Mayamata · Chapter 21.25
atha ekaviṃśo'dhyāyaḥ
tritalaṃ pañcadhāmānaṃ saṃ kṣepād vacyate'dhunā
saptāṣṭahastamārabhya dvidvihastavivardhanāt
pañcadaśavikārāntaṃ vyāsaṃ tuṅgaṃ tupūrvavat
saptāṣṭanandahastetusaptāṣṭāṃ śairvibhājite
bhāgena katna ṭavistāraṃ koṣṭhadvitriguṇāyatam
lambapañjaramardhāṃśaṃ hārābhāgaṃ tutatsamam
ūdhdhvabhūmau ṣaḍaṃśeṃ'śaṃ katna ṭaṃ tadi dvaguṇāyatam
koṣṭhakaṃ cāntarehāraṃ bhāgenai vaprakalpayet
ūdhdhvabhūmau tribhāgena madhyebhadraṃ vidhīyate
daṇḍaṃ sārdhaṃdvidaṇḍaṃ vā bhadraṃ tat kārayed budhaḥ
vimānocceviśeṣeṇa catu rviṃśatibhājite
pāśagaṅgāśvinībhistusatripādaguṇāṃ śakaḥ
sārdhāṃśaiḥ sārdhabandhāṃ śaiḥ sapādāṃ śārdhakāṃ śakaḥ
sārdhatribhistubhāgena yojayet tuvicakṣaṇaḥ
dharātalamadhaḥ stambha mañcamaṅi ghrakamañcakam
talipaṃ prastaraṃ vedīkandharaṃ śikharaṃ ghaṭam
katna ṭaṃ nīḍaṃ koṣṭhakaṃ cāṣṭakaṃ tad vedārābhaṃ janmataḥ sthūpikāntam
ūdhdhvebhūmāvalpanīḍaṃ dviraṣṭāviṣṭaṃ hyasmin ṣaṇṇavatyalpanāsam
nānādhiṣṭhānāṅi ghravedyādiyogaṃ mūrdhanyaṣṭārdhaṃtathādabhranāsam
koṣṭhaṃ katna ṭādunnataṃ cet samaṃ ca śambhorvāsaṃ svastikaṃ tatribhaumam
tāresaptanavāṃ śetubhāgaṃ sauṣṭhikavistṛtam
śālābhāgaṃ tathā dvyaṃ śaṃ hārābhāgena kalpayet
aṣṭakatna ṭaṃ tutatkoṣṭhaṃ dvādaśaiva vidhīyate
aṣṭau nīḍāni viṃ śattuśatamatrālpanāsikam
aṣṭāśraṃ mastakaṃ vedī kandharaṃ cāṣṭanāsikam
vimalākṛtikaṃ nāmnā śambhorvāsaṃ sanātanam
hastanavasaptatati saptanavabhāgaṃ bhāgatatikatna ṭavasukaṃ turavikoṣṭham
ūdhdhvavasupañjaramathāṣṭagalanāsaṃ viṃ śatiśatānuvimalākṛti vimānam
ekādaśakaraṃ vyāsamaṣṭabhāgai rvibhājayet
taccaturbhā gamādhikyamāyataṃ vṛttamiṣyate
dvyaśravṛttamadhiṣṭhānaṃ tadvat kandharamastakam
tadvistārārdhamānena vartu laṃ vartanīyakam
aśrāt pāśśveca pṛṣṭhaṃ ca kuryādakadvayāṃ śakam
katna ṭakoṣṭhakanīḍānāṃ vistāraṃ bhāgamiṣyate
koṣṭhakaṃ dviguṇāyāmaṃ hārā bhāgena yojitā
samaṃ tripādamardhaṃvā mukhamaṇḍapamiṣyate
maṇḍapodhdhvaṃyathā hammyaṃtathālaṅkāramīritam
katna ṭakoṣṭhādisaṃ yuktaṃ maṇḍapaṃ sarvahammyake
trivargasahitaṃ vā'pi toraṇādyai rvicitritam
maṇḍapaṃ samasūtraṃ cedantarālaṃ tunimnakam
katna ṭakoṣṭhādi sarvāṅgaṃ mānasūtrād bahirgatam
svavyāsārdhaṃtadardhārdhaṃdaṇḍaṃ sārdhadvidaṇḍakam
dvidaṇḍārdhaṃtridaṇḍaṃ vā mānasūtrād bahirgatam
evaṃ yuñjīta hammyaṃtusampadāmāspadaṃ sadā
ajusūtraṃ pramāṇāntaṃ tadbhaṅgaṃ vipadāṃ padam
ṣaḍ bhāgaṃ syāt tadūdhdhvetupṛṣṭhatastasya pāśśvayoḥ
kṛtvāka dviguṇāṃ śaṃ tukatna ṭakoṣṭhādi pūrvavat
ūdhdhvabhaumaṃ caturbhā gaṃ yathāyu ktivaśānnayet
mastake purato netraśālāvaktrasamanvitam
garbhakatna ṭopasampannaṃ kṣudranāsyaṅi ghrasaṃ yutam
katna ṭakoṣṭhādisaṃ yuktaṃ yathālaṅkāramācaret
śikharedaśa nāsyaḥ syu stisraḥ pādasamanvitāḥ
aṣṭakatna ṭaṃ tathā koṣṭhaṃ nīḍaṃ dvādaśa cai vahi
hārāyāṃ kṣudranīḍaṃ syādaka dviguṇasaṃ khyayā
nānāmasūrakastambhavedikādyairalaṅkṛtam
sopapīṭhamadhiṣṭhānaṃ kevalaṃ vā masūrakam
hastipṛṣṭhamidaṃ nāmnā sarvadeveṣuyogyakam
pādoccatridvibhāgoccaṃ pādaṃ sarvāṅgasaṃ yutam
potikārahitaṃ vīrakāṇḍopari samaṇḍitam
uttaraṃ vājanaṃ sābjakṣepaṇaṃ nimnavājanam
tadūdhdhvejhaṣakāṇḍaṃ syānnānāpatrairvicitritam
toraṇākṛtisaṃ yuktaṃ mṛṇālyanvitakandharam
sarvālaṅkārasaṃ yuktaṃ stambhatoraṇamīritam
pādāntarevā hārāyāṃ karṇaprāsādamadhyame
śālāmadhye'ntarāletukuryāt sarveṣudhāmasu
stambhesravāṅgayu kte samatalamubhayoḥ pāśśvayorvīrakāṇḍa-syāgrenyastottaraṃ vājanamupari dalaṃ kṣepaṇaṃ toraṇāgram
nakraḥ patrādibhiryad viracitamatha tad dhāmni vā maṇḍapevā
śālāyāmanyavastu ṣvabhimatamayutastambhayuk toraṇaṃ syāt
tadevacaturaśrābhamāyataṃ tanmasūrakam
vistāramaṣṭabhāgaṃ syādāyāmaṃ daśabhāgabhāk
katna ṭakoṣṭhakanīḍaṃ ca bhāgena parikalpayet
hārābāgaṃ tubhāgena ṣaḍaṃśaṃ codhdhvabhūmike
tadūdhdhyetucaturbhā gamāyāmedvyaṃ śamādhikam
sāyataṃ dvyaśravṛttaṃ syād vedikāgalamastakam
katna ṭakoṣṭhādi sarvāṅgaṃ pūrvavat parikalpayet
nānādhiṣṭhānasaṃ yuktaṃ nānāpādairalaṅkṛtam
pādopari bhavennāsī svastibandhanaśobhitā
yathā balaṃ yathā yogaṃ tathā kuryād vicakṣaṇaḥ
etadapyu ditaṃ saudhaṃ gajapṛṣṭhaṃ purātanaiḥ
yu gme'pyevaṃ prayuñjīyāt sarvahammyaṃvicakṣaṇaḥ
trayodaśakaravyāsaṃ navadhā vibhajet samam
garbhagehaṃ tribhāgena gṛhapiṇḍistubhāgataḥ
andhāramaṃ śamaṃ śena parito'ndhārikā bhavet
aṃ śena sauṣṭhikaṃ koṣṭhaṃ vistāraṃ triguṇāyatam
ardhena nīḍavistāraṃ śeṣaṃ hārāṅgamiṣyate
koṣṭhamadhyetridaṇḍe na nāsī nirgamanānvitā
uparyapi ṣaḍaṃśeṃ'śaṃ katna ṭaṃ tadi dvaguṇāyatam
koṣṭhakaṃ bhāgato hārā pañjarai ranvitā bhavet
ūdhdhvabhāgaṃ tribhāgena madhyedaṇḍe na nirgamam
caturaśramadhiṣṭhānaṃ vasvaśraṃ galamastakam
ādau talecatuṣkarṇekatna ṭaṃ vedāśramastakam
aṣṭāśramūdhdhvabhūmau tusauṣṭhikānāṃ tumastakam
aṣṭakatna ṭaṃ tathā nīḍaṃ koṣṭhakaṃ tutathai va hi
kṣudranīḍaṃ tathāpyaṣṭāvaṣṭau syu rgalanāsikāḥ
svastikākārasaṃ yuktaṃ nāsikābhūṣaṇaṃ bhavet
bhadrakoṣṭhamidaṃ nāmnā yathārthaṃparikīrtitam
tadevavartu laṃ karṇakatna ṭamūdhdhvodhdhvabhūmike
mastakaṃ tasya vṛttaṃ syāccaturnāsīsamanvitam
vṛttakatna ṭamidaṃ nāmnā devānāṃ sārvadeśikam
tadevāṣṭāṃ śamādhikyamāyataṃ caturaśrakam
karṇakatna ṭaṃ yu gāśraṃ syādāyataṃ vṛttamastakam
koṣṭhabhadraṃ vinā tatra śeṣaṃ pūrvavadācaret
sthūpitrayasamāyu ktametannāmnā sumaṅgalam
pañcādaśakaravyāsaṃ paṅktyaṃ śena vibhājayet
garbhagehaṃ caturbhā gamandhāryaṃśena yojitā
alindramaṃ śamaṃ śena khaṇḍahammyaṃbahiḥ kramāt
karṇemadhye'ntarekāryaṃkatna ṭaṃ koṣṭhaṃ ca pañjaram
bhāgena koṣṭhakāyāmaṃ dviguṇaṃ sammataṃ budhaiḥ
ūdhdhvabhūmau rasāṃ śetubhāgaṃ sauṣṭhikavistṛtam
koṣṭhakaṃ dviguṇāyāmaṃ hārā bhāgena yojayet
tadūdhdhvetucaturbhā gaṃ dvibhāgaṃ madhyanirgamam
daṇḍaṃ vā'dhyardhadaṇḍaṃ vā dvidaṇḍaṃ vā viśeṣataḥ
caturaśramadhiṣṭhānaṃ tadvat kandharamastakam
aṣṭakatna ṭaṃ tathā nīḍaṃ koṣṭhakaṃ tutathai vaca
lambanīḍamuparyaṣṭau varṣasthalasamanvitam
nāsikā svastikākārā sravatra pariśobhitā
nānāmasūrakastambhavedījālakatoraṇam
unnatau katna ṭakoṣṭhau cedantaraprastarānvitau
etad gāndhāramityu ktamaṣṭāśraṃ vāgalaṃ śiraḥ
tadevavartu laṃ vedī kandharaṃ śikharaṃ bhavet
śeṣaṃ pūrvavadu ddiṣṭaṃ nāmnā śrībhogamiṣyate
vṛttevṛttāyatedvyaśravṛtte'ṣṭāśreṣaḍaśrake
katna ṭakoṣṭhakanīḍānāmuparyu pari ca kramāt
katna ṭakoṣṭhakanīḍaiśca maṇḍitaṃ khaṇḍahammyake
ajubhāgaviśālāt tudvyaśravṛttetuvartu le
bhāgaṃ kiñcid bhavennyūnaṃ bhāgaṃ sarvaṃsamaṃ tuvā
aṣṭāṃ śona daśāṃ śonamūdhdhvāṃśaṃ vā'pyadhoṃ śakāt
yathā śobhābalāvāptistathā yuñjīta bu ddhimān
arpitānarpitaṃ cai vaprāsādaṃ dvividhaṃ bhavet
arpitaṃ na ca sālindramanarpitamalindrabhāk
evamalpakramaṃ sarvaṃyojayet tad vicakṣaṇaḥ
guṇaśaramu ninandaikādaśai kādhikāka stithimu nidaśa bhāgehammyatārekṛte-'smin
śaśiguṇayu ga bāṇaiḥ ṣaḍyamī nāganandaiḥ svabhavanavipulasyārdhena
nālīgṛhaṃ syāt
harm yāṅgānāṃ katna ṭakoṣṭhādikānāṃ grīvādhastād vedikā yojanīyā
hārābhāgevedikāvedikā vā nīḍaṃ vā tatrālpanāsaṃ ca kuryāt
toraṇaṃ trividhaṃ patratoraṇaṃ makarānvitam
citratoraṇamityeṣāṃ maṇḍanaṃ tvadhunocyate
bālacandranibhaṃ patraiścitritaṃ patratoraṇam
dvayormakarayorvaktrasthitamadhyamapūritam
nānāvidhalatāyu ktametanmakaratoraṇam
tadeva pāśśvayormadhyaṃ pūrimadhyaṃ dvayostataḥ
nakratuṇḍaṃ pragṛhyai va dvayorāsyavinirgataiḥ
vidyādharai śca bhūtaiśca siṃ hai vvyālaiśca haṃ sakaḥ
bālaiḥ sragdāmakaranyairmaṇibandhai rvicitritam
citratoraṇame tat syād devānāṃ bhūbhujāṃ varam
guhāsupratimāstāsupāśśvapādayutāni ca
toraṇānyuttarādhastāt prayojyāni vicakṣaṇaiḥ
stambhoccepañcaṣaṭ saptadvyaṃ śoccaṃ toraṇāgrakam
śeṣaṃ pādodayaṃ pādaṃ caturaśrāṣṭavṛttayuk
ku mbhamaṇḍyādisaṃ yuktaṃ potikārahitaṃ tuvā
uttaraṃ vājanaṃ sābjakṣepaṇaṃ kṣudravājanam
potikopari vā kuryād vīrakāṇḍasya copari
utsandhyantānatāgraṃ tukuryā nmakaraviṣṭaram
tuṅgārdhaṃtricatuṣ j pañcadaṇḍatoraṇavistṛtam
dvāratu lyonnataṃ vyāsāntaraṃ stambhadvayorapi
uttarottarayu ktāṣṭamaṅgalodhdhvasthanakravat
ghnakaṃ pañcavaktraṃ tutadūdhdhveśūlasaṃ yutam
chatrake tupatākāśrīrbherī ku mbhaṃ ca dīpikā
nandyāvartena cāṣṭau hi sarveṣāmaṣṭamaṅgalam
evaṃ proktaṃ caturbhedaṃ devādīnāṃ tutoraṇam
padmāsanodhdhveku mbhasya tiryak cārulatākṛtiḥ
tadūdhdhveghnakodhdhvābjamiṣṭaku mbhalatāgrakam
padmaku mbhalatai vaṃ syādanyadapyevamūhyatām
tadevotsandhikodhdhvetuvīrakāṇḍasamanvitam
stambhaku mbhalatai vaṃ syād stambhatoraṇavacchiraḥ
hārāyāṃ tuprakartavyā dai ve'dai venike tane
ṣaḍaṣṭadaśa mārtāṇḍamanu vaikāramātrakaḥ
vyāsaṃ tārārdhaniṣkrāntaṃ tridvyaṃ śaṃ vā tribhāgikam
vṛttākārasamaṃ channaṃ toraṇāṅi ghravadāyatam
sakandharaṃ tadūdhdhvetuśukanāsyā vibhūṣitam
vṛttasphuṭitamityu ktaṃ dyusadāṃ sadmabhūṣaṇam
taletaletusopānaṃ prayuñjīta vicakṣaṇaḥ
trividhaṃ tasya mūlaṃ tucaturaṃ vṛttamāyatam
catu rvidhaprakāraṃ syāt trikhaṇḍaṃ śaṅkhamaṇḍalam
vallīmaṇḍalamatyardhagomūtreṇa samāhitam
