Matsya Purana · Chapter 39
yadā vasannandane kāmarūpe saṃvatsarāṇāmayutaṃ śatānām
kiṃkāraṇaṃ kārtayugapradhāna hitvā tadvai vasudhām anvapadyaḥ //
jñātiḥ suhṛtsvajano yo yatheha kṣīṇe vitte tyajyate mānavairhi
tathā svarge kṣīṇapuṇyaṃ manuṣyaṃ tyajanti sadyaḥ khecarā devasaṃghāḥ //
kathaṃ tasminkṣīṇapuṇyā bhavanti saṃmuhyate me 'tra mano 'timātram
kiṃviśiṣṭāḥ kasya dhāmopayānti tadvai brūhi kṣetravittvaṃ mato me //
imaṃ bhaumaṃ narakaṃ te patanti lālapyamānā naradeva sarve
te kaṅkagomāyupalāśanārthaṃ kṣitau vivṛddhiṃ bahudhā prayānti //
tasmādevaṃ varjanīyaṃ narendra duṣṭaṃ loke garhaṇīyaṃ ca karma
ākhyātaṃ te pārthiva sarvametad bhūyaścedānīṃ vada kiṃ te vadāmi //
yadā tu tāṃs te vitudante vayāṃsi tathā gṛdhrāḥ śitikaṇṭhāḥ pataṃgāḥ
kathaṃ bhavanti kathamābhavanti tvatto bhaumaṃ narakamahaṃ śṛṇomi //
ūrdhvaṃ dehātkarmaṇo jṛmbhamāṇād vyaktaṃ pṛthivyām anusaṃcaranti
imaṃ bhaumaṃ narakaṃ te patanti nāvekṣante varṣapūgānanekān //
ṣaṣṭiṃ sahasrāṇi patanti vyomni tathāśītiṃ caiva tu vatsarāṇām
tānvai nudante prapatantaḥ prayātān bhīmā bhaumā rākṣasās tīkṣṇadaṃṣṭrāḥ //
yadetāṃste saṃpatatastudanti bhīmā bhaumā rākṣasāstīkṣṇadaṃṣṭrāḥ
kathaṃ bhavanti kathamābhavanti kathaṃbhūtā garbhabhūtā bhavanti //
asṛgretaḥ puṣparasānuyuktam anveti sadyaḥ puruṣeṇa sṛṣṭam
tava tarayā raja āpadyate ca sa garbhabhūtaḥ samupaiti tatra //
vanaspatīn oṣadhīṃścāviśanti apo vāyuṃ pṛthivīṃ cāntarikṣam
catuṣpadaṃ dvipadaṃ cāpi sarva evaṃbhūtā garbhabhūtā bhavanti //
anyadvapurvidadhātīha garbha utāhosvitsvena kāmena yāti
āpadyamāno narayonimetām ācakṣva me saṃśayātpṛcchatastvam //
śarīradehādisamucchrayaṃ ca cakṣuḥśrotre labhate kena saṃjñām
etatsarvaṃ tāta ācakṣva pṛṣṭaḥ kṣetrajñaṃ tvāṃ manyamānā hi sarve //
vāyuḥ samutkarṣati garbhayonim ṛtau retaḥ puṣparasānuyuktam
sa tatra tanmātrakṛtādhikāraḥ krameṇa saṃvardhayatīha garbham //
sa jāyamāno 'tha gṛhītamātraḥ saṃjñāmadhiṣṭhāya tato manuṣyaḥ
sa śrotrābhyāṃ vedayatīha śabdaṃ sa vai rūpaṃ paśyati cakṣuṣā ca //
ghrāṇena gandhaṃ jihvayātho rasaṃ ca tvacā sparśaṃ manasā devabhāvam
ityaṣṭakehopacitaṃ hi viddhi mahātmanaḥ prāṇabhṛtaḥ śarīre //
yaḥ saṃsthitaḥ puruṣo dahyate vā nikhanyate vāpi nikṛṣyate vā
abhāvabhūtaḥ sa vināśametya kenātmānaṃ cetayate purastāt //
hitvā so 'sūn suptavanniṣṭhitatvāt purodhāya sukṛtaṃ duṣkṛtaṃ ca
anyāṃ yoniṃ puṇyapāpānusārāṃ hitvā dehaṃ bhajate rājasiṃha //
puṇyāṃ yoniṃ puṇyakṛto viśanti pāpāṃ yoniṃ pāpakṛto vrajanti
kīṭāḥ pataṃgāśca bhavanti pāpān na me vivakṣāsti mahānubhāva //
catuṣpadā dvipadāḥ pakṣiṇaśca tathābhūtā garbhabhūtā bhavanti
ākhyātametannikhilaṃ hi sarvaṃ bhūyastu kiṃ pṛcchasi rājasiṃha //
kiṃ svitkṛtvā labhate tāta saṃjñāṃ martyaḥ śreṣṭhāṃ tapasā vidyayā vā
tanme pṛṣṭaḥ śaṃsa sarvaṃ yathāvac chubhāṃllokān yena gacchetkrameṇa //
tapaśca dānaṃ ca śamo damaśca hrīr ārjavaṃ sarvabhūtānukampā
svargasya lokasya vadanti santo dvārāṇi saptaiva mahānti puṃsām //
sarvāṇi caitāni yathoditāni tapaḥpradhānānyabhimarṣakeṇa
naśyanti mānena tamo 'bhibhūtāḥ puṃsaḥ sadaiveti vadanti santaḥ //
adhīyānaḥ paṇḍitaṃ manyamāno yo vidyayā hanti yaśaḥ parasya
tasyāntavantaḥ puruṣasya lokā na cāsya tadbrahmaphalaṃ dadāti //
catvāri karmāṇi bhayaṃkarāṇi bhayaṃ prayacchantyayathākṛtāni
mānāgnihotramuta mānamaunaṃ mānenādhītamuta mānayajñaḥ //
na mānyamāno mudamādadīta na saṃtāpaṃ prāpnuyāccāvamānāt
santaḥ sataḥ pūjayantīha loke nāsādhavaḥ sādhubuddhiṃ labhante //
iti dadyāditi yajed ityadhīyīta me śrutam
ityetānyabhayānyāhus tāny avarjyāni nityaśaḥ //
yenāśrayaṃ vedayante purāṇaṃ manīṣiṇo mānase mānayuktam
tanniḥśreyas tena saṃyogametya parāṃ śāntiṃ prāpnuyuḥ pretya ceha //
Original text: Matsyapurāṇa, 1-176 · Edition: Calcutta: Caukhamba Vidyabhavan, 1954. · Data entry Oliver Hellwig · GRETIL (Göttingen) · CC BY-NC-SA 4.0