Matsya Purana · Chapter 129

kathaṃ jagāma bhagavān purāritvaṃ maheśvaraḥ
dadāha ca kathaṃ devas tanno vistarato vada //

pṛcchāmastvāṃ vayaṃ sarve bahumānātpunaḥ punaḥ
tripuraṃ tadyathā durgaṃ mayamāyāvinirmitam
devenaikeṣuṇā dagdhaṃ tathā no vada mānada //

śṛṇudhvaṃ tripuraṃ devo yathā dāritavān bhavaḥ
mayo nāma mahāmāyo māyānāṃ janako 'suraḥ //

nirjitaḥ sa tu saṃgrāme tatāpa paramaṃ tapaḥ
tapasyantaṃ tu taṃ viprā daityāvanyāvanugrahāt //

tasyaiva kṛtyamuddiśya tepatuḥ paramaṃ tapaḥ
vidyunmālī ca balavāṃs tārakākhyaśca vīryavān //

mayatejaḥsamākrāntau tepaturmayapārśvagau
lokā iva yathā mūrtās trayas traya ivāgnayaḥ //

lokatrayaṃ tāpayantas te tepurdānavāstapaḥ
hemante jalaśayyāsu grīṣme pañcatape tathā //

varṣāsu ca tathākāśe kṣapayantastanūḥ priyāḥ
sevānāḥ phalamūlāni puṣpāṇi ca jalāni ca //

anyadācaritāhārāḥ paṅkenācitavalkalāḥ
magnāḥ śaivālapaṅkeṣu vimalāvimaleṣu ca //

nirmāṃsāśca tato jātāḥ kṛśā dhamanisaṃtatāḥ
teṣāṃ tapaḥprabhāvena prabhāvavidhutaṃ yathā //

niṣprabhaṃ tu jagatsarvaṃ mandamevābhibhāṣitam
dahyamāneṣu lokeṣu taistribhirdānavāgnibhiḥ //

teṣāmagre jagadbandhuḥ prādurbhūtaḥ pitāmahaḥ
tataḥ sāhasakartāraḥ prāhuste sahasāgatam //

svakaṃ pitāmahaṃ daityās taṃ vai tuṣṭuvureva ca
atha tāndānavānbrahmā tapasā tapanaprabhān //

uvāca harṣapūrṇākṣo harṣapūrṇamukhastadā
varado 'haṃ hi vo vatsās tapastoṣita āgataḥ //

vriyatām īpsitaṃ yacca sābhilāṣaṃ taducyatām
ityevamucyamānāstu pratipannaṃ pitāmaham //

viśvakarmā mayaḥ prāha praharṣotphullalocanaḥ
deva daityāḥ purā devaiḥ saṃgrāme tārakāmaye //

nirjitāstāḍitāścaiva hatāścāpyāyudhairapi
devairvairānubandhācca dhāvanto bhayavepitāḥ //

śaraṇaṃ naiva jānīmaḥ śarma vā śaraṇārthinaḥ
so 'haṃ tapaḥprabhāvena tava bhaktyā tathaiva ca //

icchāmi kartuṃ taddurgaṃ yaddevairapi dustaram
tasmiṃśca tripure durge matkṛte kṛtināṃ vara //

bhūmyānāṃ jalajānāṃ ca śāpānāṃ munitejasām
devapraharaṇānāṃ ca devānāṃ ca prajāpateḥ //

alaṅghanīyaṃ bhavatu tripuraṃ yadi te priyam
viśvakarmā itīvoktaḥ sa tadā viśvakarmaṇā //

uvāca prahasanvākyaṃ mayaṃ daityagaṇādhipam
sarvāmaratvaṃ naivāsti asadvṛttasya dānava //

tasmāddurgavidhānaṃ hi kṣaṇādapi vidhīyatām
pitāmahavacaḥ śrutvā tadaivaṃ dānavo mayaḥ //

prāñjaliḥ punarapyāha brahmāṇaṃ padmasambhavam
yastadekeṣuṇā durgaṃ sakṛnmuktena nirdahet //

samaṃ sa saṃyuge hanyād avadhyaṃ śeṣato bhavet
evamastviti cāpyuktvā mayaṃ devaḥ pitāmahaḥ //

svapne labdho yathārtho vai tatraivādarśanaṃ yayau
gate pitāmahe daityā gatā mayaraviprabhāḥ //

varadānādvirejuste tapasā ca mahābalāḥ
sa mayastu mahābuddhir dānavo vṛṣasattamaḥ //

durgaṃ vyavasitaḥ kartum iti cācintayattadā
kathaṃ nāma bhaveddurgaṃ tanmayā tripuraṃ kṛtam //

vatsyate tatpuraṃ divyaṃ matto nānyairna saṃśayaḥ
yathācaikeṣuṇā tena tatpuraṃ na hi hanyate //

devaistathā vidhātavyaṃ mayā mativicāraṇam
vistāro yojanaśatam ekaikasya purasya tu //

kāryasteṣāṃ ca viṣkambhaś caikaikaśatayojanam
puṣyayogeṇa nirmāṇaṃ purāṇaṃ ca bhaviṣyati //

puṣyayogeṇa ca divi sameṣyanti parasparam
puṣyayogeṇa yuktāni yastānyāsādayiṣyati //

purāṇyekaprahāreṇa śatāni nihaniṣyati
āyasaṃ tu kṣititale rājataṃ tu nabhastale //

rājatasyopariṣṭāttu sauvarṇaṃ bhavitā puram
evaṃ tribhiḥ purairyuktaṃ tripuraṃ tadbhaviṣyati
śatayojanaviṣkambhair antaraistaddurāsadam //

aṭṭālakair yantraśataghnibhiśca sacakraśūlopalakampanaiśca
dvārairmahāmandaramerukalpaiḥ prākāraśṛṅgaiḥ suvirājamānam //

satārakākhyena mayena guptaṃ svasthaṃ ca guptaṃ taḍinmālināpi
ko nāma hantuṃ tripuraṃ samartho muktvā trinetraṃ bhagavantamekam //