mūlādagraṃ kramakṣīṇaṃ prathitaṃ śaṅkhamaṇḍalam
syād vallīmaṇḍalaṃ vṛkṣārohivallīsamakriyam
aśvapādopari sthityārohaṇaṃ dakṣiṇāṅi ghraṇā
dvidaṇḍādyā saptadaṇḍāt sopānasya viśālatā
aśvapādasya vistāro dviguṇādyaścatu rguṇāt
śayitavyāsapādārdhatripādāṃ śaṃ dṛśodayaiḥ
sthitānībhabālavṛddhasamakhaṇḍānyanukramāt
śayānaghnakavyāsaḥ ṣoḍaśāṣṭādaśāṅgulāḥ
samum̐taṃ ṣaḍaṃkamevaṃ sopānakalpanam
hastavyāsaṃ dvidaṇḍaṃ tatpādavyāsaṃ tubāhalam
hasteyathābalaṃ yojyaṃ pravaśesthitaśāyinoḥ
ayu gmameva sopānaṃ guhyāguhyavaśāt tataḥ
ekabhaktiviniṣkrāntaṃ maṇḍapādiṣubāhyataḥ
sopānaṃ sarvavarṇānāṃ prādakṣiṇyādhirohaṇam
praśastaṃ viparītaṃ tad vināśāya bhavediha
adhiṣṭhānādhirohārthaṃsopānaṃ pāśśvayormu kham
hastihastaṃ cāśvapādaghnakāntaṃ prayojayet
sopānaṃ tadadhiṣṭhānastambhaprastaravad bhavet
evaṃ vidhiviśiṣṭaṃ tusopānaṃ sampadāṃ padam
evaṃ proktaṃ tai tilānāṃ narāṇāṃ vāseyogyaṃ toraṇaṃ cai vayu ktyā
sopānaṃ tadbhe damākāramasmin samyag yojyaṃ vāstu vidyāvidhijñaiḥ
syānnāgaraṃ drāviḍavesaraṃ ca krameṇa vai sattvarajastamāṃsi
mahīsurorvīpativaiśyakāsteharirvidhātā hara ādhidai vāḥ
iti mayamatevastuśāstretribhūmividhāno nāma ekaviṃśo'dhyāyaḥ
atha dvāviṃśo'dhyāyaḥ
pañcamānaṃ caturbhau maṃ vakṣyesaṃ kṣepataḥ kramāt
tricatuṣpaṅktihastādidvidvihastavivardhanāt
ekadvāviṃ śadantaṃ tuvyāsaṃ tuṅgaṃ tupūrvavat
vistārotsedhamānābhyāṃ bhāgān vakṣyāmi hammyake
trayodaśakaravyāsamaṣṭadhā vibhajet samam
ekāṃ śaṃ katna ṭavistāraṃ śālāyāmaṃ dvibhāgikam
bhāgena pañjaravyāsamūdhdhvetupunaraṣṭadhā
prāgvadeva sabhāśālāpañjarāṇāmuparyapi
ūdhdhveṣaḍ bhāgike bhāgamekaṃ katna ṭasya vistṛtam
dvibhāgaṃ koṣṭhakāyāmaṃ nīḍaṃ bhāgārdhamiṣyate
tadūdhdhveguṇabhāgeṃ'śaṃ madhyedaṇḍe na nirgamam
utsedhaṃ vibhajed vidvān navatriṃ śatisaṃ khyayā
sārdhadvyaṃ śamadhiṣṭhānaṃ pañcāṃ śaṃ pādadai ghghyakam
tadardhaṃprastarotsedhaṃ satripādayu gāṃ śakam
ūdhdhvabhūmyaṅi ghrakotsedhaṃ sapādadvyaṃ śamañcakam
jaṅghā tadi dvaguṇā codhdhvedvyaṃ śena prastarodayam
pādādhikacaturbhā gamuparistambhatuṅgakam
syāt satribhāgapādena prastaraṃ vedikāṃ śakam
galoccamaśvinībhāgaṃ sārdhavedaistumūrdhani
śeṣabhāgaṃ śikhāmānamāhomaṃ caturaśrakam
ravisaṃ khyā bhavet sauṣṭhī koṣṭhaṃ tāvat tupañjaram
śikharevedanāsyaḥ syuścālpanāsyā vibhūṣitam
svastikākārasaṃ yuktaṃ nāsikābhiralaṅkṛtam
prāgvadevatalaṃ cādhaḥ stambhālaṅkāratoraṇam
sarvālaṅkārasaṃ yuktametaddhammyaṃsubhadrakam
sarvaṃprāgvat katna ṭakoṣṭhādi yuktyā madhyemadhyemastakaṃ maṇḍalābham
vṛttākāraṃ syāt sabhānāṃ śirastadvistārārdhenānvitaṃ garbhageham
śeṣaṃ tryaṃ śenāvṛtāvāsapiṇḍistattu lyaṃ tabdāhyato'ndhārahāram
nānādhiṣṭhānāṅi ghravedyādiyogaṃ nāmnedaṃ syācchrīviśālaṃ suhṛṣṭam
pañcadaśakaravyāsaṃ navadhā vibhajet kramāt
garbhagehaṃ tribhāgaikaṃ gṛhapiṇḍyastadaṃ śakam
aṃ śena parito'lindraṃ khaṇḍahammyaṃtathāṃ śakam
sabhā śālā tathā nīḍaṃ bhāgenaike na vistarāt
vistāra triguṇāyāmā svavyāsasamanirgamā
śālāmadhyemahānāsī bhāgatatyā vinirgatā
sabhākoṣṭhakanīḍānāmantare'rdhena hārakam
taduparyaṣṭabhāgena vibhajet katna ṭamaṃ śakam
koṣṭhakasya tuvistāraṃ tadevadviguṇāyatam
katna ṭaśālāntarenīḍamaṃ śena parikalpayet
tadūdhdhverasabhāgetukatna ṭamaṃ śena koṣṭhakam
vistāradviguṇāyāmamantare'rdhena pañjaram
ūdhdhvabhūmecaturbhā gemadhyedaṇḍe na nirgamam
aṣṭāśraṃ karṇakatna ṭaṃ syāt koṣṭhakaṃ krakarīkṛtam
mahāśikharamaṣṭāśramaṣṭanāsyā vibhūṣitam
katna ṭakoṣṭhakanīḍānāṃ saṃ khyāyāṃ pūrvavat tatiḥ
asyāpyu tsedhabhāgaṃ ca pūrvavat parikalpayet
bhadrakoṣṭhamidaṃ nāmnā vedabhaumaṃ divaukasām
saptadaśakaravyāsaṃ daśabhāgai rvibhājayet
nālīgṛhaṃ caturbhā gamaṃ śenāndhārikā bhavet
alindramaṃ śamaṃ śena paritaḥ khaṇḍahammyakam
katna ṭaṃ koṣṭhaṃ c nīḍaṃ ca bhāgena parikalpayet
koṣṭhāyāmaṃ dvibhāgaṃ syāccheṣaṃ hārā sapañjaram
jalasthalaṃ vihāyodhdhvevasubhāgai rvibhājite
bhāgena katna ṭavistāraṃ koṣṭhakaṃ dviguṇāyatam
hārāntaretathāṃ śena lambapañjaramīritam
tadūdhdhverasabhāgetubhāgaṃ sauṣṭhikavistṛtam
dvibhāgaṃ koṣṭhakāyāmaṃ hārāyāṃ kṣudrapañjaram
tadūdhdhvetutribhāgena madhyedaṇḍe na nirgamam
caturaśramadhiṣṭhānamaṣṭāśraṃ galamastakam
tricatuṣkoṣṭhakaṃ tāvat sauṣṭhikaṃ cāṣṭapañjaram
lambapañjaramaṣṭau hi kṣudranīḍaṃ dviraṣṭakam
galanāsyaṣṭasaṃ yuktaṃ koṣṭhakaṃ kiñcidunnatam
nānāmasūrakastambhavedījālakatoraṇam
nānālaṅkārasaṃ yuktaṃ nānācitrai rvicitritam
sopapīṭhamadhiṣṭhānaṃ kevalaṃ vā masūrakam
svastikākārasaṃ yuktaṃ nāsikābhiralaṅkṛtam
pūrvavat tuṅgabhāgaṃ syādetannāmnā jayāvaham
navapaṅktikaravyāsedaśabhāgavibhājite
garbhagehaṃ caturbhā gaṃ gṛhapiṇḍistadaṃ śake
andhāramaṃ śamaṃ śena paritaḥ khaṇḍahammyakam
katna ṭakoṣṭhakanīḍānāṃ tāramaṃ śena yojayet
koṣṭhakaṃ dviguṇāyāmaṃ hārā bhāgasamanvitā
pañcāṃ śesauṣṭhikavyāsemadhyedvyaṃ śena vistaram
ekabhāgaviniṣkrānta yu gmastambhasamanvitam
sopapīṭhamadhiṣṭhānaṃ samañcaṃ savitardikam
sakandharaśiroyu ktaṃ sarvālaṅkārasaṃ yutam
pādukottarayormadhyenavāṃ śenopapīṭhakam
masūrakaṃ dvibhāgoccaṃ dviguṇaṃ stambhadai ghghyakam
sārdhāṃśaṃ prastarotsedhamardhāṃśaṃ vedikodayam
uttarādikapotāntaṃ galodayamitīritam
pañjarākṛtisaṃ yuktaṃ kapotāt tuvinirgatam
yathāśobhaṃ yathāyu kti tathā śaktidhvajānvitam
kapotapañjaraṃ hyetat prāsādesārvadeśike
hārāyāṃ vā'tha śālāyāṃ madhyemadhyetuyojayet
katna ṭakoṣṭhakanīḍaṃ cai vāntaraprastarānvitam
jalasthalaṃ vihāyodhdhvabhūmāvaṣṭāṃ śasauṣṭhikam
dviguṇaṃ koṣṭhakāyāmaṃ tayormadhyetupañjaram
tadūdhdhverasabhāgetusauṣṭhikoṣṭhaṃ tupūrvavat
vijayasya yathā proktaṃ śeṣamūdhdhvetuyojayet
katna ṭakoṣṭhādi sarvāṅgaṃ pūrvavat saṃ khyayā viduḥ
mahānīḍaṃ dviraṣṭau syānnāmnedaṃ bhadrakatna ṭakam
tadevānyadalaṅkāraṃ śālāmadhyesabhadrakam
vṛttagrīvāśiroyu ktametannāmnā manoharam
tadevānyadalaṅkāraṃ vedāśraṃ kandharaṃ śiraḥ
nānāmasūrakastambhavedikādyairalaṅkṛtam
nāmnāvantikamityu ktaṃ śambhormandiramuttamam
triḥsaptahastavipulecaturaṃ śanālī dharmāṃśakeṃ'śamabhito gṛhapiṇḍimānam
andhāramaṃ śamabhitoṃ'śakamaṅgahāraṃ katna ṭaṃ ca nīḍamatha koṣṭhakamaṃ śatāram
śālāyataṃ dviguṇamaṃ śakatārahāraṃ vātāyanairmakaratoraṇaka rvicitram
tyaktvā jalasthalamuparyapi cāṣṭabhāgekatna ṭaṃ ca nīḍamatha koṣṭhakamaṃ śatatyā
śālāyataṃ dviguṇamūdhdhvataleṣaḍaṃśesauṣṭhyaṃśamaṃ śavipulaṃ dviguṇāyataṃ syāt
koṣṭhaṃ ca nīḍavipulaṃ hi tadardhabhāgaṃ codhdhvaṃyu gāṃśinayanāṃ śakamadhyabhadram
daṇḍe na nirgamamuparyapi bhadranīḍaṃ sārdhaṃdvidaṇḍavipulaṃ galanāsikaṃ ca
vṛttābhakandharavitardikamastakaṃ syādaṣṭārdhanāsikamadabhramathālpamaṣṭau
katna ṭaṃ ca nīḍamatha koṣ thakamunnataṃ syādādau taletadapi madhyamamañcayu ktam
śālonnataṃ hyupari connatamūdhdhvakatna ṭaṃ vṛttābhamatra vasupaṭṭaśirastumadhye
vedāśrakatna ṭaśikharaṃ hyatha mūlabhūmau nāsālpakaṃ hyupari vedhavihīnabandham
nānāmasūrakasahāṅi ghrakaśomitāṅgaṃ nāmnā sukhāvahamidaṃ suramandiraṃ syāt
satripādayu galārdhapañcaka ddvyardhasāṅi ghraśarasārdhanetrakaḥ
pañcabhāgikasa bhāganetraka stryaṅi ghravedanayanārdhavedakaḥ
tryaṅi ghrakāṃ śakaśivadvipādagaṅgāśvinībhirudayeṣaḍaṣṭake
kuṭṭimaṃ caraṇamañcapādakaṃ prastaraṃ talipamañcamaṅi ghrakam
prastaraṃ talipamañcavedikaṃ kandharaṃ śikharaku mbhakaṃ kramāt
pañcabhaumamu ditaṃ śivālake nandapaṅktibhirathendriyāṃ śakaḥ
ucchrayetadadhaḥ ṣaḍi bharguṇāṃ śai raṅi ghrakaṃ talam
ṣaḍ bhaumamevamu ddiṣṭaṃ tārābhāgaṃ tathā bhavet
tadadhaḥ sārdhaṣaḍ bhāgaiḥ sapādaguṇabhāgakaḥ
stambhaṃ masūrakaṃ kuryāt tārerudrākabhāgataḥ
saptabhaumamidaṃ proktaṃ vimānaṃ sārvadeśikam
tadadho mu nibhiḥ sārdhaguṇāṃ śaiḥ stambhakuṭṭimam
dharmarudrākabhāgaistusatrayodaśabhāgikaḥ
aṣṭabhaumaṃ vadantyasminnevaṃ prājñā munīśvarāḥ
tadadhaḥ sārdhasaptāṃ śaiḥ satripādaguṇāṃ śakaḥ
stambhaṃ ca talakaṃ kuryāt tāreṃ'śaṃ tatra pūrvavat
evaṃ navatalaṃ proktaṃ daśabhaumamathocyate
tadadho'ṣṭayu gāṃ śai stupādaṃ masūrakaṃ bhavet
tārepūrvoktabhāgaistumanubhāgairathāpi vā
tadadhaḥ sārdhavasvaṃ śaiḥ sapādayu gabhāgikaḥ
stambhaṃ masūrakaṃ kuryāt tāretadvacca pakṣakaḥ
tathā dviraṣṭabhāgais tusaptadaśāṃ śakastuvā
ekādaśatalaṃ proktaṃ dvādaśa kṣamamu cyate
tadadho nandanandārdhabhāgaiḥ stambhaṃ masūrakam
tāredviraṣṭabhāgādi yāvadakadvayāṃ śakam
gṛhapiṇḍyalindrahārā garbhā gārād bahiḥ kramāt
hammyasyāvadhikaṃ yāvannīyatetāvadaṃ śakaḥ
dvitrivedeṣuṣaḍ bhāgaiḥ prāgu ktāṃ śai stuvā gṛham
ekārdhenāthavālindraṃ śeṣaṃ ku ḍyeṣuyojayet
kecit trirnavabhirbhā gai rvadanti dvādaśāvanau
ṣaṭ ku ḍyaṃ pañcasālindraṃ bahiḥ katna ṭādiśobhitam
katna ṭaṃ koṣṭhaṃ ca nīḍaṃ ca kṣudraśālebhatuṇḍakam
yathāśobhamalaṅkāraṃ tathā yuñjīta bu ddhimān
yu gmahastairayu gmai rvāyojayedevamicchayā
yu gmāṃ śedvyaṃ śakaṃ vā'pi katna ṭavyāsaṃ dvirāyatam
śālāyāścaturaṃ śairvāyu gmeyu gmāṃ śaka rviduḥ
nānābhāgairalaṅkārai ranyairuktaṃ munīśvaraiḥ
tathā vā tatra yuñjīyāt prājñaḥ śilpiṣubu ddhimān
talamekaṃ bhaved grāsaṃ khaṇḍahammyaṃcatuḥsthale
