Matsya Purana · Chapter 40

carangṛhasthaḥ kathameti devān kathaṃ bhikṣuḥ katham ācāryakarmā
vānaprasthaḥ satpathe saṃniviṣṭo bahūnyasmin samprati vedayanti //

āhūtādhyāyī gurukarmasu codyataḥ pūrvotthāyī caramaṃ copaśāyī
mṛdurdānto dhṛtimānapramattaḥ svādhyāyaśīlaḥ sidhyati brahmacārī //

dharmāgataṃ prāpya dhanaṃ yajeta dadyātsadaivātithīnbhojayecca
anādadānaśca parairadattaṃ saiṣā gṛhasthopaniṣatpurāṇī //

svavīryajīvī vṛjinānnivṛtto dātā parebhyo na paropatāpī
tādṛṅmuniḥ siddhimupaiti mukhyāṃ vasann araṇye niyatāhāraceṣṭaḥ //

aśilpajīvī vigṛhaśca nityaṃ jitendriyaḥ sarvato vipramuktaḥ
anokaśāyī laghu lipsamānaś caran deśānekacaraḥ sa bhikṣuḥ //

rātryā yayā cābhiratāśca lokā bhavanti kāmābhijitāḥ sukhena ca
tāmeva rātriṃ prayateta vidvān araṇyasaṃstho bhavituṃ yatātmā //

daśaiva pūrvāndaśa cāparāṃstu jñātīṃstathātmānamathaikaviṃśam
araṇyavāsī sukṛtaṃ dadhāti muktvā tv araṇye svaśarīradhātūn //

katisvid devamunayo maunāni kati cāpyuta
bhavantīti tadācakṣva śrotum icchāmahe vayam //

araṇye vasato yasya grāmo bhavati pṛṣṭhataḥ
grāme vā vasato 'raṇyaṃ sa muniḥ syājjanādhipa //

kathaṃsvidvasato 'raṇye grāmo bhavati pṛṣṭhataḥ
grāme vā vasato 'raṇyaṃ kathaṃ bhavati pṛṣṭhataḥ //

na grāmyamupayuñjīta ya āraṇyo munirbhavet
tathāsya vasato 'raṇye grāmo bhavati pṛṣṭhataḥ //

anagniraniketaś cāpy agotracaraṇo muniḥ
kaupīnācchādanaṃ yāvat tāvadicchecca cīvaram //

yāvatprāṇābhisaṃdhānaṃ tāvadicchecca bhojanam
tadāsya vasato grāme 'raṇyaṃ bhavati pṛṣṭhataḥ //

yastu kāmānparityajya tyaktakarmā jitendriyaḥ
ātiṣṭheta munir maunaṃ sa loke siddhimāpnuyāt //

dhautadantaṃ kṛttanakhaṃ sadā snātamalaṃkṛtam
asitaṃ sitakarmasthaṃ kastaṃ nārcitumarhati //

tapasā karśitaḥ kṣāmaḥ kṣīṇamāṃsāsthiśoṇitaḥ
yadā bhavati nirdvaṃdvo munirmaunaṃ samāsthitaḥ //

atha lokamimaṃ jitvā lokaṃ cāpi jayetparam
āsyena tu yadāhāraṃ govanmṛgayate muniḥ
athāsya lokaiḥ sarvo yaḥ so 'mṛtatvāya kalpate //