231

tulāśraprastarāṃ śena cūlikābhāgalambikam
ajuvā svastikaṃ jñeyaṃ valakṣyāya praveśitā

21.25.232

śikhāvargaṃtathā sarveniṣkatna ṭaṃ ca kacagrahā
cūlikādvayamadhyasthā nāmnā syādvarṇapiṭṭakā

21.25.233

valayaṃ triguṇaṃ vyāsād bāhulyā lupayā samā
lupāpāśśvadvayārūḍhā valayaproktanālikā

21.25.234

praticūlikavinyāsā mum̐rālambanā sthirā
pratilomānulomābhyāmaṅkaṇāstevalakā

21.25.235

dvikoṭisaṅgamama kheveśagarbhapradakṣiṇe
prathamaṃ stambhanīyyā ca śilpikartāvidhīyate

21.25.236

pādabandhamadhiṣṭhānaṃ stambhāyāmārdhamiṣyate
anu ktaṃ yadi kiñcit tadyu ktyā tatra prayojayet

21.25.237

halāṅgavatkuḍyayutā saraṅgakā viraṅgakā vāpyatha garbhagehakā
sabheti sabhyairuditā sanātanā sabhālayatvādiha sabhyamārgaṇam

iti mayamatevastuśāstremaṇḍapasabhāvidhāno nāma pañcaviṃśo'dhyāyaḥ

Original text: mayamatam · Sanskrit Wikisource contributors · Sanskrit Wikisource · CC BY-SA 4.0

Esc