Matsya Purana · Chapter 5
devānāṃ dānavānāṃ ca gandharvoragarakṣasām
utpattiṃ vistareṇaiva sūta brūhi yathātatham //
saṃkalpād darśanātsparśāt pūrveṣāṃ sṛṣṭirucyate
dakṣātprācetasād ūrdhvaṃ sṛṣṭir maithunasambhavā //
prajāḥ sṛjeti vyādiṣṭaḥ pūrvaṃ dakṣaḥ svayambhuvā
yathā sasarja caivādau tathaiva śṛṇuta dvijāḥ //
yadā tu sṛjatastasya devarṣigaṇapannagān
na vṛddhim agamallokas tadā maithunayogataḥ
dakṣaḥ putrasahasrāṇi pāñcajanyāmajījanat //
tāṃs tu dṛṣṭvā mahābhāgaḥ sisṛkṣurvividhāḥ prajāḥ
nāradaḥ prāha haryaśvān dakṣaputrānsamāgatān //
bhuvaḥ pramāṇaṃ sarvatra jñātvordhvam adha eva ca
tataḥ sṛṣṭiṃ viśeṣeṇa kurudhvamṛṣisattamāḥ //
te tu tadvacanaṃ śrutvā prayātāḥ sarvato diśam
adyāpi na nivartante samudrādiva sindhavaḥ //
haryaśveṣu pranaṣṭeṣu punardakṣaḥ prajāpatiḥ
vairiṇyāmeva putrāṇāṃ sahasramasṛjatprabhuḥ //
śabalā nāma te viprāḥ sametāḥ sṛṣṭihetavaḥ
nārado 'nugatānprāha punastānpūrvavatsa tān //
bhuvaḥ pramāṇaṃ sarvatra jñātvā bhrātṝn atho punaḥ
āgatya cātha sṛṣṭiṃ ca kariṣyatha viśeṣataḥ //
te 'pi tenaiva mārgeṇa jagmurbhrātṛpathā tadā
tataḥ prabhṛti na bhrātuḥ kanīyānmārgam icchati
anviṣyanduḥkhamāpnoti tena tatparivarjayet //
tatasteṣu vinaṣṭeṣu ṣaṣṭiṃ kanyāḥ prajāpatiḥ
vairiṇyāṃ janayāmāsa dakṣaḥ prācetasastathā //
prādātsa daśa dharmāya kaśyapāya trayodaśa
saptaviṃśatiṃ somāya catasro 'riṣṭanemaye //
dve caiva bhṛguputrāya dve kṛśāśvāya dhīmate
dve caivāṅgirase tadvat tāsāṃ nāmāni vistarāt //
śṛṇudhvaṃ devamātṝṇāṃ prajāvistāram āditaḥ
marutvatī vasur yāmī lambā bhānur arundhatī //
saṃkalpā ca muhūrtā ca sādhyā viśvā ca bhāminī
dharmapatnyaḥ samākhyātās tāsāṃ putrān nibodhata //
viśve devāstu viśvāyāḥ sādhyā sādhyānajījanat
marutvatyāṃ marutvanto vasos tu vasavastathā //
bhānostu bhānavastadvan muhūrtāyāṃ muhūrtakāḥ
lambāyāṃ ghoṣanāmāno nāgavīthī tu yāmijā //
pṛthivītalasambhūtam arundhatyām ajāyata
saṃkalpāyāstu saṃkalpo vasusṛṣṭiṃ nibodhata //
jyotiṣmantastu ye devā vyāpakāḥ sarvato diśam
vasavaste samākhyātās teṣāṃ sargaṃ nibodhata //
āpo dhruvaśca somaśca dharaścaivānilo 'nalaḥ
pratyūṣaśca prabhāsaśca vasavo 'ṣṭau prakīrtitāḥ //
āpasya putrāś catvāraḥ śānto vai daṇḍa eva ca
śāmbo 'tha maṇivaktraśca yajñarakṣādhikāriṇaḥ //
dhruvasya kālaḥ putrastu varcāḥ somādajāyata
draviṇo havyavāhaśca dharaputrāv ubhau smṛtau //
kalyāṇinyāṃ tataḥ prāṇo ramaṇaḥ śiśiro 'pi ca
manoharā dharātputrān avāpātha hareḥ sutā //
śivā manojavaṃ putram avijñātagatiṃ tathā
avāpa cānalāt putrāv agniprāyaguṇau punaḥ //
agniputraḥ kumārastu śarastambe vyajāyata
tasya śākho viśākhaśca naigameyaś ca pṛṣṭhajāḥ //
apatyaṃ kṛttikānāṃ tu kārttikeyas tataḥ smṛtaḥ
pratyūṣasa ṛṣiḥ putro vibhur nāmnātha devalaḥ
viśvakarmā prabhāsasya putraḥ śilpī prajāpatiḥ //
prāsādabhavanodyāna pratimābhūṣaṇādiṣu
taḍāgārāmakūpeṣu smṛtaḥ so 'maravardhakiḥ //
ajaikapādahirbudhnyo virūpākṣo 'tha raivataḥ
haraśca bahurūpaśca tryambakaśca sureśvaraḥ //
sāvitraśca jayantaśca pinākī cāparājitaḥ
ete rudrāḥ samākhyātā ekādaśa gaṇeśvarāḥ //
eteṣāṃ mānasānāṃ tu triśūlavaradhāriṇām
koṭayaścaturaśītis tatputrāś cākṣayā matāḥ //
dikṣu sarvāsu ye rakṣāṃ prakurvanti gaṇeśvarāḥ
putrapautrasutāścaite surabhīgarbhasambhavāḥ //
Original text: Matsyapurāṇa, 1-176 · Edition: Calcutta: Caukhamba Vidyabhavan, 1954. · Data entry Oliver Hellwig · GRETIL (Göttingen) · CC BY-NC-SA 4.0