Language

ENहिગુ
Scripture Library

Markandeya Purana · Chapter 53

53.1

iti śrīmārkaṇḍeyapurāṇe rudrasargābhidhāno nāma dvipañcāśo 'dhyāyaḥ
tripañcāśo 'dhyāyaḥ- 53
krauṣṭukiruvāca
svāyambhuvaṃ tvayākhyātametanmanvantarañca yat /
tadahaṃ bhagavan ! samyak śrotumicchāmi kathyatām

53.2

manvantarapramāṇañca devā devarṣayastathā /
ye ca kṣitīśā bhagavan ! devendraścaiva yastathā

53.3

mārkaṇḍeya uvāca
manvantarāṇāṃ saṃkhyātā sādhikā hyekasaptatiḥ /
mānuṣeṇa pramāṇena śṛṇu manvantarañca me

53.4

triṃśatkoṭyastu saṃkhyātāḥ sahasrāṇi ca viṃśatiḥ /
saptaṣaṣṭistathānyāni niyutāni ca saṃkhyayā

53.5

manvantarapramāṇañca ityetat sādhikaṃ vinā /
aṣṭau śatasahasrāṇi divyayā saṃkhyayā smṛtam

53.6

dvipañcāśattathānyāni sahasrāṇyadhikāni ca /
svāyambhuvo manuḥ pūrvaṃ manuḥ svārociṣastathā

53.7

auttamastāmasaścaiva raivataścākṣuṣastathā /
ṣaḍete manavo 'tītāstathā vaivasvato 'dhunā

53.8

sāvarṇiḥ pañca raucyāśca bhautyāścāgāminastvamī /
eteṣāṃ vistaraṃ bhūyo manvantaraparigrahe

53.9

vakṣye devānṛṣīṃścaiva yakṣendrāḥ pitaraśca ye /
utpattiṃ saṃgrahaṃ brahman ! śrūyatāmasya santatiḥ

53.10

yacca teṣāmabhūt kṣetraṃ tatputrāṇāṃ mahātmanām /
manoḥ svāyambhuvasyāsan daśa putrāstu tatsamāḥ

53.11

yairiyaṃ pṛthivī sarvā saptadvīpā saparvatā /
sasamudrākaravatī prativarṣaṃ niveśitā

53.12

sasamudrākaravatī prativarṣaṃ tretāyuge tathā /
priyavratasya putraistaiḥ pautraiḥ svāyambhuvasya ca

53.13

priyavratāt prajāvatyāṃ vīrāt kanyā vyajāyata /
kanyā sā tu mahābhāgā kardamasya prajāpate

53.14

kanye dve daśa putrāṃśca samrāṭkukṣī ca te ubhe /
tayorvai bhrātaraḥ śūrāḥ prajāpatisamā daśa

53.15

āgnīdhro medhātithiśca vapuṣmāṃśca tathāparaḥ /
jyotiṣmāndyutimān bhavyaḥ savanaḥ sapta eva te

53.16

priyavrato 'bhyaṣiñcattān sapta saptasu pārthivān /
dvīpeṣu tena dharmeṇa dvīpāṃścaiva nibodha me

53.17

jambudvīpe tathāgnīdhraṃ rājānaṃ kṛtavān pitā /
plakṣadvīpeśvaraścāpi tena medhātithiḥ kṛtaḥ

53.18

śālmalestu vapuṣmantaṃ jyotiṣmantaṃ kuśāhvaye /
krauñcadvīpe dyutimantaṃ bhavyaṃ śākāhvayeśvaram

53.19

puṣkarādhipatiñcāpi savanaṃ kṛtavān sutam /
mahāvīto dhātakiśca puṣkarādhipateḥ sutau

53.20

dvidhā kṛtvā tayorvarṣaṃ puṣkare saṃnyaveśayat /
bhavyasya putrāḥ saptāsannāmatastānnibodha me

53.21

jaladaśca kumāraśca sukumāro manīvakaḥ /
kuśottaro 'tha medhāvī saptamastu mahādrumaḥ

53.22

tannāmakāni varṣāṇi śākadvīpe cakāra saḥ /
tathā dyutimataḥ sapta putrāstāṃśca nibodha me

