Matsya Purana · Chapter 172

viṣṇutvaṃ śṛṇu viṣṇośca haritvaṃ ca kṛte yuge
vaikuṇṭhatvaṃ ca deveṣu kṛṣṇatvaṃ mānuṣeṣu ca //

īśvarasya hi tasyaiṣā karmaṇāṃ gahanā gatiḥ
saṃpratyatītānbhavyāṃśca śṛṇu rājanyathātatham //

avyakto vyaktaliṅgastho ya eṣa bhagavānprabhuḥ
nārāyaṇo hyanantātmā prabhavo 'vyaya eva ca //

eṣa nārāyaṇo bhūtvā harirāsītsanātanaḥ
brahmā vāyuśca somaśca dharmaḥ śakro bṛhaspatiḥ //

aditerapi putratvam eva yāti yuge yuge
eṣa viṣṇuriti khyāta indrasyāvarajo vibhuḥ //

prasādajaṃ hyasya vibhor adityāḥ putrakāraṇam
vadhārthaṃ suraśatrūṇāṃ daityadānavarakṣasām //

pradhānātmā purā hyeṣa brahmāṇamasṛjatprabhuḥ
so 'sṛjatpūrvapuruṣaḥ purākalpe prajāpatīn //

asṛjanmānavāṃstatra brahmavaṃśānanuttamān
tebhyo 'bhavanmahātmabhyo bahudhā brahma śāśvatam //

etadāścaryabhūtasya viṣṇoḥ karmānukīrtanam
kīrtanīyasya lokeṣu kīrtyamānaṃ nibodha me //

vṛte vṛtravadhe tatra vartamāne kṛte yuge
āsīttrailokyavikhyātaḥ saṅgrāmastārakāmayaḥ //

yatra te dānavā ghorāḥ sarve saṅgrāmadurjayāḥ
ghnanti devagaṇānsarvān sayakṣoragarākṣasān //

te vadhyamānā vimukhāḥ kṣīṇapraharaṇā raṇe
trātāraṃ manasā jagmur devaṃ nārāyaṇaṃ prabhum //

etasminnantare meghā nirvāṇāṅgāravarcasaḥ
sārkacandragrahagaṇaṃ chādayanto nabhastalam //

caṇḍā vidyudgaṇopetā ghoranirhrādakāriṇaḥ
anyonyavegābhihatāḥ pravavuḥ saha mārutāḥ //

dīptatoyāśanipanair vajravegānalānilaiḥ
ravaiḥ sughorairutpātair dahyamānam ivāmbaram //

tata ulkāsahasrāṇi nipetuḥ khagatānyapi
divyāni ca vimānāni prapatantyutpatanti ca //

caturyugāntaparyāye lokānāṃ yadbhayaṃ bhavet
arūpavanti rūpāṇi tasminnutpātalakṣaṇe //

jātaṃ ca niṣprabhaṃ sarvaṃ na prājñāyata kiṃcana
timiraughaparikṣiptā na rejuśca diśo daśa //

viveśa rūpiṇī kālī kālameghāvaguṇṭhitā
dyaurna bhātyabhibhūtārkā ghoreṇa tamasāvṛtā //

tānghanaughānsa timirān dorbhyāmākṣipya sa prabhuḥ
vapuḥ saṃdarśayāmāsa divyaṃ kṛṣṇavapurhariḥ //

balāhakāñjananibhaṃ balāhakatanūruham
tejasā vapuṣā caiva kṛṣṇaṃ kṛṣṇamivācalam //

dīptapītāmbaradharaṃ taptakāñcanabhūṣaṇam
dhūmāndhakāravapuṣaṃ yugāntāgnimivotthitam //

caturdviguṇapīnāṃsaṃ kirīṭacchannamūrdhajam
babhau cāmīkaraprakhyair āyudhairupaśobhitam //

candrārkakiraṇoddyotaṃ girikūṭamivocchritam
nandakānanditakaraṃ śarāśīviṣadhāriṇam //

