Matsya Purana · Chapter 10

bahubhir dhāriṇī bhuktā bhūpālaiḥ śrūyate purā
pārthivāḥ pṛthivīyogāt pṛthivī kasya yogataḥ //

kim arthaṃ ca kṛtā saṃjñā bhūmeḥ kiṃ pāribhāṣikī
gaur itīyaṃ ca vikhyātā sūta kasmādbravīhi naḥ //

vaṃśe svāyambhuvasyāsīd aṅgo nāma prajāpatiḥ
mṛtyostu duhitā tena pariṇītā sudurmukhā //

sunīthā nāma tasyāstu veno nāma sutaḥ purā
adharmanirataścāsīd balavān vasudhādhipaḥ //

loke 'pyadharmakṛjjātaḥ parabhāryāpahārakaḥ
dharmācārasya siddhyarthaṃ jagato 'tha maharṣibhiḥ //

anunīto 'pi na dadāv anujñāṃ sa yadā tataḥ
śāpena mārayitvainam arājakamayārditāḥ //

mamanthur brāhmaṇāstasya balāddehamakalmaṣāḥ
tatkāyānmathyamānāttu nipeturmlecchajātayaḥ //

śarīre māturaṃśena kṛṣṇāñjanasamaprabhāḥ
pituraṃśasya cāṃśena dhārmiko dharmacāriṇaḥ //

utpanno dakṣiṇāddhastāt sadhanuḥ saśaro gadī
divyatejomayavapuḥ saratnakavacāṅgadaḥ //

pṛthorevābhavadyatnāt tataḥ pṛthurajāyata
sa viprairabhiṣikto 'pi tapaḥ kṛtvā sudāruṇam //

viṣṇorvareṇa sarvasya prabhutvam agamat punaḥ
niḥsvādhyāyavaṣaṭkāraṃ nirdharmaṃ vīkṣya bhūtalam //

dagdhumevodyataḥ kopāc chareṇāmitavikramaḥ
tato gorūpamāsthāya bhūḥ palāyitum udyatā //

pṛṣṭhato 'nugatastasyāḥ pṛthurdīptaśarāsanaḥ
tataḥ sthitvaikadeśe tu kiṃ karomīti cābravīt //

pṛthur apyavadad vākyam īpsitaṃ dehi suvrate
sarvasya jagataḥ śīghraṃ sthāvarasya carasya ca //

tathaiva sābravīd bhūmir dudoha sa narādhipaḥ
svake pāṇau pṛthurvatsaṃ kṛtvā svāyambhuvaṃ manum //

tadannamabhavacchuddhaṃ prajā jīvanti yena vai
tatastu ṛṣibhirdugdhā vatsaḥ somastadābhavat //

dogdhā bṛhaspatirabhūt pātraṃ vedastapo rasaḥ
devaiśca vasudhā dugdhā dogdhā mitrastadābhavat //

indro vatsaḥ samabhavat kṣīramūrjaskaraṃ balam
devānāṃ kāñcanaṃ pātraṃ pitṝṇāṃ rājataṃ tathā //

antakaścābhavaddogdhā yamo vatsaḥ svadhā rasaḥ
alābupātraṃ nāgānāṃ takṣako vatsako 'bhavat //

viṣaṃ kṣīraṃ tato dogdhā dhṛtarāṣṭro 'bhavatpunaḥ
asurairapi dugdheyam āyase śakrapīḍinīm //

pātre māyām abhūd vatsaḥ prāhlādis tu virocanaḥ
dogdhā dvimūrdhā tatrāsīn māyā yena pravartitā //

yakṣaiśca vasudhā dugdhā purāntardhānam īpsubhiḥ
kṛtvā vaiśravaṇaṃ vatsam āmapātre mahīpate //

pretarakṣogaṇairdugdhā dharā rudhiramulbaṇam
raupyanābho 'bhavaddogdhā sumālī vatsa eva tu //

gandharvaiśca purā dugdhā vasudhā sāpsarogaṇaiḥ
vatsaṃ caitrarathaṃ kṛtvā gandhānpadmadale tathā //

dogdhā vararucirnāma nāṭyavedasya pāragaḥ
giribhirvasudhā dugdhā ratnāni vividhāni ca //

auṣadhāni ca divyāni dogdhā merurmahācalaḥ
vatso 'bhūddhimavāṃs tatra pātraṃ śailamayaṃ punaḥ //

vṛkṣaiśca vasudhā dugdhā kṣīraṃ chinnaprarohaṇam
pālāśapātre dogdhā tu śālaḥ puṣpalatākulaḥ //

plakṣo 'bhavattato vatsaḥ sarvavṛkṣo dhanādhipaḥ
evamanyaiśca vasudhā tadā dugdhā yathepsitam //

āyur dhanāni saukhyaṃ ca pṛthau rājyaṃ praśāsati
na daridrastadā kaścin na rogī na ca pāpakṛt //

nopasargabhayaṃ kiṃcit pṛthau rājani śāsati
nityaṃ pramuditā lokā duḥkhaśokavivarjitāḥ //

dhanuṣkoṭyā ca śailendrān utsārya sa mahābalaḥ
bhuvastalaṃ samaṃ cakre lokānāṃ hitakāmyayā //

na puragrāmadurgāṇi na cāyudhadharā narāḥ
kṣayātiśayaduḥkhaṃ ca nārthaśāstrasya cādaraḥ //

dharmaikavāsanā lokāḥ pṛthau rājyaṃ praśāsati
kathitāni ca pātrāṇi yatkṣīraṃ ca mayā tava //

yeṣāṃ yatra rucistattad deyaṃ tebhyo vijānatā
yajñaśrāddheṣu sarveṣu mayā tubhyaṃ niveditam //

duhitṛtvaṃ gatā yasmāt pṛthordharmavato mahī
tadānurāgayogācca pṛthivī viśrutā budhaiḥ //