53.23

kuśalo manugaścoṣṇaḥ prākaraścārthakārakaḥ /
muniśca dundubhiścaiva saptamaḥ parikīrtitaḥ

53.24

teṣāṃ svanāmadheyāni krauñcadvīpe tathābhavan /
jyotiṣmataḥ kuśadvīpe putranāmāṅkitāni vai

53.25

tatrāpi sapta varṣāpi teṣāṃ nāmāni me śṛṇu /
udbhidaṃ vaiṣṇavañcaiva surathaṃ lambanaṃ tathā

53.26

dhṛtimat prākarañcaiva kāpilaṃ cāpi saptamam /
vapuṣmataḥ sutāḥ sapta śālmaleśasya cābhavan

53.27

śvetaśca haritaścaiva jīmūto rohitastathā /
vaidyuto mānasaścaiva ketumān saptamastathā

53.28

tathaiva śālmalesteṣāṃ samanāmāni sapta vai /
sapta medhātitheḥ putrāḥ plakṣadvīpeśvarasya vai

53.29

yeṣāṃ nāmāṅgitairvarṣaiḥ plakṣadvīpastu saptadhā /
pūrvaṃ śākabhavaṃ varṣaṃ śiśirantu sukhodayam

53.30

ānandañca śivañcaiva kṣemakañca dhruvantathā /
plakṣadvīpādibhūteṣu śākadvīpāntimeṣu vai

53.31

jñeyaḥ pañcasu dharmaśca varṇāśramavibhāgajaḥ /
nityaḥ svābhāvikaścaiva ahiṃsāvidhivardhitaḥ

53.32

pañcasveteṣu varṣeṣu sarvasādhāraṇaḥ smṛtaḥ /
agnīdhrāya pitā pūrvaṃ jambudvīpaṃ dadau dvija

53.33

tasya putrā babhūvurhi prajāpatisamā nava /
jyeṣṭho nābiriti khyātastasya kiṃpuruṣo 'nujaḥ

53.34

harivarṣastṛtīyastu caturtho 'bhūdilāvṛtaḥ /
vaśyaśca pañcamaḥ putro hiraṇyaḥ ṣaṣṭha ucyate

53.35

kurustu saptamasteṣāṃ bhadrāśvaścāṣṭamaḥ smṛtaḥ /
navamaḥ ketumālaśca tannāmnā varṣasaṃsthitiḥ

53.36

yāni kipuruṣādyāni varjayitvā himāhvayam /
teṣāṃ svabāvataḥ siddhiḥ sukhaprāyā hyatnataḥ

53.37

viparyayo na teṣvasti jarāmṛtyubhayaṃ na ca /
dharmādharmau na teṣvāstāṃ nottamādhamamadhyamāḥ

53.38

na vai caturyugāvasthā nārtavā ṛtavo na ca /
āgnīdhrasūnornābhestu ṛṣabho 'bhūt suto dvija

53.39

ṛṣabhādbharato jajñe vīraḥ putraśatādvaraḥ /
so 'bhiṣicyarṣabhaḥ putraṃ mahāpravrājyamāsthitaḥ

53.40

tapastepe mahābhāgaḥ pulahāśramasaṃśrayaḥ /
himāhviṃ dakṣiṇaṃ varṣaṃ bharatāya pitā dadau

53.41

tasmāt tu bhārataṃ varṣaṃ tasya nānmā mahātmanaḥ /
bhatasyāpyabhūt putraḥ sumatirnāma dhārmikaḥ

53.42

tasmin rājyaṃ samāveśya bharato 'pi vanaṃ yayau /
eteṣāṃ putrapautraistu saptadvīpā vasundharā

53.43

priyavratasya putraistu bhuktvā svāyambhuve 'ntare /
eṣa svāyambhuvaḥ sargaḥ kathitaste dvijottama

53.44

pūrvamanvantare samyak kimanyat kathayāmi te

Original text: Mārkaṇḍeyapurāṇa, 1-93 · Data entry members of the Sansknet Project · GRETIL (Göttingen) · CC BY-NC-SA 4.0

Esc