Matsya Purana · Chapter 138

maghavā tu nihantuṃ tān asurānamareśvaraḥ
lokapālā yayuḥ sarve gaṇapālāśca sarvaśaḥ //

īśvarā moditāḥ sarva utpetuścāmbare tadā
khagatāstu virejuste pakṣavanta ivācalāḥ //

prayayustatpuraṃ hantuṃ śarīramiva vyādhayaḥ
śaṅkhāḍambaranirghoṣaiḥ paṇavānpaṭahānapi
nādayantaḥ puro devā dṛṣṭāstripuravāsibhiḥ //

haraḥ prāpta itīvoktvā balinaste mahāsurāḥ
ājagmuḥ paramaṃ kṣobham atyayeṣviva sāgarāḥ //

suratūryaravaṃ śrutvā dānavā bhīmadarśanāḥ
ninedurvādayantaśca nānāvādyānyanekaśaḥ //

bhūyodīritavīryāste parasparakṛtāgasaḥ
pūrvadevāśca devāśca sūdayantaḥ parasparam //

ākrośe 'pi samaprakhye teṣāṃ dehanikṛntanam
pravṛttaṃ yuddhamatulaṃ prahārakṛtaniḥsvanam //

niṣpatanta ivādityāḥ prajvalanta ivāgnayaḥ
śaṃsanta iva nāgendrā bhramanta eva pakṣiṇaḥ
girīndrā iva kampanto garjanta iva toyadāḥ //

jṛmbhanta iva śārdūlāḥ garjanta iva toyadāḥ
pravṛddhormitaraṃgaughāḥ kṣubhyanta iva sāgarāḥ //

pramathāśca mahāśūrā dānavāśca mahābalāḥ
yuyudhurniścalā bhūtvā vajrā iva mahācalaiḥ //

kārmukāṇāṃ vikṛṣṭānāṃ babhūvurdāruṇā ravāḥ
kālānugānāṃ meghānāṃ yathā viyati vāyunā //

āhuśca yuddhe mā bhaiṣīḥ kva yāsyasi mṛto hyasi
praharāśu sthito 'smyatra ehi darśaya pauruṣam //

gṛhāṇa chinddhi bhinddhīti khāda māraya dāraya
ityanyonyam anūccārya prayayuryamasādanam //

khaḍgāpavarjitāḥ kecit kecicchinnāḥ paraśvadhaiḥ
kecinmudgaracūrṇāśca kecidbāhubhirāhatāḥ //

paṭṭiśaiḥ sūditāḥ kecit kecicchūlavidāritāḥ
dānavāḥ śarapuṣpābhāḥ savanā iva parvatāḥ
nipatantyarṇavajale bhīmanakratimiṅgile //

vyasubhiḥ sunibaddhāṅgaiḥ patamānaiḥ suretaraiḥ
saṃbabhūvārṇave śabdaḥ sajalāmbudanisvanaḥ //

tena śabdena makarā nakrāstimitimiṅgilāḥ
mattā lohitagandhena kṣobhayanto mahārṇavam //

paraspareṇa kalahaṃ kurvāṇā bhīmamūrtayaḥ
bhramante bhakṣayantaśca dānavānāṃ ca lohitam //

sarathān sāyudhān sāśvān savastrābharaṇāvṛtān
jagrasustimayo daityān drāvayanto jalecarān //

mṛdhaṃ yathāsurāṇāṃ ca pramathānāṃ pravartate
ambare 'mbhasi ca tathā yuddhaṃ cakrurjalecarāḥ //

yathā bhramanti pramathāḥ sadaityās tathā bhramante timayaḥ sanakrāḥ
yathaiva chindanti parasparaṃ tu tathaiva krandanti vibhinnadehāḥ //

vraṇānanair aṅgarasaṃ sravadbhiḥ surāsurairnakratimiṅgilaiśca
kṛto muhūrtena samudradeśaḥ saraktatoyaḥ samudīrṇatoyaḥ //

pūrvaṃ mahāmbhodharaparvatābhaṃ dvāraṃ mahāntaṃ tripurasya śakraḥ
nipīḍya tasthau mahatā balena yukto 'marāṇāṃ mahatā balena //

tathottaraṃ so 'ntarajo harasya bālārkajāmbūnadatulyavarṇaḥ
skandaḥ puradvāramathāruroha vṛddho 'staśṛṅgaṃ prapatannivārkaḥ //

yamaśca vittādhipatiśca devo daṇḍānvitaḥ pāśavarāyudhaśca
devāriṇastasya purasya dvāraṃ tābhyāṃ tu tatpaścimato niruddham //

dakṣārirudrastapanāyutābhaḥ sa bhāsvatā devarathena devaḥ
taddakṣiṇadvāramareḥ purasya ruddhvāvatasthau bhagavāṃstrinetraḥ //

tuṅgāni veśmāni sagopurāṇi svarṇāni kailāsaśaśiprabhāṇi
prahlādarūpāḥ pramathāvaruddhā jyotīṃṣi meghā iva cāśmavarṣāḥ //

utpātya cotpāṭya gṛhāṇi teṣāṃ saśailamālāsamavedikāni
prakṣipya prakṣipya samudramadhye kālāmbudābhāḥ pramathā vineduḥ //

raktāni cāśeṣavanairyutāni sāśokakhaṇḍāni sakokilāni
gṛhāṇi he nātha pitaḥ suteti bhrāteti kānteti priyeti cāpi
utpāṭyamāneṣu gṛheṣu nāryas tv anāryaśabdānvividhānpracakruḥ //

kalatraputrakṣayaprāṇanāśe tasminpure yuddhamatipravṛtte
mahāsurāḥ sāgaratulyavegā gaṇeśvarāḥ kopavṛtāḥ pratīyuḥ //