dvitalaṃ pañcaṣaṭ saptabhūmāveva vidhīyate
tritalaṃ cāṣṭabhūmetunandapaṅktitaletathā
pañcabhaumaṃ caturbhau maṃ dvādaśai kādaśetale
mūlataḥ katna ṭakoṣṭhādīn yaḥ kartuṃsamyagīhate
taletalevibhāgāṃ śca yathāyu ktyā prayojayet
katna ṭakoṣṭhādisarvāṅgamuparyu pari pūrvavat
katna ṭakoṣṭhakanīḍādyairbhedairākhyā yathoditā
pūrvaṃtairbhedakaryuktasyākhyā dhāmnastathā bhavet
ādvādaśatalādevaṃ yuñjīyād dvitalāditaḥ
karṇemadhyetayormadhyekatna ṭaṃ koṣṭhaṃ ca pañjaram
kartavyaṃ mānasūtrāt tuteṣāṃ nirgamamu cyate
svavyāsārdhaṃtathārdhārdhaṃdaṇḍaṃ vā dvitridaṇḍakam
antarvinyāsadeśaṃ tumānasūtraṃ na yojayet
ajusūtrapramāṇāntaṃ tadbhaṅge vipadāṃ padam
tasmāt katna ṭādisarvāṅgaṃ mānasūtrād bahirnayet
caturaśraṃ tuvasvaśraṃ ṣoḍaśāśraṃ tuvartu lam
mastakaṃ stūpikopetaṃ katna ṭaṃ karṇayutaṃ matam
madhyanāsisamopetamardhakoṭisamanvitam
mukhapiṭṭakayopetaṃ śaktidhvajasamāyutam
anekasthūpikopetaṃ koṣṭhakaṃ madhyamebhavet
hastipṛṣṭhanibhaṃ pṛṣṭhe śālākāraṃ mukhaṃ mukhe
pañjaraṃ vihitaṃ katna ṭakoṣṭhayorantarebudhaiḥ
pāśśvavaktraṃ tadeveṣṭaṃ hasti tuṇḍaṃ samaṇḍitam
eṣa jātikramaḥ proktaḥ karṇakoṣṭhasamanvitam
madhyekatna ṭaṃ tayormadhyekṣudrakoṣṭhādiśobhitam
chandametat samu ddiṣṭaṃ katna ṭaṃ vā koṣṭhakaṃ tuvā
antaraprastaropetanimnaṃ vonnatameva vā
vikalpamiti nirdiṣṭamābhāsaṃ tadvimiśritam
kṣudrālpamadhyamotkṛṣṭaṃ harm yāṇāmevamīritam
jātyādibhedakaryuktaṃ vimānaṃ sampadāṃ padam
viparītevināśāya bhavedeveti niścayaḥ
ṣaḍaṣṭāśreca vṛtteca dvyaśravṛtteca tat kramāt
pañcāṣṭanavapaṅktyaṃ śevyāsaikāṃ śena bāhyataḥ
vartayet tutadākṛtyā koṭicchedārthamīritam
caturaśrasya nāhena yojayet tusamaṃ yathā
tayā vartanayā teṣāṃ mānaṃ saṃ pūrṇamiṣyate
mānaṃ dhāmnastusaṃ pūrṇaṃjagatsaṃ pūrṇatā bhavet
tasmāt sarvaprayatnena kuryāt saṃ lakṣya bu ddhimān
evaṃ saṃ kṣepataḥ proktaṃ prāsādānāṃ tulakṣaṇam
ekādidvādaśāntaṃ hyudayavipulabhāgaṃ karai stāramānaṃ
cotsedhaṃ katna ṭakoṣṭhādyavayavakaraṇaṃ nāhabhedaṃ krameṇa
proktaṃ saṃkṣipya samyaṅ mu nibhiravitathai rbrahmapūrvairyathoktaṃ
nānābhedai rvimānaṃ priyataramanaghaṃ taitalānāṃ mayena
iti mayamatevastuśāstrecaturbhūmyādibahubhūmividhāno nāma dvāviṃ śo'dhyāyaḥ
atha trayoviṃśo'dhyāyaḥ
prākāraparivāravidhānam
rakṣārthaṃca vimānānāṃ śobhārthaṃca tathā'dhunā
parivāraniveśārthaṃprākāraṃ procyatebudhaiḥ
kṛtvā catuṣpadaṃ mūlaprāsādasya tuvistṛtam
ādyaṃ sālaṃ mahāpīṭhaṃ padaiḥ ṣoḍaśabhiryu tam
maṇḍa kākhyaṃ dvitīyaṃ syānmadhyaṃ bhadramahāsanam
caturthaṃsu pratīkāntaṃ pañcamaṃ cendrakāntakam
evaṃ yu gmapadairyuktamayu gmairatha vakṣyate
ekamādyaṃ vimānaṃ syādādyaṃ sālaṃ tupīṭhakam
dvitīyaṃ sthaṇḍilaṃ sālaṃ madhyaṃ cobhayacaṇḍitam
susaṃhitaṃ caturthaṃsyādīśakāntaṃ tupañcamam
caturaśrīkṛtetena mukhāyāmamihodhdhvataḥ
pādādhikamathādhyardhaṃpādonadviguṇaṃ kramāt
dviguṇaṃ dviguṇārdhaṃca triguṇaṃ ca catu rguṇam
mukhāyāmamiti proktaṃ prākārāṇāṃ viśeṣataḥ
kṣudrāṇāmalpaharm yāṇāṃ svavyāsārdhapramāṇataḥ
antarmaṇḍalakaṃ kuryāt satrihastaṃ tutatsamam
dvitīyaṃ hi tṛtīyaṃ tutasmāt pañcakarādhikam
tasmāt sasaptahastaṃ tutatsamaṃ syāccaturthakam
navahastasamāyu ktaṃ tatsamaṃ pañcamaṃ bhavet
madhyamānāṃ svatārārdhamantarmaṇḍalamiṣyate
tatsamaṃ pañcahastena saṃ yuktaṃ syād dvitīyakam
saptahastādhikaṃ tasmāt sālamu ktaṃ tṛtīyakam
navahastādhikaṃ tasmāccaturthaṃsālamīritam
ekādaśakarai ryuktaṃ tatsamaṃ pañcamaṃ bhavet
uttamānāṃ svatārārdhamādyaṃ sālaṃ prakīrtitam
tatsamaṃ saptahastena saṃ yuktaṃ syād dvitīyakam
navahastādhikaṃ tasmād tṛtīyaṃ sālamu cyate
tasmādekādaśādhikyaṃ tatsamaṃ tucaturthakam
trayodaśakarai ryuktaṃ tatsamaṃ pañcamaṃ bhavet
evaṃ kṣudrālpamadhyānāmu tkṛṣṭānāṃ prakīrtitam
etena kārayed dhīmān pūrvokte na krameṇa vā
prākāraṃ paritastasmānmukhāyāmaṃ tupūrvavat
bhittyabhyantaramānena mānayenmānavittamaḥ
bhittimadhyena bāhyena kaścidu ktaṃ tusūribhiḥ
antarmaṇḍalabhitteśca viṣkambhaṃ sārdhahastakam
tasmād trityaṅgulādhikyād dvihastāntaṃ yathākramam
pañcānāmapi sālānāṃ viṣkambhaṃ parigṛhyatām
tattadviṣkambhamānena triguṇaṃ vā catu rguṇam
prākārodayamu ddiṣṭaṃ svāṣṭāṃ śonāgravistaram
uttarāntocitā vā'pi ku mbhamaṇḍyantakodayāḥ
masūrakādivargā ḍhyāḥ khaṇḍaharm yābhimaṇḍitāḥ
aju bhittiyutā vā'pi bubdudārdhenduśīrṣakāḥ
kṣudrālpānāṃ tusālānāṃ bhittirhastapramāṇataḥ
sārdhahastāvadhiryā vat pūrvavad vardhayet kramāt
sottarā vājanacchatra śīrṣābhā sālabhittayaḥ
bhittivyāsasamottuṅgaṃ pādārdhā dhikameva vā
taduccerudrabhāge'pyagnimokṣo'kṣiśivāṃ śakaḥ
uttaraṃ vājanābjaṃ ca kṣepaṇaṃ ca yathākramam
aju bhittiyutaṃ hyetat khaṇḍahammyābhimaṇḍitam
adhiṣṭhānādivargāḍhyaṃ nirgamom̐masaṃ yutam
ekadvitritalopetaṃ kuryādāvṛtamaṇḍapam
abhyantarebahiṣṭhāt tuaju bhittiyutā bhavet
adhobhūmitribhāgetudvibhāgaṃ codhdhvabhūmikam
tatpādāṣṭāṃ śahīnaṃ vā bahirbhittyunnataṃ bhavet
mālikākṛtirevaṃ vā mahāvārayutaṃ tuvā
mānāntaṃ bāhyabhittyuccamadho bhūmeḥ sthalāntakam
mūlasadmottarāntaṃ vā prastarāntamathāpi vā
khaṇḍaharm yottarāntaṃ vā śikharāntonnataṃ tuvā
maṇḍapaṃ dvitalaṃ vai katalaṃ vā'pi tadāvṛtam
adhiṣṭhānādivargāḍhyaṃ samaṃ vāṣṭāṃ śahīnakam
tripādaṃ vā viśeṣeṇa sālādhiṣṭhānatuṅgatā
dviguṇaṃ caraṇottuṅgaṃ ṣaḍaṣṭāṃ śonameva vā
ukṣaṃ vā bhūtarūpaṃ vā kartavyaṃ sālaśīrṣake
mūlajanmatalaṃ hastamātroccaṃ janmasālataḥ
pratisālaṃ tuṣaṇmātrahīnaṃ syāccheṣasālake
kṣudresāṣṭādaśāṅgu lyaṃ madhyamemūlapādukam
kṣapayet tucaturmātrairyā vat pañcāntasālakam
yojayed vidhinānena sthapatistatkrameṇa tu
parivāravimānānāṃ mānaṃ garbhārdhamiṣyate
mūlavastu tribhāgaikaṃ madhyaṃ vā pādabāhyakam
tricatuṣpañcaṣaṭ saptahastai rvāhammyavistṛtam
aṣṭau vā parivārāḥ syustathā dvādaśa ṣoḍaśa
dvātriṃ śat parivārāśca hīṣyanteśāstrakovidaiḥ
parivārāmarotsedhaṃ yuktyā tatrai va yojayet
yadu ktaṃ sakaleberetanmānaṃ gṛhyatāṃ varaiḥ
sarvalakṣaṇasaṃ yuktaṃ sthānakāsanameva vā
hīnavimānānāmatha parivārāścāṣṭa proktāḥ
prākāro'pyekaḥ syāt pīṭhapadecāryakādiṣuvā
aṣabhagaṇādhipakamalajā mātṛguhāryā cyutāśca caṇḍe śaḥ
upapīṭhapadecāntaddvādaśa parivārakāḥ sthāpyāḥ
vṛṣakamalajaguhaharayaḥ pūrvavadu ditāstathāryakādipade
ravigajavadanayamāstemātṛjaleśau ca du rgāca
dhanadaścaṇḍaḥ kramaśaḥ sūryapadādiṣvavāmagatāḥ
ṣoḍaśa parivārāḥ syuścogrepīṭhenidhātavyāḥ
antaścāryaka bhāgādiṣuvṛṣabhādyāstathā prāgvat
īśapadeca jayantebhṛśabhāge'gnau ca vitatheca
bhṛṅganṛpepitṛsu galeśoṣevāyau ca mukhyake'pyu ditau
caṇḍaścandraḥ sūryo gajavadanaḥ śrīḥ sarasvatī ceti
tā mātaraśca śukro jīvo du rgāditistathāpyu ditiḥ
dvātriṃ śat parivārāḥ sthaṇḍilakākhyetucaṇḍitesthāpyāḥ
brahmapadaṃ navabāhyo śrījyeṣṭhomā sarasvatī caitāḥ
sāvindrendrajayāṃ śerudrajayecāpavatseca
āryā diṣuca padeṣuvṛṣabhādyāḥ pūrvavat kathitāḥ
īśeparjanyapademāhendrebhānubhāgetu
satyāntarikṣakānalapūṣa gṛhakṣatākibhāgetu
gandharvemṛṣabhāgepitṛbodhanapuṣpadantavaruṇeṣu
asureyakṣasamīraṇabhāgenāgeca bhallāṭe
somapademṛgabhāge'pyu ditau devāḥ kramāt sthāpyāḥ
īśaśaśinandike śvarasurapatayo mahākālaḥ
dinakaravahnibṛhaspatigajavadanayamāśca bhiṅgiriṭiḥ
cāmuṇḍāpyatha niartiścāgastyo viśvakarmāca
jalapatiratha bhṛgunāmā dakṣaḥ prajāpatirvāyuḥ
du rgāca vīrabhadro dhanadaścaṇḍe śvaraḥ śukraḥ
sthaṇḍilacaṇḍitabhāgepaṇḍitajanamaṇḍalairuditāḥ
yu gmāyu gmapadeteku ḍyagatā vāgatāśca padamadhye
triprākārepañcaprākāre'pyevamevabhavet
aṣṭādyāḥ parivārā madhyāntarhārayoruditāḥ
pratyagdiṅmukhammyemitrevṛṣabhasthitiḥ proktā
kamalajaguhaharayastebhūdharabhāgāryayorvivasvati ca
yanmukhamīśvarabhavanaṃ tanmukhamevoditaṃ teṣām
śiṣṭā harm yābhimukhāḥ pūrvoktapadenidhātavyāḥ
prākpratyaṅmukhamukṣā devābhimukho na vā'bhimukhaḥ
avāguttaradiśi mu khinau caṇḍe śebhānanau ca matau
prāsādamaṇḍapasabhāśālākārāṇi kāryā ṇi
parivāravimānāni sarvāṇyaṅgāni yuktivaśāt
madhyāntarhārayoreva mālikāpaṅktiriṣyate
ekadvitricaturbhūmiyu ktā vā pañcabhūmikā
bhitterupari bhittiḥ syāt pādaḥ pādopari smṛtaḥ
bhitterupari pādo vā pādopari na bhittikā
katna ṭakoṣṭhādiyu ktā vā jālabhittiralaṅkṛtā
maṇḍapākṛtiyu ktā vā śālākārasabhānvitā
bhaktimānaṃ tathā pādāyāmaṃ saṃkṣipya vacyate
mūladhāmnastūttarāntamupānādyunnataṃ kramāt
saptabhāgaiḥ samaṃ kṛtvā dvyaṃ śaṃ masūrakonnatam
pādāyāmaṃ tupañcāṃ śaṃ pādaṃ sarvāṅgasaṃ yutam
athavā pādamānaṃ tunavabhāgai rvibhājayet
adhiṣṭhānaṃ dvibhāgaṃ syāccheṣaṃ pādodayaṃ bhavet
sārdhadvihastamārabhya ṣaṭ ṣaḍaṅgulavardhanāt
ṣaḍḍhastāntaṃ samu tsedhaṃ stambhaṃ triḥpañcasaṃ khyayā
bhittyabhyantaratastāvadevaṃ tasyā viśālatā
bhaktyāyāmaṃ ca tāvat syāt kṣudremahati mandire
ṣaḍaṅgulāt samārabhya vāṅgulāṅgulavardhanāt
viṃ śanmātrāvadhiryā vat pādaviṣkambhamiṣyate
pādoccārdhamadhiṣṭhānaṃ ṣaḍaṣṭāṃ śonameva vā
pādodayatribhāgaikaṃ caurbhā gaikamevavā
pādabandhamadhiṣṭhānaṃ cārubandhamathāpi vā
pādonamapyalaṅkāraṃ prastarasyāpyalaṅkṛtam