śakticitrabalodagraṃ śaṅkhacakragadādharam
viṣṇuśailaṃ kṣamāmūlaṃ śrīvṛkṣaṃ śārṅgaśṛṅgiṇam //

tridaśodāraphaladaṃ svargastrīcārupallavam
sarvalokamanaḥkāntaṃ sarvasattvamanoharam //

nānavimānaviṭapaṃ toyadāmbumadhusravam
vidyāhaṃkārasārāḍhyaṃ mahābhūtaprarohaṇam //

viśeṣapatrairnicitaṃ grahanakṣatrapuṣpitam
daityalokamahāskandhaṃ martyalokaprakāśitam //

sāgarākāranirhrādaṃ rasātalamahāśrayam
mṛgendrapāśairvitataṃ pakṣajantuniṣevitam //

śīlārthacārugandhāḍhyaṃ sarvalokamahādrumam
avyaktānantasalilaṃ vyaktāhaṃkāraphenilam //

mahābhūtataraṅgaughaṃ grahanakṣatrabudbudam
vimānavihagavyātaṃ toyadāḍambarākulam //

jantumatsyagaṇākīrṇaṃ śailaśaṅkhakulairyutam
traiguṇyaviṣayāvartaṃ sarvalokatimiṅgilam //

vīravṛkṣalatāgulmaṃ bhujagotkṛṣṭaśaivalam
dvādaśārkamahādvīpaṃ rudraikādaśapattanam //

vasvaṣṭaparvatopetaṃ trailokyāmbhomahodadhim
saṃdhyāsaṃkhyormisalilaṃ suparṇānilasevitam //

daityarakṣogaṇagrāhaṃ yakṣoragajhaṣākulam
pitāmahamahāvīryaṃ sarvastrīratnaśobhitam //

śrīkīrtikāntilakṣmībhir nadībhir upaśobhitam
kālayogimahāparva pralayotpattiveginam //

taṃ tu yogamahāpāraṃ nārāyaṇamahārṇavam
devādhidevaṃ varadaṃ bhaktānāṃ bhaktivatsalam //

anugrahakaraṃ devaṃ praśāntikaraṇaṃ śubham
haryaśvarathasaṃyukte suparṇadhvajasevite //

grahacandrārkaracite mandarākṣavarāvṛte
anantaraśmibhiryukte vistīrṇe merugahvare //

tārakācitrakusume grahanakṣatrabandhure
bhayeṣvabhayadaṃ vyomni devā daityaparājitāḥ //

dadṛśuste sthitaṃ devaṃ divye lokamaye rathe
te kṛtāñjalayaḥ sarve devāḥ śakrapurogamāḥ //

jayaśabdaṃ puraskṛtya śaraṇyaṃ śaraṇaṃ gatāḥ
sa teṣāṃ tāṃ giraṃ śrutvā viṣṇurdaivatadaivatam //

manaścakre vināśāya dānavānāṃ mahāmṛdhe
ākāśe tu sthito viṣṇur uttamaṃ vapurāsthitaḥ //

uvāca devatāḥ sarvāḥ sapratijñamidaṃ vacaḥ
śāntiṃ vrajata bhadraṃ vo mā bhaiṣṭa marutāṃ gaṇāḥ //

jitā me dānavāḥ sarve trailokyaṃ parigṛhyatām
te tasya satyasaṃdhasya viṣṇorvākyena toṣitāḥ //

devāḥ prītiṃ samājagmuḥ prāśyāmṛtamivottamam
tatastamaḥ saṃhṛtaṃ tad vineśuśca balāhakāḥ //

pravavuśca śivā vātāḥ praśāntāśca diśo daśa
śuddhaprabhāṇi jyotīṃṣi somaścakruḥ pradakṣiṇām //

na vigrahaṃ grahāścakruḥ praśāntāścāpi sindhavaḥ
virajaskābhavanmārgā nākavargādayastrayaḥ //

yathārthamūhuḥ sarito nāpi cukṣubhire 'rṇavāḥ
āsañchubhānīndriyāṇi narāṇāmantarātmasu //

maharṣayo vītaśokā vedān uccairadhīyata
yajñeṣu ca haviḥ pākaṃ śivamāpa ca pāvakaḥ //

pravṛttadharmāḥ saṃvṛttā lokā muditamānasāḥ
viṣṇordattapratijñasya śrutvārinidhane giram //