Matsya Purana · Chapter 13
bhagavañśrotumicchāmi pitṝṇāṃ vaṃśamuttamam
raveśca śrāddhadevatvaṃ somasya ca viśeṣataḥ //
hanta te kathayiṣyāmi pitṝṇāṃ vaṃśamuttamam
svarge pitṛgaṇāḥ sapta trayasteṣāmamūrtayaḥ //
mūrtimanto 'tha catvāraḥ sarveṣāmamitaujasaḥ
amūrtayaḥ pitṛgaṇā vairājasya prajāpateḥ //
jayanti yāndevagaṇā vairājā iti viśrutāḥ
ye caite yogavibhraṣṭāḥ prāpya lokānsanātanān //
punarbrahmadinānte tu jāyante brahmavādinaḥ
samprāpya tāṃ smṛtiṃ bhūyo yogaṃ sāṃkhyamanuttamam //
siddhiṃ prayānti yogena punarāvṛttidurlabhām
yogināmeva deyāni tasmācchrāddhāni dātṛbhiḥ //
eteṣāṃ mānasī kanyā patnī himavato matā
mainākastasya dāyādaḥ krauñcastasyāgrajo 'bhavat
krauñcadvīpaḥ smṛto yena caturtho ghṛtasaṃvṛtaḥ //
menā ca suṣuve tisraḥ kanyā yogavatīstataḥ
umaikaparṇāparṇā ca tīvravrataparāyaṇāḥ //
rudrasyaikā sitasyaikā jaigīṣavyasya cāparā
dattā himavatā bālāḥ sarvā loke tapo 'dhikāḥ //
kasmāddākṣāyaṇī pūrvaṃ dadāhātmānamātmanā
himavadduhitā tadvat kathaṃ jātā mahītale //
saṃharantī kimuktāsau sutā vā brahmasūnunā
dakṣeṇa lokajananī sūta vistarato vada //
dakṣasya yajñe vitate prabhūtavaradakṣiṇe
samāhūteṣu deveṣu provāca pitaraṃ satī //
kimarthaṃ tāta bhartā me yajñe 'sminnābhimantritaḥ
ayogya iti tāmāha dakṣo yajñeṣu śūlabhṛt //
upasaṃhārakṛdrudras tenāmaṅgalabhāgayam
cukopātha satī dehaṃ tyakṣyāmīti tvadudbhavam //
daśānāṃ tvaṃ ca bhavitā pitṝṇāmekaputrakaḥ
kṣatriyatve 'śvamedhe ca rudrāttvaṃ nāśameṣyasi //
ityuktvā yogamāsthāya svadehodbhavatejasā
nirdahantī tadātmānaṃ sadevāsurakiṃnaraiḥ //
kiṃ kimetaditi proktā gandharvagaṇaguhyakaiḥ
upagamyābravīddakṣaḥ praṇipatyātha duḥkhitaḥ //
tvamasya jagato mātā jagatsaubhāgyadevatā
duhitṛtvaṃ gatā devi mamānugrahakāmyayā //
na tvayā rahitaṃ kiṃcid brahmāṇḍe sacarācaram
prasādaṃ kuru dharmajñe na māṃ tyaktumihārhasi //
prāha devī yadārabdhaṃ tatkāryaṃ me na saṃśayaḥ
kiṃtvavaśyaṃ tvayā martye hatayajñena śūlinā //
prasāde lokasṛṣṭyarthaṃ tapaḥ kāryaṃ mamāntike
prajāpatistvaṃ bhavitā daśānāmaṅgajo 'pyalam //
madaṃśenāṅganā ṣaṣṭir bhaviṣyantyaṅgajāstava
matsaṃnidhau tapaḥ kurvan prāpsyase yogamuttamam //
evamukto 'bravīddakṣaḥ keṣu keṣu mayānaghe
tīrtheṣu ca tvaṃ draṣṭavyā stotavyā kaiśca nāmabhiḥ //
sarvadā sarvabhūteṣu draṣṭavyā sarvato bhuvi
sarvalokeṣu yatkiṃcid rahitaṃ na mayā vinā //
tathāpi yeṣu sthāneṣu draṣṭavyā siddhimīpsubhiḥ
smartavyā bhūtikāmair vā tāni vakṣyāmi tattvataḥ //
vārāṇasyāṃ viśālākṣī naimiṣe liṅgadhāriṇī
prayāge lalitā devī kāmākṣī gandhamādane
mānase kumudā nāma viśvakāyā tathāmbare //
gomante gomatī nāma mandare kāmacāriṇī
madotkaṭā caitrarathe jayantī hastināpure //
kānyakubje tathā gaurī rambhā malayaparvate
ekāmbhake kīrtimatī viśvāṃ viśveśvare viduḥ //
puṣkare puruhūteti kedāre mārgadāyinī
nandā himavataḥ pṛṣṭhe gokarṇe bhadrakarṇikā //
sthāneśvare bhavānī tu bilvale bilvapattrikā
śrīśaile mādhavī nāma bhadrā bhadreśvare tathā //
jayā varāhaśaile tu kāmalā kamalālaye
rudrakoṭyāṃ ca rudrāṇī kālī kālañjare girau //
mahāliṅge tu kapilā markoṭe mukuṭeśvarī