pūrvokte na prakāreṇa yuktyā tatrai va yojayet
khalūrikā manu ṣyāṇāṃ vāseṣvevamudīritāḥ
prathamāvaraṇād yāvat triprākārāntamāvṛtiḥ
yatheṣṭadiśi hi dvāraṃ yuktyā yuktaṃ nṛṇāṃ matam
parivāravimānāni tattadu ktapadekramāt
āryāt pūrvoktanītyā tuprāsādābhimukhānyapi
nṛttamaṇḍapapīṭhādi parivārād bahiḥ puraḥ
snānārthaṃmaṇḍapaṃ vā'pi nṛttamaṇḍapamevavā
parivārālayāntarvākartavyaṃ svapramāṇataḥ
garbhagṛhārdhena samau pīṭhavyāsocchrayau matau
ekadvitrikaravyāsotsedhaṃ vā baliviṣṭaram
gopurāt tubahiḥ pīṭhaṃ prāsādārdhena nirgamam
tatsamaṃ vā tripādaṃ vā nirgamaṃ baliviṣṭaram
pañcānāmapi sālānāmārāt paiśācamagrataḥ
paiśācapīṭhaprāsādamadhyetubaliviṣṭaram
pīṭhotsedheṣoḍaśabhāgebhāgena janmaṃ syāt
jagatī caturaṃ śena kuryāt kumudaṃ tribhirbhā gaiḥ
bhāgenopari paṭṭaṃ kaṇṭhaṃ kuryāt tribhāgena
eke nopari kampaṃ dvyaṃ śaṃ syād vājanaṃ codhdhve
tadupari vājanamekaṃ tadvyāsārdhaṃtripādamuparidalam
padmatribhāgamūdhdhvekartavyā karṇikā madhye
tasyārdhaṃkamaloccaṃ vārdho ccaṃ karṇikāyāstu
madhyebhadrayutaṃ vābhadraṃ vā sopapīṭhaṃ vā
nānādhiṣṭhānānāmākṛtayo vā yathā tathāpyu ktāḥ
evaṃ pīṭhālaṅkṛtamu ditaṃ pravaraiḥ purātanairmunibhiḥ
vṛṣabhasyāgrataḥ kuryāt prāsādārdhapramāṇataḥ
dhvajasthānaṃ tadagretutannītvā triśikhālayam
etevṛṣādayaḥ sarvecāntarvāmetugopurāt
maryā disālamāśritya pāvake havyakoṣṭhakam
agnigopurayormadhyedhanadhānyagṛhaṃ bhavet
yāmyemajjanaśālā syāttatrasthaṃ puṣpamaṇḍapam
naiartisthānamāśritya kuryādāyudhamaṇḍapam
varuṇevāyudeśetuśayanasthānamiṣyate
saumyāyāṃ tuprakartavyaṃ dharmaśravaṇamaṇḍapam
īśevāpī ca katna paṃ syādāpavatsapadāśritam
īśagopurayormadhyevādyasthānaṃ prakīrtitam
ārādīśevimānasya sthānaṃ caṇḍe śvarasya vā
pūrvoktasthānadeśevā kartavyaṃ bhavanaṃ budhaiḥ
śaktistambhaṃ pīṭhāt purato vidyād vimānamānena
kṣudrāṇāṃ dviguṇodayamalpānāṃ tatsamaṃ vidyāt
madhyavimānānāmapi tuṅgārdhaṃvā tripādoccam
udayatribhāgamu ditaṃ vā'rdhaṃvotkṛṣṭaharm yāṇām
hastaṃ ṣoḍaśamātraṃ dvādaśadaśamātrakaṃ vipulam
maṇḍīku mbhayutaṃ tat ghnako'dhdhvebhūtamukṣā vā
śai laṃ dārumayaṃ vā vṛttaṃ vāṣṭāśrakaṃ dviraṣṭāśram
veśasthānaṃ vāpī katna pārāmau ca dīrghikā cai va
sarvatra sammataṃ syānmaṭhabhu ktinike tanaṃ cāpi
nāntarmaṇḍalamatha vā cāntahāraṃ tathaikasālaṃ cet
antarhārā madhyamahārā maryādābhittiśca
triprākāre'pyu ditāḥ pañcayutāḥ pañcasālāḥ syuḥ
eṣāṃ prākārāṇāmupari vṛṣāḥ syuḥ sapaṅktikāḥ paritaḥ
śaktistambhāt puratastricatuḥpañcāntarālayaṃ nītvā
gaṇikāgṛhamatha pāśśvadvayetusaṃvāhikāsahitam
prākārabahiḥ parito vāsaṃ parivārakāṇāṃ tu
dāsīnāmapi tadvat purato vā vāsamu ddiṣṭam
yamadiśi gurumaṭhamu ditaṃ pūrvasmin vā'pyavāgvadanam
śeṣamanu ktaṃ sarvaṃkuryād rājopacāreṇa
viṣṇu dhiṣṇye'hamadyāpi vacyāmi parivārakam
pramukhevai nateyaśca vahnau gajamukhālayam
yamepitāmahaḥ sapta mātaraḥ pitarīritāḥ
guhyejaleśevāyavyedu rgāsomedhanādhipaḥ
senāpitarathaiśānepīṭhādīnāṃ tupūrvavat
prākāro'pyeka evaṃ syādu cyantedvādaśādhunā
viṣṇorabhimukhaṃ cakraṃ garuḍastatpradakṣiṇe
śaṅkho vāmebahirvaktrāścaitesakalarūpiṇaḥ
sūryācandramasau pāśśvegopurasyāntarānanau
vahnau pacanagehaṃ syāccheṣaṃ pūrvavadācaret
madhyāntarhārayoreva parivārāstuṣoḍaśa
maṇḍapasyāgrataḥ kuryāt pakṣirājaṃ tupīṭhakam
loke śāḥ kramaśaḥ sthāpyāstattadaṃ śeśivaṃ vinā
ādityaśca bhṛguścai vamaśvinau ca sarasvatī
padmā ca pṛthivī cai vamunayaḥ sacivastathā
dvārapālakamadhyādiṣvantarāletukīrtitāḥ
dvātriṃ śatparivārāṃ śca yuktyā tatrai va yojayet 105-
caṇḍapracaṇḍaratha nemisapāñcajanyadu rgā gaṇeśaravicandramahānubhāvāḥ
sarveśvaraḥ surapatiśca tathā daśai teprākārapañcamukhagopurakalpanīyāḥ
vṛṣasya lakṣaṇaṃ samyak saṃkṣipyeha pravakṣyate
dvāraliṅgasamaṃ śreṣṭhaṃ caturaṃ śavihīnakam
madhyamaṃ tridvibhāgoccaṃ kanyasaṃ vṛṣabhodayam
garbhārdhaṃkanyasaṃ nālīgehatu lyaṃ varodayam
tadantare'ṣṭabhāgetunavamānamudīritam
ekādinavahastāntaṃ kaniṣṭhāditrayaṃ trayam
pañcāśadaṃ śakaṃ tuṅgamekāṃ śamātramīritam
pañcāṣṭāṅgulamāyāmaṃ tanmānamadhunocyate
mūdhdhnastugalaparyantaṃ daśamātraṃ tatastvadhaḥ
grīvoccamaṣṭamātraṃ syādurontaṃ ṣoḍaśāṅgulam
ūrudai ghghyaṃca ṣaṇmātraṃ jānumānaṃ dvimātrakam
jaṅghādīrghaṃṣaḍaṅgu lyā khuraṃ kolakamu cyate
śṛṅgāntaraṃ dvimātraṃ syācchṛṅgadai ghghyaṃdvikolakam
mūlavyāsaṃ tribhāgena śṛṅgāgraṃ tudvimātrakam
lalāṭaṃ navamātraṃ syānmukhavyāsaṃ śarāṅgulam
utsedhaṃ tatsamaṃ netrāyāmaṃ dvyaṅgulamīritam
sārdhāṅgulaṃ tadu tsedhaṃ netramadhyānmukhāyatam
vasumātraṃ tataḥ pṛṣṭhaṃ grīvāntaṃ tuṣaḍaṅgulam
netramadhyāllalāṭoccaṃ caturmātraṃ prakīrtitam
netrāt karṇāntaraṃ tāvat karṇāyāmaṃ śarāṅgulam
karṇamūlaṃ dvimātraṃ syād bhāgaṃ karṇasya madhyamam
agramaṅgulavistāraṃ ghanamarghāṅgulaṃ bhavet
ghrāṇaṃ sārdhāṅgulāyāmamaṅgulaṃ gāḍhavistṛtam
aṅgulaṃ nāsikātuṅgamāsyaṃ pañcāṅgulāyatam
uttaroṣṭhaṃ trimātroccamadharoṣṭhaṃ dvimātrakam
jihvāyāmaviśāloccaṃ tridvyekāṅgulamīritam
grīvāvyāsaṃ daśāṅgu lyā mūlaṃ dvādaśamātrakam
mūle'greca ghanaṃ pṛṣṭhe grīvasyāṣṭaṣaḍaṅgulam
kakut ṣaḍaṅgulavyāsamu tsedhaṃ tutadardhakam
grīvasyāgraviśālaṃ tudvimātraṃ yuktato nyaset
kakudastuśarīroccaṃ triḥṣaḍaṅgulamīritam
dviḥsaptamātrakaṃ pṛṣṭhe vyāsaṃ dvādaśamātrakam
aparoruviśālaṃ tudaśāṣṭacaturaṅgulam
pañcāṅgulaṃ tadāyāmaṃ jānudeśaṃ dvimātrakam
jaṅghādai ghghyaṃśarāṅgu lyā tryaṅgulaṃ syād viśālakam
surotsedhaṃ trimātraṃ syāt pu cchamūlaṃ tathai vaca
sārdhāṅgulaṃ tupu cchāgraṃ jaṅghāntaṃ tasya lambanam
muṣkāyāmaviśālaṃ tutridvimātraṃ yathākramam
śephāyāmaṃ trimātraṃ syādudarādaṅgulaṃ ghanam
ūrumūlaviśālaṃ tucaturaṅgulamagrataḥ
jaṅghāgretudvimātraṃ syāccheṣaṃ yuktivaśānnayet
sthitaṃ vā śayitaṃ vā'pi yathā yogyaṃ tathācaret
sudhālohaiḥ paraiddravyairyathā yogyaṃ tathā caret
ghanaṃ vā'pyaghanaṃ vā'pi lohajaṃ yuktito nayet
sakalasya tuyanmānaṃ tanmānaṃ vṛṣabhodayam
kiñcinnyūnādhikaṃ kāryaṃsarvadoṣasamudbhavam
tasmāt parihared vidvān sarvalakṣaṇasaṃ yutam
dvāraliṅgasamaṃ vṛṣabhaṃ varaṃ madhyamaṃ caturaṃ śavihīnakam
dvitribhāgasamodayamīritaṃ kanyasaṃ trividhaṃ mu nibhirvaraiḥ
iti mayamatevastuśāstreprākāraparivāravidhāno nāma trayoviṃśo'dhyāyaḥ
atha caturviṃśo'dhyāyaḥ
adhunā gopurāṇāṃ tulakṣaṇaṃ vakṣyatekramāt
kṣudrālpamadhyamukhyānāṃ harm yāṇāṃ svapramāṇataḥ
mūlaprāsādavistāresaptāṣṭanavabhāgike
daśai kādaśabhāgetutattadekāṃ śahīnakam
dvāraśobhādivistāraṃ gopurāntaṃ yathākramam
kṣudrālpayoḥ samu ddiṣṭaṃ madhyānāṃ pravidhīyate
mūladhāmnastuvistārecatuṣpañcaṣaḍaṃśake
saptāṣṭāṃ śeca bhāgonaṃ gopurāntaṃ yathākramam
dvāraśobhādivistāraṃ pañcadhā parikīrtitam
tribhāgaikāṃ śamadhyaṃ ca dvibhāgaṃ syāt tribhāgike
caturbhā getribhāgaṃ tupañcāṃ śecaturaṃ śakam
dvāraśobhādivistāraṃ gopurāntaṃ krameṇa tu
uttamānāmidaṃ proktaṃ hastairapyatha vakṣyate
dvihastādi dviraṣṭāntamekāratnivivardhanāt
ekakaṃ trividhā mānaṃ dvāraśobhādipañcasu
trihastādekatriṃ śāntaṃ dvidvihastavivardhanāt
proktaṃ triḥ pañcadhā mānaṃ dvāraśobhādipañcake
navahastaṃ samārabhya dvidvihastavivardhanāt
saptatriṃ śatkaraṃ yāvat pañcapaṅktipramāṇakam
śobhādigopurāṇāṃ ca vistāraṃ parikīrtitam
dvāraśobhā dvāraśālā dvāraprāsādahammyake
gopureṇa tupañcaitedvāraśobhādipañcasu
athavā hastamānena vistāraṃ parigṛhyatām
tripañcasaptanandaikādaśāratnai rvivardhanāt
pañcamānaṃ dviratnibhyāṃ pañcasvekasya saṃ matam
pañcasaptatristryekādaśatrayodaśamānataḥ
prathamāvaraṇedvāraśobhāvyāsastupañcadhā
tripañcādyātrayoviṃ śad dvāraśālāviśālatā
pañcapañcakarād yāvat trayatriṃ śatkarāntakam
dvāraprāsādavistāraṃ pañcadhā parikīrtitam
pañcatriṃ śatkarād yāvat tricatvāriṃ śadantakam
dvārahammyasya vistāraṃ pañcabhedamathocyate
navapañcakarād yāvat tripañcāśatkarāntakam
pañcadhā vipulaṃ proktaṃ gopurasya munīśvaraiḥ
cakravartimahārājaveśmanyapyevamūhyatām
sārdhaṃtripādaṃ dviguṇaṃ tryaṃ śai kadvyaṃ śamāyatam
śobhādīnāṃ tupañcānāṃ dvārāṇāmu ditaṃ tataḥ
teṣāmevaṃ kramād vyāsādu tsedhaṃ pṛthagu cyate
saptāṃ śecadaśāṃ śaṃ ca caturaṃ śeṣaḍaṃśakam
saptabhāgaṃ caturbhā getritribhāgaṃ tupañcake
dviguṇaṃ tuyathāsaṃ khyaṃ dvārāyatanatuṅgatā
gopurasya tuvistāratribhāgādekabhāgikam
caturbhā gaikabhāgaṃ ca pañcabhāgadvibhāgikam
nirgamaṃ gopurāṇāṃ tuprākārād bhittibāhyataḥ
mūlaṃ sārdhaṃtupādonadvihastaṃ tudvihastakam
tattatṣaḍaṅgulairnandamātraiddvādaśamātrakaḥ
vṛddhyā pañcakarāntaṃ tusaptāntaṃ tunavāntakam
dvāraṃ triḥ pañcadhāmānamekakaṃ tupṛthak pṛthak
kṣudremadhyevaredvāravistārāḥ parikīrtitāḥ
tattadvaipu lyavaśatastattadu tsedhamu cyate
pañcāṃ śebhyaśca saptāṃ śaṃ saptāṃ śebhyo daśāṃ śakam
dviguṇārdhā dhikaṃ pādādhikaṃ pañcocchrayāḥ smṛtāḥ
mūlavastunirīkṣyai va pādādhiṣṭhānatuṅgatā
catuṣpañcartu saptāṣṭananda paṅktīśabhānuṣu
bhāgeṣvekakabhāgonaṃ svādhiṣṭhānāntatuṅgakam
śeṣaṃ tadupapīṭhaṃ syāt pādabandhaṃ masūrakam
prāsādastambhamānaṃ vā vasubhāgonamevavā
nandapaṅktyaṃ śahīnaṃ vā gopurastambhatuṅgakam