paraśvadhaistatra śilopalaiśca triśūlavajrottamakampanaiśca
śarīrasadmakṣapaṇaṃ sughoraṃ yuddhaṃ pravṛttaṃ dṛḍhavairabaddham //

anyonyamuddiśya vimardatāṃ ca pradhāvatāṃ caiva vinighnatāṃ ca
śabdo babhūvāmaradānavānāṃ yugāntakāleṣviva sāgarāṇām //

vraṇairajasraṃ kṣatajaṃ vamantaḥ kopoparaktā bahudhā nadantaḥ
gaṇeśvarāste 'surapuṃgavāśca yudhyanti śabdaṃ ca mahadudgirantaḥ //

mārgāḥ pure lohitakardamālāḥ svarṇeṣṭakāsphāṭikabhinnacitrāḥ
kṛtā muhūrtena sukhena gantuṃ chinnottamāṅgāṅghrikarāḥ karālāḥ //

kopāvṛtākṣaḥ sa tu tārakākhyaḥ saṃkhye savṛkṣaḥ sagirirnilīnaḥ
tasminkṣaṇe dvāravaraṃ rirakṣo ruddhaṃ bhavenādbhutavikrameṇa //

sa tatra prākārāgatāṃśca bhūtāñ chātan mahānadbhutavīryasattvaḥ
cacāra cāptendriyagarvadṛptaḥ purādviniṣkramya rarāsa ghoram //

tataḥ sa daityottamaparvatābho yathāñjasā nāga ivābhimattaḥ
nivārito rudrarathaṃ jighṛkṣur yathārṇavaḥ sarpati cātivelaḥ //

śeṣaḥ sudhanvā giriśaśca devaś caturmukho yaḥ sa trilocanaśca
te tārakākhyābhigatā gatājau kṣobhaṃ yathā vāyuvaśātsamudrāḥ //

śeṣo girīśaḥ sapitāmaheśaś cotkṣubhyamāṇaḥ sa rathe 'mbarasthaḥ
bibheda saṃdhīṣu balābhipannaḥ kūjanninādāṃśca karoti ghorān //

ekaṃ tu ṛgvedaturaṃgamasya pṛṣṭhe padaṃ nyasya vṛṣasya caikam
tasthau bhavaḥ sodyatabāṇacāpaḥ purasya tatsaṅgasamīkṣamāṇaḥ //

tadā bhavapadanyāsād dhayasya vṛṣabhasya ca
petuḥ stanāśca dantāśca pīḍitābhyāṃ triśūlinā //

tataḥprabhṛti cāśvānāṃ stanā dantā gavāṃ tathā
mūḍhāḥ samabhavaṃstena cādṛśyatvamupāgatāḥ //

tārakākhyastu bhīmākṣo raudraraktāntarekṣaṇaḥ
rudrāntike susaṃruddho nandinā kulanandinā //

paraśvadhena tīkṣṇena sa nandī dānaveśvaram
takṣayāmāsa vai takṣā candanaṃ gandhado yathā //

paraśvadhahataḥ śūraḥ śailādiḥ śarabho yathā
dudrāva khaḍgaṃ niṣkṛṣya tārakākhyo gaṇeśvaram //

yajñopavītam ādāya cicheda ca nanāda ca
tataḥ siṃharavo ghoraḥ śaṅkhaśabdaśca bhairavaḥ
gaṇeśvaraiḥ kṛtastatra tārakākhye niṣūdite //

pramathārasitaṃ śrutvā vāditrasvanameva ca
pārśvasthaḥ sumahāpārśvaṃ vidyunmāliṃ mayo 'bravīt //

bahuvadanavatāṃ kimeṣa śabdo nadatāṃ śrūyate bhinnasāgarābhaḥ
vada vacanaṃ taḍinmālin kiṃ kim etadgaṇapālā yuyudhuryayurgajendrāḥ //

iti mayavacanāṅkuśārditastaṃ taḍinmālī ravirivāṃśumālī
raṇaśirasi samāgataḥ surāṇāṃ nijagādedam ariṃdamo 'tiharṣāt //

yamavaruṇamahendrarudravīryas tava yaśaso nidhirdhīra tārakākhyaḥ
sakalasamaraśīrṣaparvatendro yuddhvā yastapati hi tārako gaṇendraiḥ //

mṛditam upaniśamya tārakākhyaṃ ravidīptānalabhīṣaṇāyatākṣam
hṛṣitasakalanetralomasattvāḥ pramathāstoyamuco yathā nadanti //

iti suhṛdo vacanaṃ niśamya tat tvaṃ taḍimāleḥ sa mayaḥ suvarṇamālī
raṇaśirasy asitāñjanācalābho jagade vākyamidaṃ navendumālim //

vidyunmālinna naḥ kālaḥ sādhituṃ hyavahelayā
karomi vikrameṇaitat puraṃ vyasanavarjitam //

vidyunmālī tataḥ kruddho mayaśca tripureśvaraḥ
gaṇāñjaghnustu drāghiṣṭhāḥ sahitāstairmahāsuraiḥ //

yena yena tato vidyun mālī yāti mayaśca saḥ
tena tena puraṃ śūnyaṃ pramathaiḥ prahṛtaiḥ kṛtam //

atha yamavaruṇamṛdaṅgaghoṣaiḥ paṇavaḍiṇḍimajyāsvanapraghoṣaiḥ
sakaratalapuṭaiśca siṃhanādair bhavamabhipūjya tadā surā avatasthuḥ //

sampūjyamāno ditijairmahātmabhiḥ sahasraraśmipratimaujasair vibhuḥ
abhiṣṭutaḥ satyaratais tapodhanair yathāstaśṛṅgābhigato divākaraḥ //