Markandeya Purana · Chapter 59
iti śrīmārkaṇḍeyapurāṇe kūrmaniveśo nāmāṣṭapañcāśo 'dhyāyaḥ
ūnaṣaṣṭitamo 'dhyāyaḥ- 59
mārkaṇḍeya uvāca
evantu bhārataṃ varṣaṃ yathāvat kathitaṃ mune /
kṛtaṃ tretā dvāparañca tathāthiṣyaṃ catuṣṭayam
atraivaitadyugānāntu cāturvarṇyo 'tra vai dvija /
catvāri trīṇi dve caiva tathaikañca śaracchatam
jīvantyatra narā brahman ! kṛtatretādike kramāt /
devakūṭasya pūrvasya śailendrasya mahātmanaḥ
pūrveṇa yat sthitaṃ varṣaṃ bhadrāśvaṃ tannibodha me /
śvetaparṇaśca nīlaśca śaivālaścācalottamaḥ
kaurañjaḥ parṇaśālāgraḥ pañcaite tu kulācalāḥ /
teṣāṃ prasūtiranye ye bahavaḥ kṣudraparvatāḥ
tairviśiṣṭā janapadā nānārūpāḥ sahasraśaḥ /
tataḥ kumudasaṃkāśāḥ śuddhasānusumaṅgalāḥ
ityevamādayo 'nye 'pi śataśo 'tha sahasraśaḥ /
sītā śaṅkhāvatī bhadrā cakrāvartādikāstathā
nadyo 'tha bahvyo vistīrṇāḥ śītatoyaughavāhikāḥ /
atra varṣe narāḥ śaṅkhaśuddhahemasamaprabhāḥ
divyasaṅgaminaḥ puṇyā daśavarṣaśatāyuṣaḥ /
mandottamau na teṣu staḥ sarve te samadarśanāḥ
titikṣādibhiraṣṭābhaiḥ prakṛtyā te guṇairyutāḥ /
tatrāpyaśvaśirā devaścaturbāhurjanārdanaḥ
śirohṛdayomeḍhrāṅghrihastaiścākṣitrayānvitaḥ /
tasyāpyathaivaṃ viṣayā vijñeyā jagataḥ prabhoḥ
ketumālamato varṣaṃ nibodha mama paścimam /
viśālaḥ kambalaḥ kṛṣṇo jayanto hariparvataḥ
viśoko vardhamānaśca saptaite kulaparvatāḥ /
anye sahasraśaḥ śailā yeṣu lokagaṇaḥ sthitaḥ
maulayaste mahākāyāḥ śākapotakambhakāḥ /
aṅgulapramukhāścāpi vasanti śataśo janāḥ
ye pibanti mahānadyo vaṅkṣuṃ śyāmāṃ sakambalām /
amoghāṃ kāminīṃ śyāmāṃ tathaivānyāḥ sahasraśaḥ
atrāpyāyuḥ samaṃ pūrvairatrāpi bhagavān hariḥ /
varāharūpī pādāsyahṛtpṛṣṭhapārśvatastathā
trinakṣatrayute deśe nakṣatrāṇi śubhāni ca /
ityetat ketumālante kathitaṃ munisattama
ataḥ paraṃ kurūn vakṣye nibodheha mamottarān /
tatra vṛkṣā madhuphalā nityapuṣpaphalopagāḥ
vastrāṇi ca prasūyante phaleṣvābharaṇāni ca /
sarvakāmapradāste hi sarvakāmaphalapradāḥ
bhūmirmaṇimayī vāyuḥ sugandhaḥ sarvadā sukhaḥ /
jāyante mānavāstatra devalokaparicyutāḥ
mithunāni prasūyante samakālasthitāni vai /
anyonyamanuraktāni cakravākopamāni ca
caturdaśasahasrāṇi teṣāṃ sārdhāni vai sthitiḥ /
candrakāntaśca śailendraḥ sūryakāntastathāparaḥ
tasmin kulācalau varṣe tanmadhye ca mahānadī /
bhadrasomā prayātyurvyāṃ puṇyāmalajalaughinī
sahasraśastathaivānyā nadyo varṣe 'pi cottare /
tathānyāḥ kṣīravāhinyo ghṛtavāhinya eva ca
dadhno hradāstathā tatra tathānye cānuparvatāḥ /
amṛtāsvādakalpāni phalāni vividhāni ca
vaneṣu teṣu varṣeṣu śataśo 'tha sahasraśaḥ /
tatrāpi bhagavān viṣṇuḥ prākśirā matsyarūpavān
vibhakto navadhā vipra ! nakṣatrāṇāṃ trayaṃ trayam /
diśastathāpi navadhā vibhaktā munisattama
candradvīpaḥ samudre ca bhadradvīpastathāparaḥ /
tatrāpi puṇyo vikhyātaḥ samudrāntarmahāmune
ityetat kathitaṃ brahman ! kuruvarṣaṃ mayottaram /
śṛṇu kiṃpuruṣādīni varṣāṇi gadato mama
Original text: Mārkaṇḍeyapurāṇa, 1-93 · Data entry members of the Sansknet Project · GRETIL (Göttingen) · CC BY-NC-SA 4.0