chedayet tadadhiṣṭhānaṃ homāntaṃ khātapādakam
uttarāntaṃ samu tsedhaṃ tadardhaṃdvāravistṛtam
praveśadakṣiṇegarbhamārūḍhe bhittike bhavet
śrīkaraṃ ratikāntaṃ ca kāntavijayamevaca
vijayaviśālakaṃ cai va viśālālayamevaca
vipratīkāntaṃ śrīkāntaṃ śrīke śaṃ ca tathā punaḥ
ke śaviśālakaṃ svastikaṃ diśāsvastikamevaca
mardalaṃ mātrakāṇḍaṃ ca śrīviśālaṃ caturmu kham
etepañcadaśa proktā gopurasyābhidhānakāḥ
ekādipañcabhūmyantaṃ śobhādyalpapramāṇakam
dvitalādi ṣaṭ talāntaṃ madhyamakramamu cyate
tritalāt saptatalaparyantaṃ cottamamu cyate
sopapīṭhamadhiṣṭhānaṃ pādoccamuttarāntakam
śeṣaṃ tatsthūpiparyantaṃ bhāgamānaṃ vidhīyate
sthūpyantamuttarāntaṃ ca ṣaḍ bhāgaṃ vibhajet samam 36-
sapādabhāgamañcoccaṃ kandharoccaṃ tadaṃ śakam
satripādadvibhāgaṃ tuśiraḥ śeṣaṃ śikhodayam
evamekatalaṃ proktaṃ dvitalebhāgamu cyate
uttarādiśikhāntaṃ yannavadhā vibhajet samam
sapādabhāgamañcoccaṃ dvyaṃ śārdhaṃcaraṇāyatam
bhāgaikaṃ prastarotsedhamekāṃ śaṃ kandharodayam
sādddhadvyaṃ śaṃ śirastuṅgaṃ śeṣabhāgaśikhodayam
evaṃ dvitalamākhyātaṃ tritalebhāgamu cyate
sthūpyantamuttarāntaṃ ca kṛtvoccaṃ dvādaśāṃ śakam
sapādāṃ śaṃ kapotoccaṃ dvayaṃ śārdhaṃcaraṇāyatam
bhāgaikaṃ prastarotsedhaṃ dvibhāgaṃ pādadai ghghyakam
tripādaṃ tatkapotoccamaṃ śaṃ grīvodayaṃ bhavet
sārdhadvyaṃ śaṃ śirastasmāccheṣaṃ sthūpyaucchrayaṃ bhavet
evaṃ tritalamākhyātaṃ caturbhau mamathocyate
uttarādiśikhāntaṃ yanmānamaṣṭādaśāṃ śakam
satripādāṃ śakaṃ mañcaṃ tribhāgaṃ talipāyatam
sārdhāṃśāṃ prastaroccaṃ syād dvyaṃ śasārdhaṃpadodayam
sapādabhāgaṃ mañcoccaṃ dvyaṃ śaṃ syāt stambhadai ghghyakam
mañcamaṃ śaṃ galaṃ bhāgaṃ tribhāgaṃ śikharodayam 45-
śeṣabhāgaṃ śikhāmānaṃ pañcabhaumamathocyate
sthūpyantamuttarāntaṃ ca trayoviṃ śatibhāgikam
dvibhāgaṃ prastaroccaṃ syāt tryaṃ śārdhaṃcaraṇāyātam
pādona dvyaṃ śakaṃ mañcaṃ pādāyāmaṃ triyaṃ śakam
sārdhāṃśamūdhdhvamañcoccaṃ dvyaṃ śārdhaṃpādadai dhdhyakam
sapādāṃ śaṃ kapotoccaṃ dvyaṃ śaṃ syāt talipāyatam
prastaroccaṃ tubhāgena kandharaṃ bhāgamiṣyate
dvyaṃ śārdhaṃśikharotsedhaṃ śeṣaṃ sthūpyu cchrayaṃ bhavet
uttarādi śikhāntaṃ syādekonatriṃ śadaṃ śakam
dvibhāgaṃ prastarotsedhaṃ pādoccaṃ caturaṃ śakaḥ
pādonadvyaṃ śakaṃ mañcaṃ tryaṃ śārdhaṃpādadai ghghyakam
satripādāṃ śakaṃ mañcaṃ tribhāgaṃ talipāyatam
sārdhāṃśaṃ prastarotsedhaṃ dvyaṃ śārdhaṃpādadaighghyakam
sapādāṃ śaṃ kapotoccamūdhdhvabhāgaṃ dvibhāgataḥ
prastaroccaṃ tubhāgena kandharaṃ tatsamaṃ bhavet
sārdhadvyaṃ śaṃ śirastasmāccheṣabhāgaṃ śikhodayam
evaṃ tuṣaṭ talaṃ proktaṃ saptabhaumamathocyate
uttarādiśikhāntaṃ yanmānaṃ ṣaṭi traṃ śadaṃ śakam
mañcaṃ sāṅi ghradvayaṃ sārdhavedāṃ śaṃ pādadai ghghyakam
dvibhāgaṃ prastarotsedhaṃ pādoccaṃ caturaṃ śakam
satripādāṃ śakaṃ mañcaṃ tryaṃ śārdhaṃcaraṇāyatam
pādonadvyaṃ śamañcoccaṃ tribhāgaṃ pādadai ghghyakam
sārdhāṃśaṃ prastaroccaṃ tudvyaṃ śārdhaṃtalipāyatam
sapādabhāgamañcoccamūdhdhvapādaṃ dvibhāgikam
kapotoccaṃ tubhāgena tatsamaṃ kandharodayam
satripādāśvinībhāgaṃ śiraḥśeṣaṃ śikhodayam
evaṃ bhāgāni kartavyānyu rvīsaṃ khyākrameṇa tu
vistārepañcabhāgetunālīgehaṃ triyaṃ śakam
śeṣaṃ tubhittiviṣkambhamekabhūmervidhīyate
vistāresaptabhāgaṃ syād garbhagehaṃ yu gāṃ śakam
śeṣaṃ tubhittiviṣkambhamekāṃ śaṃ katna ṭavistṛtam
koṣṭhakaṃ tryaṃ śakaṃ tārepañcāṃ śaṃ syāt tadāyate
katna ṭakoṣṭhakayormadhyepañjarādivibhūṣitam
evaṃ dvitalamu ddiṣṭaṃ tritalasya vidhīyate
vistārenavabhāgetunālīgehaṃ triyaṃ śakam
gṛhapiṇḍyalindrahārā bhāgena parikalpayet
katna ṭakoṣṭhādisarvāṅgaṃ pūrvavat parikalpayet
śeṣaṃ tubhittiviṣkambhamekāṃ śaṃ katna ṭavistṛtam
śālāyāmaṃ tribhāgaṃ syādekāṃ śaṃ lambapañjaram
hārābhāgamathārdhaṃsyādāyāmekoṣṭhakāyatam
pañcāṃ śaṃ vā ṣaḍaṃśaṃ vāpyūdhdhvesaptāṃ śavistṛtam
katna ṭamaṃ śaṃ dvibhāgena śālāyāmaṃ dvibhāgikam
hārāyāṃ kṣudranīḍaṃ tadardhabhāgamiti smṛtam
śālāyāmaṃ tupañcāṃ śamāyāmepravidhīyate
evaṃ tritalamākhyātaṃ śeṣamūhyaṃ vicakṣaṇaiḥ
tārepaṅktyaṃ śake nālīgehaṃ tatribhiraṃ śakaḥ
sārdhāṃśaṃ bhittiviṣkambhamekabhāgamalindrakam
ekāṃ śaṃ khaṇḍahammyaṃsyāt katna ṭakoṣṭhādi pūrvavat
mukhe'mukhemahāśālā pañcāṃ śaṃ ca ṣaḍaṃśakam
sarvā vayavasaṃ yuktaṃ caturbhau mamidaṃ varam
tārerudrāṃ śake nālīgehaṃ tatribhiraṃ śakaḥ
dvibhāgaṃ bhittiviṣkambhamekabhāgamalindrikam
ekāṃ śaṃ khaṇḍahammyaṃsyāccheṣaṃ pūrvavadācaret
evaṃ pañcatalaṃ vidyāt ṣaṭ talaṃ cādhunocyate
vipuledvādaśāṃ śetunālīgehaṃ yu gāṃ śakam
dvibhāgaṃ bhittiviṣkambhamaṃ śenāndhārakaṃ bhavet
aṃ śena khaṇḍahammyaṃsyāt katna ṭakoṣṭhādi pūrvavat
tāretrayodaśāṃ śetugarbhagehaṃ yu gāṃ śakam
dvyaṃ śārdhaṃbhittiviṣkambhamekabhāgamalindrakam
ekāṃ śaṃ khaṇḍahammyaṃsyāt katna ṭakoṣṭhādi pūrvavat
mukhe'mukhemahāśālā ṣaḍ bhāgena vidhīyate
pañjarai rhastipṛṣṭhai śca pakṣaśālādibhiryu tam
nānāmasūrakastambhavedījālakatoraṇam
evaṃ saptatalaṃ proktaṃ gopuraṃ sārvadeśikam
mūladvārasya vistārepañcabhāgaikahīnakam
caturbhā gaikahīnaṃ vopariṣṭād dvāravistṛtam
uparyu pari veśaṃ ca madhyapādottarai ryu tam
garbhā gāretusopānaṃ hyuparyu pari vinyaset
catuṣkarṇetusopānamupapīṭhepraśasyate
yathāyu kti yathāśobhaṃ tathā yojyaṃ vicakṣaṇaiḥ
gopurāṇāmalaṅkāraṃ pratyekaṃ vakṣyate'dhunā
maṇḍapābhā yathā dvāraśobhā tatra prakīrtitā
daṇḍaśālā yathā dvāraśālā tatra vidhīyate
prāsādākṛtivad dvāraprāsādaṃ procyatebudhaiḥ
mālikākṛtivad dvārahammyaṃtuprocyatebudhaiḥ
saśālākṛtisaṃsthānaṃ dvāragopuramiṣyate
sarveṣugopuraṃ kuryād yathāyu kti viśeṣataḥ
śrīkarasyāpyalaṅkāraṃ pravakṣyāmyanupūrvaśaḥ
vistāradviguṇaṃ vā'pi pādonadviguṇāyatam
pañcasapta navāṃ śaṃ tuvistārepravidhīyate
vistārāṃ śapramāṇena dai ghghyabhāgāṃ śca kalp layet
ekadvitritalopetaṃ sarvā vayavasaṃ yutam
svastikākṛtikaṃ nāso sarvatra pravidhīyate
mukhe'mukhemahānāsī vaṃ śanāsī dvipāśśvayoḥ
śiraḥkrakarakoṣṭhaṃ vā yu gmasthūpisamāyutam
lupārohiśiro vā'pi maṇḍapākṛtireva vā
ratikāntasya saṃsthānaṃ vistārādhyardhamāyatam
katna ṭakoṣṭhādi sarvāṅgaṃ pūrvavat parikalpayet
śālākāraśirastasmin ṣaṇṇāsī mukhapṛṣṭhayoḥ
sārdhakoṭisamāyu ktaṃ yu gmasthūpisamāyutam
antaḥ pādottarai ryuktaṃ madhyaveśanasaṃ yutam
kāntavijayasaṃsthānaṃ tāratridvayaṃ śamāyatam
pūrvavad bhūmibhāgaṃ ca katna ṭakoṣṭhādi pūrvavat
antaḥpādottarai ryuktaṃ nānāṅgaiḥ samalaṅkṛtam
śikhareca mukhepṛṣṭhe ṣaṇṇāsyaḥ pāśśvayoddvayoḥ
sabhākāra śirastasminnayu gmasthūpikānvitam
dvāraśobhātrayaṃ proktaṃ dvārāṅgaṃ mukhaśobhitam
vijayaviśālasaṃsthānaṃ vistāradviguṇāyatam
sapādaṃ vā'tha sārdhaṃvā pādonadviguṇāyatam
saptanandaśivāṃ śai śca talaṃ dvitricatuṣṭayam
sālindretricaturbhau mau catasro mukhapiṭṭakāḥ
mukhepṛṣṭhe mahānāsī sārdhakoṭi sabhadrakam
pāśśvayoḥ pañjarai ryuktaṃ śālākāraśiraḥ kriyam
ayu gmasthūpikopetaṃ sarvā vayavasaṃ yutam
viśālālayasaṃsthānaṃ pādonadviguṇāyatam
pūrvavad bhūmibhāgaṃ ca katna ṭakoṣṭhādyalaṅkṛtam
ardhakoṭi sabhadraṃ syād bhadranāsī mukhe'mukhe
catasraḥ pāśśvayornā syaḥ śālāśikharasaṃ yutam
ayu gmasthūpikopetaṃ śeṣaṃ pūrvavadācaret
vipratīkāntasaṃsthānaṃ tryaṃ śedvyaṃ śādhikāyatam
katna ṭakoṣṭhādi sarvāṅgaṃ pūrvavat parikalpayet
pūrvavad bhūmibhāgaṃ ca catu rdiggatabhadrakam
catasraḥ śikharenāsyaḥ śiro bhadrasamanvitam
antaḥ pādottarai ryuktamayu gmasthūpikānvitam
dvāraśālātrayaṃ proktaṃ sarvāṅgaṃ parimaṇḍitam
śrīkāntasya ca saṃsthānaṃ vistārādhyardhamāyatam
nandapaṅktiśivāṃ śai śca tricatuṣpañcabhūmayaḥ
antaḥ pādottarai ryuktamandhārādyairalaṅkṛtam
dvārasyodhdhve'ntareraṅgaṃ paribhadrasamanvitam
mukhe'mukhemahānāsī śālākāraśiro bhavet
ardhakoṭisamāyu ktaṃ catuṣpañjaraśobhitam
śrīke śasya tusaṃsthānaṃ tāratribhāgamāyatam
pūrvavad bhūmibhāgaṃ ca dvārenirgamakuṭṭimam
sāndhāraṃ katna ṭakoṣṭhādisarvā vayavasaṃ yutam
nānāmasūrakastambhavedikādyairalaṅkṛtam
antaḥ pādottarai ryuktaṃ madhyevāraṇaśobhitam
mukhe'mukhemahānāsī śālākāraśiraḥkriyam
pāśśvayorvedanāsyaḥ syuḥ sarvā vayavaśobhitam
svastikākṛtivannāsī sarvatra pariśobhitā
nandyāvartagavākṣādijālakādyai rvicitritam
ke śaviśālasaṃsthānaṃ vistārādhyardhamāyatam
pūrvavad bhūmibhāgaṃ ca madhyavāraṇaśobhitam
katna ṭakoṣṭhādyalaṅkāraṃ pūrvavat prikalpayet
mukhepṛṣṭhe dvipāśśvetumahānāsīcatuṣṭayam
sabhākāraśirastasya mukhepṛṣṭhe dvipāśśvayoḥ
ayu gmasthūpikāyu ktaṃ dvāraprāsādakatrayam
svastikasya tusaṃsthānaṃ vistāradviguṇāyatam
paṅktirudrākabhāgaistuvedapañcartu bhūmayaḥ
antaḥ pādottarai ryuktaṃ bhūmibhāgaṃ ca pūrvavat
katna ṭakoṣṭhādisarvāṅgairandhārādyairalaṅkṛtam
sabhāśikharasaṃ yuktaṃ svastikākṛtināsiyuk
aṣṭanāsi sabhāgretuayu gmasthūpikānvitam
diśāsvastikasaṃsthānaṃ vistāradviguṇāyatam
pūrvavad bhūmibhāgaṃ ca katna ṭakoṣṭhādyalaṅkṛtam
andhāryandhārahārāṅgaṃ khaṇḍaharm yābhimaṇḍitam
mukhe'mukhe'tibhadrāṃ śaṃ śiraścāyatamaṇḍalam
mahānāsi caturyuktaṃ catuṣpañjaraśobhitam
antaḥpādottarai ryuktaṃ sarvā vayavasaṃ yutam
