Markandeya Purana · Chapter 6

iti śrīmārkaṇḍeyapurāṇe indravikriyānāma pañcamo 'dhyāyaḥ
ṣaṣṭho 'dhyāyaḥ
pakṣiṇa ūcuḥ
rāmaḥ pārthe parāṃ prītiṃ jñātvā kṛṣṇasya lāṅgalī /
cintayāmāsa bahudhā kiṃ kṛtaṃ sukṛtaṃ bhavet

kṛṣṇena hi vinā nāhaṃ yāsye duryodhanāntikam /
pāṇḍavān vā samāśritya kathaṃ duryodhanaṃ nṛpam

jāmātaraṃ tathā śiṣyaṃ ghātayiṣye nareśvaram /
tasmānna pārthaṃ yāsyāmi nāpi duryodhanaṃ nṛpam

tīrtheṣvāplāvayiṣyāmi tāvadātmānamātmanā /
kurūṇāṃ pāṇḍavānāṃ ca yāvadantāya kalpate

ityāmantrya hṛṣīkeśaṃ pārtha-duryodhanāvapi /
jagāma dvārakāṃ śauriḥ svasainyuparivāritaḥ

gatvā dvāravatīṃ rāmo hṛṣṭapuṣṭajanākulām /
śvo gantavyeṣu tīrtheṣu papau pānaṃ halāyudhaḥ

pītapāno jagāmātha raivatodyānamṛddhimat /
haste gṛhītvā samadāṃ revatīmapsaropamām

strīkadambakamadhyastho yayau mattaḥ padā skhalan /
dadarśaca vanaṃ vīro ramaṇīyamanuttamam

sarvartuphalapuṣpāḍhyaṃ śākhāmṛgagaṇākulam /
puṇyaṃ padmavanopetaṃ sapalvalamahāvanam

sa śṛṇvan prītijananān bahūn madakalān śubhān /
śrotraramyān sumadhurān śabdān khagamukheritān

sarvartuphalabhārāḍhyān sarvartukusumojjvalān /
apaśyat pādapāṃstatra vihagairanunāditān

āmrānāmrātakān bhavyān nārikelān satindukān /
āvilvakāṃstathā jīrān dāḍimān bījapūrakān

panasān lakucān mocān nīpāṃścātimanoharān /
pārāvatāṃśca kaṅkolān nalinānamlavetasān

bhallātakānāmalakāṃstindukāṃśca mahāphalān /
iṅgudān karamardāṃśca harītaka-vibhītakān

etānanyāṃśca sa tarūn dadarśa yadunandanaḥ /
tathaivāśoka-punnāga-ketakī-bakulānatha

campakān saptaparṇāṃśca karṇikārān samālatīn /
pārijātān kovidārān mandārān badarāṃstathā

pāṭalān puṣpitān ramyān devadārudrumāṃstathā /
sālāṃstālāṃstamālāṃśca kiṃśaukān vañjulān varān

cakoraiḥ śātapatraiśca bhṛṅgarājaistathā śukaiḥ /
kokilaiḥ kalaviṅkaiśca hārītairjovajīvakaiḥ

priyaputraiścātakaiśca tathānyairvividhaiḥ khagaiḥ /
śrotraramyaṃ sumadhuraṃ kūjadbhiścāpyadhiṣṭhitam

sarāṃsi ca manojñāni prasannasalilāni ca /
kumudaiḥ puṇḍarīkaiśca tathā nīlotpalaiḥ śubhaiḥ

kahlāraiḥ kamalaiścāpi ācitāni samantataḥ /
kādambaiścakravākaiśca tathaiva jalakukkuṭaiḥ

kāraṇḍavaiḥ plavairhaṃsaiḥ kūrmairmadgubhireva ca /
ebhiścānyaiśca kīrṇāni samantājjalacāribhiḥ

krameṇetthaṃ vanaṃ śaurirvokṣamāṇo manoramam /
jagāmānugataḥ strībhirlatāgṛhamanuttamam

sa dadarśa dvijāṃstatra vedavedāṅgapāragān /
kauśikān bhārgavāṃścaiva bhāradvājān sagautamān

vividheṣu ca sambhūtān vaṃśeṣu dvijasattamān /
kathāśravaṇabaddhotkānupaviṣṭān mahatsu ca

kṛṣṇājinottarīyeṣu kuśeṣu ca vṛṣīṣu ca /
sūtañca teṣāṃ madhyasthaṃ kathayānaṃ kathāḥ śubhāḥ

paurāṇikīḥ surarṣoṇāmādyānāṃ caritāśrayāḥ /
dṛṣṭvā rāmaṃ dvijāḥ sarve madhupānāruṇekṣaṇam

matto 'yamiti manvānāḥ samuttasthustvarānvitāḥ /
pūjayanto haladharamṛte taṃ sūtavaṃśajam

tataḥ krodhasamāviṣṭo halī sūtaṃ mahābalaḥ /
nijaghāna vivṛttākṣaḥ kṣobhitāśeṣadānavaḥ

adhyāsyāti padaṃ brāhmaṃ tasmin sūte nipātite /
niṣkrāntāste dvijāḥ sarve vanāt kṛṣṇājināmbarāḥ

avadhūtaṃ tathātmānaṃ manyamāno halāyudhaḥ /
cintayāmāsa sumahanmayā pāpamidaṃ kṛtam

brāhmaṃ sthānaṃ gato hyeṣa yad sūto vinipātitaḥ /
tathā hīme dvijāḥ sarve māmavekṣya vinirgatāḥ

śarīrasya ca me gandho lohasyevāsukhāvahaḥ /
ātmānañcāvagacchāmi brahmaghnamiva kutsitam

dhigamarṣaṃ tathā madyamatimānamabhīrutām /
yairāviṣṭena sumahanmayā pāpamidaṃ kṛtam

tatkṣayārthaṃ cariṣyāmi vrataṃ dvādaśavārṣikam /
svakarmakhyāpanaṃ kurvaṃn prayaścittamanuttamam

atha yeyaṃ samārabdhā tīrthayātrā mayādhunā /
etāmeva prayāsyāmi pratilomāṃ sarasvatīm

ato jagāma rāmo 'sau pratilomāṃ sarasvatīm /
tataḥ paraṃ śṛṇuṣvemaṃ pāṇḍaveyakathāśrayam