śālagrāme mahādevī śivaliṅge jalapriyā //
māyāpuryāṃ kumārī tu saṃtāne lalitā tathā
utpalākṣī sahasrākṣe kamalākṣe mahotpalā //
gaṅgāyāṃ maṅgalā nāma vimilā puruṣottame
vipāśāyām amoghākṣī pāṭalā puṇḍravardhane //
nārāyaṇī supārśve tu vikūṭe bhadrasundarī
vipule vipulā nāma kalyāṇī malayācale //
koṭavī koṭitīrthe tu sugandhā mādhave vane
godāśrame trisaṃdhyā tu gaṅgādvāre ratipriyā //
śivakuṇḍe śivānandā nandinī devikātaṭe
rukmiṇī dvāravatyāṃ tu rādhā vṛndāvane vane //
devakī mathurāyāṃ tu pātāle parameśvarī
citrakūṭe tathā sītā vindhye vindhyādhivāsinī //
sahyādrāv ekavīrā tu hariścandre tu candrikā
ramaṇā rāmatīrthe tu yamunāyāṃ mṛgāvatī //
karavīre mahālakṣmīr umā devī vināyake
arogā vaidyanāthe tu mahākāle maheśvarī //
abhayetyuṣṇatīrtheṣu cāmṛtā vindhyakandare
māṇḍavye māṇḍavī nāma svāhā māheśvare pure //
chāgalāṇḍe pracaṇḍā tu caṇḍikā makarandake
someśvare varārohā prabhāse puṣkarāvatī //
devamātā sarasvatyāṃ pārāvārataṭe matā
mahālaye mahābhāgā payoṣṇyāṃ piṅgaleśvarī //
siṃhikā kṛtaśauce tu kārttikeye yaśaskarī
utpalāvartake lolā subhadrā śoṇasaṃgame //
mātā siddhapure lakṣmīr aṅganā bharatāśrame
jālaṃdhare viśvamukhī tārā kiṣkindhaparvate //
devadāruvane puṣṭir medhā kāśmīramaṇḍale
bhīmā devī himādrau tu puṣṭirviśveśvare tathā //
kapālamocane śuddhir mātā kāyāvarohaṇe
śaṅkhoddhāre dhvanirnāma dhṛtiḥ piṇḍārake tathā //
kālā tu candrabhāgāyām acchode śivakāriṇī
veṇāyāmamṛtā nāma badaryāmurvaśī tathā //
oṣadhī cottarakurau kuśadvīpe kuśodakā
manmathā hemakūṭe tu mukuṭe satyavādinī //
aśvatthe vandanīyā tu nidhirvaiśravaṇālaye
gāyatrī vedavadane pārvatī śivasaṃnidhau //
devaloke tathendrāṇī brahmāsyeṣu sarasvatī
sūryabimbe prabhā nāma mātṝṇāṃ vaiṣṇavī matā //
arundhatī satīnāṃ tu rāmāsu ca tilottamā
citte brahmakalā nāma śaktiḥ sarvaśarīriṇām //
etaduddeśataḥ proktaṃ nāmāṣṭaśatamuttamam
aṣṭottaraṃ ca tīrthānāṃ śatametadudāhṛtam //
yaḥ smarecchṛṇuyād vāpi sarvapāpaiḥ pramucyate
eṣu tīrtheṣu yaḥ kṛtvā snānaṃ paśyati māṃ naraḥ //
sarvapāpavinirmuktaḥ kalpaṃ śivapure vaset
yastu matparamaṃ kālaṃ karotyeteṣu mānavaḥ //
sa bhittvā brahmasadanaṃ padamabhyeti śāṃkaram
nāmnāmaṣṭaśataṃ yastu śrāvayecchivasaṃnidhau //
tṛtīyāyāmathāṣṭamyāṃ bahuputro bhavennaraḥ
godāne śrāddhadāne vā ahany ahani vā budhaḥ //
devārcanavidhau vidvān paṭhan brahmādhigacchati
evaṃ vadantī sā tatra dadāhātmānam ātmanā //
svāyambhuvo 'pi kālena dakṣaḥ prācetaso 'bhavat
pārvatī sābhavaddevī śivadehārdhadhāriṇī //
menāgarbhasamutpannā bhuktamuktiphalapradā
arundhatī japantyetat prāpa yogamanuttamam //
purūravāśca rājarṣi loke vyajeyatām agāt
yayātiḥ putralābhaṃ ca dhanalābhaṃ ca bhārgavaḥ //
tathānye devadaityāśca brāhmaṇāḥ kṣatriyāstathā
vaiśyāḥ śūdrāśca bahavaḥ siddhimīyuryathepsitām //
yatraitallikhitaṃ tiṣṭhet pūjyate devasaṃnidhau
na tatra śoko daurgatyaṃ kadācidapi jāyate //
Original text: Matsyapurāṇa, 1-176 · Edition: Calcutta: Caukhamba Vidyabhavan, 1954. · Data entry Oliver Hellwig · GRETIL (Göttingen) · CC BY-NC-SA 4.0