anu ktaṃ pūrvavat sarvamayu gmasthūpikānvitam
mardalasya tusaṃsthānaṃ vistāradviguṇāyatam
pūrvavad bhūmibhāgaṃ ca katna ṭakoṣṭhādyalaṅkṛtam
purepṛṣṭhe sabhāgraṃ syād vistāratryaṃ śanirgamam
śālākāraśiroyu ktaṃ kṣudranāsīvibhūṣitam
mukhepṛṣṭhe mahānāsī catuṣpañjaraśobhitam
antaḥ pādottarai ryuktaṃ dvārahammyaṃtridhoditam
mātrākāṇḍasya saṃsthānaṃ vistāradviguṇāyatam
rudrākatrayodaśāṃ śaiḥ pañcaṣaṭ saptabhūmayaḥ
pūrvavad bhūmibhāgaṃ ca katna ṭakoṣṭhādi pūrvavat
antaḥpādottarai ryuktaṃ catu rdiggatabhadrakam
gṛhapiṇḍyalindrahārābhirmaṇḍitaṃ khaṇḍahammyavat
śālākāraśiraḥ kuryā nmahānāsī mukhe'mukhe
pāśśvayoḥ kṣudranāsyaśca yathāyu ktyā prayojayet
śrīviśālasya saṃsthānaṃ pacāṃ śedvyaṃ śamāyatam
pūrvavad bhūmibhāgaṃ ca mūlataḥ krakarīkṛtam
śiraḥ krakarakoṣṭhaṃ ca sabhā vā tatra śīrṣakam
nānāmasūrakastambhavedikādyairalaṅkṛtam
catu rdikṣumahānāsī kṣudranāsīvibhūṣitā
svastikākṛtivannāsyaḥ sarvatra parikalpayet
caturmu khasya saṃsthānaṃ caturbhā gādhikāyatam
pu rvavad bhūmibhāgaṃ ca diśābhadrakasaṃ yutam
hārāmadhyetukartavyaṃ ku ḍyaku mbhalatānvitam
toraṇairjālaka rvṛttasphu ṭitādyairalaṅkṛtam
katna ṭairnīḍaistathā koṣṭhaiḥ kṣudrakoṣṭhai rvibhūṣitam
gṛhapiṇḍyalindrahārābhirmaṇḍitaṃ khaṇḍahammyavat
sabhāśirastuvā śālākāraṃ vā śīrṣakaṃ tutat
caturnā sisamāyu ktaṃ pāśśvedve dve tunāsike
uparyu parikatna ṭādyaiḥ sarvāṅgaiḥ samalaṅkṛtam
antaḥ sopānasaṃ yuktaṃ dvāragopurakaṃ tridhā
varṣasthalasamopetaṃ nirvā ritalakaṃ tuvā
ghanāghanāṅgayu ktāni śrīkarādīni yuktitaḥ
nānāvidhastambhamasūrakāṇi nānāvidhāṅgāni salakṣaṇāni
nānopapīṭhāni samaṇḍakāni bhadrāṇyabhadrāṇi ghanāghanāni
ekādisaptāntatalāni yuktyā śobhādipañcādaśagopurāṇi
śālāsabhāmaṇḍapaśīrṣakāṇi proktāni sadmanyamareśvarāṇām
iti mayamatevastuśāstregopuravidhānaṃ nāma catu rviṃśo'dhyāyaḥ
atha pañcaviṃśo'dhyāyaḥ
maṇḍapasabhāvidhānam
devānāṃ dvijabhūmīśavaiśyānāṃ śūdrajanmanām
tattadyogyaṃ yathāyu ktyā maṇḍapaṃ pravidhīyate
prāsādābhimukhepuṇyakṣetrevārāmake śubhe
grāmādivastumadhyeca catu rdikṣuvidhikṣvapi
bāhyābhyantarato vā'pi gṛhāṇāṃ madhyamemukhe
vāsārthamaṇḍapaṃ cai vayāgamaṇ ḍapamevaca
abhiṣekādiyogyaṃ ca nṛttamaṇḍapakaṃ tathā
vai vāhikaṃ ca mai traṃ ca tathopanayanārhakam
āsthānamaṇḍapaṃ cai va balālokanamaṇḍapam
sandhikāryārhakaṃ kṣauraṃ bhu ktikarmasukhānvitam
teṣāṃ krameṇa nāmāni vakṣyantevidhinā'dhunā
merukaṃ vijayaṃ siddhaṃ padmakaṃ bhadrakaṃ śivam
vedaṃ cālaṅkṛtaṃ darbhaṃkauśikaṃ kuladhāriṇam
sukhāṅgaṃ saukhyakaṃ garbhaṃmālyaṃ mālyādbhutaṃ tathā
devadvijanarendrāṇāṃ dviraṣṭacaturaśrakam
dhanaṃ subhūṣaṇākhyaṃ cāpyāhalyaṃ sru gakaṃ tathā
koṇaṃ ca kharvaṭaṃ cai va śrīrūpākhyaṃ ca maṅgalam
etānyaṣṭau surādīnāṃ nṛpāṇāmāyatāśrakam
mārgaṃsaubhadrakaṃ cai vasundarākhyaṃ tumaṇḍapam
sādhāraṇaṃ ca saukhyaṃ ca tathai veśvarakāntakam
śrībhadraṃ sarvatobhadramityaṣṭau vaiśyaśūdrayoḥ
bhaktimānaṃ tathā pādāyāmaṃ pādaviśālakam
adhiṣṭhānaṃ tadādhāraṃ prapāṃ madhyamaraṅgakam
alaṅkāraṃ kramād vakṣyestambhapakṣaṃ tadākṛtam
sārdhahastaṃ samārabhya ṣaṭ ṣaḍaṅgulavardhanāt
pañcahastāvadhiryā vat triḥ pañcai vāṅi ghrakāntakam
atha vistāra bhaktyaiṣāmāyāmaṃ pravidhāsyate
ekadvitricatu ṣpañcabhāgebhaktyantarekṛte
ekabhāgena vṛddhiḥ syādāyāmaṃ svaviśālataḥ
atha svabhaktivisṛtāt trimātradddhyākarāntataḥ
āyāmamaṣṭadhā proktaṃ tena mānena yojayet
sāyataṃ cāpi tat sarvaṃtannāmnai vaprapadyate
sārdhadvihastamārabhya ṣaṭ ṣaḍaṅgulavardhanāt
aṣṭahastāntamaṅ ghr yuccaṃ trayoviṃ śatpramāṇakam
tritryaṅgulavivṛddhyā vā stambhotsedhāḥ prakīrtitāḥ
aṣṭāṅgulaṃ samārabhyai vārdhāṅgulavardhanāt
nandapaṅktyaṅgulaṃ yāvat saṃ khyayā pūrvavat tatiḥ
pādoccairapi rudrāṃ śadharmanandāṣṭabhājite
mūlatāraṃ tubhāgena tattadbhāgonamagrataḥ
pādoccārdhamadhiṣṭhānaṃ sāmānyaṃ sarvavastuṣu
pādoccepañcabhāgetudvibhāgoccaṃ tuvā talam
stambhotsedhatribhāgaikaṃ vā masūrakatuṅgakam
sopapīṭhamadhiṣṭhānaṃ kevalaṃ vā masūrakam
adhiṣṭhānasamoccaṃ vā dviguṇaṃ triguṇaṃ tuvā
upapīṭhavidhānetuyadu ktaṃ tena vonnatam
upapīṭhasamu tsedhaṃ yathāyu kti yathāruci
upapīṭhatalastambha prastarālaṅkṛ tikramam
prāgvadevasamu ddiṣṭaṃ śeṣaṃ yuktyā samācaret
adhiṣṭhānoparistambhaṃ prastaraṃ ca trivargakam
kapotapratisaṃ yuktaṃ yat tanmaṇḍapamiṣyate
maṇḍaṃ subhūṣaṇaṃ taṃ pātīti maṇḍapamiṣyate
sāmānyaṃ sarvavarṇānāṃ prapārūpaṃ vadāmyaham
prapārūpāṅgapādāntecottarādūdhdhvavaṃ śakam
prāgvaṃ śamanu vaṃ śaṃ ca nālike radalādibhiḥ
anyairapi tathā patraiddravyaiḥ pracchāditā prapā
prāgvadevāṅi ghrakāyāmaṃ catuḥṣaḍaṣṭadaśāṅgulam
pādaviṣkambhameteṣāṃ pramāṇaṃ sāradārujam
tvaksāraṃ ca yathālābhaṃ tathā tatra prayojayet
pādoccepaṅkti nandāṣṭasaptaṣaṭ pañcabhāgike
vedikoccaṃ tubhāgena madhyeraṅgaṃ prayojayet
stambhotsedhacaturbhā gebhāgenai va masūrakam
dvibhagaṃ talipāyāmaṃ bhāgena prastaraṃ bhavet
yu gmāyu gmadvibhaktyaikabhaktyā vā tadviśālakam
aṣṭastambhasamāyu ktaṃ catuḥstambhānvitaṃ tuvā
prapādīnāṃ tusaṃsthānaṃ yathā vā raṅgamīritam
sarvā vayavasaṃ yuktaṃ miśradravyasamanvitam
śālāsabhāprapāṇāṃ tumaṇḍapānāṃ tumadhyame
pratiṣṭhitacatuḥsthānaṃ trimānaṃ raṅgamiṣyate
maṇḍapopari bhūmistumālikāmaṇḍapaṃ bhavet
maṇḍapodhdhvesaśikharaṃ dvitalaṃ yadi sambhavam
madhyasthabhūmideśatvāt pratimadhyaṃ tadu cyate
merukaṃ caturaśraṃ syāccatuṣpādekabhaktikam
nāsikāṣṭakasaṃ yuktaṃ brahmāsanamiti smṛtam
dvibhakticaturaśraṃ tuvijayaṃ nāma maṇḍapam
aṣṭapādasamāyu ktamaṣṭanāsyā vibhūṣitam
adhiṣṭhānādivargāḍhyaṃ tyaktamadhyasthapādakam
navapādasamāyu ktā prapā kalyāṇakāritā
tribhakti caturaśraṃ tuṣoḍaśastambhasaṃ yutam
nāsikābhiddviraṣṭābhiryuktaṃ madhye'ṅkaṇānvitam
madhyodhdhvaku ṭayu ktaṃ vā catuddvārasamanvitam
catu rdikṣubahidvari catustoraṇabhūṣitam
yāgādikarmayogyaṃ syād devadvijamahībhṛtām
nāmnā siddhamiti proktaṃ sarvakarmasupūjitam 41-
kṛtvaikāśītibhāgān niśitavipuladhīrmaṇḍapābhyantaraṃ ta
nmadhyevedī navāṃ śā bhavati hi paritastrīṇi bhāgāni madhye
aśraṃ yonyardhacandraṃ guṇabhujamaparaṃ vai su vṛttaṃ ṣaḍaśraṃ
padmaṃ vasvaśrakuṇḍaṃ surapatibhavanādikrameṇai vakuryāt 42-
hastavistṛtanikhātavaccatuṣkoṭikaṃ diśi diśi trisūtrakam
satrimekhalamatha dvikaṃ tuvā dhātubhūtaguṇamātrakonnatam 43-
vyāsamabdh yanalapakṣamātrakaryonimūdhdhvata ibhoṣṭhavat kuru
tāradai ghghyakasamum̐maṃ catuḥṣaṇmanoṅgu libhiragnisaṃ mukham 44-
vedabandhanayanāṅgulonnatavyāsamekhalayutaṃ tuvā kpunaḥ
tālagāḍhamathavai kamekhalaṃ sarvakuṇḍakamakarṇayonikam 45-
vṛttasannibhamatho tadākṛtiṃ vā yu geṣurasamātravai pulam
vyāsavedaguṇabhāgatuṅgakaṃ nābhimabjamiva kuṇḍamadhyame46-
nyasyaikāṃ śaṃ pañcabhāgepurastātkoṇasyārdhārdhaṃgṛhītvā tatastat
koṇaṃ yāvad bhrāmayet tadvadanyadyonyākāraṃ syād dvisūtraprayogāt 47-
vyāsedharmāṃśeṃ'śamūdhdhvādadhastānnītvai va jyāsūtrakaṃ pātayitvā
tanmānena bhrāmayedardhaṃcandraṃ kuṇḍaṃ yuktyā vastu vidyāvidhijñaiḥ 48-
kṣetravyāseṣaṭ kṛtecāṣṭabhāgemānenānena trisūtraṃ nyaseddhi
tryaśraṃ proktaṃ dvirnavāṃ śeṃ'śakaṃ tabdāhyenyasya bhrāmayed vṛttakuṇḍam 49-
vyāsebu ddhyaṃ śeṃ'śakaṃ pāśśvayostabdāhyenyasyānena mānena dadhyāt
matsyaṃ kṛtvā yu gmayu gmaṃ dvipāśśvātṣaṭ koṇaṃ syāt pātayet sūtraṣaṭkam 50-
vṛttaṃ kṛtvā pūrvavat tasya madhyevṛttaṃ bhrāmyaṃ yatra yanmadhyatastat
padmasyākāraṃ yathā karṇikādīnkuryād didvān padmakuṇḍaṃ krameṇa 51-
kṣetravyāseṣaṭ caturbhā gike'sminbhāgaṃ bāhyenyasya sūtraṃ samantāt
koṇasyārdhaṃkoṇakābhyāṃ tulekhyaṃ hyaṣṭāśraṃ syādaṣṭasūtraprayogāt 52-
tārepaṅktyaṃ śeṃ'śakaṃ nyasya bāhyevṛttaṃ bhrāmyaṃ kṣetrake'ṣṭāṣṭabhāge
saika rvedāṣṭāṃ śakaḥ paṭṭadai ghghyaṃsaptāśraṃ syāt saptasūtraprayogāt 53-
vyāsesaptāṃ śeṃ'śakaṃ nyasya bāhyevṛttaṃ bhrāmyaṃ kṣetratāreyu gāṃ śe
paṭṭāyāmaṃ triprabhāgairanena pañcāśraṃ syāt pañcasūtraprayogāt 54-
tattaddheyopāttabhāgeṣutattadbhāgaṃ kṛtvā prāgivaikakabhāge
nyūnādhikyenāśranāhasya tu lyaṃ yuktyā dhīmān yojayet sarvakuṇḍam
55-
bhūtesāṅi ghratribījaṃ mu niṣuca nayanaṃ ṣoḍaśeṣvaṃ śayu ktaṃ
satryaṅ ghr yekaṃ navāṃ śeśivapadavihitesārdhakaṃ saikabhānau
sāṅ ghr yekaṃ bījamevoditamatha tithike ṣoḍaśāṃ kahīnaṃ
saptādhikyedaśāṃ śenavadaśapadake'ṣṭāṃ śahīnaṃ krameṇa 56-
tadeva dhāmnāmagretukartavyaṃ cenmasūrakam
stambhaprastara vargaṃca prāsādāṅgasamaṃ matam
ekadvi dvārayu ktaṃ vā ku ḍyaṃ ku mbhalatānvitam
ekadvitriguṇastambhavyāsaṃ madhyetubhadrakam
toraṇāḍhyaṃ suropetasarvā vayavaśobhitam
dhāmnastubhittiviṣkambhasamaṃ vārdhārdhahīnakam
tribhāgaikavihīnaṃ tadbhittiviṣkambhimiṣyate
sāntarālaṃ saveśaṃ ca sarveṣāṃ sadmanāṃ mukhe
caturaśraṃ caturbhaktyā catuddvārasamanvitam
mukhe'mukhedvibhaktyaikabhaktyā vistāranirgamam
madhyamastambhakaṃ tyaktvai vodhdhvakatna ṭaṃ dvibhaktikam
ṣaṭi traṃ śatpādasaṃ yuktaṃ catu ssaptālpanāsikam
sopānaṃ syāccatu rdikṣulāṅgalākārabhittikam
pañjarai raṣṭabhiryuktaṃ padmakaṃ padmakaprabham
snānārthaṃtai tilānāṃ tuprāsādābhimukhematam
tadevai kānanopetaṃ madhyāṅgaṇasamanvitam
yāgādikarmayogyaṃ syādiṣṭato diśi vāraṇam
bhadrakaṃ pañcabhāgena caturaśrasamākṛti
madhyekatna ṭaṃ tribhāgena paritoṃ'śena maṇḍapam
dvātriṃ śatpādasaṃ yuktaṃ catu rviṃśatināsikam
pañjarai raṣṭabhiryuktaṃ ku ḍyaṃ ku mbhalatānvitam
catu rdikṣucatuddvariṃ karṇelāṅgalabhittikam
madhyame'ṅgaṇayu ktaṃ vā tribhaktyā vistṛtāṅi ghrakam
dhāmnaḥ sthalasamaṃ tasya paṅktyaṣṭāṃ śonamevavā
nṛttamaṇḍapametat syāt snānārthaṃvā tadeva hi
ṣaḍ bhakti caturaśrābhaṃ madhye'ṣṭa stambhakatna ṭakam
dvibhaktivistṛtaṃ caikabhaktyā niṣkrānta vakrakam
ṣaṣṭyaṅi ghrakasamāyu ktaṃ tyaktamadhyasthapādakam
catu rviṃśatināsyaṅgaṃ sarvālaṅkārasaṃ yutam
śivākhyaṃ maṇḍapaṃ sarvavāseyogyaṃ sanātanam
saptāṃ śacaturaśrābhaṃ ṣaṣṭyaṅi ghrakasamāvṛtam
navabhāgena tanmadhyekatna ṭaṃ vā maṇḍitāṅgaṇam
sadvātriṃ śati nāsyaṅgaṃ catu rdiśi savāraṇam
tribhāgaikāṃ śavistāranirgamaṃ mukhabhadrakam
madhyaraṅgasamopetamiṣṭadiggatabhittikam
āsthānamaṇḍapaṃ caitat tai tilānāṃ mahībhṛtām
abhiṣekādikāryeṣuyogyaṃ vedamiti smṛtam
aṣṭabhaktyā yu gāśraṃ syādaśīti pādasaṃ yutam
caturbhā godhdhvakatna ṭaṃ tudvibhāgena tubhadrakam
catu rdiśi catuddvariṃ pāśśvesopānasaṃ yutam
sarvālaṅkārasaṃ yuktamalaṅkṛtamiti smṛtam
tadeva jalapādaṃ tubrahmasthalamitīṣyate
parito vāramekāṃ śaṃ dvyaṃ śenāvṛtamaṇḍapam
pūrvavanmukhabhadraṃ syādiṣṭa diggatabhadrakam
brahmasthānevidhātavyaṃ grāmādīnāṃ sanātanam
navabhakti yutaṃ samyak paṅkitapaṅkatyaṅi ghrakānvitam
tryaṃ śai kavistṛtaṃ bhadraṃ catuddvārasamanvitam
sopānaṃ pramukhetasya karṇelāṅgalabhittikam
navaraṅgairalaṅkuryāt ṣaḍaṣṭai vālpanāsikam
navabrahma supūjyaṃ tad grāmaveśmādimadhyagam
sarvālaṅkārasaṃ yuktaṃ darbhākhyaṃ tanmanoharam
daśāṃ śacaturaśrābhaṃ sadvādaśa śatāṅi ghrakam
navakatna ṭasamāyu ktamekakāṃ śāntarālakam
etat kauśikamityu ktaṃ caturaśraṃ tujātikam
nandamekānanebhadraṃ dvimukhaṃ bhadrakauśikam
trimukhaṃ jayakośaṃ syāt pūrṇakośaṃ caturmu kham
adhiṣṭhānāṅi ghravat karṇelāṅgalākārabhittikam
sarvālaṅkārasaṃ yuktaṃ ṣaḍaṣṭai vālpanāsikam
ekādaśavibhāgena samaṃ tucaturaśrakam
parito maṇḍapaṃ tasya bāhyebhāgena kārayet
catuṣkarṇedvibhāgena catuṣkatna ṭasamanvitam
catu rdigdvitribhaktyā tuvipulāyatakoṣṭhakam
tribhakticaturaśraṃ tumadhyaraṅgyūdhdhvakatna ṭakam
katna ṭaśālāntaretasya krakarīkṛtamārgakam
jātyādimukhabhadrāṅgaṃ sarvā vayavaśobhitam
ūdhdhvesabhāṅganīḍāṅgaṃ prastaraṃ navabodhakam
vivṛtaṃ saṃvṛtaṃ vāpi guhyāguhyārthamācaret
kuladhāraṇamityu ktaṃ samaṃ tucaturaśrakam
bhāgaiddvādaśabhiryuktaṃ samaṃ tucaturaśrakam
aṣṭadikṣuca madhyetudvibhaktyai vodhdhvakatna ṭakam
tattabdāhyetubhāgena parito'lindramiṣyate
aṅgaṇaṃ vā sabhāsthānaṃ karṇelāṅgalabhittikam
catu ddvyaṃśena vistāraṃ nirgamaṃ syāccatu rdiśa
pāśśvesopānasaṃ yuktaṃ pañjarai raṣṭabhiryu tam
ṣaṣṭyuttaraśatastambhamādyaṅge pravidhīyate
yu ktyā nāsyaṅgasaṃ yuktaṃ sukhāṅgaṃ nāma maṇḍapam
saukhyaṃ trayodaśāṃ śena caturaśrasamākṛti
parito maṇḍapaṃ dvyaṃ śaṃ bhāgena krakarīpatham
tribhāgaṃ madhyaraṅgyūdhdhvakatna ṭaṃ sasthūpi nīvrakam
catuṣkarṇedvibhāgena tyaktamadhyāṅi ghrakatna ṭakam
dikṣudvitryaṃ śavistārāyāmaṃ koṣṭhacatuṣṭayam
nandādimukhabhadrāṅgamiṣṭadiggata ku ḍyakam
caturaśītibhiryukta śatastambhasamanvitam
sarvālaṅkārasaṃ yuktaṃ devadvijamahībhṛtām
dviḥsaptabhaktivistāraṃ samaṃ tucaturaśrakam
dvibhaktyā garbhakatna ṭaṃ syādekāṃ śālindramāvṛtam
ekāṃ śamantarālaṃ syādapracchannatalānvitam
catuṣkarṇedvibhaktyai vamaṅgaṇaṃ vodhdhvakatna ṭakam
dvicatu rvistṛtāyāmaṃ koṣṭhaṃ vāṅgaṇakaṃ diśi
teṣāṃ bāhyetubhāgena parito'lindramiṣyate
iṣṭadikku ḍyasaṃ yuktamiṣṭadigbhadrasaṃ yutam
sāṣṭadviśatapādaṃ syādādyaṅge tuvidhīyate
devadvijanarendrāṇāṃ garbhākhyaṃ tanmanoharam
triḥpañcabhaktivistāraṃ samaṃ tucaturaśrakam
tribhāgaṃ madhyaraṅgyūdhdhvakatna ṭaṃ vāṅgaṇameva vā
parito'lindra maṃ śena bhāgaike nāntarālakam
śeṣaṃ pūrvavadu ddiṣṭaṃ koṣṭhakaṃ bhāgato'dhikam
dvātriṃ śadi dvaśataṃ pādamādyaṅge pravidhīyate
sarvālaṅkārasaṃ yuktaṃ mālyākhyaṃ maṇḍapaṃ bhavet
mālyādbhutaṃ samāśraṃ tubhāgaiḥ ṣoḍaśabhiryu tam
dvibhaktyai vodhdhvakatna ṭaṃ tubhāgenālindramāvṛtam
dvye kabhaktyā mukhebhadraṃ karṇelāṅgalabhittikam
pāśśvesopānasaṃ yuktaṃ citraprastarasaṃ yutam
tabdahivdvyaṃśamānena jalapādaṃ samantataḥ
tabdāhyetucaturbhaktyā parito maṇḍapaṃ bhavet
dvibhakticaturaśrābhamekāṃ śaṃ vyavadhānakam
dviraṣṭāṅgaṇaṃ tanmadhyeparitaḥ pravidhīyate
karṇelāṅgalaku ḍyaṃ syādūdhdhvehārābhimaṇḍitam
catu ddvibhaktivistāranirgamaṃ dikṣubhadrakam
pāśśvesopānasaṃ yuktaṃ sarvālaṅkārasaṃ yutam
devadvijanarendrāṇāṃ caturaśraṃ dviraṣṭadhā
ita ūdhdhvaṃdvipāśśvai kavṛddhyā dvātriṃ śadaṃ śakam
vistāraṃ caturaśrābhaṃ maṇḍapaṃ kārayed budhaḥ
vivṛtaṃ saṃvṛtaṃ vāpi ku ḍyastambhaṃ prayojayet
yathāyu kti yathāśobhaṃ tathā kuryād vicakṣaṇaḥ
eteṣāmāyatāśrābhaṃ maṇḍapaṃ pravidhīyate
tribhaktivistṛtaṃ tasmād dvibhaktyādhikamāyatam
purato vāramekāṃ śaṃ triraṣṭāṅi ghrasamanvitam
viṃ śannāsyaṅgasaṃ yuktaṃ dhanākhyaṃ taddhanāvaham
vistāraṃ caturaṃ śai stutasmād dvyaṃ śādhikāyatam
maṇḍapaṃ parito bhaktyā śeṣamaṅgaṇakaṃ bhavet
dvibhaktivistṛtaṃ caikabhaktyā tanmukhabhadrakam
caturaṣṭāṅi ghrasaṃ yuktamādyaṅge ṣubahirbahiḥ
sarvālaṅkārasaṃ yuktaṃ subhūṣaṇamiti smṛtam
pañcaraktyā viśālaṃ tutasmād dvyaṃ śādhikāyatam
maṇḍapaṃ paritoṃ'śena śeṣaṃ katna ṭaṃ tuvāṅgaṇam
tribhaktivistṛtaṃ caikabhaktyā tanmukhabhadrakam
ādyaṅgamaṣṭapañcāṅi ghrasaṃ yuktaṃ tadvicitrakam
sarvālaṅkārasaṃ yuktamāhalyaṃ sarvadeśikam
ṣaḍ bhaktivistṛtaṃ tasmād dvibhaktyadhikamāyatam
catu ddvibhaktikaṃ dai dhdhyavyāsamadhyesabhodayam
parito maṇḍapaṃ dvyaṃ śamiṣṭadiṅmukhabhadrakam
ṣaṣṭyaṅi ghrayutamādyaṅgaṃ yuktyā nāsyaṅgasaṃ yutam
sarvālaṅkārasaṃ yuktaṃ sru gākhyaṃ tanmanoharam
saptabhaktyā viśālaṃ tutasmād dvyaṃ śādhikāyatam
tribhaktivistṛtaṃ pañcabhaktidai dhdhyaṃ sabhāṅgaṇam
parito maṇḍapaṃ dvyaṃ śamiṣṭadiggatabhittikam
tribhaktivistṛtaṃ bhāganirgamaṃ mukhabhadrakam
yu ktyā nāsyaṅgasaṃ yuktaṃ dvisaptatyaṅi ghrakānvitam
sarvālaṅkārasaṃ yuktaṃ koṇākhyaṃ maṇḍapaṃ bhavet
aṣṭabhaktyā viśālaṃ tutasmād dvyaṃ śādhikāyatam
dvicaturbhā gavistārāyāmaṃ madhyejalasthalam
parito'lindramekāṃ śaṃ bāhyedvyaṃ śena maṇḍapam
tyaktamadhyāṅi ghrasaṃ yuktamiṣṭadiggatābhittikam
sāṣṭaṣaṣṭyaṅi ghrasaṃ yuktaṃ pūrvavanmukhabhadrakam
pramukhevāramekāṃ śaṃ mukhaṃ sopānasaṃ yutam
nānālaṅkārasaṃ yuktaṃ surādīnāṃ tukharvaṭam
navabhaktiviśālaṃ tutasmād dvyaṃ śādhikāyatam
ekatryaṃ śaṃ tuvistārāyāmaṃ madhyejalasthalam
parito'lindramekāṃ śaṃ bāhyedvyaṃ śena maṇḍapam
tyaktamadhyāṅi ghrasaṃ yuktaṃ bāhyevāraṃ tubhāgataḥ
ṣaṇṇavatyaṅi ghrasaṃ yuktaṃ yatheṣṭaṃ dvārabhittikam
vārayu ktamavāraṃ vā pūrvavanmukhabhadrakam
nānāvayavasaṃ yuktaṃ nāmnā śrīrūpamiṣyate
paṅktibhāgaviśālaṃ tutasmād dvyaṃ śādhikāyatam
dvicaturbhā gavistārāyāmaṃ madhyesabhodayam
parito'lindramekāṃ śaṃ bhāgena jalapātanam
tabdāhyedvyaṃ śamānena parito maṇḍapaṃ bhavet
stambhaṃ ku ḍyaṃ mukhaṃ bhadraṃ yatheṣṭaṃ parikalpayet
athavā madhyakatna ṭaṃ cāpyalindraṃ cāpi pūrvavat
jalasthalaṃ vinā sarvaṃmaṇḍapaṃ parikalpayet
dvibhaktyā caturaśraṃ tuṣaṭ katna ṭaṃ pāśśvayormatam
dvicaturbhā gavistāradai ghghyaṃkoṣṭhaṃ mukhe'mukhe
karṇelāṅgalaku ḍyaṃ vā paritaḥ ku ḍyamevavā
vivṛtaṃ saṃvṛtaṃ vā'pi stambhaṃ tatrai va yojayet
sarvāvayavasaṃ yuktaṃ maṅgalākhyaṃ tumaṇḍapam
aṣṭāvetāni coktāni devadvijamahībhṛtām
pūrvoktacaturaśrāttubhaktyaikayā vivardhanāt
yāvad dviguṇamāyāmaṃ tāvad dai ghghyaṃprayojayet
stambha ku ḍyādikaṃ sarvamalaṅkāraṃ ca tattataḥ
yathāruci yathāśobhaṃ tathā kuryād vicakṣaṇaḥ
aṣṭāvāyatayu ktāni vakṣyantevaiśyaśūdrayoḥ
dvibhaktivistṛtaṃ cai va vistāradviguṇāyatam
triḥpañcāṅi ghrasamāyu ktaṃ dvyaṃ śai kaṃ mukhabhadrakam
pāśśvesopānasaṃ yuktaṃ nāsikākhyairalaṅkṛtam
iṣṭadiṅmukhasaṃ yuktaṃ mārgākhyaṃ maṇḍapaṃ matam
tribhaktivistṛtaṃ tasya vistāradviguṇāyatam
catuḥsaptāṅi ghrasaṃ yuktaṃ bhaktyā vāraṃ tutanmukhe
dvibhaktivistṛtaṃ bhaktyā nirgamaṃ mukhabhadrakam
yu ktyā nāsyaṅi ghrasaṃ yuktaṃ saubhadraṃ tanmanoharam
caturbhaktyā viśālaṃ tutasmād dvyaṃ śādhikāyatam
dvicatu rvistṛtāyāmaṃ katna ṭaṃ madhyetuvāṅgaṇam
dvātriṃ śāṅi ghrasamāyu ktaṃ bhaktyā tanmukhabhadrakam
yu ktyā nāsyaṅi ghrasaṃ yuktaṃ sundarākhyaṃ tumaṇḍapam
pañcabhaktyā viśālaṃ tutasmād vedāṃ śamāyatam
dvibhaktivistṛtaṃ tryaṃ śadai ghghyaṃpāśśve'ṅkaṇadvayam
ṣaṭ pañcāśadbhavet pādaṃ vārameke na tanmukhe
tribhaktivistṛtaṃ caikabhaktyā tanmukhabhadrakam
pramukhetasya sopānaṃ sarvataḥ ku ḍyasaṃ yutam
yu ktyā nāsyaṅgasaṃ yuktaṃ sādhāraṇamiti smṛtam
ṣaḍ bhaktivistṛtaṃ tasmāt tribhaktyādhikamāyatam
dvipañcabhāga vistārāyāmaṃ madhyesabhodayam
parito maṇḍapaṃ dvyaṃ śaṃ vāraṃ bhaktyā tutanmukhe
pūrvavanmukhabhadraṃ tunāsikākhyairalaṅkṛtam
ṣaṣṭyaṅi ghrakasamāyu ktaṃ sarvā vayavasaṃ yutam
nāmnā saukhyamiti proktaṃ sarveṣāṃ tusanātanam
saptabhaktyā viśālaṃ tutasmād vedāṃ śamāyatam
tribhāgacaturaśraṃ tumadhyekatna ṭaṃ tuvāṅgaṇam
tabdāhyebhāgamānena parito'lindramiṣyate
dvipañcavistṛtāyāmaṃ pāśśvayoraṅgaṇadvayam
bāhyemaṇḍapamekāṃ śaṃ paritaḥ kalpayed budhaḥ
tribhaktyaike na vistāranirgamaṃ mukhabhadrakam
caturāśītikaṃ pādamādyaṅge pravidhīyate
pramukhevāramekāṃ śaṃ nānāvayavaśobhitam
sarvālaṅkārasaṃ yuktameta dīśvarakāntakam
aṣṭabhaktyā viśālaṃ tutasmāt pūrvavadāyatam
dvibhakti caturaśraṃ tumadhyekatna ṭaṃ tuvāṅgaṇam
tabdāhyebhāgamānena parito'lindramiṣyate
pūrvavat pāśśvayoḥ katna ṭaṃ dvyaṃ śenādhikamāyatam
dvibhaktyā maṇḍapaṃ bāhyeparitaḥ kalpayed budhaḥ
catu ddvibhaktivistāranirgamaṃ mukhabhadrakam
daśādhikaśatastambhamādyaṅge pravidhīyate
sarvālaṃ kārasaṃ yuktaṃ śrībhadraṃ sarvayogyakam
navabhaktyā viśālaṃ tutasmāt pūrvavadāyatam
tribhakticaturaśraṃ tumadhyekatna ṭaṃ tuvāṅgaṇam
tabdāhyebhāgamānena parito'lindramiṣyate
dvipañcabhakti vistāradai ghghyaṃpāśśve'ṅgaṇadvayam
parito maṇḍapaṃ dvyaṃ śaṃ tabdāhyeyojayebdudhaḥ
pañcadvyaṃ śa viśālāyāmena bhadraṃ mukhe'mukhe
tryaṃ śai kavipulaṃ dai ghghyaṃpāśśvayorbhadrakadvayam
karṇelāṅgalavat ku ḍyaṃ vivṛtastambhasaṃ yutam
sāṣṭāviṃ śacchataṃ pādamādyaṅge pravidhīyate
yathāyu kti yathāyogaṃ tathā yuñjīta bu ddhimān
sarvatobhadrakaṃ nāmnā sarvālaṅkārasaṃ yutam
etānyadi surādīnāṃ yojayet tuvicakṣaṇaḥ
maṇḍapānāṃ tuvistārādāyāmaṃ pravidhīyate
jātirūpaṃ tupūrvoktaṃ chandamekaṃ dvibhaktikam
vikalpaṃ tryaṃ śakaṃ proktamābhāsaṃ caturaśrakam
daṇḍakaṃ svastibhadraṃ ca padmaṃ krakarbhadrakam
ṣaṇmukhaṃ lāṅgalaṃ mauliṃ jātināmānusārataḥ
prapāmaṇḍapajātistuyu ktitaḥ pādasaṃ yutā
gṛhavinyāsaraṅgāṅgaṃ tadu ktaṃ gṛhamaṇḍapam
prāsādagarbhanālīvat sālindrāṅgaviśeṣataḥ
adhiṣṭhānādivargāḍhyaṃ prāsādākāramaṇḍapam
prāsādagṛhasāṅgāṅgaṃ gṛhaprāsādamaṇḍapam
maṇḍapopari bhūmiścenmālikāmaṇḍapaṃ matam
iṣṭakābhiḥ śilābhirvādārubhirdantalohakaḥ
sarvatra dravyajātīnāṃ miśraṃ miśraṃ viśeṣitam 175-
sāyataṃ tucaturaśrakaṃ jalakrīḍayānvitamathāpi maṇḍapam
ekabhaumakamanekabhaumakaṃ yojanīyamavanīpatīcchayā 176-
saṃvṛtaṃ vivṛtamaṅi ghrabhittikaṃ dikṣudikṣugatabhadrarūpakam
madhyaraṅgasahitaṃ tuvāṅgaṇaṃ stambhabhittikamuparyu paryapi 177-
guhyavāraṇaparādhirohaṇaṃ dvāri tatra bahuyantrakalpakam
vārigarbhagajabhūtahaṃ sakaṃ vyālasiṃ hakapisālabhañjikam 178-
hammyamaṇḍapasabhābhaśīrṣakaṃ katna ṭanīḍagajatuṇḍakoṣṭhakam
toraṇādibahujālakaryu taṃ nāsikādibhiralaṅkṛtaṃ punaḥ 179-
maṇḍapasya purato'tha madhyamevā jalāśayamanekayantrakam
iṣṭakābhirupalairalaṅkṛtaṃ sāvagūḍhamapagūḍhavāriṇām 180-
evaṃ bhūpānāṃ jalakrīḍanārthaṃproktaṃ yattanmaṇḍapaṃ ramyadeśe
sālaṅkāraṃ sarvacitrai rvicitraṃ strīsaubhāgyārogyabhogyapradāyi 181-
khadiraḥ khādiro vahnirnimbaḥ sālaḥ silindrakaḥ piśitaḥ
tindukamatha rājādanahomamadhūkāstupādapādapakāḥ 182-
etedevadvijanṛpayogyāḥ syuḥ sarvakarmasuvai
stambhākṛtayaḥ sarveproktāḥ pūrvoditāsteṣām 183-
piśitastindukavṛkṣo nimbo rājādano madhūkaśca
silindraḥ stambharujā vaiśyānāṃ cāpi śūdrāṇām 184-
vṛttaṃ vā caturaśraṃ vāṣṭāśraṃ ṣoḍaśāśraṃ ca
stambhākṛtayaḥ proktāstvaksārāḥ sarvayogyāḥ syuḥ 185-
tālaṃ ca nālike raṃ kramukaṃ veṇuśca ke takī cai va
iṣṭaśilābhirvāvṛkṣairdeva dvijamahīpānām 186-
āśramiṇāmapyu ditānyāvāsāni hi sarvā ṇi
nai va śilābhirvaṇijāṃ śūdrāṇāṃ vāsake yogyam 187-
prāsādābhimukheyānyavarasya śreṣṭhamaṇḍapāni ca vai
tāni vimānādyaṅgastambhottaravājanāni sadṛśāni 188-
atha mu nivasunandāṃ śai rdharmāṃkāṃ śahīnāni
pūrvoditamānāni hi sarvāṇyaṅgāni vā vidheyāni 189-
ākhyātaṃ maṇḍapānāṃ tānyevoktāni dikpramāṇaṃ ca
pañcacatu stridviguṇastambhavyāsena bhittiviṣkambham 190-
dārustambhavyāsāt pādonaṃ vā tribhāgamardho nam
ku ḍyastambhaviśālaṃ tena viśālena vā ku ḍyam 191-
madhyāṅgaṇasya diśi dakṣiṇato'ṅi ghramūle
dvārasya dakṣiṇayutetalipetukecit
koṇedvitīya caraṇānvitake trigarbha-sthānaṃ vadanti munayaḥ khalumaṇḍapānām 192-
uktavyāsāyāmabhāgādalindraṃ pūrve'pūrvevā'tha bhaktyā samantāt
bhaktyā vādhyardhaḥ samantāt tukuryāddevānāmu rvīsurorvīśvarāṇām 193-
prāsādāṅgaṃ mālikāṅgaṃ yathāvatkuryāt ku ḍyaṃ mūlaku ḍyopariṣṭāt
pādaṃ pādānāmuparyevayojyamekadvitrīṇyatra bhaumāni yuktyā 194-
tattadvistārāyatāṃrvidhijñaisteṣāṃ mānaṃ pādabāhyetukecit
kecid bhittermadhyamaṃ tadvadanti śālākāraṃ vā sabhāśīrṣakāṅgam 195-
yattat kuryā nmaṇḍapaṃ vāsayogyam
ekadvitricaturmu khāni ca mukhebhadrāṇyabhadrāṇi kā-nyūdhdhvekatna ṭayutāni madhyakapaderaṅgāṅgaṇāḍhyāni vai
sarvāṇyāyatamaṇḍapāni caturaśrābhāṇi vedadvija-kṣoṇīśāyatanematāni ca viśāṃ śūdreṣudīrghaṃmatam
navānāṃ hi sabhānāṃ tulakṣaṇaṃ vakṣyate'dhunā
ādyaṃ mallavasantaṃ tatparaṃ pañcavasantakam
ekavasantakaṃ cai vasarvatobhadrakaṃ tathā
pārvataṃ katna rmakaṃ cai va māhendraṃ somavṛttakam
śukavimānakaṃ cai vaśrīpratiṣṭhitamevaca
na vai tāḥ sāyatāḥ pañcasabhaḥ śeṣā yu gāśrakāḥ
ekadvitricaturbhā gā vyāsā ādyā nṛdevayoḥ
vyāsāyāmamalaṅkāraṃ stambhānāṃ bhittimānakam
prāgvat sarvamalaṅkāraṃ daṇḍikāntavimānavat
lupākriyākramaṃ sarvaṃyathā śikharalakṣaṇe
karṇaraśmiyutā katna ṭasaṃ jñā vedāśrakā sabhā
valakṣitasvastihīnā karṇāḥ katna ṭeca koṣṭhake
ekabhaktyā catuḥstambhā lupākoṭyekakatna ṭakam
aṣṭapu cchavalakṣaṃ tunāmnā mallavasantakam
dvibhakti caturaṃ cāṣṭastambhadīrghalupānvitam
vasusvasti valakṣaṃ tumūlakatna ṭaṃ tumadhyakam
catuṣkarṇecatuṣkatna ṭā saṃ jñā pañcavasantakam
tribhakticaturaśraṃ tudvādaśastambhasaṃ yutam
dviraṣṭasvasti pu cchaṃ tusatrayodaśakatna ṭakam
triraṣṭakavalakṣaṃ tusyānnāmnaikavasantakam
yu gabhaktiyu gāśraṃ tudviraṣṭāṅi ghrabahistataḥ
antaḥ stambhakalārdhaṃtukalārdhaṃprāṃ śuraśmayaḥ
aṣṭadviguṇakatna ṭaṃ tutriraṣṭasvastipu cchakam
ṣaḍaṣṭai rvavalakṣaṃ tumūlakatna ṭamathaikakam
sarvatobhadrakaṃ nāmnā catasraścaturaśrakam
āyatāśraṃ catuṣpañcabhaktyā pārvatakatna rmakam
aṣṭādaśa daśāṅi ghrasyād bāhye'bāhye'ṣṭaraśmayaḥ
dviraṣṭasaptakatna ṭāni ṣaḍdvisaptabahirbahiḥ
catuṣṣaṣṭi valakṣāni catuṣkoṣṭhadviraṣṭakam
catuṣṣaḍ bhaktivistāraṃ dai ghghyaṃviṃ śatipādakam
antaddvādaśapādaṃ syādantaḥkatna ṭaṃ tathāṣṭakam
bahiddviraṣṭakatna ṭaṃ syād ṣoḍaśa prāṃ śuraśmayaḥ
triraṣṭasvastikaṃ cai va mūlakatna ṭatrikaṃ bhavet
sāśītikavalakṣaṃ tunavatriṃ śatikatna ṭakam
antarāṅi ghravihīnaṃ tubhaktyā tatrai va yojayet
nāmnā māhendrakaṃ proktaṃ rājñāṃ prājñairmu nīśvaraiḥ
vyāsāyāmyaṃ catuḥsaptabhaktyāntarmanupādakam
bāhyedvāviṃ śatistambhaṃ triraṣṭaṃ svasti pu cchakam
ṣoḍaśa prāṃ śuraśmiḥ syād navati ṣaḍvalakṣakam
mūlāntarbāhyakatna ṭāni caturdaśanavadvayam
catasraḥ koṭayaḥ karṇadhārāsaptakavigrahāḥ
tadantadddhinakaṃ somavṛttaṃ nāmnā samīritam
pañcāṣṭabhaktivistāraṃ dai dhdhyaṃ ṣaḍi vaṃśadaṅi ghrakam
aṣṭādaśāṅi ghrakaṃ cāntaścatuṣkoṭisamanvitam
dvātriṃ śat svastikaṃ cai va dvisaptati valakṣakam
catuṣkatna ṭayutaṃ madhdhnidviraṣṭa prāṃ śuraśmayaḥ
antarbahistukatna ṭāni triraṣṭaikādaśadvayam
karṇadhārāṣṭasaṃ yuktaṃ nāmnā śukavimānakam
pañcabhaktyāṃ viśālaṃ tunavabhaktyā tadāyatam
aṣṭaviṃ śati gātrāṇi dvātriṃ śat svastipu cchakam
antarviṃśatikaṃ stambhaṃ madhyaraśmi tathai vaca
pañcakatna ṭayutaṃ mūdhni catuṣkoṭisamanvitam
ṣaṣṭyuttaraśataṃ tatra valakṣaṃ pravidhīyate
dvipañcāṃ śaṃ tukatna ṭāni nāmnaitacchrīpratiṣṭhitam
tadeva vyāsāyāmetubhaktitrayavivardhanāt
catuśśālāyatāśrābhā dviṣaḍdviraṣṭapādakāḥ
antarbahistubhaktyā ca vāraṃ śālā dvibhaktikā
catu ddvisaptatistambhamantarbāhyetukīrtitam
prāsādavadalaṅkṛ tvā catuddvāradvicūlikam
bhūpateḥ śrīpratiṣṭhā syāt sabheyaṃ śrīpratiṣṭhitam
ekakabhāgavṛddhyā tubhavatyu kte tarā sabhā
chandaṃ vikalpamābhāsaṃ tattannāmnā vidhīyate
stambharaśmivalakṣaṃ ca katna ṭaṃ yuktyā prayojayet
yathāruci yathāśobhaṃ vyāsāyāmetubhaktayaḥ
prāṃ śuraśmiyutaṃ katna ṭaṃ katna ṭaṃ vā caturaśrakam
daṇḍikānirgamasamo pūrvapādottarom̐maḥ
tulāśraprastarāṃ śena cūlikābhāgalambikam
ajuvā svastikaṃ jñeyaṃ valakṣyāya praveśitā
śikhāvargaṃtathā sarveniṣkatna ṭaṃ ca kacagrahā
cūlikādvayamadhyasthā nāmnā syādvarṇapiṭṭakā
valayaṃ triguṇaṃ vyāsād bāhulyā lupayā samā
lupāpāśśvadvayārūḍhā valayaproktanālikā
praticūlikavinyāsā mum̐rālambanā sthirā
pratilomānulomābhyāmaṅkaṇāstevalakā
dvikoṭisaṅgamama kheveśagarbhapradakṣiṇe
prathamaṃ stambhanīyyā ca śilpikartāvidhīyate
pādabandhamadhiṣṭhānaṃ stambhāyāmārdhamiṣyate
anu ktaṃ yadi kiñcit tadyu ktyā tatra prayojayet
halāṅgavatkuḍyayutā saraṅgakā viraṅgakā vāpyatha garbhagehakā
sabheti sabhyairuditā sanātanā sabhālayatvādiha sabhyamārgaṇam
iti mayamatevastuśāstremaṇḍapasabhāvidhāno nāma pañcaviṃśo'dhyāyaḥ
Original text: mayamatam · Sanskrit Wikisource contributors · Sanskrit Wikisource · CC BY-SA 4.0